Gelecek Çoktan Yaşandı mı?

🎙️ Bu bölümde zamanın doğasını sorguluyoruz.
Gerçekten “şimdi” diye bir şey var mı?
Yoksa doğduğumuz an, şu an ve öldüğümüz an aynı anda mı mevcut?

Görelilik teorisi tek bir “şimdi” olmadığını söylüyor.
Kuantum fiziği ise geleceğin belirsiz olduğunu.

Peki o zaman gelecek nedir?
Biz mi yazıyoruz, yoksa o zaten var da biz mi deneyimliyoruz?
Zaman bir illüzyon mu, yoksa evrenin derin bir katmanı mı?

Bu bölüm, “ben kimim ve ne zamanım?” sorusunu yeniden düşündürecek.
*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgii/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: oradanburadan7@gmail.com

Transcript

Merhaba arkadaşlar.

 Oradan gelen özellikler hoş geldiniz. 

Bugün konuşacağız. 

Gelecekteki insanlar yaşadı mı? 

Şu an bu soruyu sorduğum soruyu doğarken mi  
sordum, çözülürken mi?

 Blok evrene göre  
olay ben doğduğum anda varım. 

Şu anda da varım. Öldüğüm anda da varım.

 Ben şu an içindeyim ama aynı zamanda doğduğum anın  
da içindeyim ve öldüğüm anın da  
içindeyim.

 Blok evrene göre  aynı anda ama bilincim sadece tek bir  kesit görüyor.

 Blok evrende zaman akmaz, oluş yok olmaz. 

Geçmişte, şimdi, gelecek diye üç tane var. Hepsi aynı 
anda mevcut olarak duruyor.

 Bu aynı zamanda şu demek. Blok evrenin anda olma 
durumu olarak bizim algıladığımız kelimenin 
tam anlamıyla değil var olma durumu olarak 
kullanır. 

Doğduğum, öldüğüm ve şu an var.

 Ve bunların hepsi uzay zamanının 
sürdürülen sahnelerdir. 
Einstein'ın görelilik teorisini 
hatırlarsanız zaman akmaz ve her 
ilerlemeye göre farklıdır. Sen 
hızda olduğunda, yer çekilmede 
veya ışık hızına yaklaştığında 
farklı çalışır. Bunu da şunu gösterir. 
Zaman bizim sandığımız gibi evrensel bir 
artık çizgiye sahip değil. Senin şu 
başka bir gezegende geçmiş olabilir. 
Bir başkasının şimdi dediği an ise senin 
için gelecek olabilir. İşte bu 
tutarsızlık fiziği büyük bir dereceye kadar 
taşınabilir. Mutlak bir şimdi yoksa demek ki 
tüm zaman dilimleri aynı anda var. Örnek 
vereyim. Bizden 1 milyon ışık yılı 
yardımlı üç uzay gemisi hayal edin. 
Birinci uzay gemisi sadece uzayda 
duruyor olsun. Yani bize göre hareket 
yok. O zaman ne olur? İkimiz de aynı 
şimdiyi yaşarız. Yani ilk uzay gemisi 
2025'tedir. İkinci uzay gemisi ise 
öte noktadan doğru noktaya 30 km 
hızla ilerlemeye devam ediyorsak ki uzay 
gemileri bizim uzay gemilerimizden üç 
kat hızlı dersek o uzay gemisiyle benim 
şimdim farklı olur. Bizle iletişim 
kurusalar 1900'lü yıllardaki insanlarla 
konuşurlardı. 3.uzay gemisi ise bize 
yani dünyaya geldiğimizi varsayarsak o da 
siyah 30 km hızla bizim uzay 
gemimizden 3 kat hızlı giderseler ve 
bizle iletişim kursalar bizim 2150 
yıllardaki nesillerimizle konuşuyor 
oluyor. E şimdi üç tane şimdimiz oldu. 
Peki hangisi gerçek? Bu arada arkadaşlar 
bu sadece bir teori değil. GPS uyduları 
dünyanın çevresinde dolaşan küçük saatler 
gibi çalışır ve GPS uyduları her gün 
etkiyi sağlamak zorundadır. Yani 
Einstein'ın görelilik teorisine göre 
Hızı yüksek olan nesnelerde zaman daha 
yavaş akar. Uydu ise dünyaya göre çok 
hızlı hareket ediyor. Bir de yer çekimi 
düşük olan montaj zamanı hızlıdır. 
Uydular dünyadan daha yüksekte yer 
çekim daha zayıf. dolayısıyla fark 
oluşur. Uydudaki saatin birleştirilmesinden 
farklı çalışır.  GPS'te hata yaratırken çok küçük gibi görünüyor 
. Toplam fark günde 38 mikrosaniyedir. Çok küçük gibi 
boyutunda ama GPS ışıklandırması 
çalışan bir sistemdir. 1 mikrosaniyelik 
hata 300 m konum hatası demektir. Ve 38 
mikrosaniye hatası günde 11 km konum 
hata yapar ki GPS tamamen işe yaramaz 
olur. Gelelim demin sorduklarım. Üç tane şimdi biz olduk. Peki hangisi gerçek? 
Evreni gözlemleyenlerin görünümü 
eşit derecede gerçek ve geçerlidir. Buna 
kozmik demokrasi denir. Kozmik demokrasiyi şu 
şekilde tanımlayabilirim. Evrenin hiçbir yerinde hiçbir şeyin olmamasının şimdisinin,  gerçeğinin veya bakış açısının  diğerinden üstün olmamasıdır ki bu  dolayısıyla buna demokrasi denilir. Evren bir kişisi, bir noktanın veya bir referansının hakim olduğu bir yer değildir. Herkes eşit söz hakkına sahiptir. Eğer üç tane şimdi biz doğruysa  o zaman geçmiş, gelecek ve şimdi aynı  anda olmalı. Evreni bir film şeridi gibi  yaşanabilir. Tüm kareler yani tüm zamanlar aynı anda mevcuttur. Ama ben sadece bir karede şu an bulunduğum bulunurum. Aslında diğer kareler de orada duruyor. Brain Grain bunu şu şekilde şeklindedir. Geçmiş ve gelecek yerlerdeki mekanın uzak noktalar gibi evin var olan bölümleridir der. Peki biz geleceği neden göremiyoruz? Çünkü demin de gibi hayatın bloğu evreninin içinden 
tek yönlü akan bir yol izler. Buna saat yönüne denir. uluslararası neden ise entropi yani değişmelik artış 
nedeniyle. Zaman tek yöne hissedilir. 
Olayların geri dönüşünü termodinamik 
engeller ama bu geleceğin var olup olmadığı 
ile ilgili değildir. Sadece 
erişilebilirliği ile ilgilidir. Yani 
kısacası evrende bir şeyler yaşanmıyor. 
Evren sadece bir var olan bir şey. 
yaşanacak ve yaşanmış her şeyin 
yazıldığı ve kararlaştırıldığı 
aynı ölü kozmik bir sistem. Peki size de 
şu soruları yüklenmiyor mu? 
Seçimlerimizde geleceğimizi 

belirledik ve 
belirlediğimizi de hissediyoruz. 
Ama geleceğimiz yazıldıysa 

seçimlerimize ne oluyor? Blok evrene 
göre biz hiçbir şey seçemiyoruz. E o 
zaman seçimlerimiz bir ilüzyon mu veya 
özgür irade diye bir şey yok mu? Mesela 
şu an bu podcast'i dinlemeyi sen 
seçmedin. Zaten dinleyeceğinin belliydi. 
Görelilik ve determinist blok evrene 
göre bu podcastti dinlemen zaten blokta 

vardı. Dinlemem mümkün değildi. 
Seçimlerinin tamamı 
belirlenmişti der. Ama tüm bunlar 
bu teoriyi bozar. Kuantum olayları temel 
yüzeyde rastgeledir. Mesela bir atom bir 
saniye sonra bozabilir. 1 milyon yıl 
sonra da bozabilir. Hatta şimdi bile 
bozabilir. Yani atıyorum bu atomun 
bozabileceğini tahmin edebilirsin ama 
evrendeki hiç kimse %100 bozup 
bozamayacağını söyleyemez. Atomun 
bozunacağını ve kesin zamanını evrendeki 
hiçbir şey kimse bilemez. Bu mutlak bir 
doğa yasasıdır ki bu rastgelelik klasik 
bilinmezlik gibi değil varoluşsal bir 
rastgelelik gibi. Kuantum belirsizliği 
gerçek. O zaman atom gerçekten karar 
veriyor ve bozulmaması evrenini 
yorgunluk değiştirebiliyor. O zaman 
gelecek tamamen yazılamaz. Peki ya
zaman blok evren nasıl mümkün olur? 
başlangıçta geleceğin yokluğu 
anlamına gelmez. Kuantum olayları 
sonraya kadar zaman çizgisinde 
yazılmamıştır ve geri dönülemez şekilde blokta 
sırasına yerleşmiştir. Yani blok evren büyüyen blok 
büyüyen blok gibi çalışıyor. Geçmiş sabit. 
Şimdi sabitleniyor. Gelecek 
potansiyellerde kuantum etkinliği 
olduğunda ise yeni bir katman donuyor. 
Bu görüşlü fizik literatüründe evrim 
evren olarak geçer. Peki diyelim ki 
radyoaktif atom bozuldu o bir geçmiş 
mi şimdi mi? Kuantum olayları  meydana gelir 
ve yaşamların geçmişe dönüşümü. 
hemencecik olur. Bu geçiş anında 
olur. Olayın gerçekleşmesinden önce gelecek 
bölgesindedir. Olayın gerçekleştiği anda 
şimdidedir. Bir an sonra geçmiştir. 
Kuantum mekaniğinin zaman içinde 
sabitlenmesine dohivens yani uyumsuzluğa 
denir. Bu yüzden blok evren tamamen 
kullanılmış bir küp olmak zorunda değil. 
Blok evren büyüyebilir. Başka bir 
teorisi ise çok sayıda yani çoklu dünyalardır. Bu 
modeli der ki atom bozulabilir. Bu A 
olur. Atom bozulmayabilir. Bu da 
B'de olur. Ve evrende 
yer alıyor. Yani gelecek tamamen kayıtlıdır 
ama her olasılığın kendi kapsamına kayıtlıdır 
ve sen, ben sadece bir dalı 
deneyimleri yaşıyoruz. Böylece bu teoride 
artı blok evren aynı anda 
mümkün olur. Gelecek hem vardır hem 
yoktur. Seçim işi ise hangi dalı 
deneyimlediğinden gelir. Özetlersem 
determinist modele göre gelecek 
yazılıdır. Kuantum klasik yoruma göre 
yazılı değildir. Birçok çoklu 
dünyalara göre ise tüm olasılıklar 
yazılıdır. Şu an açıkça doğumun ve 
ölümün ortasındayız. Belki de blog 
sadece geçmiş ve ince bir yüzeyle 
şimdiyi barındırıyor. Bu yüzeyde büyük 
ortalama düz değil, engeberli ve 
dengesiz. Ayrıca bu yüzey sınırsız 
sayıda bağımsız şimdilerden oluşuyor ve 
her biri veya bir şey tarafından eşit 
düzeyinde gerçek ve evrende 
neler yapılıyor. Evrende yeni zamanlar  
oluşuyor. Yani  şeklinde yazılmış blok  
yerine sürekli büyüyen bir blok  olabilir  
. Peki gerçek ne? Kimse  
Bilmiyor. Evrenin dışını göremiyoruz  
veya etmiyoruz ve  
gözlemleyemiyoruz ama orası var ve  
gerçek diyebiliyoruz. Ayrıca zaman ise  
derin bir gerçekliğin ortaya çıkması  
çıkan bir şey olabilir. cihazların cansız  
proteinlerin iletişimlerinden çıkan  
hayat gibi. Evet arkadaşlar  
anlatacaklarım bu kadardı. Bir sonraki  
podcastimde görüşürüz. Hoşça kalın.