Een Kwestie van Tijd

#1 Van Broodtrommels tot Bezorgapps: over Eten

Erwin en Nina Hartenberg Season 1 Episode 1

Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.

0:00 | 41:00

Oat lattes, poke bowls en bubble tea. Niet meer ‘wat de pot schaft’, maar eten is tegenwoordig een trend, zelfuitdrukking en experimentatie.

Maar voor Erwin was eten gewoon... eten. AVG’tje op tafel, vlaflip als toetje en heel af en toe naar de Chinees.

Hoe anders kijken we naar eten, koken en gezondheid?
We duiken erin: van broodtrommels tot bezorgapps en van zoethout tot Dubai-chocolade.

Mukbang: https://youtu.be/EuySE6259wQ?si=CwByRUIp0EzE50Wn

SPEAKER_00

Het is ook een soort groepsgedrag. Als je andere mensen ziet die in de rij daarvoor staan, denk je, dan moet het wel zo goed zijn.

SPEAKER_02

Je at gewoon om je te vullen en daarna ging je gewoon weer verder met je leven: kaky fruit en dragon fruit.

SPEAKER_00

Je weet gewoon wat het is. Het is gewoon te vinden. Als je het wil eten, dan kan je het eten.

SPEAKER_02

Of het nou heel hygiënisch is dat iedereen welke keer met zijn vinger is.

SPEAKER_00

Je natte vinger in.

SPEAKER_02

Dit is een kwestie van tijd. De podcast waarin generatie X en generatie Z botsen en verbinden over de grote thema's van nu. Het voelt soms alsof generaties verder uit elkaar staan dan ooit.

SPEAKER_00

Maar juist in deze tijd van snelle verandering is het belangrijk om elkaars perspectief te kennen. Daarom deze podcast. Ood lattes, pokeballs en bubbel tea. Niet meer wat de pot schat, maar eten is voor Gen Z een trend, zelfuitdrukking en experimentatie.

SPEAKER_02

En voor ons als Generatie X was eten gewoon eten: aten geetje op tafel, plaatlip als toetje en heel af en toe naar de Chinees.

SPEAKER_00

Maar hoe anders kijken Gen X en Z naar eten, koken en gezondheid.

SPEAKER_02

We duiken erin van broodrommel tot de zorg apps. Wat en hoe eten we? En wat zegt het eigenlijk over ons?

SPEAKER_00

Ja, nou, papa, we zitten hier met een gevulde koek op een bord.

SPEAKER_02

Inderdaad, ja, en wat voor één. Ja, zeker.

SPEAKER_00

Een hele lekkere. We zijn vandaag in Alkmaar geweest. En we waren daar bij een oude Hollandse snoepwinkel.

SPEAKER_02

Dat klopt.

SPEAKER_00

En toen hadden we het een beetje over eten en wat vroeger normaler was en dat er tegenwoordig zoveel meer aanbod is. Dus we dachten we gaan dat even uitdiepen. Wat is nou typisch eten van jouw tijd?

SPEAKER_02

Ik zou eigenlijk toch wel willen zeggen magnetron maaltijden.

SPEAKER_00

Serieus?

SPEAKER_02

Ja.

SPEAKER_00

Dat had ik niet verwacht.

SPEAKER_02

Nee, maar omdat mijn generatie denk ik de eerste generatie was waarbij de magnetron echt de hoeksteen van de keuken was volgens mij.

SPEAKER_00

Ja, oké. Interessant.

SPEAKER_02

Hij je al vanaf de jaren 60 of zo, volgens mij. Maar laat de jaren 80 werd de magatron pas echt populair in de jaren 90. Ik bedoel, einde van de jaren 90 had bijna 80% van alle huishoudens ineens een magnetron. En dat betekent ook dat we ineens allemaal producten hadden die we in de magatron konden gooien. Van kant-en-klaar menu's of kant-en-klare maaltijden. Dat was echt nieuw. En dat was super handig.

SPEAKER_00

Ja, snel.

SPEAKER_02

Dus als ik kijk van nou, wat is nou echt een Gen X dingetje? Dan kom ik toch uit bij magatronmaaltijden. Ik ben er niet trots op. Maar ik denk het wel.

SPEAKER_00

Grappig. Ja, ik snap hem wel. De magnetron is voor jou wat de Airfryer voor mij is.

SPEAKER_02

Ja, misschien wel. Misschien nog wel meer. Hoe zou jij dan jouw generatie tot nu toe omschrijven?

SPEAKER_00

Qua eten. Heel veel, dat sowieso aanbod. Heel veel aanbod. We hebben toegang tot zo wat elke keuken. Maar ook, ik denk als ik één product moest uitkiezen, wat mijn generatie definieert qua eten. Oeh, lastig. Ik zou misschien wel zeggen, en hier ben ik ook niet rots op. De Dubai chocoladereep.

SPEAKER_02

Ja, is dat hem?

SPEAKER_00

Ja, ik denk het wel omdat het zo'n symbool is van zo'n TikTok hype. En experimenteel eten. Er zit ook nog een internationale stad in de naam. En het is een soort samenvoegsel.

SPEAKER_02

Is dat dan jullie avocado? Want dat is de millennial.

SPEAKER_00

Nou ja, het is wel grappig avocado, want avocado is niet. Het is vanzelfsprekend dat er een avocado in mijn huis ligt.

SPEAKER_02

Dat was in mijn wereld in de jaren negentig ondenkbaar. Ik weet niet wanneer ik voor het eerst een avocado heb gezien, maar er bestond een hele. Er was een periode in mijn leven dat ik niet eens wist wat een avocado was.

SPEAKER_00

Ja, en nu hebben we het over kakyfruit en dragon fruit. Ik bedoel, je weet gewoon wat het is, het is gewoon te vinden. Als je het wil eten, dan kan je het eten.

SPEAKER_02

Over aanbod gesproken, weet je hoeveel producten er nu ongeveer in de supermarkt liggen en hoe dat ongeveer in de jaren 90 was?

SPEAKER_00

Nee. Vertel.

SPEAKER_02

In de jaren 90 waren er ongeveer 8 tot 12.000 producten in een gemiddelde supermarkt.

SPEAKER_00

8 tot 12.000, ja.

SPEAKER_02

Dus individuele producten.

SPEAKER_00

Oké, 8 tot 12.000.

SPEAKER_02

En nu liggen er gemiddeld 25 tot 40.000 producten in de supermarkt.

SPEAKER_00

Ja, het verbaast me niks. Het verbaast me echt niks. Ik bedoel, kijk naar de Albert Heijn XL. En je hebt chili oil, je hebt de Oosterse schap en ja, dat verbaast me niks.

SPEAKER_02

En ik weet ook nog, we hadden in de supermarkten had je toch vooral Nederlandse, misschien een beetje Europese dingetjes. En dan had je misschien één heel klein mini-rekje met wat exotische producten. En afhankelijk van waar je woonde. Ik bedoel, ik groeide op in Amsterdam Zuidoosten. Daar had je dan wat meer. Omdat er ook gewoon meer klanten wonen die dat wilden hebben. Maar de gemiddelde Nederlandse supermarkt, dat aanbod was echt zo anders dan nu.

SPEAKER_00

Nee, ik bedoel, je hebt nu twaalf soorten ramen in de supermarkt.

SPEAKER_02

Nou ja, bijvoorbeeld.

SPEAKER_00

Had je überhaupt ramen?

SPEAKER_02

Nee. Er waren wel instantnoedels.

SPEAKER_00

Ja, het feit dat ik het al ramen noem, zegt genoeg.

SPEAKER_02

Nee, het woord ramen was voor mij gewoon naar buiten kijken.

SPEAKER_00

Dat was glas. Het aanbod is bizar. Maar ook niet alleen qua diverse keukens, maar ook qua. Je kan afhalen, je kan uit eten. Er zijn zoveel tentjes, zoveel lunchplekjes, ontbijtplekjes, koffieplekjes, taartplekjes, avondeten. Gen Z gaat ook veel meer uit eten dan eerdere generaties.

SPEAKER_02

Ja, veel meer zelfs. Het verbaasde me echt hoeveel meer geld ook Gen Z uitgeeft. Ik heb ook een statistiekje gevonden dat ik dacht.

SPEAKER_00

Echt? Ja, wat is het, 44 euro, toch?

SPEAKER_02

Ik weet niet wat jouw statistiek is, maar mijn statistiek is dat is zeg maar een beetje Gen Z en Millennial bij elkaar. Maar die geven gemiddeld ruim 2200 euro per jaar uit aan uit eten gaan. En een babyboomer vijf keer zo weinig.

SPEAKER_00

Ja, ik zag Gen Z gemiddeld 44 per week aan buitenhuiz eten. Millennials iets lager, 39. Generatie X, dus jij ongeveer 14,50 en de Boomers 7 euro. Dus dat klopt wel. Ik schrok ook wel van die 44 euro per week. Ja, als ik aan mezelf denk.

SPEAKER_02

Daar zit je zo aan.

SPEAKER_00

Ja, het is wel waar. Het is wel waar. Maar jij ook hoor. Maar dat is wel typerend. Sowieso kookt Gen Z ook veel minder. Dat is natuurlijk wel logisch te verbinden met die cijfers van net. We koken gewoon een stuk minder omdat we ook een stuk meer afhalen, dus niet per se eens uit eten gaan. Ook omdat veel afhaalmaaltijden tegenwoordig ook niet per se ongezond hoeven te zijn. En het is gewoon makkelijk. Ik bedoel, je had het over de magnetron en een beetje de evolutie daarvan en hoe snel en makkelijk dat was. Dan moet je nagaan met een afhaalmaaltijd.

SPEAKER_02

Nee zeker. En dat is ook wat duidelijk naar voren komt. Jouw generatie is de generatie met percentueel het meeste afhaalvoedsel in het wekelijkse dieet, inderdaad. Maar dan best wel weer gezonder dan bijvoorbeeld de millennials of mijn generatie. Dat is dan ook wel weer zo. Jouw generatie bestelt heel veel, maar het is wel weet je, healthy vegan, weet ik veel wat. Dus dat is wel weer grappig.

SPEAKER_00

Ja, ik bedoel, de meeste. Of tenminste, Gen Z heeft ook het hoogste aantal vegetariërs en veganisten.

SPEAKER_02

Ja, inderdaad.

SPEAKER_00

Dat is natuurlijk ook heel typerend. Maar niet alleen vegetariërs en veganisten, maar ook denk ik mensen die glutenvrij eten of een ander soort dieet aanhangen.

SPEAKER_02

Gluttevrij had je niet. Glutenvrij bestond niet in de jaren 90. Je kon niet in de. Je komt misschien naar een een of ander riformhuis waar je wellicht iets zou kunnen vinden. Maar in een standaard supermarkten was er nul aanbod. En als je daar dus echt last van had, dat was dus echt wel een probleem.

SPEAKER_00

Ja, precies. En dat is nu super goed te doen.

SPEAKER_02

Ja, zeker. Over uiteten gesproken, wat echt heel typerend is voor mijn generatie, denk ik, is dat uit eten associeer ik echt heel erg met vanuit de jaren 90 gezien met de Chinees.

SPEAKER_00

Ja?

SPEAKER_02

Ja, want dat was toch wel eigenlijk gewoon het standaard. Ja, de standaard plek waar je naartoe ging.

SPEAKER_00

De Chinees.

SPEAKER_02

Er waren wel andere restaurants en in Amsterdam meer dan of elke andere grote stad, Rotterdam of Den Haag, natuurlijk meer. Maar elke wijk had wel een Indonesisch Chinees restaurant. En dat was gewoon de plek waar, laten we zeggen, de gemiddelde Nederlanders uit eten ging. En dat deed je dan misschien twee, drie keer per jaar met je ouders of zo. Bij speciale gelegenheden. Ja, zeker.

SPEAKER_00

Ja, ik denk dat het idee van uit eten gaan is voor een speciale gelegenheid, dat dat er bij mijn generatie een beetje uitslijpt. Dat het gewoon is van oh, laten we gewoon uit eten gaan voor de gezelligheid en gewoon een drankje doen en gaan we wat eten buiten de deur.

SPEAKER_02

Ja, dat geldt voor mijn generatie nu natuurlijk ook. Maar als ik dat vergelijk met toen ik jouw leeftijd was, dan was dat absoluut niet zo. Dan was dat echt gewoon een speciale gelegenheid. Of op vakantie, dan ging je ook uit eten.

SPEAKER_00

Ook een soort speciale gelegenheid.

SPEAKER_02

Ja, precies.

SPEAKER_00

Ja, nee, het is eigenlijk zo makkelijk. Ik bedoel, soms denk ik ook van het is zo makkelijk hoeveel keuze wij hebben, hoe makkelijk het ook is. Dat best wel ook een soort luiheid, maar daardoor ook een soort creativiteit. Als je kijkt naar wat je allemaal tegenkomt, hoeveel recepten er toegankelijk zijn op het internet. En het zorgt er ook wel voor dat je makkelijker in contact kunt komen met dingen die wel voor je werken, dingen die je lekker vindt, dingen die dus in jouw dieet passen. Dus het is allemaal een stuk toegankelijker geworden. Dus ik denk dat we daar aan de ene kant luiier van zijn geworden, maar ook creatiever en toegankelijker.

SPEAKER_02

Nou, het grappige is, als je bijvoorbeeld kijkt naar het aantal Aziatische fastfood zaken. En dan denk ik dat kan je iets bij voorstellen wat dat allemaal is.

SPEAKER_00

Aziatische fastfoodzaken als in gewoon van die ketens of?

SPEAKER_02

Ja, of snel ramen. Ja, walk to go. Ja, maar ik denk ook, ik vergeet al hoe dat heet, hoe heet het die Japanse pakketjes wat je als mee kan nemen als snacks. Onigiri, ja, precies. Ik denk dat dat valt allemaal onder die categorie. Dat soort zaken in Nederland groeite tussen 2017 en 2022 met 64%.

SPEAKER_00

Ja, nou precies, daar ga je.

SPEAKER_02

Dat zegt echt wel iets over de behoeften voor dat soort eten. En dat betekent. En het grappige was dat eten was, denk ik ook voor als ik terugkijk op jouw leeftijd toen. Ja, dat was helemaal ook gewoon niet zo'n dingetje. Het was gewoon iets wat je deed. Je at gewoon om je te vullen. En daarna ging je gewoon weer verder met je leven. Heel functioneel. Maar heel functioneel. Maar het was helemaal geen mega identiteitsding of een soort behoeften.

SPEAKER_00

Of een soort statement.

SPEAKER_02

Nee, het was gewoon van je ging gewoon eten. En daarna ging je weer verder.

SPEAKER_00

Ja, dat is het nu natuurlijk wel nog steeds. Maar het is ook veel meer een activiteit geworden om te gaan eten. Om iets leuks te doen met eten. Om te gaan koken. Je hebt ook, heb je wel eens gehoord van Mukbangs?

SPEAKER_02

Mukbangs? Nee.

SPEAKER_00

Dat is een fenomeen op het internet dat mensen voor de camera gaan zitten eten. Punt? Dus dat is op YouTube mega populair.

SPEAKER_02

Wacht even. Hoe? Mukbang. En ik ga dan gewoon kijken naar iemand die zit te eten. Ik wist wel dat je kon kijken naar iemand die zitten gamen.

SPEAKER_00

Ja, maar dit is een ander fenomeen. Ja, en dat is echt mega populair. En het zijn vaak is een Koreaans fenomeen. Vaak ook Koreaanse mensen die dat maken, maar het is nu ook hier in het Westen heel populair geworden.

SPEAKER_02

Waar kijk ik dan naar?

SPEAKER_00

Je kijkt gewoon naar iemand die zit aan tafel en die heeft ook vaak een enorme hoeveelheid eet voor zich. En die peuzelt dat allemaal weg. Er wordt geen uitleg gegeven of zo. Het is gewoon zitten en eten en je kijkt het. En het is ook een soort ASMR-ding om dat smakken te horen.

SPEAKER_02

Dat wat volgens mij mijn generatie heel graag probeert te vermijden.

SPEAKER_00

Ja, wij willen dat horen. Maar er zijn echt een aantal die hebben echt miljoenen volgers. En miljoenen kijkers.

SPEAKER_02

Ik bedoel, ik kan me wel. Als ik kijk naar de shows van bijvoorbeeld van Anthony Bordain bijvoorbeeld. Die rijsshow met. Maar dat is heel veel andere.

SPEAKER_00

Dat is heel anders. Dat is culinair.

SPEAKER_02

Nou ja, je had ook bijvoorbeeld. Anthony Zimmerman volgens mij. Die ging dan altijd op zoek naar de meest bizarre voedsel. Zo'n duizend dagen ei en zo. Maar dan ging het vooral om het bizarre voedsel.

SPEAKER_00

Dit gaat om de consumptie.

SPEAKER_02

Ik vind dat heel raar mag dat.

SPEAKER_00

Dat mag. Dat mag zeker. Ik zal er een stukje van laten horen.

SPEAKER_02

Ja, ik ben heel benieuwd. Jezus. Nee, wat is dit, Nina? Nee. Nee, dit vind ik heel raar.

SPEAKER_00

Ja, dit is heel populair. Dit echt heel populair.

SPEAKER_02

En waarom is dit populair?

SPEAKER_00

Ik begrijp het ook niet. Maar hier ik zie hier met 1 miljoen kijkers, 1 miljoen views.

SPEAKER_02

Oké, nou als je dit niet kent, kijk even in de show notes en ga dit naar een paar kijken.

SPEAKER_00

Het is bizar. Maar ik kijk, dit is natuurlijk een exces. Dit. Ja, dat is het zeker. Ik vind het wel tekenend. Dat hele soort van meer, meer en groot en veel eten en gewoon het hele idee van dit kijken als activiteit. Wat is dit nou? Zo bizar.

SPEAKER_02

Je vraagt het aan de verkeerde generatie. Ik heb hier helemaal. Ik snap hier helemaal niks van.

SPEAKER_00

Nee, kijk en ik snap het ook niet. Maar je hebt natuurlijk ook op sociale media heel veel wat ik eet op een dag video's. Ken je dat?

SPEAKER_02

Ja, dat heb ik wel eens gezien. En er is ook onderzoek gedaan. Ik heb hier een feitje voor je. 63% van Gen Z zegt dat eten een manier is om jezelf uit te drukken. En als je naar GX kijkt, is dat 35%. Wat jij zegt, wat je eet en het delen op sociale media en het laten zien dit is wie ik ben. Want ik eet dus ik ben, of iets dergelijks. Precies. Dat is echt wel iets wat voor jouw generatie super belangrijk is.

SPEAKER_00

Ja, maar ik denk op meerdere vlakken. Ik denk dat het cultureel een grote rol speelt. Maar ook gewoon qua kijk, ik ben fit. Dus ik eet heel erg op een bepaalde manier.

SPEAKER_02

Ik maak de goede keuzes. Dus dat laten zien dat je.

SPEAKER_00

Ja, ik denk het wel. Ik denk dat wat je eet, daar heel erg mee wordt geassocieerd. Maar ook natuurlijk meer een soort activistische kant. Van ik eet vegan, ik eet dat niet vanwege milieutechnische redenen of wat dan ook. Dus ja, ik denk op verschillende manieren dat dat wel meer een rol speelt. Ik denk dat het ook een soort van iets is dat je wel kunt controleren. Ik bedoel, met heel veel dingen waar we dus ook al eerder over hebben gehad, voel je misschien een bepaalde machteloosheid. Maar wat je eet, dat kan je controleren.

SPEAKER_02

Ik zit me even visueel voor te stellen hoe de Jaren 9 versie eruit zou zien. En ik zie dan iemand met een VHS-camera voor zich en die filmt zijn bord en die zegt kijk, ik eet Hutspot. En dan doet de buurman doet dat ook en die eet ook Hutspot. Dus dat zou een hele saaie serie zijn. Vertel maar meer over de beleving van voedsel. Want jullie snacken ook heel veel, heb ik gelezen. Ja, Gen Z is de generatie die het meeste snackt van alle generaties.

SPEAKER_00

Nou ja, dat is ook een gevolg van die hoeveelheid en die toegankelijkheid. Maar ook al die foodtrends. Er zijn al meerdere nieuwsberichten geweest over dat bewoners helemaal gek worden van TikTok rijen in de stad. Zoals ik fiets, weleens vaker langs Fabelfriet. Dat is ook een trend op TikTok. Dat is gewoon friet met volgens mij is het Truffel Mayoneise en Parmezaanse kaas.

SPEAKER_02

Ja, die zie ik ook wel eens in Utrecht dat soort tentjes. En staat er een enorme rij met alleen maar jouw generatie inderdaad. Telefoontje klaar. Ready to go.

SPEAKER_00

Dat is ook zo natuurlijk Gen Z- eigen. En we hebben het dus nog niet eens gehad over. De Dubai chocolade rape. Ook zo'n bizar voorbeeld. En mensen gaan echt tot in extreme om dat te krijgen. En ze betalen ook tot in extreme om dat te eten. Nou ja, volgens mij is zo'n Dubai reep serieus kan het gewoon 40 euro kosten. Echt bizar. Maar mensen betalen het omdat het een hype is. En omdat je het ook wilt filmen. En het is ook een soort statusding op die manier.

SPEAKER_02

Ik heb nog een feitje. Genici consumers, die zijn ook veel meer bereid om in de rij te gaan staan voor een snack. En nog sterker, 40% tegen het gemiddelde van 29%. Dus er is daar iets in jouw generatie dat laten zien dat je dat eet of het onderdeel maken van kijk, ik kan dit ook hebben of iets dergelijks. Ik weet niet wat het is, maar het is belangrijk.

SPEAKER_00

Ja, het is toch een beetje van. Ja, erbij willen horen. Benieuwdheid, als je het constant in jouw algoritme voorbij ziet komen, dan raak je benieuwd. En het is dus ook een soort groepsgedrag. Als je andere mensen ziet die in de rij ervoor staan, denk je, nou, dan moet het wel zo goed zijn.

SPEAKER_02

En ook inderdaad, het aanbod hebben. Want nieuw voedsel voor Genziërs, komt bijna driekwia sociale media binnen. Video's vooral TikTok en allemaal op. En voor andere generaties is dat veel minder. Meer een derde ongeveer. Dus dat is zeg maar twee keer zoveel. Dat het video element bepaalt wat voor nieuw ding je wil uitproberen of wat je wil testen of waar je voor in de rij wil staan. Dat is echt een dingetje.

SPEAKER_00

Ja, want als we het bijvoorbeeld hebben over koken en recepten. Ik denk ook dat wat Gen Z kookt, veel meer, wat je zegt van de TikTok afkomt. In plaats van dat het generationeel wordt doorgegeven. We kennen allemaal oma's recept voor de soep of een authantus recept voor dit AVG'tje. Misschien sneuvelt dat daardoor wel wat meer. Doordat we zoveel andere dingen uitproberen. Je hebt dan misschien nog één recept waarvan je echt zegt dat is een familierecept. Maar ik kan me voorstellen, of dat kan jij beter beantwoorden. Dat je vroeger gewoon ging maken wat je ouders ook maakten of wat je kende vanuit huis.

SPEAKER_02

Ja, en als je iets anders wilde maken, dan de enige manier om dat te leren, oké, er waren wel wat kookprogramma's op televisie. Maar ja, dan zat je weer met het probleem dat dan moest je thuis zijn om dat te zien op dat moment dat het uitgezonden werd. Dus dat was niet zo praktisch. En ik kon ook niet nadenken van oh, ik heb zin in dit. En dan kan ik iets opzoeken op YouTube wat ik daarbij wil maken. Nee. En de andere optie was een kookboek. En dat was ook nog in de tijd dat kookboeken veel minder visueel waren dan nu. Veel kookboeken in de jaren negen was gewoon tekst. En ik bedoel, ik las dat dan, ik denk, ja, weet ik veel hoe dat eruit moet zien. En ik weet nog goed dat was denk ik ook een beetje die eerste boeken van Jamie Oliver toen die uitkwamen. Dat was echt een veel meer visuele beleving. Oh, zo moet dat er dus uitzien. Toen kreeg ze ook boeken waarin dingen stapsgewijs werden uitgelegd, maar in de jaren 90 waren de meeste kookboeken waren gewoon tekst.

SPEAKER_00

Ja, ook wel bijzonder, want je andere zintuigen spelen ook een grote rol in hoe je eten beleeft en waardeert. Dus op zich ook een logische ontwikkeling in die zin. Maar ja, wel interessant.

SPEAKER_02

Ja, en tegelijkertijd besteedt Gen Z het minste aantal minuten aan voedselpreparatie in vergelijking met alle andere generaties. Oh, echt?

SPEAKER_00

Dat had ik dan weer niet verwacht.

SPEAKER_02

Nou ja, met al het afhaal en food apps en noem het allemaal op.

SPEAKER_00

Grappig. Maar wat is voedselpreparatie? Actief werken aan een recept.

SPEAKER_02

Nou, gewoon ingrediënten halen. snijden, hakken, koken, bakken, whatever. En dan iets op je bord toveren dat je gaat eten.

SPEAKER_00

Ja, precies. Misschien is het dan ook wat minder liefdevol.

SPEAKER_02

Ik denk dat het wel, misschien niet dat weet ik niet, want ik denk dat jouw generatie blijkbaar zo op zoek is naar speciaal voedsel, dat er wel iets van een waardering is, maar gaat het misschien meer om de uniekheid maar het zelfmaken misschien minder. Ja, dat kan. Weet je wat ook heel interessant is? Kupensoep.

SPEAKER_01

Waarom?

SPEAKER_02

Omdat dat heel lang gewoon het enige dingetje was wat je op je werk kon eten als je het niet zelf iets anders had meegenomen.

SPEAKER_00

Geen kantine.

SPEAKER_02

Nou ja, we hadden dan wel een kantine, maar die was gewoon een uur open. En dan had je wat broodjes. En dat was het. Dat is ook een hele andere wereld. Als ik nu kijk op wat voor kantoor ik nu werk en wat voor voedsel daar wordt geserveerd.

SPEAKER_00

Ja, saladebar, soep.

SPEAKER_02

Warme maaltijden uit alle hoeken van de wereld. En vroeger had je gewoon witte bolletjes met kaas en dat ging je gewoon eten. Maar als je dan honger had smiddags, en de enige optie die je had, was kubensoep.

SPEAKER_00

Nou ja, ik denk dat die overmate aan aanbod heeft ook wel als gevolg natuurlijk dat heel veel mensen in Nederland te zwaar zijn.

SPEAKER_02

Ja, ik weet niet of dat het aanbod is of gewoon het type voedsel. Want jouw generatie. Voor zover de data dat laat zien, is wel degelijk gezonder. En dat is misschien ook een kentering die nu bezig is. Dat die grote golf van heel veel producten met heel veel suiker en kleurstoffen en noem het allemaal op. Dat dat misschien een beetje op zijn einde loopt. Omdat Gen Z wel degelijk meer aandacht besteedt aan. Is dit gezond? Is dit past het in een gezonde levensstijl? Dus ik weet niet of het aanbod is. Ik denk dat het gewoon het type product is wat werd geconsumeerd.

SPEAKER_00

Ja, maar tegelijkertijd blijft het aantal Nederlanders met overgewicht stijgen.

SPEAKER_02

Is dat zo? Er zit toch een gekke paradox in jouw generatie. En dat is dat inderdaad dat Gen Z eigenlijk een groter aandeel mensen heeft met obesitas dan alle andere generaties.

SPEAKER_00

Ja, de helft van de Nederlanders is te zwaar. En obesitas is ook onder G echt een toenemend probleem. Dus dat is inderdaad een raar paradox.

SPEAKER_02

Ja, want tegelijkertijd is heel veel focus op gezond en fit lifestyle en noem het allemaal op.

SPEAKER_00

En toch is het niet zo. Ja, maar je ziet ook iets van volgens mij twee jaar geleden dat de helft van alle kinderen en jongeren in Nederland zegt dat ze worden verleid door reclames voor ongezond eten. Dus dat er heel veel reclames zijn voor snoep en chips. En dan ook vooral via sociale media. Dus dan heb je weer dat aanbod. Dus je bent er ook veel vaker aan bloodgesteld. Dan ben je daar dus wat vatbaarder voor, ook als je die leeftijd hebt. En omdat dat aanbod er ook is, omdat het zo toegankelijk is, je gaat met ik ging vroeger ook had ik 2 euro zakgeld en dan ging naar de Jamin. En dat hoort er natuurlijk ook bij. Ja, ging vast ook naar de snoepwinkel.

SPEAKER_02

Dat is van alle tijden.

SPEAKER_00

Ja, maar het is toch wel dat je er veel meer aan wordt blooggezet. Jij zag denk ik veel minder reclames over zoethout.

SPEAKER_02

Dat vergis je niet hoor. De zoethout boom uit de jaren negen.

SPEAKER_00

In tegenstelling tot hoeveel kids die nogmaals die doel bij chocoladerepen willen.

SPEAKER_02

Ja, maar het is denk ik toch ook wel een combinatie van het feit dat eten voor jouw generatie een activiteit op zichzelf is. En dat het denk ik voor mijn generatie. Nou, wat je eerder al zei, dat het een meer functionele iets was. Dat je gewoon je letterlijk je at om jezelf van energie te voorzien om andere dingen te gaan doen.

SPEAKER_00

Het natuurlijk ook een hele obsessie met proteïne. Soms word ik er gek van. Overal zit proteïne in, proteïne yoghurt, proteïne shakes, proteïne sandwich, proteïne. Echt overal. En ja, het is natuurlijk ook wel vaak in het nieuws geweest dat het gewoon niet altijd klopt. Dat het ook wel misleidend kan zijn. En proteïne op zichzelf is natuurlijk niet per se gezond.

SPEAKER_02

Nee, ook niet ongezond. Het is een bouwsteen. Dat is het.

SPEAKER_00

Precies. Maar verder die obsessie naast proteïne met bijvoorbeeld superfood, jazaat en asaïbos. En dat is ook wel tegelijkertijd een ontwikkeling. Dus het is een soort van is het dan de conclusie dat het meer in extreme is, net zoals die mugbangs.

SPEAKER_02

Ik bedoel, onderzoek laat zien dat we helemaal geen proteïne tekort hebben. Maar het is toch ook wel weer. Het is marketing ook. Het is marketing, maar het toont ook weer aan dat die bereidheid of die interesse vanuit Gen Z, misschien ook vanuit Millennials, op nieuwe dingen en bewuste dingen, dat gewoon heel erg scoort. En al die voedselbedrijven die snappen wel hoe ze dat in de markt moeten zetten.

SPEAKER_00

Jazeker. Dus is gezondheid van nu toch wel meer marketing dan wetenschap?

SPEAKER_02

Ja, het lijkt een soort gekke huls om iets heel anders eigenlijk. Het lijkt een soort soort filter over de realiteit dat er eigenlijk heel veel ongezond voeten wordt gegeten.

SPEAKER_00

Ja, precies. En dan is ook een beetje de vraag hoe je dat moet modereren.

SPEAKER_02

Oat bedoel je?

SPEAKER_00

Nou ja, het is natuurlijk heel fijn dat er ook zoveel is. Dus dat is weer gewoon die twee kanten. Maar ik kan me ook voorstellen dat het moeilijk is om gewoon als je een beetje een sober dieet wil, om weet je, al die trends en die blootstelling om daar mee op te groeien, dat dat ook wel moeilijk is om dat te weerstaan.

SPEAKER_02

Ja, toch is grappig. Want ik kan me in mijn jeugd ook wel herinneren dat we dan in Frankrijk of zo waren of in Spanje. En daar had je wel supermarkten met bizar veel aanbod. Dus dat aanbod was toch daar ook al heel groot. Had je van die hypermarchees en die enorme Franse supermarkten. Ook wel met heel veel vers spul. Maar dat concept kennen wij eigenlijk helemaal niet zo goed in Nederland. Het was toch allemaal best wel basic.

SPEAKER_00

Ja, precies. Ik bedoel, de laatste jaren vindt het niet meer basic.

SPEAKER_02

Nee, nu zeker niet. Nee, nee, nee, nee. We moeten het ook even hebben over koffie.

SPEAKER_00

Ja, oh zeker. Zeker. Vertel.

SPEAKER_02

Nou ja, dit is natuurlijk een beetje een patroon, maar koffie. Het was bij ons gewoon koffie. Een bakje pleur. Filterkoffie. En dat was het eigenlijk wel. En heel af en toe, als je dan in een pizzeria was, dan had je misschien wel een keer een espresso of zo, per ongeluk. Per ongeluk? Maar het was eigenlijk gewoon koffie totdat de Sentceo zijn intreden deed. En dat was ineens anders. Dat was stiekem natuurlijk ook gewoon filterkoffie. Alleen dat zag er ineens anders uit. En dat had een soort crèmelaagje wat je niet had met je gewone filterkoffie. En dat was eigenlijk de eerste variant op koffie die ik me kan herinneren. Die zeg maar in bijna elk Nederlands huishouden was.

SPEAKER_00

Ja, precies. En nu is het natuurlijk de havermelk Cappuccino. Die vooral de Randstad. Het is een soort teken. Het heet niet voor niks. De havermelk Elite. Het is teken van de Randstad geworden. Maar ja, ik bedoel, koffie, dat is echt zo'n divers product geworden met allerlei. Kijk naar het aantal cafés. Kijk naar wat ze er allemaal verkopen. Je hebt nu ook matcha, wat nu ook natuurlijk een enorme opkomst aan het maken is. Maar oké, laten we eens kijken wat er allemaal is. Je kan bestellen een Espresso Espresso macchiato, latte macchiato, cappuccino, flat white. Koffie verkeerd, baby Chino, als ze nog hip zijn. Ik bedoel, en heb je het niet eens over het aantal soorten bonen.

SPEAKER_02

Cold Brew drip. Wat je net zegt over koffie. Wist je trouwens dat meer dan 60% van Gen Z alleen maar premium koffie drinkt? En daarmee bedoelen ze dingen als een flat white of Cold Brew of iets niet feest. En dat is ongeveer 20% van Gen X. Dus dat zeggen we wat.

SPEAKER_00

Ja, inderdaad. Maar alleen maar de zwijeren filterkoffie of iets anders te drinken.

SPEAKER_02

Ja, ze drinken voornamelijk premium koffie hun eigenlijk een primaire drank. Ik val daar ook onder. Maar over het algemeen is dat wel een groot verschil.

SPEAKER_00

Maar ik kan me voorstellen: want nu is zelfs Starbucks minder dan een soort authentiek koffiehuisje.

SPEAKER_02

Ja, dat was het natuurlijk nooit. Nee, precies.

SPEAKER_00

Want wanneer kwam Starbucks naar Nederland, weet je dat?

SPEAKER_02

Oeh, dat is een goag. De eerste Starbucks kwam pas 2007 naar Nederland.

SPEAKER_00

Ja, grappig. Ja, en als je ook kijkt naar het aantal gespecialiseerde koffietentjes. Is die sinds 2017, dat is niet eens zo heel lang geleden, verdubbeld. Dus dat zegt natuurlijk heel veel over de behoeften die wij daar blijkbaar aan hebben.

SPEAKER_02

Ja, dat is toch wel een kwaliteitsimpuls, denk ik. Hoewel je de echte koffiefhebbers, die kunnen natuurlijk ook zeer hoogwaardige filterkoffie maken. Dus het is niet per se dat filterkoffie dat niet is. Maar de standaard manier van koffie zetten was toch gewoon ja, heel erg basic eigenlijk. En nu zijn er allerlei vormen van hoe je dat drankje op een hele andere en vaak meer doordachte, ook duurdere manier kan bereiden. En de meeste mensen hebben daar heel veel plezier aan. Want het aantal espresso machines in huizen is niet aan te slepen en bonen ook niet. En er is toch een soort van soort van zoektocht naar een betere beleving of zo. Ik weet niet waar dat vandaan komt. Of iets anders. Wat denk je een vergelijkbaar patroon is, is een speciaal biertje. Zelfde verhaal. Ik bedoel, opnieuw jentig wat had je? Gewoon Heineken Amstels en dan een paar van die zeg maar Brabant of Limburgse wat kleinere brouwerijen. En dat was het wel een beetje. En nu heeft elke stad minimaal 10 eigen microbreweries, die allemaal 5, 6, 7 verschillende bieren maken. En dat is een beetje vergelijkbaar, denk ik met koffie, ook. Dat gewoon het type bier, de kwaliteit van het bier. We drinken denk ik net zoveel bier of net zoveel koffie, maar dat gewoon wat we drinken, dat we daar ineens heel veel meer aandacht aan besteden. En ook in de gelegenheid zijn om dat te kunnen doen, blijkbaar.

SPEAKER_00

Ja, dat is het ook. Nou ja, het aantal bierbrouwerijen in Nederland is al heel goed daaraan te zien, net zoals het aantal koffietentjes. In 2010 waren er 75 bierbrouwerijen in Nederland. Op 1 januari van dit jaar dus 15 jaar later, 740. 740 bierbrouwerijen. Dus nou ja, dat zegt natuurlijk ook al heel veel. En je kunt je natuurlijk toepassen op heel veel verschillende soorten producten, dat er een bepaalde soort diversiteit en specialisatie in is gekomen. Maar het is wel een interessante ontwikkeling. Het gaat weer om dat aanbod.

SPEAKER_02

Ja, dat is toch wel een duidelijk patroon. En het werkt ook alleen maar op het moment dat je een afzetmarkt hebt. En dat is niet alleen jouw generatie nu, maar het is natuurlijk ook mijn generatie. En dat zijn ook de boomers en de millennials. Iedereen heeft blijkbaar meer behoefte aan, meer diversiteit, meer eigen keuzes. Dit is wat ik drink. En daarmee druk ik mezelf ook uit. En dat is een deel van mijn identiteit. En ik weet niet of ik daar vroeger echt mee bezig was. Ik denk het eigenlijk niet.

SPEAKER_00

Ja, maar wat je drinkt of eet, ik vind het wel veel zeggen over een mens. Het is toch echt een identiteitsding. Misschien geworden. Maar laten we niet vergeten dat eten altijd een culturele uitdrukking is geweest. Maar ik denk dat het nu ook zo hyper individualistisch wordt. Van oh ja, je merkt het wel als je bij het koffieautomaat staat en ik neem de havermelk. Oh, jij bent zo een van de havermelk. Weet je wel? Het zegt gelijk iets. Ik weet niet of dat nou onbewust iets is, maar je wilt toch een soort van aanknopingspunten vinden voor je identiteit. En dat doen we dan door middel van eten.

SPEAKER_02

Zoals ook door te zeggen van doe mij maar gewoon een broodje met kaas, dat is goed genoeg voor mij. Ja, precies, ik ben een simpel mensen. Wat ook een uitdrukking is van identiteit inderdaad.

SPEAKER_00

Ja, exact. Ik bedoel, je ziet het ook als. Ik weet nog toen ik in de horeca werkte, dat vond ik altijd grappig om te doen, maar het is natuurlijk een cliché dat als je een man en een vrouw samen in een bar zitten en ik heb op mijn dienblad een biertje en een een of andere fruige cocktail staan, ik maak er dan een gewoonte van om de fruitige cocktail bij die man neer te zetten, een biertje bij de vrouw. Dat vond ik altijd leuk. Maar het is een soort van, het is ook een Heinekenreclame. Oh, is het zo? Dat precies dat gebeurt, dat de surveerser het biertje bij de man neerzet. En dat die vrouw dan zegt van nee, maar die Heineken is voor mij. Dus het is compleet identiteit en dat wordt ook omarmd door merken.

SPEAKER_02

Ja, dat geloof ik zeker wel. Oké, Nien. Ik heb het leuk voor je meegenomen voor deze aflevering. Je zei zelf wel, je ging vroeger ook snoep kopen. Dat ging je natuurlijk ook doen. En een van de dingen die je kocht, en ik weet niet of dat nu nog in de schappen ligt, was een soort poeder. En dan kocht je gewoon een doosje en dan maak je je vinger nat en dan depte je dat in dat poeder. En dat ging je dan. Ik zal het niet altijd veel over zeggen.

SPEAKER_00

Dit klinkt heel smerig. Poeder en je vinger erin deppen.

SPEAKER_02

Ja, maak je vinger even nat en dep maar even in het bruin poedertje.

SPEAKER_00

Het ziet er niet bepaald apetijlijk uit, moet ik zeggen. Ja, dat ben ik ook van bezig. Oké, hoeveelheid?

SPEAKER_02

Ja, dat is top. Doe maar, proef maar. Ik ben benieuwd wat je ervan vindt.

SPEAKER_00

Oh, het is wel lekker. Oh, het is gewoon zalmiaken.

SPEAKER_02

Ja, het is sammiakpoeder.

SPEAKER_00

Ja, het is lekker. Zwart, wit zout.

SPEAKER_02

Ja, sammiakpoeder. Dit was een van mijn standaard aankopen bij onze snoep meneer.

SPEAKER_00

Wat apart dit.

SPEAKER_02

Of het nou, heel hygiënisch is dat iedereen elke keer met zijn vinger is. Dat geloof ik niet. Maar dit was hem.

SPEAKER_00

Oké, wat apart. Maar wat is dit dan?

SPEAKER_02

Ja, het zit volgens mij iets vanethout zit er volgens mij in.

SPEAKER_00

Grappig, ja.

SPEAKER_02

Nee, dit kon je overal kopen.

SPEAKER_00

Wat grappig.

SPEAKER_02

Dat is het tegenovergestelde van een Dubaien chocolade dingetje.

SPEAKER_00

Ja, nou ja, het heeft misschien wel de potentie om de volgende hype te worden.

SPEAKER_02

Ja, wie weet? Zan ze allemaal in de rij voor salmijakpoeder?

SPEAKER_00

Ja, precies. Allemaal met een vingertje zo naar boven.

SPEAKER_02

Allemaal een vingertje op TikTok. Kijk, ik heb ook een brein vingertje. Oh, dat klinkt wel heel raar.

SPEAKER_00

Oké, tijd om af te sluiten.

SPEAKER_02

Tijd om af te sluiten. We houden het in de gaten. Zeker, we gaan lekker wat eten.

SPEAKER_00

Ja, tijd voor om te eten. Het is ook al bijna 6 uur.

SPEAKER_02

Dankjewel.