جهان واقعی یا ساختار ذهنی؟ | دکتر هادی صمدی:چیستی قوانین طبیعت

در این اپیزود از پادکست هوشیار، به یکی از بنیادی‌ترین و جذاب‌ترین پرسش‌های فلسفه علم و فیزیک پرداخته‌ایم: آیا جهان دارای نظمی عینی و مستقل از ذهن ماست؟ چرا ریاضیات تا این حد در توصیف جهان موفق است؟ و آیا قوانین طبیعت واقعیت‌های مستقل هستی هستند یا توصیف‌های ذهن ما از الگوها و انتظام‌های مشاهده‌شده؟

مهمان این گفتگو:
*دکتر هادی صمدی*
- فیلسوف علم و استادیار گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات)
- پژوهشگر و صاحب‌نظر در حوزه معرفت‌شناسی تکاملی، فلسفه زیست‌شناسی و شناخت بدن‌مند

در این گفتگوی عمیق، با گذر از تاریخ تفکر فلسفی از افلاطون، ارسطو، دکارت و کانت به مرزهای دانش امروز، زیست‌شناسی تکاملی، نظریه پیچیدگی و نقش ریاضیات در فهم حیات می‌رسیم. دکتر هادی صمدی با رویکرد «معرفت‌شناسی تکاملی» و نگاه «شناخت بدن‌مند» (Embodied Cognition)، خاستگاه ریاضیات، مسئله کشف یا اختراع بودن آن، و مواجهه انسان با انتظام‌های جهان را تبیین می‌کنند.

#فلسفه_علم #معرفت_شناسی_تکاملی #ریاضیات #فیزیک #دکتر_هادی_صمدی

کتاب‌ها و مقالات اشاره‌شده در این گفتگو:
- کتاب *Where Mathematics Comes From* (ترجمه: ریاضیات از کجا می‌آید) نوشته جورج لیکاف و رافائل نونیز
- مقاله *The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences* (ترجمه: کارایی نامعقول ریاضیات در علوم طبیعی) نوشته یوجین ویگنر

📌| زمان‌بندی | عنوان چپتر |
| :---: | :--- |
| `00:00:00` | **پیش‌درآمد: آیا واقعیت بازنمایی ذهن ماست؟** |
| `00:01:06` | **مقدمه: از افلاطون تا معرفت‌شناسی تکاملی** |
| `00:04:05` | **برهم‌کنش ارگانیسم و محیط: نقد دوگانه‌انگاری** |
| `00:06:57` | **شناخت بدنمند & دانش مهارتی برابر گزاره‌ای** |
| `00:08:51` | **مسئله ویگنر: معجزه و رازوارگی ریاضیات** |
| `00:12:04` | **ریشه‌های تکاملی ریاضیات: از شامپانزه‌ها تا استعاره‌ها** |
| `00:15:23` | **تکامل هم‌زمان ریاضی و فیزیک: نگاه درزمانی** |
| `00:20:24` | **جبر و اختیار: فرضیه‌های متافیزیکی نومن** |
| `00:25:56` | **نظم مزوکاسموس & سازگاری مغز با جهان** |
| `00:29:05` | **قوانین طبیعت: آیا قوانین مستقل از انسان‌اند؟** |
| `00:31:16` | **تکامل فرهنگی قوانین: از ابن‌هیثم تا گالیله** |
| `00:35:26` | **آرمان‌سازی در علم & شرط ستریس پاریبوس** |
| `00:41:09` | **هستی‌شناسی قوانین: جهان‌های پوپر & رئالیسم فرضی** |
| `00:46:37` | **افسانه‌زدایی از ویگنر: سوگیری بازماندگی در ریاضیات** |

---
اگر به کاوش در عمیق‌ترین پرسش‌های فلسفی، علمی و آگاهی‌بخش علاقه دارید و می‌خواهید همراه با اندیشمندان و پژوهشگران برجسته در مرزهای دانش و تفکر گام بردارید، لطفاً کانال «پادکست هوشیار» را سابسکرایب کنید و با فعال‌کردن زنگوله، از اپیزودهای بعدی مطلع شوید. اندیشه‌ها و نظرات ارزشمند خود را نیز در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.


— — — — —
*🎙️ پادکست هوشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast


*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom


🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1