#30 Als het gesprek omdraait.

Partners willen elkaar geen pijn doen, maar wat als je de ander toch pijn doet omdat je je behoefte uitspreekt? Wat gebeurt er dan? 

🌿 Thema van deze aflevering

In deze aflevering duiken Leoniek en Tineke in een herkenbaar, maar vaak ongrijpbaar patroon in relaties:

Dat moment waarop je iets wilt delen met je partner — maar voordat je het weet, gaat het gesprek over de ander.

Een subtiel, maar krachtig patroon waarin emoties, oude overtuigingen en hechtingsstijlen elkaar beïnvloeden.

💬 Wat je gaat horen

• Het kantelpunt in een gesprek: hoe een goedbedoelde uitwisseling plots verandert in misverstand of verwijt.
• De fysiologie van de stressreactie: wat er in je lichaam gebeurt als je je aangevallen voelt, en waarom je dat niet zomaar “uit” kunt zetten.
• Gedachten en overtuigingen: hoe oude patronen (“Ik doe het weer niet goed”, “Ik kan niks meer zeggen”) het gesprek sturen.
• Hechtingsstijlen in actie: hoe angstige en vermijdende hechting elkaar kunnen versterken in een vicieuze cirkel.
• De SCHIP-aanpak & EFT: hoe deze methodes helpen om onder de oppervlakte te kijken en de interactie te begrijpen.
• De kracht van bewustwording: waarom inzicht in het patroon al een eerste stap is naar verandering.
• Mildheid en oefenen: hoe je samen kleine overwinningen kunt vieren en de verbinding kunt herstellen.

🧠 Belangrijke inzichten

• Je lichaam reageert sneller dan je hoofd kan denken — en dat mag.
• Beide partners hebben last van het patroon, ook al lijkt het alsof één de “boosdoener” is.
• Achter elke heftige reactie zit vaak een verlangen: om gezien, gehoord of begrepen te worden.
• Veilige verbinding ontstaat niet door perfectie, maar door herstel.

🛠️ Praktische tips van Leoniek & Tineke

1. Stop het gesprek even als je merkt dat het omdraait. Adem. Voel wat er in je lijf gebeurt.
2. Gebruik nieuwsgierigheid in plaats van verdediging: “Wat maakt dat dit je zo raakt?”
3. Herken het patroon samen — niet om schuld te zoeken, maar om het te doorbreken.
4. Vier kleine stapjes: elk moment van écht contact is een overwinning.

❤️ Voor wie is deze aflevering?

Voor iedereen die zich weleens machteloos voelt in een relatiegesprek.
 Voor stellen die merken dat ze elkaar kwijtraken in de emotie.
 Voor therapeuten en coaches die deze patronen willen herkennen bij hun cliënten.

🔗 Meer weten?

• Leer meer over de SCHIP-aanpak: een methodiek ontwikkeld door Leoniek van der Maarel en Tineke Rodenburg om verbinding te herstellen na relatiebreuken en conflicten.
• Volg Leoniek op LinkedIn
  of bezoek www.academievoorverlies.nl
  voor trainingen, podcasts en publicaties over verlies, hechting en herstel.

🎧 Luister, herken, adem uit

Een open, invoelend gesprek over de kwetsbaarheid van liefde — en de moed die het vraagt om elkaar echt te blijven zien.

Wil jij meer weten over de SCHIPaanpak? Je vindt alle informatie op www.schipaanpak.com.

Wil je getraind worden om de SCHIPaanpak uit te voeren? We geven vier à vijf keer per jaar een driedaagse training in Utrecht. Op de website vind je alle informatie.

Incompany trainingen zijn ook mogelijk. Neem daarvoor contact met ons op.

Zoek je een SCHIPbehandelaar? Check de website, je vindt daar de landkaart met alle behandelaren in Nederland en België.

Transcript

**Leoniek:** Ja waar gaan we het vandaag over hebben? Sowieso vind het altijd zo fijn om met jou te sparren over relatietherapie. We zitten er allebei middenin, we zien zoveel en toch blijft het me verbazen hoe ingewikkeld relaties kunnen zijn.

**Tineke:** Absoluut. En vandaag willen we het hebben over iets wat we allebei zo vaak zien. Dat moment waarop een gesprek tussen partners omdraait. Ken je dat? De ene heeft een behoefte, probeert iets te vertellen, en voordat je het weet gaat het hele gesprek over de ander.

**Leoniek:** Oh ja, herkenbaar. En wat me dan opvalt is dat het vaak zo subtiel gaat. De ene partner zegt iets, de ander voelt zich aangevallen, gaat huilen of wordt boos, en dan... ja dan is het gesprek ineens compleet anders.

**Tineke:** Precies. En dan zie je dat degene die eigenlijk iets wilde delen, ineens aan het sussen is. Of aan het uitleggen dat het niet zo bedoeld was. Of aan het troosten. En zijn of haar eigen behoefte? Die is dan weg.

**Leoniek:** Weg, of in ieder geval heel ver naar de achtergrond geschoven. En het rare is: beide partners hebben daar last van. Degene die zich aangevallen voelde, voelt zich schuldig. En degene die iets wilde delen, voelt zich niet gehoord.

**Tineke:** Ja en dat is zo'n patroon dat zich kan herhalen. Telkens weer. En dan komt er op een gegeven moment zo'n moment dat een van de twee zegt: "Ik kan niks meer zeggen zonder dat jij overstuur raakt." Of: "Ik durf niks meer te zeggen."

**Leoniek:** Herkenbaar. En wat ik dan zie in therapie is dat beide partners zich machteloos voelen. De een voelt zich machteloos omdat hij of zij niet gehoord wordt. De ander voelt zich machteloos omdat hij of zij zich steeds aangevallen voelt, ook al is dat helemaal niet de bedoeling van de ander.

**Tineke:** En dan gaan we natuurlijk kijken naar wat er gebeurt. Met de SCHIP-aanpak hebben we daar een mooi handvat voor. Omdat echt met behulp van de EFT goed uit te vragen: wat gebeurt er onder de oppervlakte?

**Leoniek:** Ja, laten we dat eens uitpakken. Want ik denk dat het voor veel mensen herkenbaar is, maar dat ze niet altijd snappen waarom het zo moeilijk is om daar doorheen te komen.

**Tineke:** Goed idee. Zullen we beginnen bij het lijf? Want wat gebeurt er eigenlijk in het lichaam op het moment dat iemand zich aangevallen voelt?

**Leoniek:** Nou, er gebeurt een heleboel. Het lichaam schakelt over naar een soort overlevingsmodus. Je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt, je spieren spannen aan. Het lichaam bereidt zich voor op gevaar. En dat terwijl je gewoon aan tafel zit met je partner.

**Tineke:** Precies. En wat dan zo ingewikkeld is, is dat degene die dat voelt, daar niet altijd controle over heeft. Het is niet zo dat je even kunt zeggen: "Oh wacht, ik voel me aangevallen, maar dat is natuurlijk onzin." Nee, je lichaam reageert. En die reactie is echt.

**Leoniek:** En wat ik dan zie is dat de andere partner daar niet altijd begrip voor heeft. Die denkt: "Maar ik zeg toch gewoon iets? Waarom reageer jij nou zo heftig?" En dat klopt ook wel. Maar het lichaam van de ander vertelt een ander verhaal.

**Tineke:** Ja en dan komt de cognitie om de hoek kijken. Want wat denkt iemand die zich aangevallen voelt?

**Leoniek:** Nou, vaak zoiets als: "Ik doe het weer niet goed." Of: "Ik ben niet goed genoeg." Of: "Hij of zij vindt me waardeloos." Dat zijn hele harde gedachten. En die gedachten komen vaak voort uit oude overtuigingen. Dingen die iemand al heel lang met zich meedraagt.

**Tineke:** Precies. En wat we dan zien is dat die gedachten de emotie nog eens versterken. Het lichaam reageert al, en de gedachten gooien er nog een schepje bovenop. En voordat je het weet zit iemand helemaal in de stress.

**Leoniek:** En dan zien we ook dat de partner die iets wilde delen, ook gedachten heeft. Die denkt misschien: "Ik kan niks meer zeggen." Of: "Ik moet maar weer mijn mond houden." Of: "Het heeft toch geen zin." En dan krijg je twee mensen die allebei in hun eigen gedachten zitten, en die elkaar niet meer kunnen bereiken.

**Tineke:** Ja, en dan wordt het echt ingewikkeld. Want dan komt de hechting in beeld. En dat is zo'n belangrijk onderdeel van de SCHIP-aanpak. Want wat we zien is dat deze patronen vaak te maken hebben met hoe mensen gehecht zijn.

**Leoniek:** Absoluut. Iemand die angstig gehecht is, heeft vaak een grote behoefte aan nabijheid en bevestiging. En als die persoon iets hoort wat klinkt als kritiek, dan voelt dat meteen als een bedreiging van de relatie. Dan komt de angst om verlaten te worden naar boven. En dan gaat het lichaam in de stress.

**Tineke:** En iemand die vermijdend gehecht is, die trekt zich juist terug. Die denkt: "Ik kan het toch niet goed doen, dus ik ga maar niks meer zeggen." En dan krijg je zo'n patroon waarin de een steeds meer vraagt en de ander steeds meer wegloopt.

**Leoniek:** Ja, en wat dan zo moeilijk is, is dat beide partners niet altijd snappen wat er gebeurt. Ze voelen wel dat het niet goed gaat, maar ze begrijpen niet waarom. En dan gaan ze elkaar de schuld geven. "Jij reageert altijd zo overdreven." Of: "Jij luistert nooit."

**Tineke:** En dan komen we bij de Interactie. Want wat we zien is dat dit patroon zich herhaalt. Telkens weer. De een zegt iets, de ander reageert heftig, de een gaat sussen, en het gesprek draait om. En dan denken beide partners: "Zie je wel, het heeft geen zin."

**Leoniek:** Precies. En wat ik dan in therapie probeer te doen, is dat patroon zichtbaar maken. Ik vraag dan bijvoorbeeld: "Wat gebeurt er nu? Wat voel je in je lichaam? Wat denk je?" En dan zie je vaak dat mensen verbaasd zijn. Ze hadden zich er niet van bewust dat dit patroon er was.

**Tineke:** Ja, en dan komt de psycho-educatie. Want als je mensen uitlegt wat er gebeurt, dan krijgen ze ineens begrip. Voor zichzelf en voor de ander. Dan snappen ze: "Oh, dit komt omdat ik angstig gehecht ben." Of: "Dit komt omdat mijn partner zich onveilig voelt."

En dan zie je ook echt verandering. Niet van de ene op de andere dag, maar stukje bij beetje. En dat is zo mooi om te zien.

**Leoniek:** Absoluut. En wat ik ook vaak zie, is dat als partners eenmaal door hebben hoe het werkt, dat ze het ook kunnen toepassen op andere gebieden. Dat ze denken: "Oh, dit patroon speelt ook bij andere dingen." En dan krijgen ze ineens veel meer grip op hun relatie.

**Tineke:** Ja, want uiteindelijk gaat het erom dat je elkaar leert kennen. Echt kennen. Niet alleen de leuke kanten, maar ook de kwetsbare kanten. De angsten, de onzekerheden, de pijn die iemand met zich meedraagt.

**Leoniek:** Precies. En als je dat durft te laten zien, en de ander durft het te ontvangen, dan ontstaat er echte intimiteit. Niet alleen fysiek, maar emotioneel. En dat is waar veel stellen naar verlangen.

**Tineke:** Ja, en wat zo mooi is, is dat het kan. Dat het echt mogelijk is om uit dat patroon te komen. Om elkaar weer te kunnen bereiken. Om te voelen: "Ik word gezien. Ik word gehoord. Ik ben veilig bij jou."

**Leoniek:** En dat is denk ik ook wel waar het uiteindelijk om draait in een relatie. Dat je je veilig voelt bij de ander. Dat je jezelf kunt zijn. Dat je mag worstelen, mag twijfelen, mag falen, en dat de ander er dan nog steeds is.

**Tineke:** Absoluut. En dat vraagt wel wat van beide partners. Het vraagt dat je blijft oefenen. Dat je blijft kijken naar jezelf en naar de ander. Dat je nieuwsgierig blijft naar wat er gebeurt.

**Leoniek:** Ja, en dat je mild blijft voor jezelf en voor de ander. Want het gaat mis. Dat hoort erbij. Maar als je het patroon herkent, dan kun je er ook mee aan de slag. Dan kun je zeggen: "Oh, we doen het weer. Laten we even opnieuw beginnen."

**Tineke:** Precies. En wat ik ook altijd zeg: vier de kleine overwinningen. Want als het een keer lukt om het gesprek niet om te draaien, als het lukt om te zeggen wat je nodig hebt, als het lukt om de ander te horen zonder meteen in de verdediging te schieten, dan is dat winst. Echt winst.

**Leoniek:** Ja, en die kleine stapjes tellen op. En voordat je het weet, merk je dat het patroon minder vaak voorkomt. Dat je elkaar sneller kunt bereiken. Dat er meer ruimte is voor verbinding.

**Tineke:** En dat is zo de moeite waard. Want een relatie waarin je je veilig voelt, waarin je jezelf kunt zijn, waarin je gehoord wordt, dat is zo waardevol. Dat is echt iets om voor te gaan.

**Leoniek:** Absoluut. En ik denk dat dat ook de boodschap is die we willen meegeven aan luisteraars. Dat als je dit herkent, dat je er niet alleen voor hoeft te staan. Dat er hulp is. Dat er manieren zijn om hieraan te werken.

**Tineke:** Ja, en dat het oké is om het moeilijk te vinden. Want relaties zijn ingewikkeld. Mensen zijn ingewikkeld. En soms heb je gewoon iemand nodig die van buitenaf kijkt en zegt: "Dit is wat ik zie gebeuren. Zullen we hier eens naar kijken?"

**Leoniek:** Precies. En dan kunnen we samen op zoek naar wat jullie nodig hebben. Naar hoe jullie uit dat patroon kunnen komen. Naar hoe jullie elkaar weer kunnen bereiken.

**Tineke:** Ja, en dat is echt het mooie van ons werk. Dat we stellen mogen begeleiden op die reis. Dat we mogen helpen om bruggen te bouwen waar er muren waren.

**Leoniek:** Absoluut. En ik vind het altijd zo bijzonder om te zien hoe partners weer naar elkaar toe groeien. Hoe er weer verbinding ontstaat. Hoe ze elkaar weer kunnen aankijken en denken: "Ja, dit is waarom ik voor jou heb gekozen."

**Tineke:** Ja, en dat is denk ik ook wel waar het uiteindelijk om gaat. Dat je die verbinding terugvindt. Dat je weer voelt waarom je bij elkaar bent. En dat je de tools hebt om die verbinding vast te houden, ook als het moeilijk wordt.

**Leoniek:** Precies. Want het wordt soms moeilijk. Dat hoort bij het leven. Maar als je weet hoe je met elkaar kunt praten, hoe je elkaar kunt bereiken, hoe je uit dat patroon kunt komen, dan heb je zoveel meer kans om er samen doorheen te komen.

**Tineke:** Absoluut. En ik denk dat dat een mooie afsluiting is. Dat we willen meegeven: het mag moeilijk zijn, maar je hoeft er niet in te blijven hangen. Er is een weg. En soms heb je gewoon een beetje hulp nodig om die weg te vinden.

**Leoniek:** Ja, en dat is helemaal oké. Sterker nog, dat is heel mooi. Om te zeggen: "Ik wil dat onze relatie beter wordt. Laten we daar samen aan werken."

**Tineke:** Precies. Nou Leoniek, dank je wel voor dit gesprek. Ik vond het weer heel waardevol om met jou te sparren hierover.

**Leoniek:** Ja, ik ook Tineke. En tot de volgende keer!

**Tineke:** Zeker weten. En voor de luisteraars: als je dit herkent, weet dat je niet alleen bent. En dat er hulp is. Aarzel niet om die stap te zetten.

**Leoniek:** Absoluut. En tot snel!

**Tineke:** Tot snel!