Op Bezoek bij de Raad voor de Rechtspraak - Djamila le Pair, Sander Compagner (VVJ) en Rico Brouwer

Tijdens een overleg tussen de Raad voor de Rechtspraak met de onafhankelijke journalisten die in juni de zaak over rechtbankaccreditatie tegen de Raad wonnen, schetste voorzitter Henk Naves de contouren van een nieuw voorstel. Djamila le Pair, Sander Compagner (VVJ) en Rico Brouwer doen verslag.

links:
Vonnis https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBDHA:2026:11505
Raad voor de rechtspraak https://raadvoorderechtspraak.nl/
Vereniging Vrije Journalisten https://vvj.nu/
Pinch of Soot https://pinchofsoot.nl/
Verslag rechtszaak op Potkaars https://potkaars.nl/blog/2026/5/23/vonnis-en-evaluatie-van-de-persrichtlijn-voor-de-rechtspraak

Overgenomen van Pinch of Soot: https://pinchofsoot.nl/speciale-commissie-krijgt-poortwachtersrol-in-nieuw-accreditatievoorstel-raad-voor-de-rechtspraak/

Niet de Nederlandse Vereniging van Journalisten (zoals kort het geval was tijdens de Persrichtlijn 2025) zal voortaan de ongekroonde poortwachtersrol van het accreditatieproces vervullen, maar een nieuwe, speciaal daartoe in het leven te roepen commissie van, onder andere, rechters en rechtsjuristen.

Op woensdag 16 september waren de voorzitter van de Vereniging van Vrije Journalisten, Sander Compagner en onafhankelijke journalisten Rico Brouwer en Djamila le Pair bij de Raad uit genodigd om over accreditatie en de persrichtlijn te spreken.

Hoewel het gesprek plezierig van toon was, bleek er weinig ruimte voor inbreng van de kant van de onafhankelijke media. Vast stond al, dat op de installatie van de poortwachtercommissie werd aangestuurd en dat alleen nog “achter de schermen de neuzen dezelfde kant op gekregen moesten worden,” aldus Naves.

Naves werd vergezeld door Hoofd Communicatie, Barbara den Uyl, en Senior Communicatieadviseur, Madelon van der Voordt.

De commissie zal, aldus Naves, een accreditatieaanvraag op diverse voorwaarden toetsen. Wat die voorwaarden precies worden, werd tijdens het gesprek niet duidelijk, maar journalisten moesten in ieder geval ter goeder trouw werken, niet gelieerd zijn aan een van de procespartijen, het maatschappelijk debat dienen en geen nepnieuws verspreiden.

Wijst de commissie het verzoek tot jaar- of dagaccreditatie af, dan moet zij dit wel beargumenteren, maar in beroep kan de betreffende journalist niet. Dan staat hem of haar alleen een nieuwe rechtsprocedure open.

Compagner, Brouwer en Le Pair spraken direct hun zorgen uit over de voorwaarden. “Wie definieert wat die termen inhouden, wie toetst?” “De coronaperiode heeft laten zien dat het nepnieuws van vandaag de waarheid is van morgen.” “Wie bepaalt wat het maatschappelijk debat dient? Valt kritiek op de rechtspraak daaronder, of wordt dat als anti-institutioneel extremisme afgedaan?” “Wat is ter goeder trouw en wel of niet-gelieerd zijn met een procespartij (in een media-landschap waar bijvoorbeeld de NPO door de overheid betaald wordt)?” Het waren enkele van diverse vragen die niet naar tevredenheid beantwoord werden. “Een andere mogelijkheid is dat de toegang helemaal ontzegd wordt,” liet Den Uyl zich ontvallen.

Naves en Den Uyl zeiden het voorstel, zodra het door het bestuur van de Raad is goedgekeurd, met de presidenten van de rechtbanken te zullen delen. Het is de bedoeling dat de presidenten het op hun beurt met hun gerechten bespreken.

Het uitdrukkelijke verzoek van Le Pair om het voorstel aan alle rechters te sturen, omdat zij de uiteindelijk de baas zijn in hun rechtszaal, werd niet ingewilligd. Het zou de 2700+ rechters te veel belasten. Net als de Raad het voor rechters te belastend vindt om hen zelf te laten bepalen wie als journalist de zaal in mag.

Dit argument van de vermeende overbelasting is des te opmerkelijker, omdat tijdens de rechtszitting in april bleek dat, tot enige ontsteltenis van de meervoudige kamer, persvoorlichters niet alle accreditatieverzoeken aan rechters voorleggen. Met het nieuwe voorstel kan deze onthouding de persvoorlichter niet meer verweten worden, maar wordt rechterlijke zeggenschap ongevraagd overgedragen aan de nieuwe commissie.

Naves stelde de drie journalisten voor om enige tijd na de implementatie van de nieuwe accreditatievoorwaarden weer bij elkaar te komen om de bevindingen te delen, nadat de nieuwe methode enige tijd heeft kunnen ‘draaien’. Als direct na de invoering al aan de bel getrokken wordt, zoals Brouwer vroeg, dan kan er in dat stadium nog niets met de bezwaren gedaan worden, aldus Den Uyl.

Het gesprek dat een klein uur duurde vond plaats in een vergaderruimte aan de Kneuterdijk één, die was gedecoreerd met onder andere een Oekraïne beeldje en een  Progress Pride Flag.

Op Potkaars: https://potkaars.nl/blog/2026/9/16/speciale-commissie-krijgt-poortwachtersrol-in-nieuw-accreditatievoorstel-raad-voor-de-rechtspraak

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Potkaars uitzendingen zijn gemaakt onder Creative Commons licentie. 
Je mag ze hergebruiken met bronvermelding, je mag ze niet hergebruiken voor commerciele doelen.