Van scrollen naar spelen – over actief vermaak en echte rust

📰 Meld je aan voor de nieuwsbrief 

Of steun de podcast via PetjeAf

Wanneer heb jij voor het laatst echt even niks gedaan? Geen telefoon, geen serie, geen scrollrondje — gewoon gekeken, gewandeld, geluisterd, gedacht?

In deze aflevering duik ik in het verschil tussen passief en actief vermaak. Waarom we massaal hunkeren naar snelle prikkels, en wat er gebeurt met je brein (en je plezier!) als je weer kiest voor iets wat inspanning vraagt: schrijven, lezen, spelen, sporten, creëren.

Want moeite doen is geen vies woord — het is juist de sleutel tot voldoening, rust en focus.

🌿 Ontdek hoe je jouw “dopaminegedrag” kunt ombuigen, waarom actief vermaak meer oplevert dan je denkt, én krijg een kleine uitdaging mee voor de komende drie weken.

Een aflevering vol herkenning, humor en praktische inspiratie om weer maker te worden van je eigen tijd.

Transcript

SPEAKER_00: 0:11

Hoi welkom bij Positiviteit, de podcast voor een positieve levenshouding en een vrolijke mindset. Ik ben Stevie. Laten we starten. Ik zat de afgelopen paar weken meermaals in het OV. En terwijl ik omheen keek, dacht ik ineens. Wat gebeurt er in deze wereld? Misschien herken je het, maar ik kwam dus overvolle trein in. En het viel me op dat iedereen oortjes of een koptelefoon op had. Spelletjes werden er gespeeld. Het was echt alsof ik in een futuristische wereld was waarin we gewoon geen normale oren meer hebben. Want wanneer heb jij voor het laatst gewandeld in de auto of het over gezeten, en simpelweg rondgekeken naar wat er om je heen gebeurt? Gewoon zitten en zijn. Er zijn namelijk echt zelden mensen die niks lijken te doen. De meeste mensen hebben oortjes in, kop telefoon, en met wat geluk mag je zelfs meegenieten van de muziek of het luide gesprek. Mensen die bellen op een zeer luid niveau, of zelfs op de speaker, zodat je het complete gesprek hoort. En mensen in het OV, die series of reels kijken, spelletjes op de telefoon. Ik zag laatst zelfs iemand die zat een film te kijken. En het zijn allemaal prikkels die je passief maken. En daar gaat deze vrij korte aflevering van vandaag over. Het gaat over passief en actief vermak. Here we go. Passief vermaken. Zitten en zonder inspanning word je gevoed met prikkels. Je hoeft bijna geen moeite te doen voor je dopamineshirtje. Beetje scrollen, muziekje aan en klaar. Je krijgt non-stop prikkels binnen. Sterker nog, bij de meeste van de passieve activiteiten kost het je energie en moeite om je er niet mee bezig te houden. Om het verschil aan te tonen noem ik dit echt de passieve zaken. Dus de zaken waarbij je echt actief moeite moet doen om er niet naar te luisteren. Tegenover passief heb je ook actief. Lezen daarentegen vraagt enige inspanning en focus van je. Iets creëren of maken, zoals schrijven, tekenen of lezen, want het merendeel van de lezers maakt er een plaatje van in zijn hoofd en dat kost allemaal meer inspanning. En het goede nieuws is, ze leveren ook meer op. Dat noem ik dus actieve vermaakmogelijkheden. Met alles binnenhandbereik en een gewenning aan de gemakkelijkste oplossingen. Klik en klaar grote delen van ons leven die zich digitaal afspelen, zoals mails en werk, je doet je laptop dicht en het is opgelost of het doet er even niet meer toe. Kortom, dat deel kan je dus gewoon afsluiten. En wat mij betreft zijn we dus als maatschappij ergens beland waar we nog zelden inzien dat moeite doen loont. Sterker nog, het lijkt haast wel alsof moeite doen een soort vies concept is geworden. Alsof alles in één hoog uit twee stappen geregeld moet zijn of opgelost moet zijn. Een paar voorbeelden van wat er de laatste periodes speelt in de wereld. Heb je overgewicht? Ozempik. Alles opgelost. Iets kapot, nieuwe bestellen. Kleine disclaimer hierbij. Vaak is het helaas goedkoper om iets nieuws te kopen dan het te laten repareren. Je wilt iets of je hebt iets bedacht. Internet bestellen, klaar. En ik heb het hier natuurlijk vooral bij over de passieve houdingen. De passieve mensen. Niet over de makers die er al zijn, echt over de passief aanwezigen. De mensen die je bijna alleen maar consumeren en wanneer heb je dan de tijd om naar je eigen gedachten te luisteren, naar je eigen wensen, verlangens, behoeften, ideeën, inspiratie. Wie altijd voor passief vermaken kiest, zal meer moeite hebben om weer actief te worden. En dat is niet omdat je lui bent, maar dat heeft met je hersenen te maken. Want een boek lezen kost gewoon meer focus dan eerst als je het heel lang niet hebt gedaan. En dat heeft simpelweg te maken met de verbinding in je hersenen. En dat is use it or lose it, dat heb je misschien wel eens gehoord. Om dat te vergelijken met je leesvaardigheid. Je zal dat niet helemaal gaan verliezen gelijk. Maar het is wel van belang om dat te blijven doen, dus te onderhouden. En hetzelfde geldt voor rekenen en andere vaardigheden. Ik had het laatst ook met schilderen. Ik had heel lang niet geschilderd. Nou, dat ging wel even stroef. Zie het maar als een verbinding in je hersenen alsof je hersenen een soort jungle zijn. En jouw leesvaardigheid, waar je dus vroeger heel hard voor hebt gewerkt, heb je dus een pad gemaakt door die jungle. Maar zodra je dus stopt met over dat pad te gaan, begint er weer onkruid te groeien. En zal je dus weer meer moeite hebben om over het pad te gaan. Sommigen noemen het dus. Ik zei het zelf net eigenlijk ook al: ik ben wat roestig of het ging wat stroef. En dat geldt ook allemaal voor je eigen gedachten. Als je niet gewend bent om naar je eigen gedachten te luisteren, dan blijf je gewoon gaan. Ik merk het zelf als we een film of een serie kijken. Mijn gedachten gaan echt op pauze, want ik ben met de film bezig. Ik krijg prikkels, geluid, beeld. Het is genoeg om te verwerken. Mijn eigen gedachten heb ik helemaal geen ruimte voor. Het kan soms heerlijk zijn, don't get me wrong. Vanuit die rust krijg ik ook heel vaak weer nieuwe ideeën. Maar jezelf voor langere tijd op pauze zetten, dat is niet oké. Het zal je ook verwonderen hoeveel focus je in korte tijd kan terugkrijgen en opbouwen als je wat vaker kiest voor actief vermaken in plaats van passief. Focus die in de huidige tijd waarin aandacht echt goud waard is, en dat gaat iedereen echt een stuk verder helpen. Niet alleen in het groeien en halen van doelen, maar ook in rust. Want wie actief creëert, geeft zichzelf de ruimte. Ik probeer me er dan ook heel erg van bewust te zijn hoe ik mijn tijd indeel of spendeer. Om een paar voorbeelden te geven hoe ik het zie. Dat is mails beantwoorden. Zijn misschien denken ik ben aan het type, ik ben iets aan het creëren. Maar eigenlijk is dat reactiegedrag. Dat is een reactie op wat binnenkomt en niet over iets wat echt vanuit mij of vanuit iets anders komt dat ik echt aan het creëren ben. Scrollen en series, films, allemaal passief. Dus eigenlijk waar je moeite voor moet doen om het niet te horen of om er niet mee bezig te zijn. Dat is passief of semi passief. Schrijven, puzzelen, schilderen, podcasten, spelletjes spelen, nieuwsbrief maken, lezen, sporten, dat vind ik allemaal onderactief horen. Omdat je actiever mee bezig moet zijn. Als ik op de bank blijf zitten, dan schrijft een verhaal zich niet zelf. Als ik blijf zitten, dan maak die puzzel zich niet zelf. Terwijl als ik op de bank zit en de tv staat aan, dan gebeurt dat vanzelf allemaal. En dat is eigenlijk het kleine verschil tussen actief en passie. Ik probeer dus echt een mix te hebben van alles, zodat ik mezelf de ruimte geef. Ik kijk zeker series. Ik kijk ook tv, ik luister muziek. Maar op die manier om dat te mixen, geef je jezelf wel veel meer ruimte dan alleen maar te consumeren. Hier is je uitdaging van de week. Plan dit eens in je week voor jezelf, voor je gezin, voor je klas. Een moment van actieve ontspanning of actief vermaak. En houd het dus echt een week of drie vol. En kijk dan eens wat het met je doet. Of met je groep doet. Met je gezin doet, dat kan ook. Ik ben ontzettend benieuwd wat je ervaart. Als je dat wil laten weten of op de hoogte wil blijven van dit soort zaken en uitdagingen. Dan kan je je inschrijven voor de nieuwsbrief. Dat gaat via steviestories.kit.com slash positiviteit. En dan ben je als allereerste op de hoogte van uitdagingen. Je kan reageren. Je krijgt ook alle downloads. Als er een download bij een podcast zit. Die krijg je direct in je inbox. Schrijf je vooral in, je kan je ook altijd weer uitschrijven als je het toch niet leuk vindt. No worries. En tot volgende week.