52 - Dirma & Robert over de Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij

Polarisatie schreeuwt om snelle meningen, maar wat als je juist leert om je oordeel even uit te stellen? We gaan in gesprek met Dirma (grootmeester) en Robert (groot-redenaar) van de NGGV, de Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij. Hun verhaal begint heel menselijk: een onverwachte aanraking met vrijmetselarij, nieuwsgierigheid naar zingeving en de wens om met anderen dieper te praten dan het dagelijkse “hoe is het?” 

We maken helder wat de NGGV precies is en waarom die in 1960 is ontstaan. Een belangrijk uitgangspunt: de NGGV werkt uitsluitend in de eerste drie graden, de blauwe graden. Wie later verder wil in voortgezette graden kan een aparte route bewandelen via de Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij, zonder dat alles in één loge door elkaar loopt. Ook internationale vrijmetselarij komt langs, met koepels en samenwerkingen die vooral helpen bij visiteren en bij het volgen van wat er wereldwijd speelt. En ja: de NGGV is klein (zes loges, rond de honderd leden), wat tegelijk zorgt voor korte lijnen en veel betrokkenheid. 

Daarna gaan we de diepte in met rituelen en werkwijzen: Schots, Engels en Rite Modern. Wat is directer, wat is bloemrijker, waar zit meer christelijke taal en waar juist minder? We koppelen het meteen aan de praktijk: open dagen per loge, (online) vindbaarheid en waarom de NGGV niet werkt met coöptatie. We nemen ook hardnekkige mythes onder handen: geen elitair netwerk, geen “maffia-hulp”, geen satanisme, wél een plek waar je leert luisteren, vragen stellen en tolerantie oefenen. 

Vond je dit waardevol? Abonneer je, deel de aflevering met iemand die nieuwsgierig is naar vrijmetselarij in Nederland, en laat een review achter zodat meer luisteraars ons kunnen vinden. Welke vraag over de NGGV of gemengde vrijmetselarij wil jij dat we als volgende beantwoorden?

NGGV - https://nggv.nl/

Transcript

Teaser

Dirma 0:07

Wat de NGGV probeert te doen in de huidige tijd, waarin heel veel gepolariseerd gedachtegoed zijn wegvindt naar steeds meer mensen, dat wij proberen een tegengeluid te geven van tolerantie en van openstaan voor andersdenkenden.

Robert 0:22

Ik denk dat dat ook wel een van de eerste dingen is die je leert of afleert dat je je oordeel wat uitstelt in plaats van meteen daar etiketten op zaken te plakken.

Welkom en Ingekomen Stukken

Sander 0:36

Welkom bij de 52e aflevering van de Vrijmetselaars Podcast. Mijn naam is Sander, en in deze podcast interview ik elke aflevering, een vrijmetelaar of een persoon gelinkt aan de vrijmetselarij om samen met jou, de luisteraar, antwoorden te vinden op vragen over de vrijmetselarij. Op deze manier hoop ik een helder beeld te scheppen wat de Vrijmets nu werkelijk is en wat het niet is. In deze aflevering heb ik Dirma en Robert te gast. Dirma is grootmeester en Robert is grote redenaar van de NGGV. Oftewel de Nederlandse grootloge der gemengde Vrijmetselarij. En voordat we verder gaan met de aflevering, is nog even de rubriek ingekomen stukken. Ik heb twee berichten die ik graag met jullie wil delen, berichten die ik van luisteraars gekregen heb. De eerste is van Tom. Ik ben vorige week op je podcast uitgekomen nadat ik in contact was gebracht met iemand van een Belgische loge die me vroeg of ik interesse had in de vrijmetselarij. Hij was zelfvrijmetelaar en over twee weken heb ik opnieuw een gesprek met hem. Jouw podcast heeft me alvast enorm vooruit geholpen. Ik wil je dan ook bedanken voor alle informatie die je deelt en voor de manier waarop je het onderwerp toegankelijker en laagdrempeliger gemaakt voor mensen zoals ik die er nog maar net mee kennismaken. Dat waardeer ik echt. Doe vooral zo voort. Ik vind het bijzonder interessant om naar te luisteren. En wat die intros betreft, ze zijn zeker niet te lang. Dus blijf gerust lekker eigenwijs je eigen ding doen. Nogmaals provisciat met wat je hebt opgebouwd en oprechte dank voor alle waardevolle informatie die je gratis beschikbaar stelt. Dat maakt voor veel mensen een verschil. Groetjes, Tom. Nou, Tom, ontzettend bedankt voor dit onwijs leuke bericht. Ja, dit is eigenlijk precies waar ik het voor doe. Voor mensen die eigenlijk informatie zoeken, het niet overal kunnen vinden. En dan is zo'n podcast. En vind ik in elk geval een fantastisch middel om je nog wel een beetje op weg te helpen. En zoals je zelf ook hebt gedaan om daarna contact te zoeken met tussenhaakjes, echte vrijmetselaren. Dankjewel voor je bericht, Tom. Heb ik ook nog een mailtje gekregen van Job. Hoi Sander, heel erg bedankt voor de energie en de tijd die je stopt in het maken van de Vrijmetselaars podcast. Ik vind de gesprekken en de sfeer van de podcast heel verhelderend over hoe het er in de vrijmetselarij aan toe gaat. Aangenomen dat dit klopt, want ik moet mijn eerste gesprek bij de lokale logje nog voeren. Ja, wie weet hè? Op een gegeven moment ga je dan met echte Vrijmetselaars praten. Of ja, ik ben ook een vrijmetelaar, maar met Vrijmetselaars Live. En blijkt dat er helemaal niks klopt van die podcast. Dat zou wat zijn. Maar goed, we gaan door. Ik ben blij dat je dit doet, want ook voor mij gold dat ik de drempel tot toenadering zoeken nogal hoog vond, aangezien ik maar moeilijk een idee kon krijgen over wat de vrijmetselarij inhield. Toch een beetje het beeld van oude mannen met gekke rituelen en toneelstukjes. Nou, ik zou niet ontkennen dat dat het is, maar het is gelukkig meer dan dat. Laatst had ik weer eindelijk eens een goed gesprek met een vriend van me. Hij vertelde dat hij de zaakjes aangeklopt bij de Vrijmetsij en raden me na mijn interesse jouw podcast aan. Inmiddels alle afleveringen van de podcast geluisterd. Respect, want dat zijn er een hoop, verschillende boeken gelezen en doordat ik nu meer zin van onzin kan scheiden, ook behoorlijk wat we op internet kunnen vinden. Inmiddels ben ik erachter dat dit toch ook echt wel iets is wat ik wil en waar ik aan toe ben. En heb dus ook een kennismakingsgesprek aangevraagd bij een van de logisier. Nogmaals bedankt en wellicht tot in de toekomst ergens met vriendelijke groet Job. Ja, heel fijn. Kijk, en het is leuk dat je dat aanstipt, Job. Want er is natuurlijk heel veel informatie die niet helemaal correct is. En doordat je je steeds meer inverdiept, kan je ook steeds meer de zin en de onzin van elkaar scheiden, zoals je dat zelf ook aangeeft. Dus dat is alleen maar een hele grote meerwaarde. En ik ben ook heel blij dat je hebt aangeklopt bij een lokale loge. Om eens even met mensen live in gesprek te gaan en dan ook al je vragen te kunnen stellen. Want zo'n podcast als deze voorziet natuurlijk wel in een hoop antwoorden. Maar het nadeel is dat je. of ja, het is niet helemaal waar, want je kan gewoon een bericht sturen met vragen. Dus ook aan alle luisteraars als je een vraag hebt. Ik zal niet zeggen dat ik het orakel der vrijmetselarij ben, maar misschien kan ik je op weg helpen. Maar in een gesprek met mensen zelf kan je inderdaad ook echte vragen stellen die je hebt. Oké, dan nu naar het laatste onderdeel van de rubriek Ingekomen stukken. De locaties, waarvoor het eerst is geluisterd naar de Vrijmetselaarspodcast. Dan beginnen we met Angerlo in Gelderland. Dat ligt net onder de Duesburg. Gooi, ligt ten westen van Brussel. Dat ligt in Zuiden-Engeland. Eigenlijk een beetje, ik weet niet of het nou een wijk van Bournemouth is of dat het een los plaats is, maar het is praktisch geïntegreerd in Bournemouth, dus echt aan de Zuidkust. En fantastisch het plaatsje Stuifzand in Drenthe. Ik dacht: Stufzand, is dat een locatie of is dat echt een plaatsnaam? Maar dat is gewoon een plaatsnaam. Ik woon in Stuifzand. Vlakboven hoge veen. Iedereen die voor het eerst geluisterd heeft naar de Vrijmetselaars podcast. Onzettend leuk. Wees welkom als luisteraar. En voor iedereen die luistert, niet alleen degene die voor het eerst luisterde, maar voor iedereen. We gaan nu door met de aflevering over de NGGV.

Dirma En Robert Stellen Zich Voor

Sander 6:32

Welkom, Dirma en Robert.

Dirma 6:35

Dankjewel.

Sander 6:35

Zijk het goed? Nederlandse grootloosje der gemengde vrijmetselij. Klopt helemaal. We hebben al heel lang contact gehad met elkaar. En op het moment dat ik contact had met jou, Dirma, was je nog net geen grootmeester. Inmiddels wel. Zeg ik het goed, grootmeester of noem jij een andere term? Oké, ja. Inmiddels wel. Dus nou ja, gefeliciteerd. En je hebt al een beetje kunnen wennen. En gold het voor jou ook, Robert? Was jij al groot redenaar? Of ben je dat ook sinds kort?

Robert 7:04

Dat ben ik eigenlijk geworden op het moment dat Dirma grootmeester werd. In diezelfde bijeenkomst, dat is die verkiezing geweest.

Sander 7:13

Ja, leuk. Dus het is niet heel vers meer, maar dan is het nog redelijk gevoelsmatig, misschien redelijk recent. Leuk. Ik begin de aflevering altijd met de vraag aan jullie van: hoe zijn jullie bij de vrijmetschelij terecht gekomen? Of ben je ermee in aanraking gekomen? Dirma, zou ik die vraag aan jou als eerste mogen stellen?

Dirma 7:31

Ja, dat mag. Mijn man werd uitgenodigd door een gezamenlijke kennisvriend om bij de Vrijmetsrij te komen. Nou is mijn man helemaal niet gevoelig voor hiërarchie of symboliek of wat dan ook vanuit de vrijmetsarij, dus die heeft dat aanbod naast zich neergelegd.

Sander 7:50

Bedankt meneer bedankt.

Dirma 7:51

Bedankt maar nee bedankt. Echt niet. Maar dat maakte dat ik mij ineens herinner van oh, volgens mij ken ik iemand die ooit eens een keer gezegd heeft ik ben vrijmetselaar. En ik vond het wel heel interessant. Ik kom uit een Protestants christelijk gezin, maar heb niks met geloof. Had toen ook niks met geloof. Maar wel, ik was wel op zoek naar mensen om eens wat dieper in te gaan op zingevingsvragen. En wat doen we nou hier op aarde? Dus ik heb de stoute schoenen aangetrokken en ik heb haar gebeld. Hallo, met Deer Ma ken je mij nog? En volgens mij ben jij vrij metselaar. Klopt dat?

Sander 8:35

En had je die persoon al lang niet gesproken daarvoor?

Dirma 8:37

Al een tijdje. Het was een kennis vanuit mijn werk iets verder af. En dat is wel inderdaad een beetje.

Sander 8:45

Het was redelijk out of the blue.

Dirma 8:46

Het was redelijk out of the blue. En zij reageerde enthousiast en zei van oh, dat lijkt me inderdaad heel passend voor jou. En zo heb ik de eerste stap gezet. En ja, ben ik bij de Vrijmetschalarij gekomen.

Sander 9:01

En jouw eerste stap, was dat al bij de NGGV of was het bij een andere obedië?

Dirma 9:07

Nee, dat was bij de NGGV, daar was zij lid van. Op dat moment ook nog steeds, bij Lordje de Hoekste in Utrecht, mijn moederloorje. Dus dat kwam heel goed uit.

Sander 9:18

Wat een mooi verhaal. Bij mij is het ongeveer hetzelfde te gaan, dat ik ook iemand heel lang niet had gesproken. Ik dacht van oh, wacht eens even. Volgens mij en toen heb ik al acht jaar niet gesproken en twee dagen later zat hij bij me op de bank te vertellen. Dus leuk is dat mooi. Robert wat steeds gekker. Robert, hoe ging het bij jou?

Robert 9:37

Dat was eigenlijk een beetje het spiegelbeeld van wat er bij Dirma gebeurde. Mijn toenmalige vriendin vond dat ik dat moest doen. Wie was ik om haar tegen te spelen? Ik weet niet hoe zij eraan is gekomen, maar ik weet wel waarom ze dat zei. Dat was omdat zij vond dat ik mijn wereld wat moest verbreden. Andere mensen in contact moest komen. Dus in die zin snapte ik het ook wel. Ik weet dat zij is toen nog, toen ik het eerste gesprek had, is ook nog meegewezen om te kijken of het ook wat voor haar was. Ah, was het niet. Dus het is eigenlijk hetzelfde.

Sander 10:11

Ze was eigenlijk zelf, maar ze dacht, ga jij er maar naartoe, dan kan ik mooi meeleften op jouw.

Robert 10:15

Nou, ik denk dat ze wel even gekeken heeft van oké, wat is het en is er misschien iets voor mij, maar ik denk dat ze wel iets had van nou volgens mij niet. Maar voor mij was het wel. Ik vond het heel interessant. En eigenlijk had ik voordat ik dat gesprek inging, ook wel met je het beeld van nou, is dat wel iets van mij? En vooral omdat ik dacht dat het heel elitair zou zijn. Ja, na het eerste gesprek was die gedachte wel weg. Maar goed, toen ben ik de procedure ingegaan en dan nooit meer weggegaan.

Sander 10:44

Nou, goed. En dat was ook je eerste losje, was ook een NGGV logische?

Robert 10:48

Ja, was Losje in Gouda, Pieter Aggeros. En ik heb wel heel bewust van gemengde vrij mensen gekozen.

Sander 10:56

Heel goed. Leuk, wat typisch. Dus jullie zijn inderdaad elkaars tegenstelling daarin hoe jullie binnengekomen zijn. Ja, tegenstelling, dat heeft dan meteen weer zo'n negatieve connotatie. Heel mooi spiegelbeeld. Complementair, complementair aan elkaar. Wat goed. Dus jullie zijn ooit binnengekomen bij de NGGV? Het is natuurlijk een organisatie die gemengd is. Hebben jullie ook gekeken naar andere gemengde organisaties? Of was dit echt, in jouw geval, Dirma, jij bent in dezelfde losje gaan zitten als mijn vriendin kennis. Ja, kennis inderdaad. Heb je het nu wel geïnteerd van wat is er nog meer aan gemengd? Oigen.

Dirma 11:37

Nee, ik heb een gesprek met haar gehad en daarin wat vragen kunnen stellen. En zij heeft informatie gegeven. En toen ben ik eigenlijk vrij snel de procedure ingegaan en heb ik zelf niet meer verder gekeken. En pas later kwam ik erachter dat we ook nog zoiets hadden als lear. En een organisatie die uitsluitend mannen toelaat. Ja, logisch.

Robert 12:01

En bij jou Robert? Nee, ik heb ook niet meer verder gekeken. En ik even te denken wat daar dan de reden voor kan zijn. Maar het is misschien zoiets van ja, je zoekt iets, je vindt iets. En je hebt eigenlijk niet echt een reden om verder te kijken. En dat helemaal zo nieke landschap, daar kom je veel later pas achter dat er nog veel meer is. Nee, dus ik heb niet verder gekeken. Ook niet overwogen om naar een mannenlosje te gaan of iets dergelijks.

Sander 12:25

Nee, snap ik heel goed. Als je inderdaad ergens bent en het voelt goed en het voelt als thuisje. Waarom zou je dan verder zoeken dan is dat? En stel, er zijn nou luisteraars en die zullen al echt zijn. En dat geldt of gold voor mij natuurlijk ook, de NGGV. Wat is dat nou precies? Ik heb het de introotje heb ik al wel gezegd waar de letters voor staan, maar dat dekt natuurlijk niet helemaal

Wat De NGGV Is En Waarom

Sander 12:46

de lading. Dima, zou je dat uit kunnen leggen aan de luisteraars? Wat is het? Waar staan jullie voor? Wat zijn jullie?

Dirma 12:53

Ja, wij zijn dus een gemengde Grootorde. Of orde. Gemengde Grootloge. En wij zijn ontstaan, zoals heel veel loges en organisaties vanuit Lutranume. In 1960 zijn een aantal loges afgesplitst. En van daaruit is de NGGV ontstaan als nieuwe masonieke organisatie in Nederland. En die hadden toen in ieder geval als heel duidelijke behoefte om onafhankelijk te zijn. Lutranume is internationaal gericht en valt onder het bestuur in Frankrijk. En er was grote behoefte om niet een niet-onderbroken gradueel systeem te hebben. Dus wij werken, de NGV werkt uitsluitend in de eerste drie graden, in de blauwe graden, en dat willen we ook zo houden. En we hebben wel een zusterorganisatie die in de voortgezette graden werkt, maar die is onafhankelijk.

Sander 13:49

Dus onafhankelijk. Dus je zegt dus als je naar die drie graden, je zou verder willen, naar vervolgpaden of wat dan ook. Dan staat een soort koepelorganisatie waar vanuit meerdere leden van verschillende organisaties terecht kunnen gaan.

Dirma 14:04

Dan zou je lid moeten worden van de Nederlandse orde der Gemenge Vrijmetsarij. En OGV, en dat is waar de leden van de NGGV die behoefte hebben aan meer aan voortgezette graden terecht kunnen. Maar de NGGV staat echt voor werken in de eerste drie graden.

Sander 14:23

En nu even begint mij al een klein beetje te duizelen. De NOGV is een orde die ook werkt in de eerste drie graden, of echt pas vanaf.

Dirma 14:33

Vanaf vier tot en 33. Dus de Nederlandse Opparaad der gemende vrijmetselij. Ik zei het verkeerd.

Sander 14:40

Ja, heel goed. Ik zat te denken, maar hoe werkt dat dan? Want daar heb ik echt nog nooit van gehoord, van die organisatie. Maar dan snap ik dat ze natuurlijk het vervolgsysteem voelen.

Robert 14:50

En dat betekent dus ook dat je in de GGV-loges nooit regalia ziet uit hogere graden.

Sander 14:58

Ja, nee, dat kan ik me voorstellen.

Robert 15:01

Da is een bewuste keuze in gemaakt om dat apart te houden.

Sander 15:04

Ja, want voor zover ik begreep heb, bij Le Drahumain is dat gebruikelijk.

Robert 15:09

Daar loopt het door elkaar heen, zou ik maar zeggen. Dus als je daar een zomersintje aan hebt of iets dergelijks, dan zie je van zo ongeveer het hele palet aan voortgezette graden, zie je daar regalia voorbij komen.

Sander 15:20

Ja, bij de Groot Oosten Nederlander is dat ook niet zo. En voor de luisteraar die denken, waar hebben we het over? Regalia's eigenlijk bijvoorbeeld zoiets als een schootvel of een draagpanning, die krijg je van je van je moederloosje. En je gaat door naar vervolgpaden, dan krijg je daar weer andere dingetjes van. En bij jullie en bij ons, als ik het zo mag zeggen, is het dus gebruikelijk dat je die alleen in je vervolgpaden gebruikt. Leuk, interessant. En Robert, is het dan ook zo dat we hadden over de Draguman Internationale organisatie. Hebben jullie dan ook internationale contacten via zo'n soort organisatie als de NOGV? Is dat dan een internationale organisatie?

Robert 16:03

NGG heeft wel internationale contacten. Maar dat zijn koepelorganisaties als vroeger waren we aangesloten bij CLISAS. Ik leer hier zoveel.

Sander 16:13

We zijn nog in tien minuten bezig.

Robert 16:15

Ik weet niet meer. Het is een afkorting. Ik weet niet meer wat die betekent. Maar dat is een internationale organisatie waar allerlei orders bij zijn aangesloten. En dan heb je het over orders uit Azië, Afrika. De beide Amerika's. Ik ben ooit wel eens bij zo'n vergadering geweest. En die kijk je ogen uit aan wat er daar rondloopt. En Clipsas heeft dan eens per jaar geloof ik. Ergens op de wereld hebben ze dan zo'n vergadering. En je hebt de EMA of de AME, net of je het Engels of Frans uitspreekt. En Franse is, als ik het goed heb, de Alliance Mazonique European.

Sander 16:53

Ja, klopt. Dus dat zijn echt grote koepelorganisaties.

Robert 16:58

We zijn nog bij de AME aangesloten. De clipsas hebben we op een gegeven moment losgelaten. Mede ook omdat het niet zo erg aansloot bij de manier waarop wij vrijmeesterij beleven. Ja, dan weet je wat een volgende vraag gaat zijn. Nou, kijk, je moet je zo voorstellen, dat in bijvoorbeeld Afrikaanse landen is vrijmesserij natuurlijk ontzettend elitair is hoeveel mensen kunnen zich daar veroorloven om. En dat elitaire zit eigenlijk helemaal niet in het GGV. En wij zijn redelijk down to earth, denk ik. We zijn wel lid van een internationale organisatie, maar dat is ook gewoon om dingen als het visiteren te vergemakkelijk, mocht dat voorkomen, en een beetje voeling te houden met oké, wat speelt er op internationaal aflak in binnen de vrijmesterij? Maar het speelt niet een heel erg bijzonder grote rol. We hebben wel mensen die daar heel actief in zijn, maar zijn er niet zoveel. Dus

Internationale Contacten En Kleine Orde

Robert 17:57

we houden die zin wel een beetje de vinger aan het pols.

Sander 17:59

Ja, maar het is geen eerste prioriteit. En als we het dan hebben over de NGGV zelf, Robert schetst al een beetje wat voor. Mensen jullie wel zijn, down to earth. En als ze het gewoon hebben over siding als cijfers, want hoe groot, hoeveel loges zijn er? Ik heb geen idee eigenlijk.

Dirma 18:18

We hebben zes loses en we hebben een kleine honderd leden. Denk ik net tegen de honderd aan. En dat zie je in jaren een beetje wisselen. Dus we zijn een hele kleine organisatie. Dat is denk ik ook een van de redenen waarom we niet hele intensieve internationale contacten hebben. Daar hebben we gewoon de menskracht niet voor. Dus een hele kleine club.

Sander 18:43

En dan speciaal bijvoorbeeld in het westen of noorden of.

Dirma 18:48

We hebben twee met name in het westen, losjes. Ik denk ja Utrecht is het meest oostelijk en Breda is het meest zuidelijk.

Sander 19:00

Dan kan ik in mijn hoofd wel een beetje een kaartje tekenen waar jullie voornamelijk zitten. Wat niet wil zeggen dat uitbreiding niet mogelijk is natuurlijk. Nee zeker niet. Wie weet. En maar ik kan me ook voorstellen dat, want je zegt, we zijn een kleine organisatie, maar dat heeft natuurlijk ook zijn voordelen. Ik kan me voorstellen, heel goed contact heb met al je leden.

Dirma 19:19

Je kent. Als ik even als grootmeester spreek, dan ken ik wel heel veel leden van de vereniging. En zeker met visiteren, wat je natuurlijk als grootmeester ook zo regelmatig mogelijk probeert te doen. Dat maakt het wel makkelijk in een kleine organisatie om mensen te leren kennen en ook ietsje meer te leren kennen dan alleen maar van naam. Dus ook een beetje te horen en welke functies ze hebben en wat leuk vinden aan de vrijmetsarij. En wat ze belangrijk vinden.

Sander 19:50

Ja, ik kan me voorstellen dat het wel fijn is op die manier goed contact te hebben met iedereen. Dat je ook goed weet wat binnen je organisatie leeft. Omdat je kent waarschijnlijk een heel groot percentage daarvan. Of je hoort daarvan. Want moet je als grootmeester, of moet, wil je als grootmeester nog zoveel keer per jaar visiteren of zo? Of zijn er verwachtingen van?

Dirma 20:12

Of je zelf als doel gesteld om in ieder geval elk jaar bij elke loge één keer te zijn. Ja, oké. Nou, het lig op het schema. Dat is mooi. En ja, vaker als er bijvoorbeeld bijzondere gebeurtenissen zijn. Dan kan een jubileum of een keer een solstitium, een lente of een herfstolstitium, wat een logje extra feestelijk vier. Of een beurns dinner of een rauwloge. Wat ook voorkomt natuurlijk. Dus dan zou ik het prettig vinden om daar dan ook bij te zijn. En dat lukt natuurlijk lang niet altijd. Want ik heb ook gewoon een baan en andere bezigheden.

Sander 20:55

Ja, ik vind altijd wel een wonder dat dat soort dingen allemaal naast elkaar kunnen bestaan. Dat is al een hele opgave. En dit wordt misschien een beetje technisch voor sommige luisteraars

Loges Visiteren En Grootmeesterrol

Sander 21:05

of ook voor mezelf hoor. Maar binnen het Vrijmendslijst zeggen altijd, ja, we opereren in bepaalde systemen. Je had het net al heel even over. Hoe opereert de GGV? Is er welke rites?

Dirma 21:21

We werken in drie rietes. We werken schots, Engels en ritmodern.

Sander 21:28

Kan je uitleggen wat daar de verschillen tussen zijn of is dat heel moeilijk? Dan sla ik die vraag over hoor als het niet te doen is.

Dirma 21:37

Dan hoop ik dat ik niet iemand tekort doe of beledig of wat dan ook. Maar Engels is wat meer traditioneel christelijk ingericht. Ze heeft iets meer voeling met het godsprincipe. Engels heeft kom uit een Engelsje, een Engels werkende loge, dus daar heb ik wel veel voeling mee. Dat heeft Voor mij in ieder geval veel inhoud qua symboliek. En ook wel een stukje diepgang richting het christelijke gedachtegoed, waar we natuurlijk wel uitkomen, Riet Modern, misschien dat jij daar meer over kan vertellen, Robert. Want jij arbeidt in de Rietmodern.

Robert 22:16

Ik denk dat je net Engels zei waar je schots bedekt. Ja, je zei twee keer Engels.

Dirma 22:20

Oh, sorry.

Sander 22:21

Nee, ook en ik zat je ook kijken. Schots was het laatste stukje. Ja, doen we iets nog even. Of anders, kan jij dat schots ook uitleggen?

Robert 22:30

Als je naar die derites kijkt, dan is de Rietmodernes eigenlijk de meest aardse. Die stamt ik uit continentaal Europa in de tijd dat ze vooral afstand wilden nemen van autoriteitsoordelen en ook van de kerk. Riet Modern is het minst kerkelijke, minst duidelijk christelijke van de drie ritualen. Als je wat dieper graft, dan komen nog wel de verrassingen tegen. Maar aan de oppervlakte, het is de meest directe van de drie. Engels ritoaal wat jij maar ook al zei, is vrij christelijk, vrij expliciet christelijk ook soms. Schot zit daar een beetje tussenin. Schot is meer metafysisch, denk ik. Daar zit, zie je misschien wel duidelijker wat theosofische invloed in zitten. Schots, is ook een stuk bloemrijker bijvoorbeeld dan de Rietmodern. Rietmodern is redelijk direct. Dus dat pak je pak je eigenlijk meteen. Schots is bloemrijker. Waardoor er ook wat meer lagen in zitten en je wat dieper daarin kunt vergraven.

Sander 23:40

Mooi. En dat omschrijf je heel mooi. Ik denk dat dat voor de luisteraars dat het wel duidelijk is. Tenminste in zover het duidelijk kan zijn natuurlijk. Dus als je gaat visiteren bij een andere loge, dan is de kans groot dat je dus bij een andere werkwijze terechtkomt.

Schots Engels En Rite Modern

Sander 23:56

En dat je dingen ziet die in jouw loge niet gebeuren of anders gebeuren.

Robert 24:03

Ja, en dat kan aanleiding zijn om te zeggen je moet het juist gaan doen. Het kan ook aanleiding zijn om te zeggen van zorg dat je eerst onze werkwijze een beetje in de vingers hebt voordat je naar andere rites gaat. We zorgen er altijd wel voor dat als leerlingen, soms ook gezellig, bij een logje gaan visiteren die een andere rites werkt, dat ze daarvoor context aan geef.

Sander 24:24

Ja, ja, daar kan ik me voorstellen dat je je even een handvat geeft, anders kan het wel even schrikken zijn.

Robert 24:31

Maar het zal ongetwijfeld al al vaak in de podcast gezegd zijn, het komt uiteindelijk allemaal op dezelfde boodschap. Alleen de vormgeving is anders en de historie van het ritual is anders.

Sander 24:44

Als ik bij jullie in de loge zou zitten, zijn dat rituelen die ik ook zou herkennen? O, of is het heel anders?

Dirma 24:52

Of nee, ik denk zeker dat je het overgrote deel herkent en dat er nuanceverschillen zijn. En die zijn afhankelijk van hoe jouw loge werkt, iets groter of iets kleiner. Maar je herkent absoluut heel veel vanuit je eigen rituaal.

Sander 25:09

Leuk. En als we het over visiteren hebben, zou ik bij jullie mogen visiteren?

Dirma 25:14

Ja, zeker. En dat gebeurt ook door veel broeders van het Gron en ook van andere obedienties. Iedere vrijmetelaar staat het vrij om bij ons te visiteren.

Sander 25:24

Ja, fijne stad. We hadden het in het begin al even over, of in het voorgesprekje eigenlijk hadden we wel even over wat mensen kunnen vinden bij de Vrijmetsrij. En dat is natuurlijk algemeen, maar dat geldt ook specifiek, denk ik, bij de NGGV. Kan je zeggen van wat voor type mensen er voor de NGGV kiezen? Dat is natuurlijk wel heel erg breed. En ook heel erg link. Want dan moet je nu al je leden gaan omschrijven in één noemer, wat niet te doen is. En ook niemand rechtvaardigt. Is dat te doen?

Dirma 25:57

Nou, ik denk wel dat er een aantal kernwaarden zijn die we delen. Ieder op zijn eigen manier. Maar ik denk dat er mensen die willen nadenken over de keuzes die zij te maken hebben in hun eigen leven en daar het gesprek over willen voeren met anderen. Dus ook andere visies en andere meningen tot zich nemen om tot een goede keuze te komen. Dat dat mensen zijn die we bij de NGV zien en ook graag willen verwelkomen.

Robert 26:24

En Robert, hoe komen jullie aan nieuwe leden? Voor een deel kloppen die zelf bij ons aan. Voor een klein deel komen die ook bij open dagen en dergelijke vandaan. We hebben een aanwezigheid op internet. Facebook pagina's, we hebben natuurlijk de website hebben gewoon staan. En we zijn ook gewoon met PR actief bezig. Dus dat betekent dat je ook met Google Ads en dat soort dingen werkt. Dus een beetje een mix van dat soort zaken. Er zijn denk ik, kijk even schijn, ja, maar er zijn denk ik niet heel veel mensen die via andere leden weer binnenkomen.

Dirma 27:04

Nee.

Robert 27:07

Ik ken iemand en die brengt we iemand aan en die brengt we iemand aan. Wat misschien wel goed is om nog te zeggen, is dat wij werken niet met cooptatie. Dus wij gaan niet anderen uitnodigen om lid te worden. Zoals. En we hebben daar gewoon een aannameprocedure op zitten. En op sommige plekken loopt het heel goed en op sommige plekken moeten we wat harder werken. Ja, dat is herkenbaar inderdaad. Op sommige plaatsen daar vallen ze bij wijze van spreken uit de lucht en moeten ze zich buitenop stellen in de rij. En op andere plaatsen hebben we echt heel veel moeite om daar mensen bij binnen te krijgen.

Sander 27:44

Maar je zou kunnen zeggen dat omdat jullie wat kleinere organisaties zijn, dat die mensen die bij jullie zich aanmelden, dat die misschien wel nog bewuster bij jullie aanmelden dan bij de wat grotere organisaties. Of is dat een aanname?

Dirma 27:57

Dat is denk ik een aanname. Ik denk dat deels ook wel het toeval is.

Sander 28:04

Zoals bij jullie bijna eigenlijk het geval was.

Wie Past Bij NGGV

Dirma 28:07

En dat het dan afhangt van de eerste contacten. Of dat zoals je dat zegt, goed voelt. Of je je begrepen en gehoord voelt en je thuis voelt. En dat van daaruit je dan misschien ook niet eens verder zoekt. Heel soms komt het wel eens voor dat mensen echt gezocht hebben ook bij andere obedienties. En dan toch bewust voor ons kiezen. En dat zal omgekeerd ook zo zijn. Maar het meeste, ja, in mijn beleving is het ook wel toeval.

Sander 28:42

Ja, het is zoals jullie er ook bijgekomen zijn, als je ergens bent en het is je eerste kennismaking, en het is allemaal oké, dan is dat oké. Hebben jullie één keer per jaar een open dag, of hoe moet ik het zien? Ik weet dat de dagen van de Vremetselarij zijn meestal zo rond september.

Dirma 28:59

Ja, in september, rond open monumentendag. De open dagen bij ons zijn loge gerelateerd. Dus iedere logje organiseert zijn eigen open dagen, of niet, bijvoorbeeld Loge de Hoeksteen doet dat eigenlijk niet. Ook een beetje luxe omdat we op dit moment een goede grootte hebben en die mensen komen. Dus dat hoeven we ook niet te doen. We werken wel mee hoor als er iets georganiseerd wordt op de open monumentendag met de mannenbroeders. Want we delen het losjegebouw. Dus dan is daar wel samenwerking. Maar de andere losjes van de NGGV, die hebben regelmatig een open middag of een kennismakingsmiddag. En dat is heel laagdrempelig. Dat mensen kunnen deelnemen aan soms een soort profan ritaal. En kijken hoe we ook de comparities doen. Dus dat is dan niet rituelearbeid, maar echt de gespreksbijeenkomsten. En op die manier heeft ieder loge dat op zijn eigen manier.

Sander 30:01

Ja, leuk is dat. Want dan krijg je ook wel een beetje dat gevoel in zo'n werkplaats, hoe dat er dan aan toe gaat? Het is toch altijd best wel een bijzondere sfeer, vind ik altijd. Een hele fijne sfeer. Dat kan je wel vertellen en in een foldertje zetten, maar dat komt dan niet echt over. Is er nog iets wat je. kijk, stel, er luistert iemand nu en die twijfelt, die denkt, ja, oh, interessant. Open dagen, Vrijmetscherij. Vind ik leuk. Is er nog iets waarvan je zegt van nou, dit is specifiek NGG?

Robert 30:33

Ik weet één ding, maar dat is niet zozeer specifiek NGG. Er is één logje die dat doet. Die verzorgen cursusavonden bij open universiteiten. Over Vrijmetscherij.

Sander 30:44

Cursusavonden bij universiteiten.

Robert 30:48

Nee, bij hoe noem je dat? Volksuniteiten, bij de Volksuniversiteit. Dus daar kunnen mensen toega en dan krijgen ze twee dagen uitleg over wat het is en waar het vandaan komt. En daar wordt dan ook wel een soort van profande rituaaltje aan de eind uitgevoerd. Dat is ook logistiek een beetje uitdagend. Maak je zo'n les lokaal een beetje losjeachtig. Dat is ook wel een manier om te kijken van zitten er mensen tussen die misschien meer willen dan alleen maar een cursusavond, maar die gewoon ook echt het vrij metschelaarschap willen daarvan willen proeven.

Sander 31:20

Ja, want ik kan me natuurlijk voorstellen dat je dat vanuit bijvoorbeeld vanuit historisch perspectief interessant vindt om zoiets te volgen. Maar ik kan me ook voorstellen dat je interesse hebt in de vrijmetserij in het algemeen. En dat dat natuurlijk een mooie manier is om aan kennis te komen. Dat zal een goede.

Dirma 31:39

En misschien ook goed daarop aansluitend om te noemen. We hebben ook een nieuwsbrief waarin informatie staat, daar kan iedereen zich voor inschrijven. En dan kunnen ze dat via de website herkenbaar maken. En daar staat dan ook informatie in. Deels vrijmetelaar gerelateerd en ook andere informaties.

Sander 32:03

Ik zet net te denken. Want je zegt iedereen is welkom en dat is natuurlijk ook zo. Maar zou je kunnen zeggen van wat ga je bij de vrijmetselarij in het algemeen, en dus ook bij jullie, wat ga je er niet vinden?

Dirma 32:16

Je gaat er niet vinden dat je een pasklaar antwoord krijgt op je levensvragen. Als je nou A doet, dan krijg je B. Om maar zo te zeggen. Dat ga je er niet vinden. Je gaat er wel vinden. Broeders en zusters die de zoektocht interessanter maken en misschien ook makkelijker maken voor je. En wat je er ook niet gaat vinden, althans dat hoop ik toch, is starre meningen en veroordelingen van andere mensen. Dus als

Open Dagen Nieuwsbrief En PR

Dirma 32:47

je het idee hebt dat de Vrijmetsarij een elitaire club is, waar het ons kent ons is, en wij tegen Andersdenkenden, dat ga je er ook niet vinden.

Sander 32:59

Of jij een handig netwerk opbouwt om eens een deeltje te sluiten. Precies.

Dirma 33:04

En dat ga je zeker bij de NGGV niet vinden.

Sander 33:08

Robert, heb jij daar nog gedachtes over?

Robert 33:11

Als je kijkt naar, je vroeg ook eerder van wat voor soort mensen zitten er bij de NGGV. En dat is natuurlijk altijd, daar moet je altijd een beetje voorzichtig mee zijn. Maar we merken soms dat er nog wel wat mensen zijn die echt een verkeerd beeld hebben van wat vrij mensen rij is. We hebben wel eens iemand gehad die dacht dat het haast een soort mafia-achtige club was. En als je dan in de problemen komt, dan kon je de broeders instijden om jou.

Sander 33:36

Om het lijkt te verbergen.

Robert 33:38

Die graven dan het gat en die komen met een gebluste kalk om jou te beschermen. En dat klinkt een beetje fantastisch, maar we hebben echt wel dat soort situaties meegemaakt dat mensen echt met een compleet verkind beeld te zitten. We hebben ook eens iemand gehad die er teleursteld was dat wij geen satanisten waren. En dat hadden we natuurlijk in de voorbereiding wel gezegd. Maar zij dacht van ja, dat gaan ze pas zeggen op het moment dat we ingeweerd zijn, dan komt de ware aap uit mouwen. En die aap is nooit uit de mouw gekomen, die heeft het ook niet lang voor volgehouden. Dus dat soort dingen kom je ook nog wel eens tegen. En de instelling die je vooral niet moet hebben, is een instelling als consument. Je komt alleen maar halen zonder dat je wat komt brengen, het moet wel van twee kanten komen.

Sander 34:28

Nou ja, satanisme dat vind je daar dus niet. Dat is ook weer duidelijk. Wat vind je er wel? Kijk, als je zegt wat je niet vindt, zeg je meteen, wat vind je er wel, maar er is vast ook nog wel meer wat er te vinden is.

Dirma 34:42

Ja, ik denk wat de NGGV probeert te doen in de huidige tijd, waarin heel veel gepolariseerd gedachtegoed zijn wegvindt, naar steeds meer mensen, dat wij proberen een tegengeluid te geven van tolerantie en van openstaan voor andersdenkenden. En eerst maar eens iemand leren kennen door vragen te stellen en je informatie goed op orde te hebben en pas dan daar iets van vinden. En ook dan openstaan voor dat er nou eenmaal heel veel verschillende individuen zijn die allemaal een plek verdienen.

Sander 35:18

Ja, want daar juist de rijkdom van is. Van al die verschillende individuen.

Dirma 35:24

En dat we elkaar gewoon echt heel erg nodig hebben om op aarde rond te lopen en daar iets moois van te maken.

Sander 35:30

En doen jullie dat nog op een speciale manier of op een actieve manier, of hebben jullie bijvoorbeeld thema's die daar mee gepaard gaan?

Dirma 35:40

We hebben in de loses organiseren we wel de gespreksbijeenkomsten, maar dat is natuurlijk in de lose. Ik denk op de open middagen en

Misverstanden Over Vrijmetselarij

Dirma 35:49

op de open dagen. En bijvoorbeeld de losje die Robert net noemde, die een colleges over de vrijmetslarij verzorgt, dat we daar dat geluid laten horen.

Sander 36:00

Ja, ik denk ook tenminste, als ik dat bij mijn losje hoor en ook broeder, die in het voortraject zitten, dat is vaak ook weer iets wat terugkomt, wat ze zo waarderen binnen de vrijmetslij, is dat je gewoon je open mening kan laten horen. En dat daar niet meteen veroordelend op gereageerd wordt, maar dat je ook gewoon dat er echt geluisterd wordt naar elkaar en gekeken wordt van hoe herken ik me in wat jij zegt of andersom. Ik denk dat dat sowieso binnen de vrijmetslij in het algemeen wel een van de mooiste dingen is. Ik denk dat dat ook wel een van de eerste dingen is die je leert.

Robert 36:39

Of afleert dat je je oordeel wat uitstelt in plaats van meteen daar etiketten op zaken te plakken. Ik ben in 2010, als ik het goed heb, ingewijd. Toen ik wel wat meer ging verdiepen in de onderliggende beginsen van de vrijmetscherij, dacht ik van nou ja, daar hebben we toch al flink wat van voor elkaar hier in dit land. Maar inmiddels zijn de tijden wel wat veranderd. En in 2010 was het ook nog niet helemaal wat het wezen moet. Maar je merkt wel dat het nu een kant op gaat die eigenlijk haak staat op datgene waar de vrijmeterij voor staat. Dus ik hoop dat we, ook bijvoorbeeld door die internationale samenwerkingen, dat andere geluid ook wel wat meer naar de voorgrond kunnen krijgen. Ik weet niet of je dan zover moet gaan als dat ze bijvoorbeeld in Frankrijk gaan, waar ze zich heel nadrukkelijk politiek profileren. Want ja, je blijft natuurlijk met het feit zitten dat je binnen Losjes allemaal je eigen meningen vormt. Dus het is in die zin lastig om echt heel duidelijk in bepaalde situaties standpunten in te nemen. Maar er zijn natuurlijk wel dingen die we allemaal delen. En die dingen verhouden zich niet altijd goed met de manier waarop het nu gaat in de wereld. Dus daar liggen denk ik ook wel kansen voor de vrijmesterij om zich daar duidelijker op te profileren.

Dirma 37:56

Ja, en ik denk dat het ook heel belangrijk is om de mensen die lid zijn, broeders en zusters, te steunen en ondersteunen. In het uitdragen van een levenshouding in hun eigen leven. Want daar werk je natuurlijk in het Westen. Daar werk je in je eigen omgeving, in je gezin, in je werk, kennis de vrienden. Daar probeer je vanuit een bepaalde visie die je als vrijmetselaar natuurlijk kunt oefenen in de loge. dat ook in het dagelijks leven vorm te geven. En ik denk dat het als NGGV heel erg passend is om daar de broeders en zusters in te ondersteunen en te enthousiasmeren.

Sander 38:43

Zou je daar een concreet voorbeeld van kunnen geven?

Dirma 38:47

Ik kan een voorbeeld van mijzelf geven. In mijn werk moet ik snel schakelen. Ik ben psycholoog en dan praat ik met mensen. En in mijn werkkamer gebeurt eigenlijk het problematische patroon. gebeurt in mijn werkkamer wat zij in hun dagelijkse leven meemaken. En dan moet ik heel snel schakelen en oordelen. En dan toch probeer ik daar een soort pauzestand in te creëren. En dat oefen ik in de loge om dus niet om het oordeel nog even uit te stellen. Om het oordeel nog even uit te stellen en toch nog een extra vraag te stellen. Van klopt het dat dit zo voor jou is? In plaats van gelijk aannemen, oh, dit is dat patroon, daar laat ik die interventie op los. Dat is dan een werkgerelateerd voorbeeld van mezelf. Maar het kan ook natuurlijk heel simpel zijn als je je in het verkeer begeeft, waar iedereen ook zijn eigen gang gaat, dat je toch even ruimte geeft aan iemand die in het weefvak ertussen wil. In plaats van dat je denkt van nee, want je had mij net ingehaald, ik wil niet dat je er nu tussen komt.

Sander 39:57

Ja, dan verlies je eigenlijk met dat soort gedachten.

Polarisatie Tegengeluid En Voorbeelden

Sander 40:00

Dus dan ben je niet aan het winnen. Leuk heel mooi concreet voorbeeld. Robert, heb je ook zoiets.

Robert 40:06

Het voordeel van een betrekkelijk kleine orde met betrekkelijk kleine losjes is dat je veel functies doet. Ja, dat zal. En dat je met een groep broeders en zusters samenarbeidt die zelf ook weer andere functies op moeten pakken. Dus dat betekent dat je heel erg dat je binnen een vertrouwde omgeving heel erg die verschillende aspecten van die verschillende functies kan oefenen. En dat je het ook een keertje verkeerd mag doen. En dat er dan niet meteen een hele bub klaar staat om je daarop te veroordelen. Het is een beetje zoals met een toneelstuk waarin je elkaar ook een beetje aan moet voelen en waarin je kleine dingetjes die verkeerd gaan opvangt, zonder dat daar nou meteen een vingertje bij komt. Want je zit allemaal in diezelfde positie. Daar heb ik wel veel aan gehad om in specifieke rollen in de rol van een voorzittermeester of iets dergelijks, of redenaar of opzien. In feite, iedere rol brengt je wel weer iets. Al is het maar de realisatie dat het nooit meer schatbewaarder moet worden.

Dirma 41:05

Hey, die heb ik ook gehad.

Sander 41:08

Dat is de panningmeester, denk ik, of niet? Ja, dat is goed. Dus die lotje is nu failliet verklaard. Nou, net niet.

Robert 41:16

Maar nee, uiteindelijk moest iemand. Als je merkt dat het je helemaal niet ligt en dat je dat helemaal niet kan, dan roep je hulptroepen in en die pakken het al. Het zit je al dat je het überhaupt probeert, toch? Terwijl als je in een veel grotere losje zou zitten, dan is het natuurlijk makkelijker om te zeggen van laat die beker maar aan mij voorbij gaan. Die kan die beker niet voorbij laten gaan, want dan valt hij van tafel.

Sander 41:39

Nee, maar het klopt wel wat je zegt. Want ik vind dat ook het mooie. Je zit daar met allemaal broeders en zusters in een losje. En je weet dat iemand of iemand nou een voordracht houdt, een bouwstuk, of dat iemand inderdaad zijn functie vervult. Alle leden uit die loodje willen eigenlijk dat die persoon het allemaal zo goed mogelijk doet. Dus die zijn eigenlijk allemaal jouw fans. Want iedereen wil en hoopt dat je daar optimaal presteert? En vergeeft je ook als dat wat minder gaat. Want nou ja, dat soort dingen gebeuren natuurlijk, dat hoort er gewoon bij. Maar die zal dat dan niet verwijten. Dat is ook wat jij zegt, dat je daar die volledige veiligheid hebt en vertrouwen hebt, waar ook fouten gemaakt mogen worden. Vind ik een mooie afsluiter eigenlijk. Is er nog een laatste iets? Ik begin bij jou, wat we gemist hebben, of wat ik vergeten ben te vragen of wat je nog zou willen zeggen.

Dirma 42:30

Nee, ik denk dat ik alles wel gezegd heb wat ik wilde zeggen. Dankjewel.

Robert 42:38

Robert? Ik denk dat wij een behoorlijke rijkdom hebben als het gaat over ritualistiek. We hebben natuurlijk sowieso die drie verschillende ritualen. Dat betekent als je als orde dan een zomerzintjan bijvoorbeeld, een zomerzintjan rituaal maakt. Dat je ook eigenlijk invloeden hebt van alle drie die verschillende reten. Ja, op die moment. Dat je vervolgens een keuze moet maken van oké, wat ga ik doen in de positie van grootmeester, ga ik daar, ga ik daar een beetje een hutspotrituaal van maken, een beetje van alles wat. Nou, daar zijn we meestal niet zo'n fan van. Maar het geeft je een redelijk rijk palet aan zaken die je wel kan gebruiken. Ja, je kan natuurlijk putten uit al die drie diërites. Ja, het zomersintje doen we vaak ook vanuit de orde. Soms doen losjes ze het ook zelf. Het is ook het moment waarop we met z'n allen bij elkaar komen. En dan doe je dus een gezamenlijk rituaal. Dat is ook normaal gesproken het enige moment waarop de grote officieren in functie zijn. Want op andere momenten dan ja, we hebben de oprichting van die logje gehad, dat is echt een moment waarop de grootloge in functie is. Maar daarbuiten is het niet zo heel vaak. Normaal gesproken alleen zomersintje. Dus daar maak je er ook echt iets bijzonders van. En omdat je als orde met drie riten werkt, maar dat is dan de keuze van de grootmeester uiteindelijk. Kan je zeggen van oké, dat doen we bijvoorbeeld eerste jaar schots, tweede jaar Engels, derde jaar ritmoder.

Rituele Rijkdom En Afsluiting

Sander 44:02

Niemand moet zich gepasseerd voelen natuurlijk.

Robert 44:04

Nou ja, je wil ook gebruik maken van alle mogelijkheden die je hebt. Maar je kan daar heb je redelijk wat vrijheid in om dat rituaal in te vullen. Dat is niet per se een heel strak vaststaand rituaal. Maar je kan dan wel weer met elementen spelen uit de drie rietes op de een of andere manier. En dat creëert een heel flexibele manier om te denken over ritualistiek en alles wat ermee samenhangt. En dat is heel leuk om te doen.

Sander 44:31

Ja, ik kan me voorstellen dat dat een mooie puzzel is om te leggen. Dat je daar echt iets van kan maken wat voor iedereen herkenbaar is. Dat iedereen zich in kan vinden, maar misschien ook voor iedereen weer een beetje nieuw en verrassend is. Ja, dat klopt. Nou, Dirma en Robert, ik wil jullie ontzettend bedanken. Ik denk dat je echt gewoon een goed inkijkje hebben gegeven in wat NGGV is en wat het niet is. En onwijs bedankt dat jullie daarover wilden komen vertellen.

Dirma 45:00

Ja, dankjewel. Graag gedaan.

Sander 45:02

Graag gedaan. Bedankt voor het luisteren naar deze aflevering van de Vrijmetselaars Podcast. Ik vind het leuk als je contact met me opneemt. Dit kan via Instagram of Facebook. Zoek in beide gevallen op Vrijmetselaars podcast en je kan me ook een mailtje sturen op vrijmetselaarspodcast.gmail.com. Vanaf aflevering 30 is er van elke aflevering een transcriptie beschikbaar. Deze transcriptie is te vinden op de website van de podcast. Luister je graag naar de Vrijmetschelaars podcast en waardeer je de afleveringen. Dan kan je nu ook een voi geven. Dit kan via voor jepod.com en voor je pot is met D van podcast. Of klik op de support de show link onderaan de show notes. Tot de volgende aflevering.