#39 Kan een nieuwe liefde na verlies

Wat als jouw client na een groot verlies weer verliefd is, of een client verliefd wordt op iemand die een groot verlies heeft geleden. Kan dat? En zo ja, na welke termijn? 

In deze aflevering neem ik je mee in een persoonlijk verhaal over liefde na verlies. Over verliefdheid die voelt als zuurstof, maar ook schuldgevoelens, leegte en onafgemaakte verhalen oproept. Ik vertel over hoe intens, dubbel en kwetsbaar een nieuwe liefde na verlies kan zijn.

🌱 Wat je hoort in deze aflevering:

• Hoe een nieuwe liefde na verlies voelt als licht in de duisternis.
• Waarom verliefdheid bij rouw vaak botst met schuldgevoel en trouw.
• Het duale procesmodel: verliesgericht en herstelgericht, en hoe verliefdheid hierin past.
• De impact op de partner: leven in een achtbaan van liefde, breuken en onafheid.
• Waarom een zogenoemde “rebound-relatie” meer betekenis kan hebben dan we vaak denken.
• De dubbelheid van liefde en rouw: je kunt iemand missen én liefhebben tegelijk.

🙏 Belangrijk inzicht:

Nieuwe liefde na verlies is niet verkeerd en geen verraad. Het brengt leven, energie en hoop. Maar het neemt het verdriet niet weg. Het vraagt mildheid, ruimte en begrip voor de slinger tussen verlies en herstel.

📌 Voor jou als luisteraar:

Misschien herken jij jezelf in dit verhaal – als weduwe/weduwnaar, als partner van iemand in rouw, of als naaste die ernaast staat. Weet dat je niet alleen bent. Rouw en liefde dansen vaak samen: soms pijnlijk, soms prachtig, altijd dubbel.

Wil jij meer weten over hoe je kunt begeleiden bij verlies? Schrijf je in voor mijn gratis webinar. Je kunt kiezen uit volwassenen begeleiden bij verlies, of kinderen en jongeren begeleiden bij verlies.

Kijk ook op de website van de Academie voor Verlies voor blogs over begeleiden bij verlies. 

Wil jij de gratis minitraining “Verlies verzekerd” ontvangen? Je kunt hem hier aanvragen. 

Transcript

Vandaag wil ik het hebben over een thema dat eigenlijk best wel dichtbij ligt. Ik heb het zelf namelijk ooit meegemaakt. Misschien in een iets andere situatie, maar dat tegelijkertijd zo vaak voorkomt. En dat is over. Liefde na verlies. Nou, je kunt natuurlijk op vele manieren verliezen. En ja, dan kan het zomaar zijn ook dat als jij verliefd wordt op iemand die eerder een relatie heeft gehad, dan is dat toch misschien ook voor degene die dan de nieuwe liefde is? Best ingewikkeld. Of laat ik het zo zeggen dat kan het zijn. Dus ik wil het vandaag hebben over een nieuwe relatie met iemand die in rouw is. Ik kijk verliefd zijn natuurlijk altijd heel erg fijn. Het geeft je enorm fijne gevoelens. Maar tegelijkertijd kan het best gaan over ingewikkelde emoties die ook daardoor naar boven kunnen komen. Ik heb het zelf natuurlijk ook ooit aan de hand gehad. Ik ben zelf ooit verliefd geworden op een weduwnaar? Nou ja, goed, nou was ik natuurlijk weduwe, dus dat was toch wel iets anders.

En ik kan me dus zo goed voorstellen hoe het kan voelen als je het idee hebt dat je in concurrentie bent met een vorige liefde. En nou is dat nou eenmaal zo. Extra als je verliefd wordt op iemand wiens partner overleden is. Bij scheiding spelen er zoveel andere gevoelens, waarbij misschien ook wel boosheid op de ex-partner kan bijdragen aan het loskomen van je ex-partner. Ik zeg altijd bij scheiding het is ook net alsof je weer een soort van in de pubertijd zit. Je moet namelijk loskomen van je ex-partner. En dat doen we heel vaak door boos te zijn, door ons af te zetten, door weer onze eigen identiteit terug te vinden. Het is net pubertijd. Toen deden we dat. Ook ging we ons afzetten tegen onze ouders. Maar dat is dus bij iemand die zijn partner, zijn of haar partner is verloren door de dood. Een heel ander verhaal. Want ja, die hoeft helemaal niet los te komen, want er is helemaal niets om boos over te zijn. Sterker nog, er is alleen maar een enorme verbinding en een enorm verdriet over het feit dat die verbinding verbroken is.

Dus ik wil het in deze podcast hebben. Ook over een casus die ik natuurlijk heb samengeraapt uit de vele casussen die zo aan mij voorbij komen in mijn eigen therapiekamer van mensen die of verliefd worden op iemand wiens partner overleden is, of die zelf misschien worstelen ook met verliefdheid, terwijl ze zelf een partner hebben verloren aan de dood. Laten we ze voor nu Susanne en Koos noemen. Het is weer lekker heterogeen. Het kan natuurlijk over allerlei soorten relaties gaan, maar Suzanne en Koos Suzanne ontmoeten Koos toen zij zijn vrouw nog maar zes maanden overleden was. Dat klinkt heel kort, zes maanden. Het is, het is zo kort, maar het is tegelijkertijd lang. Het is voor degene die die er in zit lang en kort. Er is eigenlijk niet goed een norm aan te geven, of dit nou lang of kort is. Maar in ieder geval, we weten wel dat de omgeving er vaak naar kan kijken als oké, dit is best snel. Zo kun je er dus naar kijken. Ja dat kan. Hoe dan ook, ze werden verliefd en misschien herken je dat zelf ook wel als je ooit in een nieuwe relatie stapte, terwijl het verlies nog vers was.

Wat vers dan ook mag zijn. Of misschien ben je zelf dus wel iemand die zelf een grote liefde heeft verloren en opeens weer gevoelens ontdekt. Dat je denkt wow, dat dit nog kan. En verliefdheid kan zo intens zijn. En verliefdheid geeft ook een gevoel van leven, van energie. Alsof je ja, nou ja, weer kunt ademen is wat overdreven gezegd, Maar je voelt het leven terugkeren in jezelf. Want. Want een groot verlies meemaken maakt je zelf ook een beetje dood van binnen. Maar goed, dan kan het zomaar gebeuren dat als je op iemand verliefd wordt, laten we het even kan. Laat ik het bij Suzanne en Koos houden. Dus wat Suzanne en Koos herkende in ieder geval Suzanne herkende het, want die nam contact met mij op en die zei Ja Leonie, ik vind het ook wel heel ingewikkeld, want wat ben ik nou eigenlijk voor Koos? Ben ik een rebound of is het echt? Ik vind het ingewikkeld. Moet ik het uitmaken? Moet ik hem zijn tijd gunnen? En je?

Je wil het, Je wil het helemaal niet uitmaken. Je wil helemaal niet dat de relatie eindigt. Maar het is ook die onzekerheid die die parten gaat spelen. En ook die nieuwe partner, in dit geval Koos, die dan regelmatig zei Ja, ik vind het zo moeilijk. En ja, het ligt heus niet aan wat ik voor jou voel, maar ik kan me niet goed geven. Ik heb misschien wel bindingsangst, dat horen we dan ook nog wel. En of of. Schuldgevoel. Koos had ook heel veel schuldgevoel richting zijn overleden vrouw. Hij had Hij had schuldgevoel richting zijn kinderen en hij had zelfs richting. Richting schuldgevoel richting Susanne. Hij had eigenlijk het gevoel ik kan het voor niemand goed doen. Ja, en dan ben je als nieuwe partner heel onzeker en dat scheelde dus in ieder geval. In mijn eigen situatie scheelde dat heel erg. Want ja, ik herkende al die gevoelens ook toen ik verliefd werd op Hans of Hans, op mij, of wij op elkaar of hoe je het ook wil noemen.

We hebben natuurlijk diezelfde gevoelens gehad, alleen we herkenden ze zo bij elkaar en daardoor konden we het er veel beter laten zijn. Maar Susanne gevoel. In Susanne haar geval is dat wel anders. En misschien helpt het om even stil te staan bij wat er kan gebeuren of wat er kan spelen bij een weduwnaar die een half jaar of drie maanden of vijf weken of een jaar. Het maakt misschien niet eens zo heel veel uit welk tijdsbestek daar achter hangt, maar als die kort na het overlijden of lang na het overlijden een nieuwe relatie aangaat. Waarbij natuurlijk het logisch is dat als het wat korter is. En ook hier weer wil ik nogmaals zeggen het is geen norm. Want wat is korter? Dat kan iemand alleen maar zelf vinden, maar dan zal het gerust meer spelen. Schuldgevoel twijfels dan wanneer je misschien al vijf of zes jaar weduwnaar bent. En trouwens, de omgeving speelt hier ook een rol in. Wat ik zie in mijn eigen praktijk en om me heen, is dat, ja toch weduwnaars over het algemeen relatief snel weer een nieuwe relatie aangaan.

En dat is helemaal geen waardeoordeel, maar het is iets wat ik vaker zie. Wat vaker voorkomt. En ja, dat is ook misschien wel om dat weduwnaars of mannen in dit geval ook wat praktischer zijn. Ze is dood, ze komt niet meer terug en ik wil toch een leuk leven hebben. Ik wil een partner hebben, Ik wil iemand hebben om leuke dingen mee te doen. Ik wil een klankbord hebben, Ik wil. Ik wil iemand die ook weer voor mijn gezin gaat zorgen. Dat klinkt natuurlijk heel erg praktisch, maar dat zijn wel overwegingen die in het hoofd van mannen wat meer spelen dan bij vrouwen, valt me op. En ook als je mijn podcast hebt geluisterd over verschil tussen mannen en vrouwen in omgaan met rouw, daar zie je dat ook in terug. Waarbij ik toen ook heb gezegd en ik zeg als dat het nu een keer zeg. En dat geldt eigenlijk voor iedere keer dat ik het nu heb over een man of een vrouw. Het heeft te maken met de hormoonhuishouding. Dus hoe hoger je testosterongehalte, ja, hoe meer je je ja toch heel erg praktisch bent.

Probleem gericht. Het probleem op willen lossen kan niet opgelost worden. Dus wat gaan we dan doen? En die andere kant daarvan is die emotie gerichte benadering dat mensen veel meer bezig zijn met de emoties. En dit kan toch niet en dit mag toch niet en en dit klopt niet. En ik en ik wil dat die hij terugkomt. En ik hou zoveel van hem en eigenlijk niet goed daarin de stop kunnen aanbrengen. En ik zeg ook altijd in rouw mannen en vrouwen kunnen heel veel van elkaar leren. Maar goed, we zien dus of laat ik het bij mezelf houden. Ik zie over het algemeen dat mannen wat sneller weer klaar zijn of open staan voor een nieuwe relatie dan vrouwen. Een nieuwe relatie vult leegte, de leegte die achterblijft als je partner over overlijdt. Dit herkennen we. Dat of ik wou zeggen dit herkennen we allemaal. Maar dit herken je natuurlijk vooral als je zelf zo iemand bent wiens partner overleden is. Maar met dat opvullen van die leegte verdwijnt de rouw niet. Integendeel, de loyaliteit naar de overleden partner blijft bestaan.

Het verdriet is er nog steeds. En dan kan verliefdheid dus gaan botsen met rouw of met trouw, Zelfs met schuldgevoel. Met het gevoel dat je misschien te snel gaat of te snel bent gegaan. En hier komt dan zo ontzettend mooi dat duale proces model. Heb ik het vast ook eerder over gehad in een podcast. En anders kan je er blogs over vinden op de Academie voor Verlies. Het duale procesmodel komt hier zo mooi om de hoek kijken. Het model dat uitlegt hoe mensen voortdurend heen en weer bewegen tussen twee pijlers, zou je kunnen zeggen. De pijler van het verlies en de pijler van het herstel. Verliesgericht. Herstelgericht dus. Nou, verliesgericht betekent bezig zijn met het verdriet, de pijn, de herinneringen, schuldgevoel, je overleden partner. Maar herstelgericht betekent weer stappen zetten in het leven, dingen ondernemen, nieuwe plannen maken, energie krijgen En beide bewegingen zijn nodig. Het is niet een of of. Het is een en en, maar het gaat nooit netjes afgewisseld en het kan je ook enorm overvallen.

Het is een slinger, een pingpongbal, een heen en weer gaan. Sommige mensen zeggen ook het is als een een boot met twee peddels. Je moet altijd met twee peddels roeien, anders dan blijf je in rondjes ronddraaien. Prachtige metafoor. Verliefdheid hoort dus bij herstelgericht. Verliefdheid is namelijk een hele krachtige motor van herstel. Als ik het woord herstel al mag gebruiken. Dus dat vind ik ook wel weer ingewikkeld. Want ja, zoveel woorden hebben een lading gekregen. Want wat is dan weer herstel? Maar in ieder geval verliefdheid geeft energie, geeft hoop, geeft toekomstperspectief. Maar nogmaals, het verlies, het verlies stopt niet omdat je verliefd bent. De pingpongbal stuitert vroeg of laat weer terug. Schuldgevoelens, gemis, verdriet, alles komt opnieuw naar boven. En dat gebeurde dus ook bij Coos. Telkens weer. En dan kon hij het weer even vasthouden en er werd hij weer overspoeld. En Suzan vertelde ook dat. Regelmatig hadden zij gesprekken om de relatie te beëindigen. Oké, maar wat doet dat nu met die partner die naast die weduwnaar staat, oftewel in dit geval Suzanne.

Voor Suzanne voelt het als een achtbaan. Aan de ene kant komt daar die liefde en die intensiteit en dat fijne gevoel voor haar. Maar aan die andere kant, die die angst voor de breuken, voor voor de leegte die weer kan gaan ontstaan. Voor de vraag Ben, ben ik het wel? Ben ik het wel waard? Kan ik opboksen tegen. En dat die angst voor die breuk ontstond, Dat zij dat gesprek daarover had hadden? Dat komt niet omdat hij geen liefde voelde. Integendeel. Hij zei steeds Het ligt niet aan jou, het ligt aan mijn gevoel van trouw, aan mijn schuld gevoel, naar mijn overleden partner, naar mijn kinderen. Zij kon het ook nog wel heel goed onder woorden brengen en dat is ook niet iedereen gegeven. Maar dat maakt het ook zo enorm pijnlijk, want je kunt je niet terugtrekken met de gedachte dat er geen liefde was. Dus dus zowel voor Koos als Susan. Je kan niet net doen alsof zijn overleden partner nooit heeft bestaan. Sterker nog, dat zou het ondergraven van de nieuwe liefde betekenen.

Maar je blijft dus zitten met daar is nog een partner. In feite hebben wij een driehoeksrelatie. Hij heeft een relatie met zijn overleden partner en hij heeft een relatie met mij. En de enige reden voor koos om de Om de relatie met zijn overleden partner af te hechten, is omdat zij er niet meer is in het leven. Maar dat is dus enorm ingewikkeld. En dan kan het dus ook zijn dat mensen echt het gevoel krijgen. Zowel in dit geval Koos als Suzanne. Is dit nou een rebound relatie? En dat klinkt vaak negatief, alsof het maar een tijdelijke vervanging is. Een stoplap. Alsof het geen waarde heeft. Maar ik zelf zie dat toch anders. Want een rebound relatie, als het dat al is. En laten we even die negatieve connotatie vergeten, kan een enorme betekenis hebben, want in die verliefdheid wordt er weer geleefd. Er wordt gelachen, er wordt gehuild, er wordt aangeraakt. Dat dat. Er is ook natuurlijk een enorme huidhonger. Er is ook al heel veel over geschreven. Het raakt dus aan een stuk herstel.

Jouw lijf kan zich gaan herstellen. Je kunt je zenuwstelsel, je zenuwstelsel weer reguleren doordat er een nieuwe liefde is. Het geeft kracht. Het geeft ook af en toe even ademruimte in die momenten van rouw. Maar tegelijkertijd kan het dus voor de partner heel zwaar zijn. Omdat die nieuwe partner, dus Suzanne, degene is die dat deel van die last ook draagt en meedraagt. Jij bent degene die voelt dat het niet alleen liefde is, maar ook strijd. Het kan dan een strijd zijn in jouw gevoel als jij die nieuwe partner bent. Het kan het gevoel geven dat jij in strijd bent in concurrentie. Dat je het gevoel hebt dat jij degene bent die soms aan die zijlijn komt te staan. wanneer die bal weer terug stuitert naar die verlieskant. Wanneer Koos weer heel erg met zijn overleden partner bezig is. En wat mij zo opviel in deze ervaring is die dubbelheid. Je kunt iemand liefhebben en missen tegelijk. Je kunt blij zijn met een nieuwe relatie en je schuldig voelen naar de oude. En dat je als nieuwe partner voelt ik ben gewenst en ik sta in de schaduw van een overleden geliefde.

En niemand wil in de schaduw staan van iemand anders. En dat is misschien ook wel de kern. Of deze. Deze punten zijn de kern van rouw in relatie tot de nieuwe liefde. Het is nooit simpel, het is nooit eenduidig. Het is altijd dubbel. Misschien zoals alles wel dubbel is geworden in het leven als je partner overleden is. Misschien luister jij zelf ook naar dit en herken jij jezelf in dit verhaal. Misschien ben jij die weduwnaar of die weduwe en zit je zelf in een nieuwe relatie. Misschien ben jij degene die verliefd werd op iemand in rouw. Of misschien sta je er als vriend of familielid naast. Wat ik je wil meegeven is dit. Verliefdheid na verlies is niet verkeerd. Het is niet verkeerd. Het is prachtig. Het is geen verraad. Het is een manier om te overleven, om adem te vinden. En dat klinkt natuurlijk weer niet aardig. Een manier om te overleven. Alsof dus jij als nieuwe liefde een manier om te overleven bent. Maar die overleving zit in alles waar we in de therapie ook altijd mee werken is Wat kun jij doen om overeind te blijven?

Ja, als dat betekent dat iemand gaat sporten, dan kun je ook zeggen sporten is een manier van overleven. Is het daarom fout? Mag het daarom niet? Nee. Alles wat bijdraagt aan dat jij in balans kunt blijven als weduwe, als weduwnaar, is oké. Dat doet niets af aan datgene wat voor jou helpt om in balans te blijven. En het is ook goed om te realiseren dat een nieuwe verliefdheid geen oplossing is voor het verdriet. Het neemt de pijn niet weg. Net zo goed als opnieuw zwanger worden nadat je kind overleden is, is geen oplossing voor het verdriet. Het neemt de pijn niet weg, maar wat het wel doet. Het brengt ook weer leven. En bij een nieuw kindje is dat natuurlijk ook letterlijk leven. Maar bij verliefdheid is het brengt leven in jouw leven, nieuw leven in jouw leven. En dat betekent dus dat het vraagt om mildheid, om begrip, om ruimte om die slinger te kunnen maken tussen die verlieskant en die herstelkant. En dat betekent voor de partner die naast iemand in rouw staat.

Jouw rol is zwaar en je draagt echt wel veel. En het kan ook echt wel steeds als onaf voelen. Is het nou nooit klaar? Wanneer heb ik het gevoel dat er voor 300% voor mij gekozen wordt, Maar dat is misschien sowieso al in een nieuwe relatie. Het is altijd spannend in het begin en alleen de tijd zal het uitwijzen. Maar het kan dus voelen alsof je maar een stukje krijgt van iemand en dat je nooit het geheel krijgt. En dat ligt dus niet aan jou. Dat is de dynamiek van rouw en liefde en die dansen door elkaar heen. En als je dat kunt verdragen en kunt verduren en daar oké mee kunt zijn en je kunt voorstellen dat ja, natuurlijk is die overleden partner er nog steeds. En hoe meer jij als nieuwe partner die overleden partner kan eren, zo noem ik dat altijd, hoe beter het is. En dat is natuurlijk wel weer heel fijn als je zelf ook iemand verloren bent door de dood. Of misschien dat het je zelfs lukt om in een scheiding jouw ex-partner te eren.

Dan snap je ook veel beter. En dan kun je het ook veel beter hebben. Hoe het is om de partner, de overleden partner of ex-partner van je nieuwe geliefde te eren. Vaak zitten daar ook kinderen aan vast. Hoe mooi is het als deze overleden partner een ere plek kan krijgen? En ja, laten we reëel zijn, zeker bij, nou ja, misschien ook wel bij scheiding weet ik eigenlijk niet. Maar als we heel realistisch zijn de kans dat jij als nieuwe partner er was geweest als het overlijden niet had plaatsgevonden, is klein. Maar ja, is dat niet met alles zo? De kans dat jij je je deze partij niet had gehad als je niet net op dat moment toevallig daar in die supermarkt had gelopen, is heel klein. Ja, dan kan je natuurlijk van alles gaan zeggen. Het het het was meant to be kan. Tuurlijk. Maar alsnog, je kunt het zo groot en zo klein maken als je zelf wil. Maak het niet groter dan het is en maak het niet kleiner dan het is.

Blijf ook realistisch en neem het zoals het komt als je dat kan. Als je kunt genieten van die momenten die er wel zijn. En als je ook ruimte kunt geven voor de momenten dat het nodig is om weer even voor jouw nieuwe partner of voor jouw partner, sorry, ruimte te maken voor zijn of haar overleden partner, dan komen jullie er wel. En wat je absoluut niet wil doen is in die concurrentie gaan. En je hoeft ook jouw partner die dan rouwt niet te helpen om te rouwen. Er is een leven voor en er is een leven na. En je zou kunnen zeggen jij bent een nieuw hoofdstuk, een nieuw hoofdstuk. Je zit niet in het oude hoofdstuk. Je bent een nieuw hoofdstuk. Ja, en soms leest iemand weer even terug in het oude hoofdstuk. En dan is er geen ruimte voor het nieuwe hoofdstuk. Maar dit herken jij ook van je leven. Soms ben je ook bezig met dingen die vroeger waren. Heb je misschien ook net even geen ruimte voor jouw nieuwe partner. En het allermooiste is als jij het kunt verduren.

als je het kunt verdragen. En daarvoor moet de relatie misschien een stukje verder zijn. Om ook te luisteren naar de verhalen over de overleden partner en hoe mooi het leven toen was. Nou, misschien valt er nog wel veel meer over te zeggen als je hier vragen over hebt of of op wilt reflecteren. Stuur me vooral een mailtje en info uit de Academie voor Verlies trouwens. Ja, ik. Ik zit nog even in stilte te denken. Wil ik nog meer zeggen? Ja, ik wil misschien nog heel veel meer zeggen. Tegelijkertijd denk ik dat het belangrijkste ook wel gezegd is. In ieder geval, hoe het ook is, de tijd gaat het leren en neem het niet al te persoonlijk. Misschien zou dat ook nog wel een mooie toevoeging zijn. Het feit dat jouw partner denkt aan de overleden partner, neem dat niet al te persoonlijk. Het gaat misschien helemaal niet over jou. Dank je wel.

Spreker 2

Voor.