Με τους Βλάσση Μαρωνίτη & Βασίλη Βαρδάκα, συνιδρυτές του εκδοτικού οίκου Key Books

«Η δική μας επιθυμία ήταν να δημιουργήσουμε βιβλία, τα οποία θα αρκούσε να διαβάσεις έστω και ένα κεφάλαιο και αυτό να σε κάνει να θέλεις να κλείσεις το βιβλίο προκειμένου να σηκωθείς νωρίς το πρωί και να κυνηγήσεις το όνειρό σου.»

«Θεωρώ ότι αυτό που κάναμε, το ότι θέλαμε να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας και τον κόσμο στο να βελτιώσουν τα soft skills, αλλά ταυτόχρονα να ασχοληθούν και με την αυτογνωσία… αυτό διέπει μέχρι και σήμερα την Key Books. Οι θεματικές είναι ίδιες, απλά έχουν εμπλουτιστεί γύρω από αυτή τη φιλοσοφία.»

Στο επεισόδιο αυτό του Finding True North, οι συνιδρυτές της Key Books μιλούν για τη γενναία απόφαση να αφήσουν την ασφάλεια των μίντια μέσα στην κρίση και να δημιουργήσουν έναν εκδοτικό οίκο αφιερωμένο στα «βιβλία για ανοιχτά μυαλά». Μοιράζονται το όραμά τους: βιβλία που κινητοποιούν, εμπνέουν και επηρεάζουν βαθιά τον αναγνώστη. Μέσα από ιστορίες για το ξεκίνημά τους, τις πρώτες συνεργασίες, τις καθοριστικές φυσιογνωμίες όπως ο George Lois, και τις θεματικές που διαμόρφωσαν την ταυτότητα της Key Books, εξερευνούν την εξέλιξη του εκδοτικού τους έργου και τις νέες ανάγκες του αναγνωστικού κοινού. Το επεισόδιο φωτίζει πώς χτίζεται μια φιλοσοφία εκδόσεων με σκοπό, πώς αναδεικνύονται τάσεις όπως η ψυχική υγεία, η οικονομική παιδεία και τα business books, και πώς οι δύο ιδρυτές συνεχίζουν να εμπνέουν την ελληνική αγορά γνώσης.

Ακούστε το επεισόδιο για να ανακαλύψετε:
• Πώς γεννήθηκε η Key Books μέσα στην οικονομική κρίση.
• Τι σημαίνει να εκδίδεις βιβλία που κινητοποιούν τον αναγνώστη προς το όνειρό του.
• Ποιες εμπειρίες από τον χώρο των μίντια οδήγησαν τους ιδρυτές στο νέο τους μονοπάτι.
• Πώς διαμόρφωσε την πορεία τους η συνεργασία με τον George Lois.
• Ποια βιβλία είχαν τον μεγαλύτερο προσωπικό αντίκτυπο στους ίδιους.
• Πώς οι ρουτίνες και το “ένα πράγμα” αλλάζουν τον τρόπο που δουλεύουμε.
• Γιατί τάσεις όπως η ψυχική υγεία και η οικονομική παιδεία εκτοξεύονται.
• Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τη σημασία των soft skills.
• Ποιες είναι οι κορυφαίες φιγούρες που έχει εκδώσει η Key Books και τα μαθήματα από αυτές.
• Τι προτείνουν οι ιδρυτές στους νέους αναγνώστες και στα παιδιά τους.

Αναφορές:
• Key Books – Επίσημη ιστοσελίδα: https://keybooks.gr/ 
• Vlassis Maronitis – LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/vlassis-maronitis-5976743b/ 
• Vassilis Vardakas – LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/vassilis-vardakas-a2305543/

Βιβλία:
• Κλέψε σαν καλλιτέχνης, Austin Kleon: https://keybooks.gr/product/klece-san-kallitexnhs-book/ 
• Έξω Από Τα Δόντια, George Lois: https://keybooks.gr/product/exoapotadontia-book/ 
• Το Δώρο, Στέφανος Ξενάκης: https://keybooks.gr/product/to-dwro-stefanos-xenakis/ 
• H Τέχνη της Ρουτίνας, Mason Currey: https://keybooks.gr/product/itexnitisroutinas-book/ 
• To ΕΝΑ Πράγμα, Gary Keller, Jay Papasan: https://keybooks.gr/product/to-ena-pragma/ 
• Αρχές, Ray Dalio: https://keybooks.gr/product/arxes/ 
• Το ημερολόγιο ενός CEO, Steven Bartlett: https://keybooks.gr/product/to-hmerologio-enos-ceo/ 
• Όταν το σώμα λέει όχι, Gabor Maté: https://keybooks.gr/product/otan-to-soma-leei-oxi/ 
• 12 ½, Gary Vaynerchuk: https://keybooks.gr/product/12-1-2/ 
• Τα Μαθηματικά της Αγάπης, Hannah Fry: https://keybooks.gr/product/ta-mathimatika-tis-agapis/ 
• Σκέψου σαν Πλούσιος, T. Harv Eker: https://keybooks.gr/product/skepsou-san-plousios/ 
• Πώς να χωρίσετε με το κινητό σας, Catherine Price: https://keybooks.gr/product/pos-na-xorisete-me-to-kinito-sas/ 
• Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;, Θεόδωρος Παπακώστας: https://keybooks.gr/product/paidia-xwraei-oli-i-arxaiotita-sto-asanser/ 
• Η αρχαιότητα είναι παιχνιδάκι, Θεόδωρος Παπακώστας: https://keybooks.gr/product/i-arxaiotita-einai-paixnidaki/

Transcript

[00:00:05 – 00:00:48] Βαγγέλης:
Καλώς ήρθατε. Είμαι ο Βαγγέλης Δαβιτίδης, μέλος του EO Greece, ενός οργανισμού επιχειρηματιών που έχουμε κοινό σκοπό τη συνεχή εξέλιξη σε προσωπικό και επιχειρηματικό επίπεδο. Αυτό είναι το podcast του EO, που στόχο έχει να εξανθρωπίσει την επιχειρηματικότητα, φέρνοντας στο προσκήνιο επιχειρηματίες που μας μιλούν όχι μόνο για τις επιτυχίες τους, αλλά και τα λάθη τους και όσα τους βοήθησαν να εξελιχθούν και να γίνουν καλύτεροι ηγέτες, αλλά και να εξελίξουν τους ανθρώπους γύρω τους. Σήμερα έχω τη μεγάλη χαρά να φιλοξενώ δύο πολύ καλούς φίλους, συνιδρυτές του εκδοτικού οίκου Key Books, τον Βλάσση τον Μαρωνίτη και τον Βασίλη τον Βαρδάκα. Καλώς ήρθατε παιδιά.

[00:00:48 – 00:00:51] Βλάσσης:
Καλώς σε βρήκαμε, Βαγγέλη. Ευχαριστούμε πολύ για την πρόσκληση.

[00:00:51 – 00:00:53] Βασίλης:
Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία, Βαγγέλη.

[00:00:53 – 00:01:42] Βαγγέλης:
Παιδιά, έχετε κάνει κάτι το οποίο πραγματικά είναι μοναδικό. Σε αυτή την κρίση η οποία ταλάνισε τη χώρα και ουσιαστικά πήγε να τη ρίξει στα βράχια την προηγούμενη δεκαετία, εσείς πήρατε μια απόφαση να αφήσετε τις προηγούμενες ζωές σας σαν στελέχη και να γίνετε επιχειρηματίες. Και μάλιστα σε ένα κομμάτι το οποίο δεν είχε το sexiness των startups ή του tech ή οτιδήποτε, αλλά ήταν σε ένα παραδοσιακό ας πούμε territory που είναι η εκδοτικοί οίκοι. Οπότε πήγατε πολύ ενάντια στο ρεύμα και θέλω να μου πείτε αυτή την ιστορία η οποία εκ πρώτης δείχνει έτσι πολύ αλλόκοτη.

[00:01:42 – 00:04:05] Βλάσσης:
Η ιστορία ξεκινάει το 2012 όταν η κρίση είχε αρχίσει να γκρεμίζει τα μίντια στην Ελλάδα και ο Βασίλης και εγώ εργαζόμασταν τότε σε μεγάλα μιντιακά συγκροτήματα. Εγώ στον Πήγασο, ο Βασίλης στις εκδόσεις Λυμπέρη. Και όταν άρχισαν να κλείνουν το ένα μετά το άλλο τα μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα εγώ έλαβα ένα τηλεφώνημα. Ήταν Ιούλιος του 2012. Ήμουνα συντάκτης σε δύο έντυπα στις εκδόσεις Πήγασος του Μπόμπολα και το τηλεφώνημα όταν είναι πρωί και σε δημοσιογράφους δεν είναι συνήθως για καλό οπότε η είδηση ήταν ότι ο ιδιοκτήτης της εφημερίδας είχε αποφασίσει να κλείσει το ένα από τα δύο έντυπα στα οποία εργαζόμουνα. Αυτό εμένα παραδόξως αφενός με ταρακούνησε, αφετέρου με χαροποίησε γιατί ήταν καλοκαίρι και έρχονταν διακοπές που θα με βοηθούσαν να σκεφτώ το επόμενο βήμα. Όντας και πατέρας τριδύμων τα που εκείνη τη χρονιά ήταν δυόμισι ετών ήταν η στιγμή για να πάρω κάποια σημαντική απόφαση στη ζωή μου, το ένιωθα δηλαδή πολύ έντονα. Και έτσι κι έγινε το καλοκαίρι. Διαπίστωσα ότι βρισκόμουνα σε ένα υπερωκεάνιο το οποίο έβαζε νερά. Ο καπετάνιος φαινόταν να μην έχει διάθεση να ασχοληθεί πλέον με αυτό του το καράβι. Είχε και άλλα καράβια μεγάλα. Οπότε για μένα η απόφαση ήταν προφανής. Έπρεπε να πάω να δημιουργήσω τη δική μου βάρκα και να μην εγκλωβιστώ σε αυτή τη συνθήκη. Και μετά οι συγκυρίες της ζωής τα έφεραν έτσι. Βρεθήκαμε με τον Βασίλη μετά από λίγους μήνες μετά το πέρας των διακοπών, σε μια ρουτίνα την οποία τη συνηθίζαμε εκείνα τα χρόνια, για να πούμε τα νέα μας. Ήτανε Σεπτέμβριος πλέον του 12. Σε ένα μπαλκόνι στη Φρεατίδα που βρεθήκαμε και είπαμε ότι είχαμε ένα κοινό όραμα. Ένα κοινό στόχο. Να φύγουμε από τη δημοσιογραφία και να ασχοληθούμε με τις εκδόσεις. Και κάπως έτσι ήταν το ξεκίνημα της διαδρομής μας.

[00:04:05 – 00:04:09] Βαγγέλης:
Θες να πάρεις εσύ Βασίλη τη σκυτάλη από εκεί;

[00:04:09 – 00:06:05] Βασίλης:
Θα βάλω εγώ το παράλληλο μονοπάτι, το οποίο με έφερε σε αυτή τη βεράντα στη Φρεατίδα το Σεπτέμβριο. Εγώ ήμουνα στις εκδόσεις Λυμπέρη διευθυντής σε δύο περιοδικά και σε ένα project που έβγαζε βιβλία και όλα πήγαιναν περίφημα μέχρι να σκάσει η κρίση. Και φαινόταν ότι εκείνο το καλοκαίρι θα ήταν καθοριστικό και μάλλον το τελευταίο καλοκαίρι των εκδόσεων. Στη δική μου περίπτωση ο καπετάνιος δεν είχε άλλα καράβια. Και οπότε έδωσε ό,τι μπορούσε προκειμένου να σώσει τον όμιλο που είχε. Αλλά φαινόταν δεν ήταν αρκετό. Ήταν too little, too late. Οπότε εγώ αποφάσισα να κάνω κάτι για πρώτη φορά στη ζωή μου και τελευταία μέχρι τώρα. Να κάνω ένα solo ταξίδι και πήγα στην άλλη άκρη του κόσμου. Πήγα στην Κόστα Ρίκα και στον Παναμά backpacker για λίγο soul searching και για να βρω τι θα κάνω την επόμενη μέρα. Και εκεί σε μια παραλία του Παναμά τον Αύγουστο, μου ήρθε η ιδέα για έναν εκδοτικό οίκο. Μου φαινόταν κάτι πολύ συγγενικό με αυτό το οποίο έκανα. Κείμενα, λέξεις, σελίδες, χαρτί. Μου φαινόταν πολύ οικείο. Στην πορεία κατάλαβα ότι δεν έχει καμία σχέση ο χώρος των μίντια με το χώρο του βιβλίου. Αλλά εκεί ήρθε για μένα η δική μου συνειδητοποίηση ότι έφτασε η ώρα να αλλάξω ρότα. Υπήρχε και μια ανάγκη χρόνια της δημιουργίας μιας εταιρείας, κάτι το οποίο να είναι δικό μου. Και χαίρομαι πάρα πολύ που υπήρξε αυτός ο συντονισμός με τον Βλάσση, ο οποίος πέρα από φίλος είχε υπάρξει και συνεργάτης στο παρελθόν σε διάφορες δουλειές, οπότε όταν ταιριάξανε τα θέλω μας εκείνη τη στιγμή ήταν αυτό που λέμε είχε κάτι το μαγικό.

[00:06:05 – 00:07:11] Βαγγέλης:
Θέλω να σας ρωτήσω παιδιά το εξής. Η φιλοσοφία του εκδοτικού σας οίκου, Key Books — το λέω γιατί είναι πολύ εύκολο σε κάποιον που θα ανατρέξει στους τίτλους που εκδίδεται — δεν είναι βιβλία τα οποία, πώς να το πω, είναι για ψυχαγωγία. Δεν εννοώ ότι κάποιος δεν θα περάσει καλά δαμάζοντάς τα. Εννοώ ότι αρκετά από αυτά είναι για ένα sophisticated κοινό. Δεν εννοώ δύσκολα βιβλία. Εννοώ ότι είναι βιβλία τα οποία διαβάζοντάς τα αρκετά εξ αυτών, αν όντως τα διαβάσεις με ανοιχτό νου, θα σου αφήσουν και ένα αποτύπωμα. Άρα, ναι, είπατε ξεκινάμε έναν εκδοτικό οίκο. Τι είδους εκδοτικός οίκος είναι η Key Books, ποια είναι η φιλοσοφία της και πώς εξελίχθηκε και πώς ξεκίνησε, ποια ήταν η αρχική ιδέα, τι fine tunings χρειάστηκε να κάνετε στην πορεία ή τι pivots και πού είστε αυτή τη στιγμή;

[00:07:11 – 00:08:51] Βλάσσης:
Η Key Books ξεκίνησε μέσα στην κρίση όπως είπαμε, οπότε υπήρχε τότε μια πολύ διάχυτη, στα μάτια τα δικά μας τουλάχιστον ανάγκη και προσωπική αλλά και κοινωνική. Ήταν η ανάγκη των ανθρώπων να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους επαγγελματικά. Τεράστιες εταιρείες έκλειναν, άνθρωποι απολύονταν, αναγκάζονταν σε κρίσιμες ηλικίες, εννοώ 40, 50, 55 χρονών να αλλάξουν επαγγελματικό δρόμο. Πολλοί άνθρωποι μπήκαν τότε στη διαδικασία να φύγουν από την πόλη. Το σκεπτικό το δικό μας λοιπόν και η ανάγκη μας, η επιθυμία μας ήταν να δημιουργήσουμε βιβλία, τα οποία ωραία είναι η λογοτεχνία, μας κάνει να ξενυχτάμε τα βράδια, να θέλουμε να διαβάσουμε άλλη μια σελίδα, να ταξιδέψουμε σε χρόνους και χώρους άλλους. Η δική μας επιθυμία ήταν να δημιουργήσουμε βιβλία, τα οποία θα αρκούσε να διαβάσεις έστω και ένα κεφάλαιο και αυτό να σε κάνει να θέλεις να κλείσεις το βιβλίο προκειμένου να σηκωθείς νωρίς το πρωί και να κυνηγήσεις το όνειρό σου, όποιο κι αν ήταν αυτό. Τα βιβλία μας θέλαμε να ήταν χρήσιμα και ωφέλιμα, προκειμένου να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να βρούνε αυτό που ο καθένας είχε εκείνη την περίοδο ανάγκη. Κι η δημιουργικότητα, η επιχειρηματικότητα ήταν προτεραιότητες για εμάς εκείνη την περίοδο και σε προσωπικό επίπεδο, αλλά βλέπαμε ότι ήταν και σε ένα ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο, οπότε αυτός ήταν ο δρόμος για μας.

[00:08:51 – 00:10:32] Βαγγέλης:
Δεν θα πω ότι θα κάνατε την κρίση ευκαιρία, γιατί είναι κλισέ, αλλά θα πω παιδιά ότι, πραγματικά επειδή μιλάμε — γιατί από το μνημόνιο και μετά πραγματικά επανακαθόρισε ο περισσότερος κόσμος και την επαγγελματική του πορεία, θέλοντας και μη, αλλά και τις προτεραιότητες του — πραγματικά θεωρώ ότι το δικό σας εγχείρημα ήταν παιδί της εποχής του. Δηλαδή είναι ακριβώς αυτό που λες και πραγματικά η επιτυχία του έγκειται στο γεγονός ότι κάλυψε μια πραγματική ανάγκη δίνοντας εφόδια σε κόσμο να του ανοίξει τα μάτια, το μυαλό, να του διευρύνει τους ορίζοντες και δεν είναι τυχαίο ότι εκείνη την εποχή, για παράδειγμα, εγώ ας πούμε ήμουνα μέλος των ομάδων των TEDx, TEDx Athens και το TEDx Academy είχα βοηθήσει κτλ. Και έβλεπες τη δίψα του κόσμου για το καινούριο, τη δίψα του κόσμου να έρθει σε επαφή με πράγματα τα οποία θα τον βγάζαν από το comfort zone του, ένα comfort zone που ούτως ή άλλως διαλυόταν λόγω της κατάστασης. Και θέλω να μου πείτε παιδιά, αυτό ήταν το ξεκίνημα, τώρα πού είμαστε, είμαστε πάνω στις ίδιες ράγες, τι άλλο έχει προστεθεί, υπάρχει κάτι το οποίο έχει διαφοροποιήσει την κατάσταση ή είμαστε ακριβώς στο ίδιο mentality, στην ίδια φιλοσοφία;

[00:10:32 – 00:11:40] Βασίλης:
Θα έλεγα ότι ισχύει για την Key Books αυτό που ισχύει για τους ανθρώπους, τα παιδικά χρόνια είναι καθοριστικά, τα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής. Οπότε θεωρώ ότι εκεί μπήκαν κάποιες βάσεις ως προς τα βιβλία τα οποία θέλουμε να βγάζουμε και τις ανησυχίες που έχουμε. Και θεωρώ ότι αυτό που κάναμε, το ότι θέλαμε να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας και τον κόσμο στο να βελτιώσουν τα soft skills, αλλά ταυτόχρονα να ασχοληθούν και με την αυτογνωσία, τη διαδικασία αυτή του να γνωρίσουνε τον εαυτό τους, θα έλεγα ότι αυτό διέπει μέχρι και σήμερα την Key Books. Οι θεματικές τις οποίες εκδίδουμε είναι ίδιες, απλά έχουν εμπλουτιστεί γύρω όμως από αυτή τη φιλοσοφία. Δηλαδή, έχει προστεθεί στη δημιουργικότητα, την ψυχολογία, τα business books, τα βιβλία δημιουργικότητας, έχουν προστεθεί βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης, έχουν προστεθεί βιβλία parenthood, τα οποία για εμάς εντάσσονται στην ίδια φιλοσοφία. Αλλά είμαστε πιστοί από όμως στις αρχές μας. 

[00:11:40 – 00:12:39] Βαγγέλης:
Ήταν καταπληκτική η παρομοίωση, Βασίλη, με την παιδική ηλικία. Πάρα πολύ εύστοχη και όμορφη. Και εγώ έχω κρατήσει από μια κουβέντα που είχαμε κάνει παιδιά στο παρελθόν, κάτι πάρα πολύ ωραίο που μου είχατε πει, ότι εμείς εκδίδαμε βιβλία τα οποία γουστάραμε εμείς οι ίδιοι και διαβάζαμε. Και θέλω να μου πείτε σε αυτή την πορεία, ειδικά στα πρώτα χρόνια, γιατί τώρα φαντάζομαι ότι έχει διευρυνθεί πολύ η βεντάλια, ποια ήταν τα βιβλία, και είναι personal η ερώτηση αυτή για τον καθένα σας, που θεωρείτε ότι είχαν, ας πούμε, ένα αντίκτυπο σε εσάς προσωπικά, είτε οι συγγραφείς τους και η φιλοσοφία που έφεραν, είτε κάποια πράγματα που διαβάσατε μέσα και είπατε, ήτανε, ρε παιδί μου, μαθήματα ζωής και σας επηρέασαν πάρα πολύ.

[00:12:39 – 00:15:21] Βλάσσης:
Ξεκινάμε με το πρώτο βιβλίο που εκδώσαμε, το «Κλέψε σαν καλλιτέχνης, δέκα αλήθειες που δεν σου έχουν πει για την δημιουργικότητα». Είναι ένα βιβλίο το οποίο είναι σε ένα ιδιαίτερο format, είναι τετράγωνο, έχει μέσα artwork, οπότε ήταν το πρώτο βιβλίο με το οποίο εμφανιστήκαμε στην εκδοτική αγορά. Και όταν ξεκινήσαμε τις επαφές της γνωριμίας με τους ανθρώπους αγοράς, είτε ήτανε βιβλιοπωλεία, ήτανε χονδρέμποροι, είτε ήτανε buyers σε μεγάλα καταστήματα, παραξενεύονταν. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, επειδή το πρώτο διάστημα, όπως φαντάζεσαι, τα κάναμε όλα μόνοι μας, δηλαδή και τις παραγγελίες και τις παραδόσεις, και τα πάντα, όταν μπαίναμε στα βιβλιοπωλεία, μας φώναζαν καλώς τους καλλιτέχνες. Αυτό ήτανε λοιπόν το πρώτο βιβλίο, το οποίο μας χαρακτήρισε με έναν τρόπο, και ένα άλλο βιβλίο, το οποίο θέλαμε να είναι το πρώτο, αλλά τελικά τα ‘φερε έτσι η εκδοτική διαδικασία, και ήταν το τέταρτο, αλλά ήταν ένα βιβλίο, και η γνωριμία με έναν άνθρωπο, η οποία πραγματικά ήταν καθοριστική, μας έχει καθορίσει, και ήτανε, αναφέρομαι στον George Lois, το βιβλίο του το «Dumb Good Advice», με τον ελληνικό τίτλο «Έξω από τα δόντια». Η όλη γνωριμία με αυτόν τον άνθρωπο, ήτανε συγκλονιστική, ήτανε ένας άνθρωπος bigger than life, ήτανε μεγάλη χαρά, τιμή και περηφάνεια για εμάς, το ότι συνεργαστήκαμε με αυτόν τον άνθρωπο, γνωρίσαμε το μεγαλείο του, από το πρώτο email που του στείλαμε, ένα βράδυ Ιουλίου, 12 η ώρα το βράδυ, πήραμε την απόφαση με τον Βασίλη, δεν είχαμε ακόμα ΑΦΜ και είχαμε μια τεράστια λίστα με το-do ζητήματα και ενώ μας είχε δώσει ο Creative Director ο Θοδωρής Λαλάγκας το βιβλίο, για να το εκδώσουμε, αποφασίσαμε να στείλουμε mail στον Lois, είχαμε πάει στο Λονδίνο στην έκθεση, δεν θα πλατειάσω, ο άνθρωπος μας απάντησε σε 20 λεπτά. Ένας θρύλος της διαφήμισης, ο The Real Mad Man, όπως τον λένε στην Αμερική, με 38 εξώφυλλα από το Αμερικανικό Esquire, να βρίσκονται στη μόνιμη συλλογή του ΜΟΜΑ. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν μας απάντησε σε 20 λεπτά, όταν του στείλαμε mail, και του είπαμε ότι θέλουμε να εκδώσουμε το βιβλίο του, μας βοήθησε να το εκδώσουμε, μας έφερε σε επαφή με τον εκδοτικό του οίκο, ήρθε στην Ελλάδα, έκανε ομιλίες ο TEDx Θεσσαλονίκης, έκανε παρουσία στην Αθήνα και νομίζω ότι είναι ο παππούς της Key Books, ο George Lois.

[00:15:21 – 00:18:14] Βαγγέλης:
Είναι πραγματικά μια… Συγνώμη που σε διέκοψα Βασίλη, γιατί πραγματικά ήμουν εκεί όταν τον είχατε φέρει στην Αθήνα, και το λέω γιατί και εγώ είμαι διαφημιστής πια και θέλω να υπερθεματίσω σε όσα είπε ο Βλάσσης. Είναι πραγματικά μια τεράστια φιγούρα της διαφήμισης ο Lois και εγώ συγκινήθηκα πάρα πολύ, γιατί εκείνη την περίοδο και εμείς το έχουμε κοινό αυτό, η 4 Wise Monkeys δηλαδή, η εταιρεία μου. Ξεκινήσαμε παιδιά το 2013, δηλαδή σχεδόν η Key Books με τη 4 Wise Monkeys ξεκίνησαν ταυτόχρονα. Και μια από τις πρώτες μας καμπάνιες, η οποία ήταν πολυβραβευμένη ήταν το Urban Adventures του Cutty Sark και το Cutty Sark στην πραγματικότητα το έχει χτίσει στην Αμερική ο George Lois, δηλαδή η πρώτη iconic καμπάνια του Cutty Sark ήταν του Lois. Οπότε όταν τον γνώρισα, ειδικά εκείνη την περίοδο που είχαμε πάρει γύρω στα 20-25 βραβεία για το Cutty Sark και την καμπάνια και τα λοιπά, ήταν απίστευτο γιατί ένιωθα ότι γνώριζα ένα μέντορα, το βιβλίο εντωμεταξύ είναι πάρα πολύ disruptive, δηλαδή μιλάμε για έναν άνθρωπο που είναι η δεύτερη φορά που το λέμε σε αυτό το call, είναι προϊόν της εποχής του. Δηλαδή ο Lois την δεκαετία του 60 με το φυλετικό ζήτημα στην Αμερική στα ντουζένια του, με το φοιτητικό κίνημα στα ντουζένια του, τα εξώφυλλα που έκανε στο Square και η στάση ζωής που είχε σε διάφορα ζητήματα, δηλαδή φαντάζομαι το έχετε διαβάσει στο βιβλίο, υπάρχουν πελάτες που τους έχει κόψει γιατί διαφωνούσε μαζί τους σε ένα κοινωνικοπολιτικό επίπεδο, ήταν έντονα πολιτικοποιημένος και βλέπεις ότι η διαφήμιση και η επικοινωνία, ειδικά σε εκείνες τις εποχές που ήταν ας πούμε οι πρώτες της δεκαετίες, ο Lois ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος έπαιρνε θέση και ήταν τα πρώτα σπάργανα, δηλαδή βλέπουμε τώρα ότι τα brands παίρνουν θέση, αλλά φανταστείτε ότι είχε μια αυθεντικότητα. Δηλαδή στο ξεκίνημά του ο Lois αυτό το πράγμα έτσι όπως το έκανε με τον τρόπο που το έκανε και τα λοιπά ήταν, πώς να το πω, πάρα πολύ disruptive και πάρα πολύ αυθεντικό. Δηλαδή πραγματικά φέρατε έναν θρύλο της διαφήμισης αλλά και με τη διαφήμιση να μην ασχολούταν ο άνθρωπος και ο ίδιος σαν persona, σαν προσωπικότητα και τα λοιπά ανεξάρτητα από το τι ασχολούταν ανήκει στους τύπους τους bigger than life, θα έλεγα. Ήταν πολύ δυνατό ξεκίνημα και μπράβο σας.

[00:18:14 – 00:21:00] Βασίλης:
Βαγγέλη θα ήθελα να προσθέσω κάτι για τον αγαπημένο Lois και εγώ. Θα ήθελα να προσθέσω κάτι το οποίο μου έχει μείνει από το βιβλίο του. Ο τίτλος «Έξω από τα δόντια» είναι πάρα πολύ εύστοχος για τον Lois. Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος δεν έβαζε φίλτρα, και μια αγαπημένη φράση την οποία την έχω πάντα στο μυαλό μου είναι το αν πιστεύεις ότι ο κόσμος είναι ηλίθιος θα περάσεις όλη σου τη ζωή κάνοντας ηλίθιες δουλείες, και αυτό είναι κάτι το οποίο νομίζω ότι είναι σημαντικό όχι μόνο στο επιχειρήν γενικά σε οποιοδήποτε κλάδο η υποτίμηση του ανθρώπου. Και νομίζω ότι ο Lois έδειχνε το ακριβώς ανάποδο. Κι επίσης κάτι άλλο το οποίο μου έχει μείνει και από τη συναναστροφή με τον ίδιο αλλά και από το βιβλίο του είναι είχε μια φράση που έλεγε ότι πρέπει να ταΐζεις πάντα το θηρίο, το θηρίο που έχεις μέσα σου με σπίθες κι έμπνευση. Ο Lois μέχρι το τέλος πήγαινε κάθε Κυριακή στο Metropolitan για να βλέπει τέχνη γιατί θεωρούσε ότι όλη η δημιουργική διαδικασία τι είναι; Βουτάω μέσα μου για να βρω μια ιδέα η οποία μόνο από μέσα έρχεται και για να τη βρεις αυτή θα πρέπει να έχεις ταΐσει κατάλληλα τον εαυτό σου. Οπότε η κληρονομιά του συνεχίζει και ζει και μαζί μας και θεωρώ και μ’ έναν πολύ μεγαλύτερο κύκλο ανθρώπων και στη διαφήμιση και στη γραφιστική και όχι μόνο… Βασίλη, είναι πάρα πολύ εύστοχο αυτό που είπες. Από τα πολλά που μπορούμε να κρατήσουμε από το βιβλίο του. αλλά το γεγονός της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, δηλαδή του γεγονότος ότι, βλέπω μωρέ την κατάσταση γύρω μου, εντάξει ο κόσμος αυτά θέλει, δώσ' του αυτά, είναι αυτό που χρόνια ακούγαμε στην ελληνική τηλεόραση. Γιατί είναι χαμηλό το επίπεδο; Έλα μωρέ εντάξει, ο κόσμος αυτά θέλει, δώσε στη μάζα και τα λοιπά, και το λέω γιατί ξεπερνάει τα μίντια την επικοινωνία ή οτιδήποτε άλλο και επειδή εδώ το podcast έχει ως concept την επιχειρηματικότητα, θεωρώ ότι η απόλυτη, ας πούμε, για να κάνουμε μια αναφορά είναι, πω πω, πάει καλά το frozen yogurt, ας κάνουμε και εμείς άλλο ένα frozen yogurt, αυτά θέλει ο κόσμος. Δηλαδή είναι οι οραματιστές οι άνθρωποι οι οποίοι θα δημιουργήσουν τις τάσεις, οι άνθρωποι οι οποίοι θα δούνε το κενό και θα δημιουργήσουν κάτι το οποίο ο κόσμος δεν το ήξερε από πριν ή δεν το περίμενε από πριν. Είναι μια πραγματική ανάγκη, ένα blind spot για κάτι καινούριο και πάντα έτσι γεννιέται και το καινούριο, όχι από ανθρώπους που θέλουν να αναπαράγουν το αυτό θέλει ο κόσμος. Είναι πραγματικά πάρα πολύ δυνατό. Ωραία. Πάμε σε επόμενους συγγραφείς, σε επόμενα βιβλία που είδατε και από τον κόσμο ότι αγαπήθηκαν και είχαν και impact πέρα από εσάς προσωπικά.

[00:21:00 – 00:21:55] Βλάσσης:
Ένα βιβλίο το οποίο αγαπήθηκε και είναι πλέον εκδοτικό φαινόμενο είναι «Το Δώρο» του Στέφανου Ξενάκη το οποίο το εκδώσαμε τον Μάη του 18, έχει ξεπεράσει τις 230.000 αντίτυπα, έχει μεταφραστεί σε 36 γλώσσες. Είναι ένα πραγματικό φαινόμενο το πώς κατάφερε ο Στέφανος με τις ιστορίες του και με τον τρόπο γραφής του να αγγίξει το συναίσθημα του κόσμου, γιατί αυτό στην πραγματικότητα πιστεύω ότι έγινε. Κατάφερε άγγιξε τους ανθρώπους και κατάφερε με απλές ιστορίες μέσα από τη δική του καθημερινότητα να βοηθήσει ανθρώπους και αυτό είναι κάτι το οποίο το λέω γιατί το έχουμε εισπράξει και εμείς από τα μηνύματα, από τους ανθρώπους που έπρεπε τις παρουσιάσεις του, να

[00:21:55 – 00:22:09] Βλάσσης καταφέρει να τους επηρεάσει τη ζωή, να τους αλλάξει κάποιες συνήθειες και αυτό να έχει σημαντικό αποτύπωμα εν γένει στη ζωή τους. Κι αναφέρομαι σε απλά πράγματα, δηλαδή το ότι:


[00:22:09 – 00:22:41] Βλάσσης:
Έπεισε εντός εισαγωγικών με τη γραφή του ανθρώπου να σηκωθούν από τον καναπέ και να αρχίσουν να περπατάνε γύρω από το τετράγωνο γιατί μετά είχε έρθει και ο COVID και οι συνθήκες της ζωής μας ήταν λίγο πιο δύσκολες και απαιτητικές. Έχει αυτό το χάρισμα ο Στέφανος, με τη γραφή του να αγγίζει τους ανθρώπους και να τους επηρεάζει. Οπότε αυτό είναι σίγουρα ένα από τα βιβλία τα οποία είχαν πολύ μεγάλη επίδραση και στο κοινό και στην πορεία της Key Books.

[00:22:41 – 00:22:53] Βαγγέλης Εσύ Βασίλη, πέρα από του Lois που είπαμε υπήρχε κάτι που σε επηρέασε προσωπικά από όλα αυτά που έχετε εκδώσει και ξεχωρίζεις;:


[00:22:53 – 00:24:36] Βασίλης:
Εγώ θα ξαναπάω λίγο πιο πίσω στα παιδικά χρόνια, πάω λίγο πιο πίσω από Το Δώρο. Ένα βιβλίο το οποίο σίγουρα με επηρέασε ήταν «Η τέχνη της ρουτίνας» του Mason Currey, που μιλάει για το πώς δημιουργούν τα σπουδαία μυαλά, και η αλήθεια είναι ότι πριν γίνω επιχειρηματίας και αργότερα πριν γίνω πατέρας δεν είχα σκεφτεί καθόλου, δεν είχα ασχοληθεί με την ρουτίνα μου. Η μέρα πήγαινε με μια ροή όπως έβγαινε. Το συγκεκριμένο βιβλίο σε βάζει να σκεφτείς και βλέποντας και τα σπουδαία μυαλά ότι η καλή δουλειά βγαίνει όταν έχεις μια ρουτίνα, δηλαδή τα σπουδαία μυαλά είναι πλάσματα της ρουτίνας. Λέει ας πούμε με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μέσα για τον για τον Beethoven, ο οποίος κάθε με το που σηκωνόταν έπινε τον καφέ του και θεωρούσε ότι κάθε καφές έπρεπε να έχει 60 κόκκους και καθόταν και τους μετρούσε. Αυτό είναι η άσκηση mindfulness γι’ αυτόν. Mindfulness πριν το mindfulness. Κι έχει πολλά άλλα τέτοια παραδείγματα, ας πούμε, έχει το γνωστό συγγραφέα το Philip Roth ο οποίος λέει κάθε μέρα εργάζεται 10 με 6 λες κι έχει δουλειά γραφείου. 10 με 6 κάνει ένα διάλειμμα το μεσημέρι για φαγητό και εφημερίδες και συνεχίζει μέχρι να ολοκληρώσει αυτό που έχει βάλει ως στόχο να ολοκληρώσει. Θα έλεγα ότι αυτό ήταν κάτι το οποίο έτσι μου άλλαξε τον τρόπο που βλέπω την ημέρα μου. Κι ένα ακόμα βιβλίο το οποίο θα έλεγα ότι άλλαξε τη νοοτροπία μου είναι «To ΕΝΑ Πράγμα» του Gary Keller. Το βιβλίο αυτό ξεκινάει με μια Ρωσική παροιμία που λέει ότι αν κυνηγείς δύο λαγούς δεν θα πιάσεις ούτε έναν.

[00:24:37 – 00:24:57] Βαγγέλης:
Και είναι ένα βιβλίο το οποίο στην ουσία αποδομεί το multitasking και σε βάζει σε μια διαδικασία να σκέφτεσαι ποιο είναι το ένα πράγμα που αν κάνω σήμερα θα κάνει όλα τα άλλα ευκολότερα. Οπότε αυτό πείραξε λίγο το λογισμικό μου όσον αφορά τις προτεραιότητες.

[00:24:58 – 00:25:29] Βασίλης:
Πώς βάζεις προτεραιότητα. Υπάρχει η λογική της to-do list η οποία τρέχει και μας κυνηγάει μες στην καθημερινότητά μας και αυτό το βιβλίο σε καλεί να κάνεις ένα βήμα πίσω και να πεις ωραία, οκ υπάρχει μια to-do list, τι είναι πραγματικά σημαντικό να κάνω; Και μήπως να αφιερώσω και το χρόνο που αναλογεί στο σημαντικότερο πράγμα από ό,τι να αναλώνομαι στα άλλα 50 που έχει μια to-do list; Αυτά τα δύο θα ξεχώριζα.

[00:25:29 – 00:27:01] Βαγγέλης Βασίλη, έχεις ανοίξει ένα τεράστιο ζήτημα που είναι η ρουτίνα, που ειδικά στη φάση, αισθάνομαι, που ήταν η Ελλάδα, η χώρα, εμείς οι Έλληνες, που είμαστε λίγο τζαζ αυτοσχεδιασμός, δηλαδή δεν μας αρέσουν οι κανόνες, η ρουτίνα μπορεί και να είναι ένα πράγμα το οποίο σκοτώνει και θέλουμε συνέχεια μονίμως διαφορετικά πράγματα και τα λοιπά, εγώ συνειδητοποίησα σε κάποια φάση και από τις εκπαιδεύσεις που κάνουμε μέσα στον EO, στο Entrepreneurs’ Organization, άρχισε να φτάνει αυτή η πληροφορία σε μένα, ακριβώς από ερχόμενος σε επαφή με ανθρώπους οι οποίοι πραγματικά κατάφερναν σημαντικά πράγματα, το πόσο σημαντική ήταν η ρουτίνα στη ζωή τους, και κατέληξα σε ένα μότο το οποίο συνέχεια το πετυχαίνω μπροστά μου σε διάφορα τέτοια, “routine sets you free”. Δηλαδή οι ρουτίνες είναι ένα σύνολο συμπεριφορών τελικά, οι οποίες βοηθάνε στο μεγαλείο και νομίζω ότι η πιο τέλεια μεταφορά, και την έχω πετύχει σε διάφορα τέτοια, είναι το pounding the rock. Δηλαδή είναι σαν τους μεταλλωρύχους οι οποίοι βαράνε το βράχο, μπορεί να το βαρέσει χίλιες φορές και ο βράχος είναι ακόμα εκεί. Στη χίλια μία είναι αυτή η φορά που θα θρυμματιστεί ο βράχος. Δεν έσπασε όμως με τη μία σφυριά, έσπασε με τη ρουτίνα των χιλίων φορών που δεν έβλεπες κανένα αποτέλεσμα, έλεγες που βαράω, δεν έχει νόημα που βαράω. Ήταν η τελευταία η οποία γκρέμισε το βράχο.:


[00:27:01 – 00:27:06] Βασίλης:
Το οποίο έχει και συνέπεια μέσα αυτό που λες και accountability και στοχοθεσία.

[00:27:06 – 00:28:28] Βαγγέλης:
Ακριβώς, ακριβώς. Κι επίσης το δεύτερο κομμάτι που ανέφερες των προτεραιοτήτων — και το λέω γιατί είναι ρε παιδί μου, ξέρεις, αυτό που λένε οι προπονητές στον αθλητισμό, ότι το ταλέντο σε πάει μέχρι ένα σημείο. Στο κορυφαίο όμως επίπεδο σε πάει το mindset. It's all about mindset, το λένε όλοι οι κορυφαίοι managers, όλοι οι κορυφαίοι coaches και τα λοιπά. Και αυτό είναι το πολύ ενδιαφέρον στα δικά σας βιβλία, το γεγονός ότι έχουν να κάνουν με την νοοτροπία, έχουν να κάνουν δηλαδή με το γεγονός ότι παίρνεις πράγματα τα οποία αν όντως τα χρησιμοποιείς — κάποια τα πετάς, αυτά που σου ταιριάζουν όμως τα κρατάς — πραγματικά μπορούν να σε πάνε στο επόμενο level. Από άποψη παιδιά ονομάτων — γιατί αναφέραμε τον Lois που είναι τεράστιος αναφέραμε και τον Ξενάκη ο οποίος πράγματι είναι εκδοτικό φαινόμενο — από άποψη ανθρώπων σε επίπεδο βιογραφικών και μεγάλων ονομάτων, ποιοι είναι οι top που έχετε εκδώσει μέχρι τώρα και να συζητήσουμε και για τις φιγούρες αυτές.

[00:28:28 – 00:30:40] Βλάσσης:
Σ’ αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα θεματική που άνοιξε με τις ρουτίνες, τους κανόνες εδώ θα έρθω να προσθέσω το Ray Dalio, ο οποίος είναι μία από τις προσωπικότητες τις κορυφαίες τις οποίες εκδίδουμε, και το βιβλίο του τις «Αρχές» όπου για μένα είναι μία βίβλος επιχειρηματικότητας και νοοτροπίας, όχι μόνο στο business αλλά και στη ζωή. Είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στον κόσμο στην ειδικότητά του στα οικονομικά. Μιλάει με τον πρόεδρο της Αμερικής μέχρι τους υπουργούς και τους πρωθυπουργούς όλων των κρατών. Και ξεκινάει το βιβλίο του λέγοντας «ένα πράγμα έχω να σας πω είμαι ένας πανηλίθιος ο οποίος το μόνο πράγμα που έχει μάθει είναι τον τρόπο να μαθαίνει αυτό που δεν γνωρίζει». Και με αυτόν τον τρόπο ξεκινάει το βιβλίο του και με τις ιστορίες τις οποίες περιγράφει μέσα δείχνει ότι το έχει κάνει και τρόπο ζωής. Δηλαδή όταν αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να αποσυρθεί από την εταιρεία του έψαχνε να βρει ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος για να το κάνει αυτό. Αυτό φαντάζομαι είναι ένα ζήτημα το οποίο θα μας απασχολήσει και μας κάποια στιγμή κάποιους από τους EOers που ακούνε τους απασχολεί ήδη. Τι έκανε λοιπόν ο Dalio; Πήγε και βρήκε τους ανθρώπους που το είχαν ήδη κάνει προκειμένου να μάθει από αυτούς. Το εγώ του δηλαδή αυτός ο άνθρωπος έχει πάντα ένα τρόπο να το παραμερίζει, να το βγάζει στην άκρη και να πηγαίνει στην πηγή της γνώσης, που στην προκειμένη περίπτωση ήταν ο Bill Gates, ο ιδρυτής της Σιγκαπούρης, ήταν άνθρωποι οι οποίοι είχαν να του μεταδώσουν γνώση και για μένα είναι από τα πιο σημαντικά ονόματα τα οποία έχουμε στον εκδοτικό μας κατάλογο. Και βέβαια υπάρχει και ο Gabor Maté ο οποίος είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο στον δικό του τομέα, με τεράστια επίδραση και εκδοτικά και στον τομέα της ιατρικής και της ψυχολογίας που είναι τα πεδία του.

[00:30:40 – 00:31:29] Βαγγέλης Επειδή μιλάμε για δύο τεράστιες φιγούρες και σίγουρα έχετε και μερικές ακόμα τις οποίες δεν θα δεν θα ξεπεράσουμε, θέλω λίγο να σταθούμε σε αυτούς τους δύο. Και πραγματικά ο Ray Dalio επειδή είναι ένας άνθρωπος ο οποίος είναι φοβερά επιδραστικός — γνωρίζω κόσμο που παρακολουθεί ανελλιπώς οτιδήποτε κάνει, το περιεχόμενο που παράγει κτλ. — θέλω λίγο να μεταφέρουμε έτσι σαν learning από εσάς παιδιά από το βιβλίο τι κρατάτε; Μπορεί να είναι και μια δύο ιστορίες που να είναι αυτούσιες, σαν learnings, σαν giveaway αξία στον κόσμο. Τι θα κρατούσατε από τη φιλοσοφία του Ray Dalio ή από την πορεία του;:


[00:31:29 – 00:32:58] Βασίλης:
Ένα αγαπημένο κεφάλαιο δικό μου έχει τίτλο «Να είσαι ριζικά ανοιχτόμυαλος» το οποίο ταιριάζει με το μότο μας, το «Βιβλία για ανοιχτά μυαλά», όπου αφιερώνει πάρα πολλές σελίδες σε αυτό και με πολλές λεπτομέρειες και πολλά διαφορετικά θέματα γύρω από το πώς να είσαι ανοιχτόμυαλος. Ένα πράγμα στο οποίο δίνει πάρα πολύ μεγάλη βάση ο ίδιος και στο πώς διοικεί τις ομάδες του έχει να κάνει με την ανατροφοδότηση, η οποία θέλει να είναι ωμή και ειλικρινέστατη και όχι μόνο από τον ίδιο προς τον συνεργάτη του αλλά και το αντίστροφο και μάλιστα έχει φτιάξει και έναν μηχανισμό εσωτερικό προκειμένου αυτό να γίνεται χωρίς να λογαριάζει ο άλλος το κόστος που μπορεί να έχει αυτό σε μια σχέση, σε μια συνεργασία, είμαι υφιστάμενος, είμαι προϊστάμενος, έχει βρει έναν τρόπο προκειμένου να το προσπερνάει όλο αυτό. Αυτό είναι ένα. Tο δεύτερο το οποίο είναι πάλι στο ίδιο κεφάλαιο που έχει να κάνει με το πώς να είσαι ριζικά ανοιχτόμυαλoς, έχει μεγάλο ενδιαφέρον το πώς κάθεται και αυτοπαρατηρείται, αυτοεξετάζεται, όταν μπορεί κάποιος συνεργάτης να του φέρει ένα θέμα το οποίο να τον ξεβολεύει θα κάτσει μετά να αναστοχαστεί πάνω σε αυτό, τι ήταν αυτό, για ποιο λόγο, σε ποιο τυφλό σημείο ήρθε και με χτύπησε αυτό το οποίο είπε ο άλλος και αντέδρασα με έναν τρόπο πιο συναισθηματικό; Αυτό θα ξεχώριζα εγώ σαν take away, σαν μάθημα από το Dalio.

[00:32:58 – 00:35:11] Βαγγέλης:
Είναι φοβερό αυτό που λες, Βασίλη, σε ένα έτσι πολύ ωραίο event το οποίο γίνεται στο EO είναι το regional leadership academy που μπορούν να πάνε μόνο άνθρωποι που είναι σε αυτό που λέμε path of leadership, δηλαδή έχουν διατελέσει μέλη του board του chapter του EO, και εκεί ουσιαστικά αφιερώσαμε αρκετό χρόνο σε αυτό που λένε οι Ιάπωνες “Shoshin” το οποίο είναι ακριβώς το beginner's mind, δηλαδή όταν μπαίνεις απέναντι σε κάτι με πολύ ανοιχτό μυαλό, άρα έχεις αφήσει εκτός κάποιες προϋπάρχουσες αντιλήψεις που έχεις και βεβαιότητες, τότε πραγματικά γεννιέται αξία. Και επίσης αυτό που είπες με το, θα το έλεγα brutal honesty, δηλαδή η ανατροφοδότηση, το feedback και με τα δύο βελάκια, και από πάνω προς τα κάτω και από κάτω προς τα πάνω, όταν γίνεται σε έναν ασφαλές περιβάλλον που ο κόσμος αισθάνεται respected και καταλαβαίνει ότι it's not personal, δεν είναι προσωπικό, δεν είναι μια επίθεση, αλλά εδώ πέρα έχουμε όλοι μια κοινή αποστολή να γινόμαστε καλύτεροι, να κάνουμε πρωταθλητισμό και να φτάσουμε όσο ψηλότερα γίνεται, είναι ένα φανταστικό εργαλείο το οποίο πραγματικά μπορεί να φτάσει στο 100 plus το potential των ανθρώπων. Και σε ευχαριστώ που εστίασες σε αυτά τα δύο γιατί πραγματικά είναι δύο πράγματα σαν take away value τα οποία μπορεί να είναι πολύτιμα σε οποιονδήποτε επιχειρηματία, και τα δύο. Και το honest feedback αλλά και το και το beginner's mind. Ωραία, πάμε στον Maté, ο οποίος είναι ένα case από μόνος του, ο άνθρωπος. Είναι τα τελευταία χρόνια, η ολιστική του σκέψη που πηγαίνει σε μονοπάτια που δεν μπορείς καν να φανταστείς πόσο επηρεάζει η ψυχή το σώμα, το σώμα την ψυχή κτλ., όλο αυτό το κομμάτι. Θέλετε λίγο να μιλήσουμε για αυτό; Γιατί είναι πραγματικά πολύ, πολύ ενδιαφέρον.

[00:35:11 – 00:37:25] Βασίλης:
Ο Maté αυτή τη στιγμή θα έλεγα ότι είναι ο άνθρωπος με τη μεγαλύτερη επίδραση στον κόσμο στην ψυχική υγεία και θα έλεγα ότι καλώς είναι αυτός. Θεωρώ ότι είναι μια της πιο ενσυναισθητικές φωνές που βλέπουμε εκεί στα κοινωνικά δίκτυα και νομίζω ότι ένας από τους λόγους που έχει αυτή την επίδραση με τον κόσμο έχει να κάνει με το γεγονός ότι μίλησε αρκετά και στο πρώτο του βιβλίο, το «Όταν το σώμα λέει όχι» που είναι το global best seller του και εδώ στην Ελλάδα. Μίλησε πολύ για το κόστος του κρυφού στρες. Είναι κάτι για το οποίο δεν μιλούσαμε. Μας λένε οι γιατροί κατά καιρούς ότι ξέρεις το στρες αυτό, ό,τι κι αν παθαίνεις το στρες είναι πίσω από αυτό αλλά το κόστος του κρυφού στρες υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι οι οποίοι γυρνάνε γύρω μας με το χαμόγελο σε στόμα ή με μια, ξέρεις, μια ψυχραιμία, μια ηρεμία, τα έχω όλα υπό έλεγχο κι από κάτω βράζουν. Κι αυτό το βράσιμο το οποίο έρχεται από κάτω που είναι καταπιεσμένα συναισθήματα κυρίως, θυμός, πόνος, θλίψη και τα λοιπά, έρχεται και σωματοποιείται. Νομίζω ότι ένα μεγάλο μερίδιο της επιτυχίας του Maté και της επίδρασης που έχει, έχει να κάνει με αυτό. Με το γεγονός ότι σαν να ήρθε και να έβγαλε αυτό το θέμα από το σκοτάδι και να ‘πε μεγάλε, νομίζω ότι επειδή το έχεις θάψει καλά μέσα σου δεν θα συμβεί τίποτα στη ζωή σου και όλα καλά; Δεν είναι έτσι. Το όχι το οποίο δεν λες εσύ θα το πει το σώμα σου. Και το σώμα σου όταν το πει αυτό σημαίνει ένα αυτοάνοσο και πολλά άλλα πράγματα. Οπότε αυτό είναι ένα θέμα το οποίο βγάζει ο Maté πολύ δυνατά, δηλαδή το ότι αυτό που δε λέγεται, αυτό που δεν εκφράζεται από το σώμα μπορεί να σωματοποιηθεί, και νομίζω ότι ταυτόχρονα είναι και μια φωνή εκεί έξω η οποία σου λέει ότι ξέρεις αυτό το οποίο σου συμβαίνει στο εδώ και τώρα έρχεται από μια εποχή, όπως λέγαμε πριν για τα παιδικά χρόνια, για την οποία δεν έχεις ευθύνη. Οπότε νομίζω ότι έβγαλε ένα πάρα πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου από το ότι δεν φταις εσύ. Δεν έχεις ευθύνη για αυτό που σου συμβαίνει.

[00:37:25 – 00:37:43] Βαγγέλης:
Άρα και ενοχή, έτσι; Δηλαδή είναι κάπως απελευθερωτικό για να σε βοηθήσει λίγο να το αντιμετωπίσεις, να πεις it's ok, πάμε να το δούμε μην το κρύβεις. Δηλαδή μην το καταπιέζεις ακριβώς γιατί ευθύνεσαι ή αισθάνεσαι ενοχικά απέναντί του.

[00:37:43 – 00:38:04] Βλάσσης:
Έβαλε και την έννοια της συμπόνιας στην εξίσωση ο Maté και στη μέθοδο την οποία έχει αναπτύξει με τους συνεργάτες του, οπότε αυτό είναι απελευθερωτικό για κάθε άνθρωπο ο οποίος έρχεται σε πάρα πολύ με αυτό, να νιώσεις δηλαδή ότι υπάρχουν πράγματα για τα οποία δεν έχει εκείνος την ευθύνη που συνέβησαν έτσι και να δει τι μπορεί να κάνει από εδώ και πέρα.

[00:38:04 – 00:38:11] Βαγγέλης:
Ωραία. Άλλα ονόματα παιδιά που είναι έτσι αντίστοιχου βεληνεκούς;

[00:38:11 – 00:40:02] Βασίλης:
Εγώ θα ξεχωρίσω τον Steven Bartlett τον δημιουργό του podcast «Το ημερολόγιο ενός CEO» το οποίο είναι και το ομώνυμο βιβλίο που κυκλοφορεί από εμάς. Περνάω και μια φάση Bartlett τώρα ακούω συνέχεια το podcast του γιατί έχει πολύ ωραίες περσόνες, πολύ ωραίες φωνές. Και έχει ένα κεφάλαιο μέσα στο βιβλίο του που λέγεται “Sweat the Small Stuff” το οποίο έρχεται λίγο σε αντιδιαστολή με αυτό που λέγαμε πριν για το ένα πράγμα και τις προτεραιότητες. Στα ελληνικά νομίζω ότι το μεταφράσαμε «να ψειρίζεις τις λεπτομέρειες», να ασχολείσαι δηλαδή αρκετά με τα πράγματα τα οποία οι άλλοι προσπερνούν. Κι έλεγε πρόσφατα μια πολύ ωραία ιστορία. Είχε πάει καλεσμένος στον Jimmy Fallon τον κωμικό, στην δημοφιλή εκπομπή του στην Αμερική, που έλεγε για την εμπειρία του να είναι στο podcast του Bartlett. Έλεγε ότι με το που μπήκε μέσα έπαιζε μια playlist με πολύ ωραία μουσική. Κι έλεγε ότι η ομάδα του Bartlett είχε κάνει έρευνα να δει τι ακούει ο Fallon, ώστε μπαίνοντας μέσα να υπάρχει μια playlist η οποία θα παίζει την αγαπημένη του μουσική, η οποία παρεμπιπτόντως ήταν Beatles και Sting. Και στο τέλος της ηχογράφησης του podcast οι συνεργάτες του Bartlett είχαν δημιουργήσει ένα βιβλίο με φωτογραφίες και quotes από πράγμα τα οποία λέχθηκαν κατά τη διάρκεια του podcast και του το δώσανε δώρο φεύγοντας, μόλις ολοκληρώσανε την ηχογράφηση και το πήρε αυτό και έφυγε. Ένα αναμνηστικό το οποίο με έναν τρόπο νομίζω τον έκανε ambassador του Bartlett για πάντα. Αυτές οι μικρές λεπτομέρειες φτάσανε το podcast του να έχει ένα δισεκατομμύριο ακροάσεις και το βιβλίο του να είναι ένα bestseller και long seller πια

[00:40:02 – 00:40:02] Βαγγέλης:
Φοβερό.

[00:40:02 – 00:41:10] Βλάσσης:
Ο Gary Vee είναι ένας επίσης A-list συγγραφέας τον οποίο έχουμε στον εκδοτικό μας κατάλογο. Πολύ έντονος, έντονη προσωπικότητα, είναι πολύ δυναμικός, δηλαδή αρκεί να τον δεις μια φορά και δεν τον ξεχνάς ποτέ στη ζωή σου, κι είναι ένας άνθρωπος ο οποίος τα κατάφερε κόντρα σε οποιαδήποτε πιθανότητα υπήρχε, σε ένα πολύ ανταγωνιστικό περιβάλλον στην Αμερική. Ξεκίνησε αναλαμβάνοντας την κάβα του πατέρα του και την εκτόξευσε μέσα από τις εκπομπές που έκανε στο YouTube και μετά απλώθηκε σε διάφορες επιχειρήσεις. Είναι πολύ επιδραστικός. Υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους ταιριάζει πάρα πολύ το ύφος του γιατί σε ξεκουνάει θες δεν θες. Έχουμε εκδώσει δύο βιβλία του μέχρι τώρα το “#AskGaryVee” και το “12 ½” οπότε είναι κι αυτός ένας πολύ σημαντικός για εμάς συγγραφέας ο οποίος έχει το επιχειρηματικό πνεύμα πολύ έντονο.

[00:41:10 – 00:41:22] Βαγγέλης:
Βλάσση, τι θα κρατούσες από την φιλοσοφία του, ποιο ήταν ας πούμε το υπερόπλο του, ας πούμε, που δίνει σαν νούμερο ένα συμβουλή στους υπόλοιπους;

[00:41:22 – 00:42:21] Βλάσσης:
Νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο το ανέφερες εσύ πριν. Είναι ότι μην σταματάς να χτυπάς την πέτρα. Μην σταματάς μέχρι να γίνει αυτό που έχεις βάλει στο μυαλό σου. Μην σταματάς. Αυτό είναι ο Gary Vee για μένα. Ο άνθρωπος ο οποίος δεν θα σταματήσει μπροστά σε κανένα εμπόδιο. Θα ψάξει κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο, θα βάλει όλη την ενέργεια, όλη την αποφασιστικότητα, όλη τη δύναμη που χρειάζεται και πνευματική… για να πετύχει αυτό το οποίο έχει βάλει στο μυαλό του. Θεωρεί ότι τίποτα δεν είναι αδύνατο και η πορεία του το αποδεικνύει κιόλας. Οπότε νομίζω ότι είναι το προσωπικό παράδειγμα του Gary Vee το οποίο κρατάω, ένας μετανάστης στην Αμερική ο οποίος κατάφερε να γίνει ένας παγκόσμιος και ομιλητής και συγγραφέας και επιχειρηματίας είναι ένα πολύ αξιόλογο μυαλό.

[00:42:21 – 00:43:53] Βαγγέλης:
Ωραία. Σαν… το λέω παιδιά για τη δική σας δουλειά είναι και το curation όσων βγαίνουν, δηλαδή τι πιστεύετε εσείς ότι αξίζει να εκδοθεί. Πάμε λίγο να μιλήσουμε στη μεγάλη του εικόνα, τι βλέπετε εκεί έξω σαν τάση, είπαμε στην αρχή ότι πριν από 12-13 χρόνια ο κόσμος στην Ελλάδα χρειαζόταν μια αλλαγή ρότας, και λόγω των κοινωνικο-οικονομικών συνθήκων που επικράτησαν τότε. Ποια είναι η τάση τώρα; Η ψυχική υγεία σίγουρα είναι ένα κομμάτι, την αναφέραμε και πριν, το οποίο αναδύεται και αναδύεται πάρα πολύ έντονα. Νομίζω ότι και η περίοδος του COVID συνετέλεσε σε αυτό, να γίνει μια αναπροσαρμογή, ας πούμε, προτεραιοτήτων του κόσμου. Είμαστε στο 2026, η νέα βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα. Δεν υπάρχει καμία σταθερά. Συμβαίνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Ο κόσμος φοβάται ότι το AI θα αλλάξει με ριζικό τρόπο τη ζωή του. Από αυτά που κάνετε εσείς curate για να εκδώσετε, μπορείτε να βγάλετε κάποιες έτσι, μεγάλες τάσεις που βλέπετε εκεί έξω και θα είχε νόημα να εκδώσετε σχετικό περιεχόμενο;

[00:43:53 – 00:45:45] Βασίλης:
Νομίζω ότι αυτό που ξεκινήσαμε να κάνουμε πριν από 13-14 χρόνια στην Key Books με βιβλία τα οποία είχαν να κάνουν με την προσωπική ανάπτυξη, αυτογνωσία, τα soft skills, τώρα έχουνε μεγαλύτερο νόημα από ποτέ. Δηλαδή τότε ήταν και η αγορά πάρα πολύ μικρή σε αυτό στην Ελλάδα και μαζί με τη δική μας ανάπτυξη ήρθε και η ανάπτυξη του χώρου αυτού. Οπότε θεωρώ ότι τα βιβλία τα οποία έχουν να κάνουν με τα soft skills και την αυτογνωσία είναι πιο απαραίτητα, όπως ανέφερες κι εσύ σε σχέση με τη τεχνητή νοημοσύνη, από τη στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να πάρει από πάνω μας δουλειές οι οποίες είναι πιο μηχανιστικές, πιο τεχνικές, πιο διαδικαστικές, νομίζω ότι το critical thinking, η στρατηγική σκέψη, η δημιουργικότητα, ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνούμε, ο τρόπος με τον οποίο χτίζουμε σχέσεις, είναι θέματα τα οποία δεν μπορεί να λύσει η τεχνητή νοημοσύνη. Επίσης η ψυχική υγεία η οποία αναφέρθηκε προηγουμένως. Οπότε θεωρώ ότι το momentum του ανοίγματος αυτής της αγοράς με το πού βρισκόμαστε τεχνολογικά αυτή τη στιγμή είναι ένας τέλειος συντονισμός. Τάσεις τις οποίες βλέπουμε αυτή τη στιγμή και από τα βιβλία τα οποία εκδίδουμε εμείς… μία ας πούμε που με την οποία ασχολούμαστε τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια και βλέπουμε ότι ολοένα και μεγαλώνει η ανάγκη, έχει να κάνει με την οικονομική διαπαιδαγώγηση, οικονομική εκπαίδευση. Βιβλία τα οποία βγαίνουν τα οποία έχουν να κάνουν με το τι να κάνω με τα χρήματά μου, όσα και αν είναι αυτά. Πού μπορώ να τα επενδύσω, πώς να τα αξιοποιήσω. Εκεί βλέπω ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή μία τάση.

[00:45:45 – 00:48:29] Βλάσσης:
Η επικοινωνία της επιστήμης επίσης είναι μία κατηγορία βιβλίων η οποία αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον και είναι και επιστήμονες οι οποίοι βρίσκουν πλέον τον τρόπο και μία άλλη φωνή με περισσότερη απήχηση στο κοινό και μεταφέρουν την επιστήμη τους σε πιο μεγάλα κοινά. Το κάνει ο Θοδωρής Παπακώστας με την αρχαιολογία, ένα θέμα το οποίο όλοι κάποτε το θεωρούσαμε, οι περισσότεροι μάλλον, το θεωρούσαμε απόλυτα βαρετό όταν πηγαίναμε σχολείο. Και όμως αυτός ο άνθρωπος έχει καταφέρει με την προσωπικότητά του, με την δημιουργικότητά του, να το κάνει δημοφιλές. Αυτό αποδεικνύεται και από τα βιβλία του, κι από το podcast του, κι από τις σειρές τις οποίες δημιουργεί. Ο Χρήστος Κυριακίδης με τη φυσική. Υπάρχουν δηλαδή φωνές οι οποίες καταφέρουν και εκλαϊκεύουν την επιστήμη τους και τη φέρνουν σε μεγαλύτερα κοινά. Αυτό το είχαμε ξεκινήσει και πριν από μερικά χρόνια με τη σειρά των TED Books. Ή την Hannah Fry που είναι καθηγήτρια μαθηματικών στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου και «Τα μαθηματικά της αγάπης». Είναι μια τάση η οποία πιστεύουμε ότι μεγαλώνει όλο και περισσότερο και έχει ενδιαφέρον. Και θα προσθέσω κι άλλη μια κατηγόρια βιβλίων που βλέπω ότι αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, είναι τα business books. Και γιατί είναι τα business books; Γιατί τα νέα παιδιά, η νέα γενιά, οι νέες γενιές έχουν στραφεί πολύ περισσότερο στην επιχειρηματικότητα από ότι οι προηγούμενες γενιές και βάζω και τη δική μου γενιά μέσα και πολύ πιο γρήγορα. Δηλαδή πολλά παιδιά δεν περιμένουν να τελειώνουν στο πανεπιστήμιο, δεν περιμένουν να πάνε να εργαστούν σε μία, δύο, τρεις εργασίες να αποκτήσουν εμπειρία. Βουτάνε κατευθείαν στον επιχειρηματικό στίβο και πολύ καλά κάνουν αν θες τη γνώμη μου, οπότε εκεί χρειάζονται κάποια εργαλεία. Τα οποία εργαλεία μπορεί να έχουμε από τη διαχείριση του χρόνου, από τη διαχείριση των χρημάτων που έλεγε πριν ο Βασίλης, διάφορα μικρά κομμάτια της επιχειρηματικότητας στα οποία θέλουν να εντρυφήσουν και να πάρουν γνώση και πρακτικές για να τις εφαρμόσουν άμεσα. Οπότε βλέπω και εκεί ένα μεγάλο ενδιαφέρον στα βιβλία επιχειρηματικότητας.

[00:48:29 – 00:49:48] Βαγγέλης:
Βλάσση, το λες πολύ ωραία και θεωρώ ότι υπάρχει και μια γέφυρα του οικονομικού αλφαβητισμού μεταξύ στο τι να κάνω τα λεφτά μου, που μας έλεγε πολύ ωραίο ο Βασίλης πριν, ο οποίος μπορεί να είναι πιο ώριμος κόσμος για passive income κτλ. κτλ.. Δηλαδή ζούμε σε εποχές μη κανονικότητας οπότε το να κάθονται λεφτά στην τράπεζα και υψηλού πληθωρισμού μάλλον δεν έχει νόημα, όποτε ο κόσμος ψάχνεται σε αυτό το κομμάτι, αλλά για να επενδύσεις ή να κάνεις οτιδήποτε με αυτό είναι απαραίτητος ο οικονομικός αλφαβητισμός, όπου φαντάσου ότι τουλάχιστον στο σχολείο που μάλλον έβγαλε η δική μας γενιά τα εργαλεία για να βγεις οικονομικά εγγράμματος ήταν ελάχιστα. Δηλαδή μπορεί να μαθαίναμε γεωγραφία, ιστορία, τουλάχιστον όσοι διαβάζαμε, έτσι; Μαθηματικά ή φυσική, αλλά το κομμάτι του οικονομικού αλφαβητισμού σε βασικές έννοιες, τι είναι πληθωρισμός, τι είναι το επιτόκιο και πώς γίνεται και τα λοιπά, τι είναι τα παράγωγα, ήταν ένα πράγμα το οποίο ήταν μάλλον black box στην πασοκικού τύπου οικονομία που είχαμε τις προηγούμενες δεκαετίες.

[00:49:48 – 00:50:11] Βλάσσης:
Η μνήμη μου αν δεν με απατά νομίζω ότι εξαντλήθηκε στην έννοια της αποταμίευσης η οικονομική παιδεία την οποία πήραμε στα σχολικά μας χρόνια την οποία την κατέρριψες μόλις πριν και πολύ σωστά ότι το χειρότερο μάλλον πράγμα που μπορούμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι να έχουμε τα χρήματα μας στην τράπεζα.

[00:50:11 – 00:51:28] Βασίλης:
Και στην ουσία η εκπαίδευση την οποία είχαμε γύρω από τα οικονομικά έρχονταν από το σπίτι μας ο καθένας ό,τι άκουγε σαν οικονομική πεποίθηση για το τι είναι τα χρήματα, αν φτάνουν ή δεν φτάνουν και στην ουσία τα βιβλία τα οποία εκδίδουμε και έχουν να κάνουν με το συγκεκριμένο θέμα, ένα από τα πράγματα που κάνουν, έρχονται και σε βοηθάν να σπάσεις αυτές τις πεποιθήσεις που είχες από όταν είσαι παιδί και πηγαίνουν σαν αυτόματος πιλότος και στο σήμερα και έχει να κάνει με το πώς παίρνεις αποφάσεις στο σήμερα. Ένα τέτοιο βιβλίο ας πούμε για παράδειγμα είναι το «Σκέψου σαν πλούσιος» του Harv Eker στο οποίο αναφέρεται στο τι πεποιθήσεις έχουμε γύρω από τα χρήματα και τι πεποιθήσεις έχουν οι πλούσιοι γύρω από τα χρήματα. Και έχει μια αγαπημένη ιστορία, τη λέω και την κλείνω πολύ γρήγορα, που λέει για το πώς αλλάζεις το mindset σου και έχει ένα πολύ μικρό ας πούμε τρικ να κάνεις και σου λέει μια φορά το μήνα ή όποτε το αντέχει η τσέπη σου να πηγαίνεις στο καλύτερο εστιατόριο της πόλης και λέει ποτέ μην παραγγέλνεις το κοτόπουλο. Ποτέ μην παραγγέλνεις το κοτόπουλο. Το κοτόπουλο είναι το πιο οικονομικό πιάτο που μπορείς να… Παίρνε το rib eye, πάρε την κοπή, κι αυτό αρχίζει και, ξέρεις, σπάει το μέχρι πού μπορεί να φτάσει το χέρι μου και οι δυνάμεις μου, μέχρι που μπορεί να φτάσουνε.

[00:51:28 – 00:51:43] Βαγγέλης:
Guys, άκουσα ότι και οι δύο έχετε παιδιά, οπότε δεν μπορώ να παραλείψω τον πειρασμό να σας ρωτήσω από αυτά που εκδίδετε, τι θα λέγατε στα παιδιά σας να διαβάσουν οπωσδήποτε.

[00:51:43 – 00:52:38] Βλάσσης:
Πολύ ωραία ερώτηση. Ένα θέμα το οποίο απασχολεί όλους τους γονείς νομίζω, που έχουν παιδιά από 12 χρονών και πάνω. «Πώς να χωρίσετε με το κινητό σας». Είναι ένας τίτλος βιβλίου το οποίο έχουν βγάλει και μια πανανθρώπινη ανάγκη των γονέων σε όλο τον πλανήτη πώς θα πείσουμε τα παιδιά να αφήσουμε το κινητό κάτω, οπότε μεταξύ σοβαρού κι αστείου είναι ένα από τα βιβλία τα οποία θα πρότεινα να διαβάσουν. Το «Κλέψε σαν καλλιτέχνης» για παιδιά που είναι στην εφηβεία νομίζω ότι είναι μια καλή αρχή για να μπουν και στη διαδικασία να αρχίσουν να σκέφτονται τι θα κάνουν σε αυτή τη ζωή, πώς θα πάρουν τις αποφάσεις τους για το επάγγελμα που θα επιλέξουν. Το «Σκέψου σαν πλούσιος» θα τα βοηθήσει να αποκτήσουν οικονομική παιδεία, οπότε αυτά τα τρία θα επέλεγα για αρχή.

[00:52:38 – 00:52:38] Βαγγέλης:
Βασίλη εσύ;

[00:52:38 – 00:53:57] Βασίλης:
Τα δικά μου είναι πιο μικρά τα παιδιά είναι 8,5 ετών οπότε δεν θα πήγαινα μέχρι εκεί. Θα τους έδινα τις «Αρχές» του Ray Dalio που είναι και μεγάλο βαρύ βιβλίο για να το χρησιμοποιούν σαν σκαλοπάτι, να πηγαίνουν να φτάνουν τα άλλα βιβλία στη βιβλιοθήκη τους. Αλλά πέρα από την πλάκα, σίγουρα τα δύο βιβλία που έχουμε βγάλει του Θεόδωρου Παπακώστα το «Παιδιά, χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;» και «Η αρχαιότητα είναι παιχνιδάκι», το δεύτερο είναι activity book, αυτά τα δύο θα ήθελα να διαβάσουν αυτή τη στιγμή στη φάση στην οποία βρίσκονται, γιατί πιστεύω ότι είναι δύο βιβλία τα οποία θα τα βοηθήσουν να δουν ότι η γνώση μπορεί να έρχεται από το παιχνίδι, μπορεί να είναι ευχάριστη, είναι σε αυτή τη φάση. Είναι στη φάση που θέλουν να πηγαίνουν σχολείο, τους αρέσει το σχολείο, οπότε για μένα είναι πολύ σημαντικό και θεωρώ ότι θα είναι χρήσιμο για εκείνους να αγαπήσουν αυτή τη διαδικασία της γνώσης, της μάθησης, ακόμα και πράγματα τα οποία εμένα όταν πήγαινα σχολείο μου φαινόντουσαν έως και τραυματικά, η αρχαία Ελλάδα και όλη αυτή οι γνώση που έτσι όπως γινόταν το μάθημα, θα ‘θελα να πάρουν αυτή τη βάση και ειδικά για τη γνώση που έχει να κάνει με την αρχαία Ελλάδα και τον αρχαίο κόσμο που είναι ένας θησαυρός εγχώριος και παγκόσμιος.

[00:53:57 – 00:55:01] Βαγγέλης:
Παιδιά πραγματικά μαζί σας θα μπορούσα να συζητάω ώρες. Είναι πάρα πολλά τα πράγματα που θα ήθελα να σας ρωτήσω και πάνω στα βιβλία που έχετε βγάλει και ως συγγραφείς και τα λοιπά, οπότε δεσμεύομαι ότι θα κάνουμε και ένα δεύτερο podcast μετά από λίγο καιρό, να έχετε εκδώσει και μερικά ακόμα. Το λέω γιατί άνετα το σημερινό επεισόδιο θα μπορούσε να φτάσει και τις 2 και 3 ώρες με το περιεχόμενο που έχετε να μοιραστείτε μαζί μας. Θέλω να σας ευχαριστήσω από καρδιάς γιατί πραγματικά ο εκδοτικός σας οίκος βγάζει, πώς να το πω, βιβλία τα οποία πραγματικά μπορούν να έχουν επιρροές στη ζωή του καθημερινού κόσμου, αλλά έχουν και αυτό που λέμε nowness, δηλαδή είναι αυτό που παίζει τώρα. Θέλω να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ που αφιερώσατε το χρόνο σας και ήρθατε καλεσμένοι στο podcast του EΟ. Ένα μεγάλο ευχαριστώ, και απ' τη δική μου πλευρά τουλάχιστον εις το επανιδείν.

[00:55:01 – 00:55:17] Βλάσσης:
Ευχαριστούμε πολύ Βαγγέλη και για τα θερμά σου λόγια και για την πρόσκληση. Περάσαμε πάρα πολύ ωραία, την απολαύσαμε την κουβέντα. Όντως θα μπορούσα να κρατήσει πολύ περισσότερη ώρα. Επιφυλασσόμαστε να τη συνεχίσουμε με κρασί εκτός πλατφόρμας.

[00:55:17 – 00:55:29] Βασίλης:
Ευχαριστώ και εγώ Βαγγέλη. Ήταν όντως απολαυστική η κουβέντα. Πέρασαν… σαν πέντε λεπτά μου φάνηκε όλη αυτή η συζήτηση, ήταν εξαιρετική. Στη διάθεση σου.

[00:55:29 – 00:56:19] Βαγγέλης:
Ελπίζω και όσοι ακούτε το επεισόδιο να πέρασε ο χρόνος νεράκι όπως τον απολαύσαμε εμείς. Αν κι εσείς είστε fans του podcast του EO μπορείτε να μιλήσετε και να το προτείνετε στους φίλους σας. Επίσης στο YouTube είναι και το vidcast μας όπου μπορείτε να δείτε και σε βίντεο τα επεισόδια. Θα συνεχίσουμε με ακόμα περισσότερους καλεσμένους στο μέλλον και έτσι ένα diverse portfolio ανθρώπων. Οπότε θα έλεγα εις το επανιδείν και στους ακροατές μας και να προσέχετε τους εαυτούς σας σε αυτούς τους καιρούς οι οποίοι η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα. Να είστε καλά.