Goed genoeg! Over borstvoeding

Borstvoeding is zelden een eenvoudige keuze. Niet omdat ouders niet weten dat moedermelk gezondheidsvoordelen heeft, maar omdat de praktijk vaak een pak complexer is dan de aanbevelingen doen vermoeden. Waarom ervaren zoveel moeders druk? Waarom stoppen sommigen vroeger dan ze hadden gehoopt? En wat hebben jonge gezinnen écht nodig om een goede start te kunnen maken?

In deze aflevering praat Siska Schoeters met lactatiekundigen Serena Debonnet en Gon Balis over de kracht van moedermelk, maar ook over de realiteit achter de aanbevelingen. Over pijn die niet "normaal" is, het belang van goede begeleiding, de druk die jonge moeders ervaren en waarom niet alleen baby's, maar ook moeders meer tijd, rust en ondersteuning verdienen. Want uiteindelijk draait goed ouderschap om veel meer dan de keuze tussen borst- of kunstvoeding.

💬Goed genoeg! Een productie van Mama Baas met Siska Schoeters. Voor ouders die niet alles perfect doen, maar wél hun best.  

En vanaf nu is er niet alleen de podcast, maar ook het boek! 

Transcript

Copy Transcript Copied

SPEAKER_07 0:17

Goed genoeg.

SPEAKER_03 0:31

Hallo en fijn dat je weer luistert naar goed genoeg. Begin dit jaar werden in Vlaanderen meerdere baby's ziek door het drinken van teruggeroepen besmette melkproducten. Dus dan waren we er weer. Wat is beter: borst of flesvoeding? Die keuze blijft voor veel ouders een bron van twijfel en druk, waar nog altijd heel veel vragen over zijn. En twijfels, en weet ik veel wat nog allemaal. En die vragen kan ik vandaag stellen aan lactatiekundige Serena de Bonet en Gon Balis. Goedemiddag. Hallo, welkom, fijn dat jullie hier zijn. Serena, jij bent voorzitter van de VZ2, Belgische Vereniging van Lactatiekundigen en coördinator van het Baby Friendly Hospital Initiative. Dat is wel heel veel woorden. Maar mooi wel, hè. Het lijkt mij dat je een drugsschema hebt.

SPEAKER_04 1:22

Een gevarieerd schema, maar een fijn schema. Ook door de functie van BFHI kort gezegd. Kom ik in alle Belgische ziekenhuizen, daar ziet je toch ook wel heel veel verschillende zaken, hoe er omgegaan wordt met zwangeren, met informeren, met mama die borstvoeding geven of geen borstvoeding geven, verschillende teams, gemotiveerden, iets minder gemotiveerd, is eigenlijk wel heel boeiend.

SPEAKER_03 1:43

Absoluut. Jij bent vroetvrouw en lactatiekundige. Je hebt een carrière van 42 jaar tussen te kiezen. Want je zei net, je hebt daar hard op moeten kouden.

SPEAKER_01 1:53

Ja, in sommige gevallen zeer zeer wel. Voetvrouw zijn is een heel mooi beroep. Je staat in het begin van een leven, dus dat is heel mooi. Maar je staat soms ook vaak op het einde van het leven, of een leven dat niet goed gaat zijn. Dus stress is er enorm bij. Ik heb ook 15 jaar nachtdienst gedaan. En dan ligt de verantwoordelijkheid nog een beetje meer op je schouders, want je hebt geen dokter die je gaat vasthouden. En ja, dat weeg soms wel hoor, maar het is zo boeiend en zo mooi.

SPEAKER_03 2:28

Jullie waren er dan bij heel veel baby's, bij veel mensen ondertussen bij, vanaf het begin dat ze ja, een van de belangrijkste dingen die we nodig hebben: voeding tot zich kregen, borst of flesvoeding. Ik denk heel veel ouders gaan bezorgd geweest zijn aan het begin van dit jaar, toen het nieuws naar buiten kwam over die besmette melkproducten. Kunnen we zeggen dat flesvoeding eerder te medden is, ik vind dat een tricky vraag.

SPEAKER_01 2:59

Te mijden. Soms is kunstvoeding, want jij spreekt over flesvoeding. Ja, nee, kunstvoeding. Voeding moedermelk of flesvoeding, kuning, soms is kunstvoeding het enige dat nog kan. Als je dat dan zou al in twijfel trekken, dan gaan mensen nog meer gestresseerd zijn. Dus ik denk hier, de flesvoedingen zijn onder controle, maar we moeten bedachtzaam blijven op en hygiëne, maar ook op het feit dat er nog meer controle zullen moeten uitgevoerd worden.

SPEAKER_03 3:37

Wat wel straf is, in het is dat dat zeer gecontroleerd is, denk ik op alles wat er binnen en buiten komt.

SPEAKER_04 3:44

Ik vind dat dat ook iets dat we gelukkig kunnen zeggen in ons land. Wanneer mama's kiezen voor toch de kunstvoeding, dat wij hier een land zijn waar ons kraantjeswater zuiver genoeg is om dat correct te kunnen klaarmaken. Dat is hetgeen wat er een beetje achter zit. Uiteraard als lactatiekundige, als frutvrouw zien wij veel liever moeders goede ondersteuning vinden bij borstvoeding. Maar het is niet voor iedereen dat dat langdurig gaat lukken. En dat ligt een beetje aan ons maatschappelijk beeld. Mama's moeten snel terug gaan werken. En dat brengt toch ook wel extra spanning mee, wat soms ook vast kan zijn op de melkproductie. Dan is het goed dat wij in België producten hebben die dat kunnen overkoepelen, dat mensen veilig kunstvoeding kunnen geven en maken, maar dan ook weer niets goede begeleiding. We moeten ook weten van welke verhoudingen, welk soort melk, hoe moet ik dat doen? Flesje per flesje maken. Het is zeker niet een gemakkelijkere oplossing dan het geven van borstvoeding.

SPEAKER_03 4:43

Er zit dus heel veel nuance in in deze discussie. En het zal daarom zijn dat dat al iets is wat al jaren jaren en dag aan de gang is. Heel simpel, moedermelk is gezonder. Ja of nee? Ja, tuurlijk.

SPEAKER_04 5:01

En ik denk het belangrijk om te weten is dat heel veel mensen daar niet bij stilstaan. Dat weten we, dat is ook in heel veel medische studies echt onderzocht. Die echt unieke samenstelling van moedermelk. En zeker als je kind ziek of te vroeg geboren wordt, weten we dat we een kind kunnen redden, of toch preventief werken naar ernstige aandoeningen. Bijvoorbeeld nek, dat is het necrotische of het afstermen van darmen, kunnen we door het geven van uitsluitend moedermelk, van de eigen moeder of zelf van een donormoedermelkbank, kunnen we die kinderen daar eigenlijk wel beter tegen beschermen. En ook naar de complete ontwikkeling van dat kind is maximaal gebruik van moedermelk echt wel aangetoond dat dat veel beter is.

SPEAKER_01 5:46

Er zitten superpowers in moedermelk. Gegarandeerd. Ja, natuurlijk. Ik denk dat we dat ook weer moeten nuaneren. Want als we dan spreken over al die kracht van die moedermelk, ik ga niet over voordelen spreken, maar over de kracht van de moedermelk. Gaan we weer mensen stresseren die dat dan kunnen geven, of moeten opgeven, wat ging niet, van oh, mijn kind heeft niet alle kansen gehad. Ik zeg altijd aan mensen. Opvoeden is niet altijd of niet alleen borstvoeding of kunstvoeding, maar dat is veel meer. Dat is veel complexer, en dat is de rest van hun leven of van hun jong leven, blijft dat duren. En je kunt op veel andere manieren ook stimuleren in ontwikkeling enzovoort. Dus ik vind dat we daar mogen we niet te zwart witte bekijken. Dus ik ben zo'n beetje een tegendraadse. Dat denk ik heel moois.

SPEAKER_03 6:46

Ik vind dat belangrijk. We hebben het al een paar keer gehad over de druk, die ligt op borstvoeding. Ik kon jou net ook zeggen: ik wil niet spreken over de voordelen van borstvoeding. Waarom wil je dat niet op die manier uitspreken?

SPEAKER_01 6:58

Als je zegt voordelen, dan moeten we ook over nadelen spreken. Er zit daar ook geen nadelen in. Ik vind watgelijk dat jij zei, de power, moedermelk heeft een enorme kracht en dat is niet alleen voedend. Dat is het belang van die moedermelk, dat is niet alleen de voeding, maar dat is ook die bescherming. Dat is verbinding de verbinding, waarmee ik ook weer niet wil zeggen dat voedingskinderen minder verbinding hebben. Je doet dat op andere manieren ook wel. Dat is die hulp bij ontwikkeling, bij ontwikkeling van spieren, smaak, vast alles. Dat is een enorme, enorme kracht dat je meegeeft, en op een goede springpank zet voor je leven. Maar na zoveel jaar stopt je met je borstvoeding, en moet die springbank blijven werken. Dus jij moet verder investeren in die ontwikkeling van dat kind in haar goede gezondheid. En dat heeft ook te maken met zijn voedingspatroon later, het gebruik van je tablet en zo'n ding, dat is opvoeding. En dat is niet alleen borstvoeding of kunstvoeding. En dat vind ik dat we mensen moeten meegeven. Het is zoveel meer. Een enorme kracht. En dat is ook belangrijk, moedermelk is feitelijk een humane melk, dat is melk gemaakt voor een mens. Kunstvoeding, die ingrediënten, komen niet van de mensen. Dat vind ik ook wel heel belangrijk. We maken het zelf. En we zijn zoogdieren. Ja, tuurlijk.

SPEAKER_04 8:37

Dat is iets wat we misschien iets te vaak vergeten, of de link niet genoeg leggen, dat een baby wordt geboren, wat doen we toch meer en meer, ook in België is dat kind direct op die mama leggen aan de bord. En dat is belangrijk, zoogdieren hebben die reflex van te overleven. Kijk naar een kat, kijk naar een apenje, die laten hun jongsjes niet los. En dat is iets dan onze mama's tegenwoordig. Kind is geboren, huidcontact, een kind begint reflexmatig te zoeken, te zuigen, en dan leggen we ons kindje weg. Dat vind ik soms zo jammer dat ik denk, maar laat dat toch liggen? Laat dat gewoon daar. Ze zijn niet meer en meer tegenwoordig, dat ze die wel echt nog niet direct wassen, dat ze ze echt heel lang bij jou hebben.

SPEAKER_03 9:18

Dat doen we wel.

SPEAKER_04 9:19

Maar dan spreken we van de eerste twee levensuren. Wat wij eigenlijk nog liever zouden willen zien, is die zero separation, dat de moeder echt kan genieten van dat kindje bij haar en haar zelf laten bemoederen. En dat is iets wat wij in onze cultuur minder en minder zien, omdat dat moederschap, soms is het al een beetje ingepland in onze agenda. Van oké, gaan we kinderen, geen kinderen. Nu moet dat gebeuren. Bij sommigen klopt dat dan. Bij anderen gaat er een ander traject van soms verfiliteit dan vooraf. En dan is dat kind daar en dan is dat toch wel voor heel veel jonge moeders van. Oei, dat begint hier nu en dat gaat niet meer stoppen, dat blijft continu. En dat begint eigenlijk al, dat kan willen overleven, we hadden dat bij ons.

SPEAKER_03 10:02

En is iets makkelijk aan te passen, is misschien een andere discussie, maar dat ziekenhuis zeggen van als je zegt van ze moeten langer, waarom halen ze zo snel weg? Waarom is dat? Waarom doen ze dat in ziekenhuizen?

SPEAKER_04 10:12

Het project waarvoor ik werk, dus het Baby Friendly Hospital, daar willen we juist die zero separation. Laten kind en moeder altijd bij heen, ongeacht de toestand van de moeder of het kind. Dus een mama die kritieke toestand heeft naar een bevalling, ook die heeft het recht om haar kind bij haar te bent. En dan weten we dat het juist bevorderlijk is naar heli, ook voor een ziekind. Die symbiose eigenlijk van moeder en kind samen te kunnen houden. Maar ja, heel vaak, we gaan naar huis. Bij een eerste kind hebben we nog ruimte. Want er is nog geen ander kind die onze aandacht vraagt. We zijn nog in een leeftijdscategorie, zeker in onze cultuur, redelijk autonomecultuur. Waarbij we eigenlijk voor onszelf kunnen zorgen. Maar wat we echt ook wel nodig hebben als jonge moeder of ook als oudere moeder, is dat iemand voor ons zorgt. Daarom ben ik ook voorstander van. Zoekt kraamhulp, zoek hulp voor die gemeenschap.

SPEAKER_03 11:03

Dat is inderdaad, onze gemeenschap, daar hebben we het ook al over gehad in de vorige podcast, dat het natuurlijk ook aan het verdwijnen is. Je moet het alleen doen en je bent pas een goede moeder als je het allemaal alleen heel goed. Ik denk dat je een flink kan.

SPEAKER_04 11:14

Nee, waardoor we dan allemaal, als je die ondersteuning hebt, want dat vraagt wel energie, dat vraagt tijd, dan is dat wel fijn dat je zo even kunt loslaten. ja, ondertussen is iemand aan het koken, is mijn was gedaan. Heb ik proper lakens op mijn bed? Want ja, na een bevalling is dat wel leuk in frisse lakens te kunnen liggen. Zelfs gewoon ook.

SPEAKER_03 11:34

Ik ben aan het denken, al die dingen wil ik ook. En ik val van dochter van regel.

SPEAKER_04 11:39

En dat vind ik juist dat belangrijke: van ja, we zijn dat zoogdier, maar wij vergeten dat soms een beetje. Dat vraagt die zorg en die tijd vooral, die we niet altijd kunnen geven, jammer genoeg in onze maatschappij.

SPEAKER_03 11:50

Misschien even duiden. Jij spreekt over het babyfriendly hospital. Wat is dat precies?

SPEAKER_04 11:54

Het is eigenlijk een project, vooral uitgewerkt binnen ziekenhuissettings. Waarbij men zag in 1991, dus ik moet een paar jaren terug springen, dat eigenlijk de kindersterfte wereldwijd terug toenam. En dan zag men ook dat dat ging een klein beetje gelijklopend met de grote opkomst van de kunstvoedingen. En dus die invloed was zodanig groot dat men zag van oei, dat poedermelk is eigenlijk niet zo heel goed in landen waar geen zuiver water is, waar de verhouding waterpoeder niet optimaal kan gegeven worden, of dat er niet genoeg van dat poeder is, kun je daar een wrak krijgen. En dan hebben ze gezegd vanuit de wereld, gezondheidsorganisatie en UNICEF samen, dat kan niet meer. We moeten terug inzetten op hetgeen wat een vrouw kan, en dat is ons kind, zogen na een bevalling. Dus gaan we zorgen dat er een project is waarbij we bepaalde punten cruciaal vinden. En als een ziekenhuis wereldwijd die gaat implementeren, dan zien we ook dat moeders veel beter aan hun borstvoedingsverhaal kunnen stappen.

SPEAKER_03 12:57

Om het zo heel mogelijk te ondersteunen. Natuurlijk, ik verondercel, ik begon daar net ook al tegen jou: over ik ben geen dappere borstvoedingsmoeder geweest, waarop jij mij meteen op de vinger stikte. Want er ligt een druk op borstvoeding. Ik heb dat gevoeld. Ik heb het gevoel dat heel veel mensen, dat is een van de eerste vragen die gesteld worden als je zwanger bent. Ga je borstvoeding geven, weet je wat het is, en dan ga je borstvoeding geven, dat zijn toch zo de typische dingen. Tot waar mogen we gaan om het te proberen? Dat is een hele ruime vraag, natuurlijk, maar ik heb het maar twee weken gedaan. Dat is ook heel goed. Maar toch, ik excuseer mij daar meteen voor, bij lactatiekundigen, bij vroegvrouwen van ik ben geen tappere borstvoedingsmoeder. Het lijkt alsof het een soort van het wel meer aanzien geeft als je langer borstvoeding geeft.

SPEAKER_04 13:54

Dat kan een percept zijn natuurlijk. Ik denk dat het belangrijk is, zeker in de zorgverlening, stel die vraag, maar geef mensen informatie over wat doet borstvoeding bij jouw gezondheid, met de gezondheid van je kind, luister eens naar die moeder van hoe werkt die vrouw? Wat zijn haar mogelijkheden? En daarin kun je het verhaal van borstvoeding gaan duiden. Maar ook iemand die zegt: ik zie dat echt niet zitten, dan kunnen we nog zeggen. Die twee eerste dagen, dat kind gaat dat toch automatisch doen. We gaan een kindje niet wegpakken, omdat het spontaan zuigt. Dat is veel belangrijker dat moeders weten van hoe zit dat eigenlijk een beetje in mijn eigen realiteit. En waar heb ik misschien nood om hulp te zoeken en ondersteuning te krijgen, om dan dat borstvoedingsverhaal misschien langer te kunnen laten gaan. Maar ik werk ook met zwangeren en ik weet van ik zou moeten promoten de zes maanden uitsluitend moedermelk. Maar onze maatschappij is daar niet klaar voor. We hebben nood aan langer moederschapverlof, meer ondersteuning van op politiek vlak om dat mogelijk te kunnen maken we, jammer genoeg, hebben overal besparingen. En dan denk ik, als we hier kunnen inzetten op een goede start, met kinderen die een gezondere start kunnen hebben, doordat we onze eigen melk kunnen geven, dan weet je dat wij gezondere kinderen kunnen afbrengen. En dat is zo'n beetje dat hij jaat van waarin wordt geïnvesteerd? Ik heb soms een beetje een persoonlijk probleem bij altijd de rook stoppen, daar wordt heel veel voor gedaan. En dan denk ik naar dat aprile begin dat iedereen zou moeten kunnen met die ondersteuning, dat lijkt niet belangrijk genoeg.

SPEAKER_01 15:27

Op niveau. Ik had juist hetzelfde. Er staat inderdaad heel veel druk op die borsoeding, want we weten dat dat de beste voeding is. Er wordt heel veel geëiverd om dat zoveel mogelijk te kunnen bekomen. Maar er wordt vergeten dat wij met mensen werken, dat die mensen hun eigen gevoelens en ideeën hebben, en dat er vaak niet genoeg naar de mensen zelf geluisterd wordt van hoe zie je dat? Er zijn vrouwen die absoluut geen baby aan hun borst willen, en dan ga ik daarin ook niet pushen. Want soms zit daar een verhaal achter, dat kan misbruik zijn in hun voorgeschiedenis. Dat ik daarom niet moet oprakelen, maar waar ik moet respect hebben voor de keuze van die mensen. En ik vind dat we daar soms niet genoeg bij stilstaan. Dat we soms zo tevelen gaan naar jammer ja, je weet toch dat. Ja, natuurlijk weten we dat. En inderdaad, het feit: borstvoeding vraagt in het begin veel tijd, veel inzet. Je bent daar continu mee bezig. Dat is een fulltime job. Dat duurt soms. Soms zijn mensen een maand of langer aan het struugelen voordat er ergens iets een beetje vlotter gaan. Dat is soms zo. En dan moeten die na zoveel maanden terug beginnen werking, als ze reina zeggen. Hoe zot is dat? Wij moeten promoten zes maanden vol tijd, volwaardig. Dat is het zoem. Maar we leven in een, ik zeg dat wij leven in een onderontwikkeld land. Dat is sorry, maar dat is zo, waar wij aan onze bevolking niet de kans geven om zes maanden of zelfs langer thuis te zijn. Waarom kan dat? In Zweden bijvoorbeeld en kan dat hier niet. Ze denken hier veel te kort op korte termijn. Het voordeel op alle vlakken voor zowel de moeder als de baby, als ze langer gewoon thuis kan zijn met die baby. Ik spreek dan niet eens over die borstchoening, gewoon over dat samen zijn. Dat is zo belangrijk en dat geeft zoveel effect op latere leeftijd, zowel voor die ouders als voor die kinderen, dat ik het zo zot vind dat niemand van die regering een stap zet naar. Nee, in tegendeel, als je dan een wat korter werktijden gaat nemen, dan zegt er een bepaalde tje, van ze moeten maar meer gaan werken. Je moet je meer je best zien. Alleen. Ik vind dat echt spijtig.

SPEAKER_03 18:03

Stel dat je begint aan borstvoeding, maar het doet pijn. Je hebt tepelkloven. Je hebt een onwaarschijnlijk slaapgebrek waar je niet op voorbereid was. Je bent moe, je huilt heel veel en je vindt het niet leuk.

SPEAKER_01 18:17

Zoek een goede begeleiding om te beginnen. Want heel vaak wordt er in het begin, als mensen klag van pijn, je zegt: dat is normaal, dat gaat over na drie weken. Kloven, jammer, dat is normaal. Pijn in mijn ogen. Stevelklen is niet normaal. Nee, zuig je baby verkeerd. Pijn is altijd een alarmteken van je lichaam, op dat vlak zeker, om te zeggen: zeg jongens, er is hier iets dat je niet goed klopt. En daarom is die begeleiding zo belangrijk. Dus we hebben mensen nodig met begeleiding.

SPEAKER_04 18:53

Dus waar vind ik hoe je begeleid? Ik denk dat afgelopen 20 jaar dat er heel wat meer educatie is gegeven rond de kennis van borstvoeding, want die ontbreekt jammer genoeg in de basisopleiding van vroedvrouw, beweging van de artsen. En we hebben dat ingezien van oei, dat is eigenlijk iets waar we aan tijd in zeker gaan investeren. Er is zowel in de vroedvrouwsscholen meer aandacht aan het pakket borstvoeding, borstvoeding, kennis en begeleiding, maar ook daarbuiten een postgraduat, hetgeen dat we en ik dan ook nog bijgedaan hebben. Dat is wel belangrijk dat iedereen dezelfde taal spreekt. Want als de ene zegt het is normaal, terwijl iemand ander zegt, nee, eigenlijk ligt je kind volledig gemis aan. Dat kopje is gedraaid, want dat kindje rikt je, wat doet dat, draait zijn hoofd, begint te zuigen. Maar als ik aan je vraag, draait nu eens je hoofd en drin van uw koffie, dan gaat hij smossen. En eigenlijk is dat ook wat er met een kind gebeurt.

SPEAKER_03 19:48

En het is al zo verwarrend als je net een baby hebt, want je bent al in de war, zeker bij een eerste. Zijn er heel veel meningen.

SPEAKER_04 19:54

Ja, en dat werkt tegen. Want de ene zegt A, de volgende zegt B. De nachtvloert vrouw zegt, ik kan nog een keer een freske bij, dan kun je een beetje slapen. We zeggen nee, eigenlijk willen we dat iedereen dezelfde boodschap geeft, dat een vrouw niet meer verward kan zijn. Maar dat begint veel vroeger, dat begint eigenlijk al vanin onze jeugdjaren, zorgt dat borstvoeding een plaats krijgt. Dat is de afgelopen jaren stiles veranderd. We zien al een keer op tv een borstvoedende vrouw. We zien al poppen waar er niet ofvies een papfles bij zit. Zo van de kleine kleine veranderingen, waarbij dat beeld ook verandert, subtiel verandert. Dat is eigenlijk wel belangrijk dat mensen dat ook gaan normaliseren. Maar ik ben er ook van overtuigd dat begeleiding, positieve begeleiding, en de belangrijkste persoon is eigenlijk de partner daarin. Maar natuurlijk is het ook wel fijn dat er ook een beetje professioneel oogje in het zeil wordt gehouden, zeker als iemand klaagt van dat doet pijn, ik zie dat niet zitten. En dan moet ik eerlijk zeggen, wanneer wij de thuiszorg doen, je komt gewoon bij iemand thuis, in hun eigen milieu. Mensen zijn soms veel rustiger en het feit dat je daar binnenkomt, zie je al van die spanning valt weg en je zit eigenlijk gewoon samen in de zetel, gekijkt, gebabbeld en dat gesprek motiveert gewoon al. En dan zeggen ze, lijkt ze nu een keer aan, we gaan eens samenkijken. En dat helpt ongelooflijk naar zelfvertrouwen, zonder dat we eigenlijk iets doen met onze handen, aanwezigheid en rust geven van het doet dat wel goed. Maar als wij dan gaan beginnen chipoteen met onze handen, dan gaat die mama niets leren, want dan raak je man in een klip.

SPEAKER_03 21:30

Het woord moet hier vallen, de borstvoedingsmafia.

SPEAKER_04 21:33

Zo wordt ik ook genoemd, of ik een stapel. Dus ik denk dat ik voor iets gezegd als de ziekenhuis waar ik ga coachen, mij zo noemt, dan stopt het. Maar ik ben 21 jaar later, en eigenlijk zeggen ze vaak tegen mij aan, ons vastmobil is daar. Dat vind ik veel leuk, dat ze merken: ja, als jij komt, dan krijgen we weer zo energie en weer inspiratie, want we zoeken samen. Wat moeten we gaan realiseren om al die regeltjes te implementeren. Het is zo flexibel, maar het is je positieve insteek die zo belangrijk is. Maar ik weet dat ze mij zo noemen. Er zijn ook wel, ik ga dat ook toegeven, mensen die te extreem gaan, waar niets mag, die alles ook uit boekjes geleerd hebben, maar eigenlijk nog nooit naast de moeder gezeten, die huilt met een kind dat ongelooflijk onhandelbaar is, dat je zegt: kom, geef even aan mij, ik pak wel even op.

SPEAKER_01 22:27

Dat is natuurlijk, de disbalans bestaat ook wel. Alles is in regels gegoten. En de regels zijn, vind ik, samelijk strak, en laten geen ruimte over voor het individuele. Van in welke situatie zit die mama, hoe voelt die zich? Wat is misschien de beste oplossing op dat moment? Want jij zegt van die nachtverpleegkundige die dan maar een flesje geeft, maar ik heb gevallen gehad van heel getraumatiseerde mama's. Waar de nachtverpleegkundige bij een kind van boven veel kilo die continu aan het blijven was in de eerste dagen. Waar de mama pijn had van haar tepels, geloven had, en dat die mama maar zei: van jam nee, leg maar aan en lig maar aan en leg maar aan. Die heeft heel de nacht gevoed. Die tepels werden volgende dag helemaal stuk. En als ze dan kloeg, dan werd er tegenaar gezegd: je moet er wel iets voor over hebben. En dat is een trauma voor die vrouw, de rest van haar leven, want die heeft een heel traumatiserende bevalling ook gehad met een keizersnee, of alles wat je er niet bij wilt hebben. En dan krijg je dat op je bord. En dat vind ik spijtig aan regels, is van regels zijn goed en vuistreels zijn goed, want dan weet je van naar welke richting moeten we gaan. Maar we moeten opener denken, we moeten kijken naar de mensen en luisteren naar de mensen van grond wat wilde. En dat vind ik dat mankeert.

SPEAKER_00 24:11

Bij Mama Bas vind je elke dag herkenbare verhalen, eerlijke inzichten en praktische tips voor het echte geinsleven. Geen perfecte plaatjes, wel de real deal. Volg ons op Instagram, Facebook en TikTok of surf naar MamaBaas.com.

SPEAKER_03 24:28

Voilà, we zijn terug. Serena de Bonet en Balis, lactatiekundigen en vroetvrouwen, en ze weten er alles over: borst of flesvoeding. Alles is het maar leren altijd. Het is een zeer interessante discussie. Want ik denk een van de eerste vragen die gesteld wordt wanneer je zwanger bent, ga je borstvoeding geven. Het ging daar net over dat schuldgevoel. Borstvoeding wordt gepromoot. Verheerlijkt, mag ik dat zeggen misschien? Waardoor er als mama, als je het, zoals bijvoorbeeld in mijn geval bij mijn dochter, maar twee weken geeft, dat je je meteen excuseert. Sorry, ik heb het niet goed gedaan. Want ik ben niet daper genoeg geweest. Ik heb niet volgehouden. Dat kan toch ook niet de bedoeling zijn, dat je zo voelt. Maar op zich ben je trots, want ik weet dat die twee eerste weken het belangrijkste zijn, zeggen ze altijd. Dus ik dacht, ik ga twee weken volhouden. Dus daar zit toch ook nog een beetje. Het is intens. Borstvoeding. Wordt het niet doordat, als je beelden ziet van moeders die borstvoeding krijgen, hebben die hele mooie borsten. In de eerste plaats, die zijn niet opgezwollen tot watermeloenen. Die passen in borstvoedingsbH's. Mijn borsten paste zelfs niet meer in borstvoedingsbH's. Dus om maar te zeggen, het beeld van borstvoeding is een moeder die heel mooi met hele mooie nagels ook en dan heeft haar baby heel gelukkig vast. En dan die baby drinkt heel rustig van die borst. En die drinkt tien minuutjes en die heeft genoeg gedronken. En die laat een boertje en je legt die baby weg. Maar dat is niet zo. In tech. Zink. Is er niet een beetje een verkeerd beeld? Wordt er geen verkeerd beeld opgehangen van borstvoeding? Het is heerlijk, het is gemakkelijk, het is gratis en het is het gezondste. Terwijl het is heel zwaar, het is heel vermoeiend, het kan pijn doen. Je weet niet of je je baby wel drinkt, ook dat, dat was bij mij het ding, ik weet niet of ze wel gedronken heeft. Dus ik ga er flessen in in kappen, zodat ik weet wat ze gedronken heeft.

SPEAKER_01 26:44

Ik denk ook dat als je zwanger bent en je hebt die intentie van ja, ik wil toch wel voeden, dat het heel belangrijk is, dat je juist informeert, dat je de juiste begeleiding krijgt naar wat is borstgoeding. Dat je die info krijgt en dat je op voorhand weet van het begin is het pittig, en het is dag en nacht en het is om de zoveel tijd. En je gaat er rekening mee moeten houden, en heel je organisatie zou daarop moeten kunnen aangepast worden. Ik denk dat dat belangrijkste. Serena heeft daar straks ook gezegd: het belang van je omkadering. Mensen hebben nog altijd zo'n idee allemaal zelf runnen, maar een kraamzorg is zeer belangrijk. Iemand die komt kruisen is heel belangrijk. Iemand van de familie die komt af en toe wat eteen brengen of je ondersteunen of wat even. Een partner die mee participeert in alles, en niet zo van ja, mag jij geven boreding, kan ik een keer niets doen, dat is dus helemaal niet waar. Dus ik denk dat je aan uw verhaal van borstvoeding moet beginnen in een realiteit van het begin is het echt hard werken, maar we gaan naar, als dat allemaal goed loopt, is dat. Behalve die borstelen misschien wat ouders.

SPEAKER_04 28:02

Maar ik denk dat dat onderschakt wordt, het ouderschap. En zeker mijn generatie, niemand heeft ons gezegd wat dat was. Het ouderschap beelt kinderen, omdat je denkt dat is een stove kind. Maar het ouderschap op zich was wel iets meer. En ook toen was dat realistisch beeld nog niet zo verwoord. Dan denk ik nu wel dat we meer en meer vrouwen zien die in hun zwangerschap echt bewust op zoek gaan naar informatie. Dat kan zijn via een vroedvrouw, een lactatiekundige, via een coach, via ziekenhuizen die sessies organiseren. Maar ook heel jammer dat mediabeeld, het sociale media, waar heel vaak niet de juiste informatie dan staat, en dan krijg je eigenlijk weer dat vertekend beeld en niet meer dat realistisch beeld van waar mag ik mij eigenlijk aan verwachten en dan effectief, zoals jij zegt. Ja, je lichaam plots daar twee milenen heeft staan, dan denkt. Oh, Jezus, wat dat voor iets. Keihard, dat kind krijg je daar niet aan. Als je dan niet weet van eigenlijk is dat normaal, ongeacht of je borstvoeding gaat geven of niet, als je lichaam dat aan het veranderen is naar een bevalling hormonaal. En als je dan niet weet wat ik daaraan doen, dan kan dat ontuilen, dan kan dat heel veel pijn gaan doen, dan gaat u precies dat je je grip gaat voelen na vier, vijf dagen. Daarom is dat belangrijk dat je dan toch wel zorgt van als je zwanger bent, ga die zorgen, wat is dat eigenlijk, die impact van een bevalling op mijn ouderschap, op mijn verhaal van borstvoeding geven. En wat kan ik doen om daar beter op voorbereid te zijn.

SPEAKER_03 29:28

Er wordt nog te veel uitgegaan van een kind, je krijgt een kind, je neemt dat erbij en je leven gaat verder zoals je daarvoor deed.

SPEAKER_04 29:35

Ik denk dat dat nog te veel zo is. En ook dat wij als vrouw daar niet bij stil zijn van oj, ik moet hier even een time-out nemen om moeder te kunnen worden. En ook binnen een relatie met mijn partner mama te zijn en niet meer alleen de partner, die misschien voordien het huishouden runde en nog in gaan werken, want dat is een beetje het maatschappelijk beeld. En dan komt daar nog dat verhaal bij van ja, dat kind moet nog eten. En ik denk dat zowel kunstvoeding als borstvoeding, dat vraagt tijd. Ongeacht welke keuze wij gaan maken. En die tijd is soms moeilijk tegenwoordig, omdat we nemen.

SPEAKER_03 30:08

We krijgen geen tijd.

SPEAKER_04 30:09

En als we dan rust nemen, dan krijgen we soms ook van hoe jij niets doen. Weer dat schuldgevoel dat zoiets gelijk precies ingebakken is, dat wij niet meer zelfzorg mogen werken, eigenlijk heb ik dat nu nodig. Ik voel van ik moet het doen, ik moet even in mijn zetel kunnen liggen, met dat kind gewoon op mij en even genieten en tot rust komen. En rust is zo belangrijk om eigenlijk goed voor een kind te kunnen zorgen nadien.

SPEAKER_03 30:37

Vanaf op welk punt zeggen jullie, als lactatiekundige, in dit geval gaan we voor flesvoeding gaan.

SPEAKER_04 30:47

Ik denk dat ieder van ons dat al heeft meegemaakt dat je denkt van hier moeten we even goed luisteren. Wat wil die mama zelf? En waarom blijven ze doorbeiden? Om toch maar die borstvoeding is dan niet opgelegd door iemand anders. Dan moeten we soms zeggen van het is misschien beter van te stoppen. En je moet ook weten, je kunt soms op die beslissing nog terugkomen. Bij sommige mannen kan het helpen van eens één keer kunstvoeding te geven. En die mannen zijn dan gemotiveerd om terug borstvoeding te geven of gecombineerd. En dat zijn allemaal zaken die ook moeten bespreekbaar zijn. En niet zo van je moet hier alleen uitsluitend moedermelk. Dat is het beste, dat weten we, maar dat is niet voor iedereen haalbaar. En daarin moeten we toch wel realistisch blijven.

SPEAKER_03 31:30

Er zijn ook mama's die hun kinderen borstvoeding geven tot hun kind vier. Vijf, zes. Zit daar nog een meerwaarde in, een medische meerwaarde?

SPEAKER_01 31:40

Ik denk altijd. Je hebt altijd een stofje dat je doorgeeft. Je hebt altijd het gevoel van welbevinden bij dat kind, want dat is een Veilige Thhuisaven. Zolang dat kind dat oké vindt, en dat ga niet meer zo exclusief zijn, dat is zo'n beetje knuffelmoment. Op een bepaald moment gaat dat kind ook zeggen van nu heb ik er genoeg van. Of de mama dat zegt. Dus waarom zou dat niet mogen? Niks mis mee. Op je leeftijd vind ik dat geen probleem. Je moet dat mij beslissen. Ik zet daar geen leeftijd op. Ik zet daar geen leeftijd op. Die beslissen in dat kind. Maar zo is een reportage gezien van een mama die nog een meisje van dertien en een van elf voeden, en dan trok ik wel mijn wenkbrauwen omhoog van 13 jaar. Dat vind ik raar.

SPEAKER_04 32:32

Je dacht binnen de antropologie, dat men dat gestudeerd heeft en dat tot zeven jaar nog binnen de norm zou kunnen vallen, wat dat eigenlijk ook al wel heel lang is. Maar dat zijn dan kinderen die soms, dat is een keer een knuffelmoment, morgen of s'avonds. Maar pas op, er zijn ook vrouwen die dat psychologisch dan voor hun eigen lichaam willen. En dan moet je dat ook niet goed kunnen. Dat is eigenlijk een heel gevoelig.

SPEAKER_03 32:56

Dat het misschien keer gaat over ik wil mijn kind op de een of andere manier aan mij binden nog.

SPEAKER_04 33:00

Als een kind aangeeft, ze not van de vrouw. Er zijn heel veel factoren die kunnen meespelen waarom iemand. Ik spreek dan echt van 7, 8, 9 jaar nog blijven doen. Ik denk het tandenvoeden, een kindje van drie jaar met een baby'tje, dat is dat we meer en meer zien. Dat kunnen we ook nog altijd plaatsen. Dat is ook, de WHO zegt ook tot twee jaar is gewoon normaal te noemen. Dat is bij ons al soms van oeh, je geef je kind nog altijd borstvoeding. Maar ja, dat heel lang en langdurig. Oké, je gaat altijd wel nog antistoffen hebben. Maar ik zou dat nu ook niet promoten van blijf nog maar verder doen.

SPEAKER_03 33:35

Nee, nee. We zullen eens overgaan naar flesvoeding, natuurlijk. Wat zijn de voordelen van flesvoeding? Kunstvoeding of industrie van gelijk, sorry, sorry, sorry. We gaan over naar kunstvoeding. Wat zijn de voordelen daarvan?

SPEAKER_01 33:52

Ik zie daar geen voordeel aan, want jij had zo'n beetje gezegd van tijdzwinst en zo voort, maar dat is niet waar, want je moet dat toch klaarmaken. Dus ik zie geen voordeel aan een kunstvoeding.

SPEAKER_04 34:06

Dat je partner het kan geven.

SPEAKER_01 34:08

Ah, nee.

SPEAKER_04 34:08

Want als je zelf een probleem hebt gehad, ik zou maar zeggen, jonge vrouwen met borstkanker die in beide borsten zijn weggenomen, zeker nu met dat speciaal gena. Dat is een groep die geen borstvoeding kan geven, ongewild, dan denk ik dat we blij moeten zijn dat er een veilig alternatief bestaat. Dat zijn soms ook vrouwen die zeggen dat dat gaat bij mij niet gaan of slecht, die dat dan eigenlijk met een bepaald hulpmiddel het kind wel aan de borst leggen, maar eigenlijk kunstvoeding geven. Dus ik denk dat we daarin ook open-minded moeten blijven van waarom kiest iemand voor kunstvoeding en is dat beter in haar situatie, en heeft die een weloverwogen keuze kunnen maken, dan is dat ook aan ons om dat te respecteren. Maar een echt voordeel, denk ik van ja, wij moeten in België blij zijn, dat de meesten van ons dat kunnen betalen, dat we dat kunnen klaarmaken zoals het ook hoort, en dat dat voor dat kind een alternatief is, dat we kunnen zeggen, in de meeste gevallen is dat ook een zeer gezond alternatief. Maar het blijft uiteraard, ik spreek nog liever de Engelse ten, formule. Dus het is een nabsing van enkele componenten die in de moedermelk zitten. Maar ik weet niet als je ooit die slide gezien hebt van wat er in de moedermelk al tot nu toe geweten is. En daarnaast het kolommen vange dat men maar kan, in de matisch namaken. Dus het is zeker niet dezelfde melk, dat kunnen we zeker niet zo stellen. Maar ik denk dat we blij moeten zijn dat voor sommige mensen dat wel iets haalbaars is.

SPEAKER_03 35:30

Het is een periode een hype geweest, kunstvoeding. Het is een periode de standaard geweest.

SPEAKER_01 35:35

Als ik begon te werken in de jaren 80, al die vast, 20%, maximaal van de mensen die borstvoeding gaan. En al de rest was kunstvoeding. En de pediaters kregen daar reisjes voor. Een consult was daarvoor ingericht door die firma's. Wij kregen daar zo gezegd bijscholingen om de fabriek te bezoeken en zo'n dingen met gratis eten en zo'n ding. Dat was enorm een invloed had die hadden. De farmacie. Voedingsfarmacie. Ja, en borstvoeding werd in die tijd helemaal niet begeleid. De mensen werden daar nogal raar bekeken van, wat doet die hier nog? Rare is iemand? Vandaar komen wij. Dat was de middeleeuwen. En als je dan ziet de evolutie nu, op welk procent je dan zegt bij ons 90%.

SPEAKER_04 36:38

Nu vragen voor de overheid: willen wij eigenlijk een zicht krijgen op algemene cijfer van borstvoeding, op starters. Dain krijgen wij ook de steun van opgroeien en de Franse kant om eigenlijk mee langdurig die cijfers proberen op te volgen, dan kunnen we toch zeggen dat we in België ongeveer een zeevtigal procent hebben die zal starten bij de geboorte met moedermelk. Na de twee nachten in het ziekenhuis zien we dat dat eigenlijk al aan talen is. Dat wil toch nog altijd zeggen dat ook in de ziekenhuizen de begeleiding nog steeds niet optimaal is. En dan op langere termijn, ja, het percentage zes maanden borstvoeding in België is heel laag. Ik durf er nu geen getal op zetten, maar ik heb het niet meer nagekeken. Maar het is niet veronderlijk dat het laag.

SPEAKER_03 37:22

Maar ja, wie kan er zes maanden thuis blijven waar we in moeten. Ik denk dat dat het eerste waar ik aan arbeidsintentie.

SPEAKER_04 37:27

Als je terug gaat werken en het moet combineren. Om ze koltijd en met een laten geven.

SPEAKER_01 37:32

Soms hebben ze zelfs niet de mogelijkheid om op hun werk te kolven. Ik ken mensen die op toilet gaan kolven, omdat er niets is. Strustig is, dat is tristi. Die dat dan wel willen doen, maar die dan in onstandigheden.

SPEAKER_04 37:48

Het bedrijf zou een kamer moeten voorzien met stroom water en een stopcontact. En liefst een comfortabele setel of zo. Maar in heel veel bedrijven is dat niet. En dat ligt dan ook een beetje aan de moeders, ik zeg je maar, vraag daar naartoe. Wat is opgenomen in arbeidswetgeving, waarbij wij tot de leeftijd van negen maanden van ons kind mogen kolven. Dat uurtje, als je gevolgdswerk, je gaat over een uur per dag, dat wordt ook betaald door de mutualiteit. Het enige dat je werkgever moet doen, is zorg dat je ergens een ruimte hebt. Maar effectief, in het huidige beeld zijn er nog heel veel vrouwen die of in hun auto gaan zitten, of dan hebben ze een hands-free kolf, dat ze gewoon aan hun bureau in een BH steken of op de wc gaan zitten.

SPEAKER_03 38:30

Want inderdaad, het is goed dat we, we hebben het nog niet gehad over kolven. Want ook dat, de eerste keer dat je een golf aan je borst zet, geluid vooral dat.

SPEAKER_01 38:43

Ik denk ook daar is er veel nood aan informatie. Voor je zelfvertrouwen, je zijn niet het allerbeste. Nu moet zeggen, de nieuwe type kolven, dan moeten we wel al een beetje productie hebben. Met die schelpjes, zijn wel moedervriendelijk, borstvriendelijke. Die zijn veel beter aan vaart dan die grote, die echte grote golven. Ja, dat is een bak. Dat zijn wel heel goede kolven. Productie, een boost te geven. Maar je moet daar die informatie rond krijgen, want dat is inderdaad niet zo leuk. En dat gevoel is ook niet leuk. Hang te gaan, een golven.

SPEAKER_03 39:23

Ik snap het ook wel, dat vrouwen het niet durven vragen aan hun werkgever. Want we kunnen zeggen, vrouwen zijn nog altijd benadeeld op de arbeidsmarkt. Dat weten we op de dag van vandaag. Vrouwen durven niet aan hun baas vaak gaan vertellen dat ze zwanger zijn. Vrouwen durven niet te solliciteren als ze zwanger zijn. Vrouwen durven niet zeggen van ik zou eigenlijk binnen dit en zoveel jaar. Dus dat is een andere discussie. Maar daar heeft het natuurlijk ook veel mee te maken. Dat die basen zeggen: ze vraag er niet achter.

SPEAKER_01 39:51

Toch, het is een heel systeem. En het kost voor hem, natuurlijk. Als jij een nu gaat kolven, is dan een u minder als jij werkt voor hem, maar dan moet je wel tijd betaalt aan. Wat gaat niet over betaling, dat gaat over het werk dat je dan werkt.

SPEAKER_04 40:05

Als je aan de koffiemachine staat of een sigaretje uitkolen, die zijn ook even weg. En ik ben ook van oké. Burn-out te voorkomen, burn-out is gelinkt met ons werk, moeten we ook ergens de flexibiliteit kunnen aanvaarden van collega's. En vind ik ook van ja, als vrouwen zeggen nee, ik kom graag terugwerken, maar ik heb toch wel graag dat kan verder doen met mijn borstvoeding. Dus ik sta wel op mijn strepen, ik heb recht op mijn borstvoedingspauze. Ik motiveer ook de mensen die ik begeleid van: vraag daarachter. Informeert u welke papieren gaan ze weer vragen. Komt dat naar ons, dat wij kunnen zeggen: effectief, ze geeft nog altijd borstvoeding, onze stempel erop een handtekening en je zijn weer in orde. Want dat is ook zo die papiermoling dat er dan bij komt als we dit willen realiseren.

SPEAKER_03 40:49

Sowieso heel veel. We hadden het er net over. In de jaren 80 was het een industrie, de kunstvoeding. Ik denk op de dag van vandaag nog steeds. Ze proberen veel. Proberen ze veel? Merken jullie dat?

SPEAKER_01 41:04

En wat is dat dan? Dat is onderhuid. Ze doen dat zo op een manier dat je het niet doorhebt met bijvoorbeeld het logo van een product dat ergens verschijnt.

SPEAKER_04 41:16

Maar dat logo en de meer, in de ja. En ik ga toch vandaag nog eens herhalen. De internationale gedragscode voor het op de markt brengen van kunstvoeding. Maar wat heel veel mensen niet weten, is dat dat opgenomen is in Belgische wetgeving ook. Dus eigenlijk weten die vertegenwoordigers heel goed dat zij eigenlijk in de ziekenhuizen niet mogen komen. Want iedereen die in de zorg staat, moet zich aan die wetgeving houden. En wij mogen ons niet inladen, zo staat dat dan omschreven, om beïnvloed te worden door reclame. En dan denk ik, een ziekenhuismilieu moet zo neutral mogelijk zijn. In welk poedermelk je geeft. In de Belgische ziekenhuizen is het dikwijls de twee topmerken in België, dus zes maanden merk A, zes maanden merk B, en ze wisselen elkaar af. En toch zien we nog steeds dat er reclame, en dat is heel synerlijk, de maanden via pedagogie. Of in die doos die je krijgt, die zijn al in heel veel ziekenhuizen afgeschaft, en die dozen zijn ook al heel goed aangepast, maar er sluipt toch nog altijd sluiperreclame. En bonnetes voor korting, en senser, sportsbonnen mag ook niet. Iedereen die lijkt ons in de zorg staat, wij mogen uiteraard weten wat er op de markt is, dat moet eigenlijk aan ons op een professionele, evidence-based en neutrale manier gegeven, echt wetenschappelijk bijna.

SPEAKER_03 42:40

Want dan vraag ik mij ook af, daar is een gamma van ik zal u gaan hebben. Waarom zijn A-merken zoveel duurder dan B of C-merken, en zijn ze dan ook beter?

SPEAKER_04 42:50

Die A-merken is een industrie die een ongelooflijk kapitaal hebben, dat wil je niet weten. En die kleinere merken, die hebben even goede producten, want in onze Belgische markt wordt heel streng gecontroleerd. Dus die kinderen gaan even goed groeien op een merk dat je een goedkoper supermarkt halen, dan iets in een apotheek. Dus dat is even goed. Eigenlijk wel. Hoe kies je flesvoeding?

SPEAKER_03 43:17

Hoe kies je dat?

SPEAKER_04 43:18

Als je gaat naar de apotheek of je gaat naar de supermarkt. Eigenlijk als je correct bent, moet dat besproken worden met je kinderarts, om te kijken van in je familie zijn er bepaalde allergieën, zijn er zaken waar we rekening mee moeten houden. En eigenlijk zou je op een medische basis die keuze moeten maken met je ouders. En dan kun je zeggen van eigenlijk, denk ik, ga even naar grond kijken, dat 80% goed is met een gewoon standaard melk, dat ook betaalbaar blijft. Maar er is tegenwoordig zo'n gamma. En dan weten wij ook van ja, je moet maar een studie hebben van allergieën, en plotseling gaat iedereen op hypoallergene melk, zodat die kinderen daar eigenlijk geen nood aan hebben. En dat is iets wat we echt wel weten uit de literatuur, hoe beïnvloed Dat eigenlijk artsen zijn. En ook hoe zelden mensen daarover echt informatie hebben gehad van die melk die je gaat geven. Is dat haalbaar in je situatie? Ga je dat kunnen betalen? Is datgeen dat je eigenlijk ook wel nodig hebt? Ga je dat kunnen niet alleen financieel, maar ga je dat ook kunnen. Heb je voorzieningen om dat proper, hygiënisch te kunnen bereiden? Er zijn nog wel heel wat andere factoren, die ook bij kunstvoeren, moet altijd naar alles gekeken worden.

SPEAKER_03 44:26

Ik heb nog twee vragen voor jullie: eentje waar zeer persoonlijk is, waar ik echt niet van wist, moet ik dat doen of niet, je kind wordt een beetje ouder, groeimelk.

SPEAKER_01 44:44

Omdat alle stoffen, wat de pediaters zeggen, dat nodige stoffen bevatten die ze hebben, die soms uit gewone voeding niet krijgen, omdat ze nog niet goed genoeg eten. Maar je ziet, daar zijn nuanes in zijn.

SPEAKER_04 44:58

Jij zou zeggen van niet? Een kind vanaf één jaar, wanneer het ook vaste voeding krijgt, kun je gewoon volle melk geven aan je kind. Volle melk, we hebben genoeg merken op de markt in België, bevat eigenlijk ook de voedingsstoffen die je kind nodig heeft, uiteraard met gezonde voeding.

SPEAKER_03 45:14

En dan gaan er nu mensen commentaar hebben en die gaan zeggen, wij zijn het enige type zoogdier dat melk van een ander zoogdier drinkt. Moeten kinderen nog koemelk krijgen?

SPEAKER_04 45:28

Ons kind heeft zeker calcium nodig. Calcium zit ook nog altijd in melkproducten, en wordt ook wel aanbevolen voor een goede ontwikkeling aan ons kind. Maar dat gaat dan ook weer samen met de vitamine D. Dat is wel in gebeurd. We vinden het heel normaal dat wij baby's vitamine D geven. Dat is ook gekend. Maar eigenlijk werkt dat veel beter als je dat gaat combineren met calcium. Dat is dat je aan kinderen ingeven. En eigenlijk iedere vrouw zou dat moeten pakken voor later ons bod gesteld, osteoporose, tegen te gaan. En dan zit je echt in het luik van voeding. En dan moet je eigenlijk, denk ik, ja, kundigen en specialisten spreken: hoe zit het nu juist met chemische bindingen van voeding in ons lichaam? En waar zitten onze tekorten? En ook daar moet je eigenlijk een hele uitgebreide bloedanalyse gaan doen om te zien van wat heeft mijn lichaam nodig. Maar mensen, daar ben ik van overtuigd, ook kinderen, die gezond, gevarieerd deden, een beetje van alles, dat hebben eigenlijk al die extra's niet echt nodig. En dat er heel veel opnieuw push zit van conversie, van zondag, er zit van hoge. Dan gaat mijn kind ongezond zijn, maar hebt dat kind een goede appel bij de boer, dat is allemaal even goed. Dat is wel niet goed.

SPEAKER_03 46:42

Dames, wat is volgens jullie goed genoeg? Want het is een heel genuanceerde discussie. Gesprek, waar heel veel rekening moet gehouden worden. Maar als jonge moeder, ik ben net bevallen. Stel dat ik zeg ik zie het niet zitten om borstvoeding te geven, tot waar gaan jullie in jullie overtuigingskracht.

SPEAKER_01 47:06

Ik denk vooral het belangrijkste is dat je info geeft. Waarom zijn wij voor die moedermelk? Dat is belangrijk. Maar ik denk dat het nog even belangrijk is dat we peilen naar wat die mama zelf, en dat we respecteren de keuze die ze maakt. Als zij echt zegt van nee, voor mij is dat geen must. Zij is een even goede mama als jij kunstvoeding geeft, dan als jij borstvoeding geeft of moedermelk geeft. Voor mij is er geen verschil in, echt niet. Omdat dat is heel belangrijk voor je kind die eerste periode. En dat is die springplank voor later. Maar er zijn andere dingen ook even belangrijk. En heb je een baby? Ja, dat zullen zij ook even goed doen. Dus dan maak het niet.

SPEAKER_03 47:52

Ga je toch niet proberen om zachtjes te zeggen. Doe het dan de week. Want die allereerste kolostrum, het allerbelangrijkste.

SPEAKER_01 47:59

Je kunt dat aanraden, dat zullen we aanraden. Maar als die mama zegt nee, is het nee. En ik vind dat we dat echt moeten respecteren.

SPEAKER_04 48:07

Wat ik belangrijk vind is ook wel de fysiologie respecteren. Dat we weten van een kind wordt geboren, het beste plaats, ongeacht of het prematuurkind is of een gezond geboren kind. Laat dat kind even bekomen van die bevallingsreis op de borst van de moeder. Dus de beste plaats. We weten dat dat kind het veel beter gaat doen op alle parameters. Het kind blijft warmer, de glycemie zijn beter. En zie wat er gebeurt en onderbreek dat stukje niet. Slim inhoog. Ja. En laat dat kind op dat moment bekomen. En sommige mama's gaan dan toch zeggen nadien: ik wist dat eigenlijk niet, ik ga toch nog even proberen. Ik denk dat we go with the flow op dat moment moeten gaan. Zeker de mama's die zeggen nu, ik wil dat zeker niet doen. En sommigen gaan toch nog wisselen, ook al is het maar die paar dagen dat ze op de materniteit zijn. Maar wat dat kindje gaat heeft, en dan spreek je van die Colostrum, dat is heel belangrijk. Dat koffielepeltje dat je dat heeft. Maar ik denk dat pushen dat gaat niet helpen, absoluut niet. Maar ik denk wel luisteren, ruimte geven en er gewoon zijn, ongeacht welke zorg die dan nodig hebben, dat vind ik belangrijk.

SPEAKER_03 49:10

Je vertelt daarnet dat je heel graag oma wil worden. Stel dat jouw dochters zeggen, ik ga voor kunstvoeding.

SPEAKER_04 49:23

Ik denk dat ik een klein gespreksal aan doen, maar ik moet omgekeerd zeggen, ik heb een dochter en haar vriendin zei: Ja, ik ga dat niet doen. Want bij mij, in mijn bureau staan er heel veel beeldjes die ik van over de wereld meebreng, van borstchoenende figuren en bevallende figuren. Bij ons is dat een normaal beeld in de living, zal het zo zeggen. En mijn dochter was aan het huilen, omdat haar vriendin had gezegd dat ze dat niet ging doen. Ze zei: Mama, dat kan toch niet? Ik zeg: Ja, iedereen gaat zijn pad in volgen. Dus ook als mijn dochter staan: nee, dat gaat wij zeker niet doen, dan ga ik dat moeten respecteren. Hoeveel hartseer dat ik daar waarschijnlijk van zal hebben, ik zal dat moeten respecteren. Gewoon het gesprek aangaan: van ja, je weet waarvoor je niet kiest.

SPEAKER_03 50:05

Is dat het? Je weet waarvoor je niet kiest, als je bent, weet je waarvoor je niet kiest.

SPEAKER_01 50:12

En het is ook oké als je er niet voor kiest. Je bent oké. En dat vind ik belangrijk. Want mensen die van voor kunstvoeding gaan of moeten stoppen en naar kunstvoeding overgaan, je mocht dat schuldgevoel niet hebben. Want je bent een evengoede ouder op alle andere vlakken. Ik ken mensen die exclusief gevoed hebben, twee jaar aan een stuk, en dan kom je later bij die mensen, die kinderen zijn vijf jaar, en wat staat er op tafel? De fles cola. Ze gaan in de kast de koeken eten en dan denk ik, ja, al je gezondheidsvoordeel dat je daarop gebouwd hebt, maak je gewoon kapot op die manier. Gewoon daardoor. En ja, niet gewoon van het is een feestje, nee, gewoon casual dag en dagelijks. Op elk uur van de dag. Voilà. En dan denk ik, ja, er zijn meer factoren. Er zijn meer factoren. En het is een blijvende inzet dan ouderschap, dat schap je gezegd. Het is niet gemakkelijk, hè. Je moet je zo plazant blijven inzet. Maar zo plezant.

SPEAKER_03 51:15

Heerlijk. Nee, absoluut. Van Balis, Serena de Bonet. Heel erg bedankt om daar hier te komen, wens jullie een mooie middag.

SPEAKER_04 51:23

Dan jullie zijn.

SPEAKER_03 51:33

Deze podcast is een productie van Mama Baas. Redactie is in handen van Jasmine Mercier en Inne Bonte. Evelien Kaihard is producent. En de stem is uiteraard van mij, Siska. Dank je wel natuurlijk ook aan al onze experts voor hun bijdrage. En er bestaat ook een boek van Goed Genoeg. Dat heet Goed Genoeg. en is verkrijgbaar in de betere boekhandel.