#28 Tijd geeft creativiteit

We weten het allemaal wel: voor creativiteit heb je tijd nodig. Maar in de drukte van alledag vergeet ik dat makkelijk. Ik vul mijn agenda, plan gesprekken in, geef trainingen. Allemaal waardevol, maar zonder momenten van stilte raak ik gevuld in plaats van gevoed. 

Ik neem je mee in het belang van stilte en ruimte voor creativiteit als hulpverlener. Ik deel mijn eigen ervaringen tijdens de feestdagen en laat aan de hand van een casus zien hoe stilte essentieel is, niet alleen voor onszelf, maar ook voor de mensen die we begeleiden bij verlies en rouw.

Kernpunten:

- Creativiteit en nieuwe inzichten ontstaan vaak in momenten van stilte, niet in de drukte

- Als hulpverleners vergeten we makkelijk ruimte te maken voor 'niets doen'

- Mensen in rouw hebben ook die ruimte nodig om te voelen en te verwerken

- Stilte in de begeleiding kan krachtiger zijn dan welke interventie ook

- Ruimte maken voor niets is geen luiheid, maar investeren in je werk

Reflectievraag:

Wat heeft bij jou geborreld de afgelopen dagen? Welke ideeën of inzichten zijn naar boven gekomen in momenten van stilte?

---

Contact en meer informatie:

Website: www.academievoorverlies.nl  

Podcast: Vakkundig Begeleiden bij Verlies  

Stuur Leoniek een bericht via de website

---

Volgende aflevering:

Binnenkort: een nieuwe serie podcasts over "Hoe start je je eigen praktijk" samen met een ex-cursiste uit de Academie voor Verlies

Wil jij meer weten over hoe je kunt begeleiden bij verlies? Schrijf je in voor mijn gratis webinar. Je kunt kiezen uit volwassenen begeleiden bij verlies, of kinderen en jongeren begeleiden bij verlies.

Kijk ook op de website van de Academie voor Verlies voor blogs over begeleiden bij verlies.

Wil jij de gratis minitraining “Verlies verzekerd” ontvangen? Je kunt hem hier aanvragen.

Transcript

Vrije tijd als voedingsbodem voor creativiteit**

Hoi, welkom bij deze aflevering van Vakkundig Begeleiden bij Verlies. Ik ben Leoniek, en vandaag wil ik het met je hebben over iets wat misschien een beetje tegenstrijdig klinkt voor ons als hulpverleners: het belang van niets doen.

Ja, je hoort het goed. Niets doen. Stilte. Ruimte zonder vulling.

We zitten nu net na de feestdagen, die vreemde periode tussen kerst en oud en nieuw waarin veel mensen even niet werken. Voor sommigen is dat heerlijk, voor anderen onwennig. En voor mij? Nou, een beetje van beide eigenlijk.

**De stilte na de drukte**

Ik zit hier nu in zuid Spanje, in een golf resort, lekker decadent zeg. Mijn man en ik hebben hier rustig oud en nieuw gevierd. Geen vuurwerk om 0.00 uur, dat is hier not done. Je eet druiven. Wij hebben gedanst, live muziek geluisterd, en het oude jaar op een hele andere manier uitgezwaaid dan we gewend zijn.

En wat me opviel in die dagen tussen kerst en oud en nieuw, is dat er opeens ruimte ontstond. Geen cliënten, geen webinars te geven, geen mentorgesprekken, geen trainingen. Alleen maar zijn.

Als ZZP-er is dat soms lastig. Het brein blijft doordenken, ook als je het kerstdorp opzet of op kerstavond borrelt. Dat leven in het nu, dat heeft zijn weg naar mij nog niet echt gevonden. Altijd denken, denken, denken.

Maar juist in die dagen zonder structuur, zonder verplichtingen, merk ik dat er iets bijzonders gebeurt. Ideeën krijgen de kans om te stromen. Dingen die al een tijdje borrelden krijgen opeens helderheid. Verbindingen worden gelegd tussen dingen die je al wist, maar die je nog niet zo had gezien.

**Creativiteit vraagt om ruimte**

Het is niets nieuws onder de zon, we horen het vaker: voor creativiteit heb je tijd nodig. Ruimte om te laten borrelen. Maar in de drukte van alledag vergeten we dat makkelijk.

We vullen onze agenda's. We plannen gesprekken in. We volgen trainingen. We lezen artikelen. Allemaal waardevol, absoluut. Maar zonder momenten van stilte raken we vervuld in plaats van gevoed.

Het is alsof je brein eindelijk de ruimte krijgt om alles wat erin zit te ordenen, te sorteren, opnieuw te rangschikken. Alsof je een la opruimt en opeens dingen vindt waarvan je was vergeten dat je ze had.

En dat gebeurde bij mij dus ook. Plannen voor 2026 werden steeds duidelijker. Ideeën die al een tijdje door mijn hoofd speelden kregen vorm. Ik wist opeens wat de volgende stap was.

**Een casus: Sarah en de ruimte voor niets**

Maar goed, dit gaat niet alleen over mij. Want ik merk dit ook bij de mensen die ik begeleid. Laat me je meenemen in een casus.

Een tijdje geleden kwam Sarah bij me. Ze was haar partner verloren, al anderhalf jaar geleden. Ze functioneerde goed, zo leek het. Ze werkte, ze zorgde voor de kinderen, ze deed wat er gedaan moest worden. Maar ze voelde zich leeg. Uitgeput. Alsof ze maar door bleef gaan zonder dat er iets veranderde.

In ons eerste gesprek vertelde ze dat ze geen moment stilstond. Dat kon ook niet, zei ze. Als ze stilstond, dan kwam het verdriet. En daar had ze geen tijd voor. De kinderen hadden haar nodig. Haar werk had haar nodig. Ze moest functioneren.

Ik vroeg haar: wanneer heb je voor het laatst een moment gehad waarin er niks hoefde?

Ze keek me aan alsof ik een vreemde taal sprak. Een moment waarin er niks hoefde? Dat bestond niet in haar leven.

En daar zat hem denk ik de klem. Sarah zat gevangen in de drukte. In het regelen, het functioneren, het er zijn voor anderen. Ze vulde haar dagen omdat stilte te confronterend was. Omdat in die stilte het verlies zich liet voelen.

Maar juist in die stilte kan er iets gebeuren. Daar krijgen gevoelens de ruimte. Daar kunnen herinneringen komen en gaan zonder dat ze meteen weggeduwd hoeven te worden. Daar kan het rouwproces zijn werk doen.

**Ruimte maken in de begeleiding**

Ik heb Sarah uitgedaagd om ruimte te maken. Niet meteen heel veel, want dat was te overweldigend. Maar kleine momenten. Tien minuten 's ochtends voordat de kinderen wakker werden. Een wandeling zonder podcast of muziek. Een avond waarop ze bewust niks plande.

In het begin was dat heel moeilijk voor haar. Ze wist niet wat ze met zichzelf aan moest. De gedachtes kwamen, de gevoelens kwamen, en ze wilde ze meteen weer wegduwen.

Maar langzaam maar zeker gebeurde er iets. In die momenten van stilte kwam er ruimte voor herinneringen. Voor het voelen van wat er was. Voor het beseffen dat ze eigenlijk doodmoe was van al dat functioneren.

En er gebeurde nog iets anders. Er kwamen ook ideeën. Dingen die ze wilde doen, maar waar ze nooit tijd voor had gemaakt. Een cursus die ze wilde volgen. Een vriendin die ze wilde bellen. Een ritueel dat ze wilde creëren om haar partner te herdenken.

Het was alsof haar brein eindelijk de ruimte kreeg om verder te kijken dan alleen maar overleven.

**Wat stilte ons leert over begeleiden**

En weet je, dit leerde mij ook iets over mijn werk als hulpverlener. Soms denken we dat we altijd iets moeten doen. Dat we interventies moeten inzetten, oefeningen moeten geven, handvatten moeten bieden.

En ja, dat is ook belangrijk. Maar soms is de beste interventie geen interventie. Soms is het beste gesprek een gesprek waarin er vooral stilte is. Waarin we niet hoeven te vullen of op te lossen, maar gewoon mogen zijn met wat er is.

Ik merkte dat ook bij Sarah. In onze gesprekken maakte ik bewust ruimte voor stilte. Ik stelde een vraag en liet haar de tijd om te voelen wat er kwam. Ik vulde niet meteen in als er een stilte viel.

En in die stiltes gebeurde er vaak meer dan in alle woorden die we uitwisselden. Daar kwamen de tranen. Daar kwam de woede. Daar kwam ook de opluchting, het besef dat ze niet alleen was in haar verdriet.

**De waarde van niets doen**

We leven in een cultuur waarin niets doen bijna verdacht is. Waarin we altijd bezig moeten zijn, altijd productief, altijd aan het groeien. Maar creativiteit, inzicht, verwerking, ze vragen allemaal om momenten van niets.

Niet dat niets doen altijd makkelijk is. Sterker nog, het kan best oncomfortabel zijn. Je voelt je misschien nutteloos, of lui, of je mist de structuur die je dag normaal gesproken heeft.

Maar als je die ongemakkelijkheid kunt verdragen, als je kunt blijven zitten in die leegte, dan gebeurt er iets. Dan komen de ideeën. Dan ontstaat er helderheid. Dan zie je opeens wat de volgende stap is.

Bij Sarah zag ik dat ook gebeuren. Na een paar maanden waarin ze bewust ruimte had gemaakt voor stilte, veranderde er iets in haar. Ze was niet opeens over haar verdriet heen, dat is ook niet hoe rouw werkt. Maar ze had een andere relatie met haar verdriet gekregen.

Ze kon er ruimte voor maken zonder dat het haar overspoelde. Ze kon herinneringen toelaten zonder dat ze meteen in paniek raakte. Ze kon voelen wat ze voelde zonder dat ze het meteen moest oplossen.

En ze had ook weer energie gekregen voor andere dingen. Voor haar kinderen, maar ook voor zichzelf. Voor plannen, voor dromen, voor de toekomst.

**Ruimte maken in 2026**

Het nieuwe jaar is begonnen. Voor veel van ons betekent dat: volle agenda's, nieuwe plannen, doelen die we willen bereiken. Allemaal mooi en waardevol.

Maar laten we ook ruimte blijven maken voor stilte. Voor momenten waarop er niks hoeft. Voor die schijnbaar nutteloze momenten van niets die vaak de momenten blijken te zijn waarin de mooiste dingen ontstaan.

Waarin we onszelf terugvinden. Waarin we weer voelen waarom we dit werk doen. Waarin we de passie terugvinden die ons vleugels geeft.

Want passie, daar draait het uiteindelijk om. Als je iets te melden hebt dan mag dat gehoord worden. Maar om te weten wat je te melden hebt, heb je soms gewoon stilte nodig.

Dus gun jezelf die ruimte. Ook in 2026. Ook als je agenda volloopt. Ook als er zoveel is wat je wilt bereiken. Blijf momenten creëren waarin er niks hoeft. Waarin je brein mag borrelen. Waarin creativiteit de ruimte krijgt.

Want daar, in die stilte, ontstaat het mooiste werk.

**Afsluiting**

Ik ben benieuwd: wat heeft bij jou geborreld de afgelopen dagen? Welke ideeën zijn naar boven gekomen in de stilte tussen kerst en oud en nieuw? Welke inzichten heb je gekregen over je werk, over je cliënten, over jezelf?

Stuur me gerust een bericht. Ik hoor graag van je.

En vergeet niet: ruimte maken voor niets is niet lui zijn. Het is investeren in je creativiteit, in je inzicht, in je werk.

Tot de volgende keer.