Λευκαρίτικο Κέντημα - UNESCO

Στο νέο επεισόδιο του HellenicVoice ταξιδεύουμε στην καρδιά της κυπριακής παράδοσης και γνωρίζουμε το λευκαρίτικο κέντημα, μια μοναδική μορφή λαϊκής τέχνης που κουβαλά αιώνες ιστορίας, πολιτισμού και ταυτότητας. Μια τέχνη που έχει αναγνωριστεί διεθνώς, καθώς από το 2010 έχει ενταχθεί στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Καλεσμένη μας είναι η Ανδρεανή Παναγίδη, ιδρύτρια του FOLKMONA, ενός δημιουργικού εγχειρήματος που γεφυρώνει την παράδοση με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση, επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς στο σήμερα. Μαζί της συζητούμε για την ιστορία και την εξέλιξη του λευκαρίτικου κεντήματος, τις τεχνικές του, την κοινωνική και οικονομική του σημασία, καθώς και τις γυναίκες που το κράτησαν ζωντανό μέσα στους αιώνες.

Αναφερόμαστε επίσης στο εμπόριο και τη διεθνή του αναγνώριση, στους θρύλους που το συνοδεύουν, αλλά και στη σχέση του με την παγκόσμια πολιτιστική σκηνή. Τέλος, εξετάζουμε τη θέση του σήμερα, τις προκλήσεις διατήρησής του και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να παραμείνει ζωντανό και ουσιαστικό για τις νεότερες γενιές, χωρίς να χάσει την αυθεντικότητά του.

Μια συζήτηση για την παράδοση όχι ως κάτι στατικό, αλλά ως μια ζωντανή εμπειρία που συνεχίζει να εξελίσσεται, να εμπνέει και να συνδέει το παρελθόν με το παρόν.

Music by Evanthia Reboutsika. Used with permission. Thank you for letting us feature your music!

Transcript

SPEAKER_00 0:10

Καλώ ⁇ ήρθατε στο Helenic Voice, το podcast που αναδεικνεί τον ελληνικό πολιτισμό. Μέσα από κάθε επεισόδιο ταξιδεύουμε στη λογοτεχνία, την πήση, την αρχχεω, το θέατρο, την ελληνική γλώσσα και τι συνδέσει ⁇ του ελληνισμού με άλλου ⁇ πολιτισμού αλλά και με του ⁇ φυλέλλνε ⁇ σε όλο τον κόσμο. Για σα ⁇ σήμερα στο Helenic Voice ταξιδεύουμε στην καρδιά τη ⁇ κυπριακή ⁇ τη παράδοση ⁇ και γνωρίζουμε μία τέχνη που κουβαλά ειώνε ⁇ ιστορία ⁇ , δημιουργίε ⁇ και πολιτιστική ταυτότητα. Το λευκαρίο κέντημα. Μια τέχνη που δεν αποτελεί μόνο μέρο τη ⁇ τοπική κληρονομία, αλλά έχει αναγνωριστεί διεθνώ ⁇ καθώ τον Οκτώβριο του 2010 εντάχθηκε στο κατάλογο τη άλλη πολιτιστική κληρονομία τη UNESCO. Μαζί μα είναι η Αντρεάνη Παναγίδη, ηδητήτρια του Φολκμόνα, ενό ⁇ ιδιαίτερου δημιουργικού εγχειρήματο που ερευνά και μεταφέρει στοιχεία τη ⁇ Κυπριακή ⁇ παράδοση στη σύγχρονη καλλιχνική πρακτική. Μέσα από τη δουλειά τη, η παράδοση δεν αντιμετωπίζεται ω κάτι στατικό υσιακό, αλλά ω μια ζωντανή πηγή έμπνευση που συνεχίζει να εξελίξετε και να συνομιλίμε με το σήμερα. Στο σημερινό επεισόδιο θα μιλήσουμε για την ιστορία του λευκαρίτικου κεντήματο, τι τεχνικέ του το εμπόριο που αναπτύχθηκε γύρω από αυτό, τι γυναίκε που το κράτησα ζωντανό μέσα στου αιώνε, αλλά και τη σημασία του σήμερα. Αντριάν, καλώζόρησε στο Helenic Voice και για αρχή θα ήθελα να μα πει λίγα λόγια για το φολμόνα και τη φιλοσοφία πίσω από αυτό. Πώ γεννήθηκε αυτή η ανάγκη να συνδεθεί η παράδοση με τη σύγχρονη δημιουργία.

SPEAKER_02 2:30

Κατάρχή να ευχαριστώ πάρα πολύ, ευχαριστώ που με καλέσατε. Είμαι πολύ ευγόνο που είμαι εδώ να σα μιλήσω σήμερα. Νονομάζουμε αντριανή και ξεκινήσα του Φολύνα το 2023, άρα έχει περίπου 3 χρόνια που το δουλεύω. Και ο λόγο που το είχα ξεκινήσει ήταν επειδή εγώ μένω έξω από την Κύρω, εδώ και πάρα πολύ καιρό. Φύγει από το 2014. Και ήθελα να βρω τρόπου να συνδεθώ με την πατρίδα μου. Και τέλο πάντων, ήμουνα σπούδασα στην Αγγλία, έκανα τέχνη στην Αγγλία και λόγω του κορονοίου μου έπρεπε να έρθω πίσω στην Κύμπρο. Και βρήκα τον εαυτό μου να είμαι πίσω στην Κύριε που μετά από πάρα πολλά χρόνια. Και μου δώθηκε ευκαιρία να μάθω λευκαρίτικο κέντημα. Επειδή σπούδαζα και τέχνη και δεν είχα κάτι να κάνω λόγω του κορονοίου, άρα βρήκα τρόπο να πάω να μάθω λευκαρήτικό κέντημα στην κυριαρχία καινοτεχνία. Και πήγαινα για ανάμεση χρόνο κάθε μέρα και μάθα ένα κέντημα. Και όσο είμαι εκεί, έννοιωσα ότι δεν υπήρχε μια πλατφόρμα το σωστή να υπάρχει ένα λόγο να συνεχιστεί αυτή η τέχνη και όχι μόνο αυτή η τέχνη και όλε οι άλλε τέχνε τη κυπριακή χειροτεχνία. Και έτσι βασικά ξεκίνησα αυτή την ιδέα, αυτή ένα μπλοκ, το οποίο ξεκίνησα πήγαινα στα χωριά τη Κύπρου, μιλούσα σε τεχνίτε, και έγραφα βασικά την ιστορία τη κύπρου και τη Κυπριακή χειροτεχνία. Όπου μετά αποφάσισα να δημιουργήσω μια συλλογή η οποία ήταν εμπνευσμένη από τι κυπριακέ παραδοσιακέ στολέ και είχαν μέσα ελικά από τον αργαγιό, το λευκό κέντημα κτλ. Και να βασικά έτσι ξεκίνησε το Φελκμόνα. Ήταν ένα πάθο βασικά για την κύπρο και την κυβέρνηση χειροτεχνία.

SPEAKER_00 4:34

Μου αρέσει πάρα πολύ και πρέπει να πω ότι συγκινήθηκα με αυτή την ιστορία. Συγκινήθηκα, γιατί η νέα γενιά, όπω και ενδιαφέρεται, θέλει να μάθει. Δηλαδή, σου άρεσε πήγε να μάθει για να περάσει στον χρόνο σου. Όμω σε τράβηξε αυτό λοιπόν. Εδώ θα κάνω μια παρένθεση γιατί μου άρεσε πάρα πολύ ότι το φολκμόνα. Ασχολείται και με τι παραδοσιακέ ενδειμα τη Κήπρου. Εδώ θα σε δεσμεύσω για ένα άλλο επεισόδιο γιατί με ενδιαφέρει πάρα πολύ και αυτό. Είναι εξαιρετικό συχαρητήρια, μπράβο. Λοιπόν, και μέσα από αυτή τη διαδρομή, ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν έτοιμα στην κυκπριακή πολιτιστική ταυτότητα είναι φυσικά, όπω είπαμε, το λευκαρήτικό κέντημα. Τι είναι ακριβώ το λευκαρίτη κέντημα. Και πότε εμφανίζεται ιστορικά στην Κύπρο.

SPEAKER_02 5:36

Λοιπόν, το η κεντρία στην Κύτρο πριν από τον 15ου αιώνα κάνανε το αστροπολούμι. Το οποίο αστροπουλούμη ήταν λίγο πιο χοντροκομένο, το λευκαρίτικο είναι πιο τελικά, είναι πάνω σε ελαινό κτλ. Και τον 15ου αιώνα είχα συνέσει βενετή στην Κύπρο και σύχναζαν οι αριστοκράτε περισσότερο στα λεύκα, τα καλοκέρια του. Άρα ήταν οι αριστοκράτη τι κυρίε, πηγαίναν τα καλοκέρια του στο χωριό των λευκάρων. Και εκεί κεντούσαμε. Και κεντούσαν το βενησιάτικο ότι είναι τηλασ το κέντημα. Το οποίο μοιάζει πολύ με το λευκαριτικό. Εμεί το ονομάζουμε ποιτωτό. Άρα, έχει διάφορε ονομασία.

SPEAKER_00 6:28

Μου αρέσει αυτό, ναι, θέλω να μάθω να εξηγήσει αυτέ τα όματα και τι τεχνικέ.

SPEAKER_02 6:34

Ναι, ναι, έχουν ιστορία. Ναι, και βασικά οι λεφκαρίτησε βλέπανε αυτέ τι κοπέλε που κεντούσαν και πήραν inspiration από αυτό το κέντημα. Τα σπροπλύμια που ξέρανε και οι ίδια να κάνουν και δημιουργήσαμε κάτι που ήταν τελείω δικό του. Βλέπαν επίση το μέρο γύρω του, το περιβάλλον του και παίρναν τεχνικέ από το περιβάλλον του και κάναμε αυτό το κέντημα. Αλλά το κέντημα και το λευκαρίτη πήρε χρόνια μέχρι να γίνει το λευκαριτικό κέντημα που ξέρουμε τώρα. Δηλαδή, ξεκίνησε όταν ήρθανε υβαιεντή στην Κύρω, τον 15ο αιώνα. Και σιγά, σιγά, στον 19ο 28 αιώνα, τότε βλέπουμε ότι υπάρχει το λευκαριτικό κέντημα όπω το ξέρουμε τώρα. Άρα υπήρχε μια διαδικασία και όλη αυτή τη διαδικασία έχει έρχεται από τι κοπέλε των λεφτάρων που τι λέγαν πλουμάρισε.

SPEAKER_00 7:47

Πλουμάρεσε. Η λέξη αυτή δηλαδή είναι βενετισιάνη, είναι στην Κύρο το στην Κύπρο. Λοιπόν, ωστόσο, υπάρχει επιρροή από άλλο πολιτισμό, όπω μα εξήγησε. Εσύ όταν το δοκιμασε. Το δοκιμασε, το έμαθε. Πώ το βρήκε είναι κάτι δύσκολο για να μάθει κάποιο. Και θα ήθελα επίση να μα πει τι το κάνει να ξεχωρίζει από άλλα είδου κεντήματα.

SPEAKER_02 8:24

Λοιπόν, το κέντημα του λευκαρίτικο που ξεχωρίζει πολύ από τα άλλα τα κεντήματα. Καταρχήν το φτιάχνουμε πάνω σε λεφικάρίτικο μαξιλαράκι. Τα άλλα τα κεντήματα έχουν ένα κύκλο το οποίο μπορεί να βλέπει στην κλωστή να πηγαίνει από πάνω και από κάτω, από το ύφασμα. Ενώ στο λευκαρήτικο κέντημα γαζόνεται πάνω σε ένα μαξιλαράκι. Έχει το χέρι σου από κάτω και πρέπει να κάνει με το βελόνι σου, να μπαίνει από πάνω κάτω και δεν μπορεί να δεισω από κάτω.

SPEAKER_00 9:02

Ναι, ναι, ναι, κατάλαβα. Και από τι γνωρίζει, Αντριάν, Είναι αυτό, δηλαδή πρέπει να φτιάχνετε τουλάχιστον του καιρού μου που έφτιαχνα, να μπορούσε να ξεχωρίσει πια είναι η καλή με το παντόχμη μέργα. Είναι το ίδιο και σε αυτό, γιατί αυτό είναι κάτι διαφορετικό. Για πρώτη φορά το ακούω αυτή τη μέθοδο που λε.

SPEAKER_02 9:28

Ναι, ναι. Το φτιάχνουμε βασικά πάνω στο μαξιλάκι και να όντο το μπροστά και το πίσω δεν καταλαβαίνει διαφορά. Δηλαδή, και να το έχει και από την άλλη πλευρά δεν έχει διαφορά. Επίση, ένα χαρακτηριστικό του λευκαλή του κεντήματο είναι ότι υπάρχουν δύο ήδη σχάνου. Έχουμε τα ανεβατά και έχουμε και τα κοπτά. Τα κοπτά τα φτιάχνουμε με τον ακόβι συγκεκριμέ κλωστέ πάνω στο λοιπόν το ύφαση. Και μετά μόλι κόψει σε συγκεκριμένε αυτέ τι κλωστέ, μετά κάνει και χρησιμοποιιά την κλωστή σου και το βελόνι σου να φτιάξει το σχέδιο. Και έχει και τα ανεβατά, όπω το λέει λέξη. Κυροεχτικά το πα πάνω πάνω ανάλογα με τι κλωστέ του λινού σου. Και έχει πάρα πολύ μέτρημα. Έχει να βλέπει και να ξεχωρίζει τι κλωστέ πάνω στο λοιπόν το ύφασμα. και μόνο πάνω σε ελληνό ύφασμα γίνεται το λευκαρίτη, γιατί πρέπει να μπορεί να δει τι κλωστέ του, ώστε να χρησιμοποιήσει το βελόνι σου και να φτιάξει τα σχέδια.

SPEAKER_00 10:37

Χρειάζεται μεγάλη υπομονή, δηλαδή πρέπει να έχει πάρα πολύ υπομονή και κυρίω να αποφάσει να ασχοληθεί τέλο πάντων. Και είναι εντυπωσιακό πω μια τέχνη που ξεκίνησε μέσα στα σπίτια και την καθημερινότητα των γυναικών των λευκάρων κατάφερε να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο. Πώ αναπτύχθηκε το εμπόριο του λευκαρήτικού κεντήματο, το παρελθόν.

SPEAKER_02 11:07

Όπω σα είχα πει το λευκαρήτικό κέντημα έχει γίνει λευκαριτικό κέντημα στο 19-20 αιώνα. Και ο λόγο που έγινε τόσο διάσιμοπείμα που είχαν τα άτομα στα ελεύθερα να το βγάλουν έξω στον κόσμο. Και οι άντρε των λευκάρων κάθε χρόνο παίρνουν βαλίτε, τη γεμίζανε με λευκαρήτικά κεντήματα που τα φτιάχναν ή πλουμάρεσε και ταξιδεύαν τον κόσμο και πηγαίναν πόσα σε πόρτα και πουλούσαν λευκαρήτικά κεντήματα. Ξεκινήσαν από την Αλεξανδρία, τη Μύρτι, την Ελλάδα. Και μετά προχωρήσαν Λονδίνο, Παρίσι, Σουηδία και ταξιδέψανε σε όλο τον κόσμο για να μαθευτεί το λευκαρίτικο κέντημα. Άρα αυτό το κέντημα αν δεν ήταν για του άντρε των λευκάρων που του ονομάζανε κεντινάρη, δεν θα έβγαινε το λευκαρήτικό κέντημα έξω και να γινόταν τόσο γνωστό.

SPEAKER_00 12:08

Και θα έλεγε ότι αυτό βοήθησε στην οικονομία του τόπου. Γιατί αυτό ήταν ένα είδο εμπόριο εργοτανε το χρήμα τέλο πάντων στην γύρω αυτό. Δηλαδή, κανεί δεν μπορεί να γνωρίζει ότι υπήρξε και το εμπόριο σε τέτοιο μεγάλο βαθμό με το λευκαρήτικό. Υπάρχει κάποια ιστορία ή κάποιο τρίλο για το λευκαρήτικο που θεωρεί ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

SPEAKER_02 12:38

Ναι, όλο ο κόσμο εδώ στην Κύπροποτε λέμε κάτι για τα λευκαρίτικα. Λένε ότι τον 15ο αιώνα είστε ο Λεονάριο Ταβίνι στα λεύκαρα, στην Κύρο. Και αγόρασε λευκαρίτικο κέντημα για να το βάλει στον τουμορφό, στο Μιλάνω βασικά. Και να είναι ένα θείλο που μα αρέσει πολύ να λέμε.

SPEAKER_00 13:05

Βέβαια. Αισθανόμαστε περίφανοι. Το ακούμε τώρα και ίσω, και ίσω. Δεν ξέρουμε. Ναι, υπάρχει και αυτή η πιθανότητα. Τώρα, είτε πρόκειται για ιστορικό γεγονό, για παράδοση που πέρασε από γενιά σε γενιά, δείχνει πάντω πόσο βαθιά συνδεδεμένο είναι το λευκαρήτικό με την πολιτιστική ταυτότητα τη Κήπρου και τη διεθνή του φήμη. Τώρα, πόσο δύσκολο είναι να δημιουργηθεί ένα αυθεντικό λευκαριτικό κέντημα, δηλαδή πόσο χρονό θα πάρει. Να πούμε δεν λέω για κάτι ένα τραπεζομάτιλο και ένα μαξιλαράκι, όπω είπε, πόσο καιρό θα σε πάρει να το φτιάξει, όπω πρέπει.

SPEAKER_02 13:51

Εξαρτάται από πάρα πολλά πράγματα. Εξαρτάται από την εμπειρία που έχει κάποιο, εξαρτάται με το τι σχέδιο θα κάνει και τι γεωμετρικά σχήματα θα κάνει πάνω στο ύφασμα. Αλλά θα έλεγα περίπου αν είναι ένα μαξιλαράκι, α πούμε, που έχει αρκετό πάνω κέντημα, θα παίρνετε τουλάχιστον μία με δύο εβδομάδε. Ανάλογα με την εμπειρία που έχει η κεντρία. Αλλά τον παλιότερο καιρό που φτιάχνα μεγαλύτερα φτιάχνει συντόνια και φτιάχνει μεγαλύτερα κεντήματα, τα οποία είχαν πάρα πάρα πολύ κέντημα, πάνω και πάρα πολύ δουλειά, πήγαινε χρόνια, πολλά χρόνια, και μπορούσε να είχε και πολλέ κεντήτριε να κεντούνε πάνω στο ίδιο το ίδιο συμβάντονικά. Αλλά να μπορεί και μέχρι και χρόνια να πάρει να είναι κάτι.

SPEAKER_00 14:46

Γιατί ήταν και ένα είδο πρίκα του του κοριτσιού, νομίζω ότι μπορεί από τον καιρό που γενιώταν το κορίτσι, ίσω να έρχισα να τα κεντήματα. Η το άλλο, το σμιλί που νομίζω αν δεν κάνω πολεβόδει. Ναι. Λοιπόν, εσύ τώρα πήγε στη σχολή και το έμαθε. Και πιθανόν πολύ άλλοι με αυτόν τον τρόπο. Παλαιότερα υπήρχαν αυτέ οι σχολέτσι ήταν κάτι που περνούσε από γενιά σε γενιά. Δηλαδή, το μάθανε η μητέρα στην κόρη ή από την γιαγιά και αυτό συνεχίζοντα.

SPEAKER_02 15:22

Ναι, ήταν βασικά από γενιά σε γενιά. Υπάρχουν πάρα πολύ φωτογραφικό υλικό που δείχνει τι κεντρίτρε βασικά να κάθονται έξω από τα σπίτια του και να κάθονται όλε γύρω-γύρω. Ηταν όλε ηλικίε από γενιάδε, μητέρε και πεδάκια, και να κάθουν και να κεντούνε έξω από τα σπίτια του, μαζί με τι γειτόνυσει. Άρα δεν υπήρχε μια σχολή που να πήγαινε. Ήταν κάτι το οποίο ήταν καθημερινά μέσα στο σπίτι του, το έβλεπε καθημερινά. Και ήταν βασικά αυτό που έπρεπε να, σαν κομπέλα από τα ελεύθερα, ήταν κάτι το οποίο έπρεπε να ξέρει.

SPEAKER_00 15:58

Ναι, παλαιότερα υπήρχαν και τα οικοκειρικά λέγοντα στο σχολείο. Και μπορούσε να τον διδέξα. Ναι, στο σχολείο. Λοιπόν, πιστεύει ότι οι νεότερε γενικέ ενδιαφέρονται για το λευκαρίτικό κέντημα ή θα έλεγε ότι είσαι μια εξαίρεση εσύ.

SPEAKER_02 16:23

Βασικά ο σκοπό που ξεκίνησα το φολοκωνα ήταν επειδή ένιωθα αυτό το πράγμα, ότι δεν ήξερε πολύ κόσμο. Δεν ήξερε πολύ κόσμο για τα λεύκα, για τα λευκαρήτικά, για τα κεντήματα κτλ. Αλλά τώρα βλέπω ότι σιγά σιγά αλλάζουν οι νέοι και όντω βρίσκουν και θέλουν να μάθουν διδάσκουν και λευκαρίτη και έρχονται άτομα τα οποία είναι πιο νέα. Γιατί πλέον ζούμε σε μια κοινωνία που είναι πάρα πολύ γρήγορη, είμαστε στη συνέχεια πάνωσα στα τηλέφωνα μα και πλέον ζητά ο νέο να βρει μια σχολεία την οποία θα μπορεί να καθίσει να συγκεντρωθεί, να ερεμίσει, να χαλαρώσει και να νιώσει ότι έχει φτιάξει κάτι δικό του.

SPEAKER_00 17:10

Ναι, και σταματάει να τρέχει, όπω πολύ σωστά είπε, γιατί ίσω να είναι και θεραπευτικό ένα είδο θεραπεία των ακεντήσει, γιατί ναι, θα ερεμήσει και θα φιζωθεί σε αυτό που κάνει. Ποιε είναι οι προκλήσει στη διατήρηση αυτή τη τέχνη σήμερα, γιατί υπάρχει, είναι και επικίνδυνο με τα χρόνια να εξαφανιστεί. Γιατί τώρα, παρόλο που άρχισε ένα ενδιαφέρον και έρχονται είναι ή πίσω, δεν ξέρουμε πώ είναι σε να είναι ένα μικρό αριθμό.

SPEAKER_02 17:48

Ναι, δυστυχώ είναι δύσκολο πολύ να διατηρήσει μια τέτοια οποία θέλει χρόνια να μαθευτεί καλά. Και πλέον σταματήσε να το διδάσκουν και στα σχολεία του στην Κύρκο. Δυστυχώ. Άρα είναι κάτι το οποίο είναι δύσκολο να κρατήσει. Αλλά αυτό που κάνω με τον μπράμπη μου είναι ότι θέλω να δημιουργήσω μια πλατφόρμα που μπορεί να ζήσει αυτή η κουλτούρα και αυτή η παράδοση γιατί θα μπορεί να φτιάξει, α πούμε, ρούχα ή θα μπορεί να πάρει μια δουλειά που θα μπορεί να κάνει αυτό το κέντημα καθημερινά γιατί θα υπάρχει παραγωγή. Άρα πιστεύω ότι η σειρά σιγά στην γίνον αλλάζουν τα πράγματα και ότι θα δημιουργηθούν πλατφόρνε που να μπορεί αυτό το κέντημα να συνεχιστεί, αλλά είναι όντω δύσκολο. Γιατί χρειάζεται χρόνια να μαθευτεί και είναι γι' αυτή τη στιγμή για του νέου ή απλά ένα χόμπι.

SPEAKER_00 18:49

Εσύ, βρίσκεται στο Λονδίνο αυτή τη στιγμή, έτσι αν δεν κάνω λάθο.

SPEAKER_02 18:54

Τώρα είναι κύπρο.

SPEAKER_00 18:55

Είναι κύπτω. Εδώ σε είχα συναντήσει και εδώ στο Λονδίνο. Ενώ ασχολήθηκε και εδώ ή κάποτε, ναι. Ποιο ήταν το ενδιαφέρον, είδε κάποιο ενδιαφέρον εδώ.

SPEAKER_02 19:10

Στο Λονδίνο είδα πάρα πάρα πολύ ενδιαφέρον. Είχα εβδομαδιαία μαθήματα λευκαρήτικών και έρχονταν άτομα κάθε εβδομάδα να κάνουν ελευθερίτικό και θα τα συνεχίσουμε πάλι το Σεπτέμβριο μετά το καλοκαίρι. Αλλά βλέπω ότι επειδή οι κύπρυκε οι Έλληνε στο Λονδίνο δυσκολεύονται να νιώσουν αυτό που περιμάνει την πατρίδα του. Θέλουν να κάνουν κάτι που να νιώσουν κοντά στην κουλτούρα του και στην παράδοσή του. Και όταν έρχονται στα μαθήματα, δημιουργάζει ένα χώρο που είσαι με άλλου κύπριου, γίνεστε φίλη, μιλάτε και μιλάτε για την κουλτούρα σα και μαθαίνει κέντημα. Και μετά αυτό το κέντημα πηγαίναν μεταξύ γυάδε, του το δείχναν. Άρα ήταν ένα πολύ ωραίο περιβάλλον. Δεν έλανε να έχουν κάθε εβδομάδα για να μάθουν αυτό το κέντημα.

SPEAKER_00 20:15

Πιστεύει ότι μπορεί να υπάρξει και ενδιαφέρον από ξένου. Ενώ να μην είναι έλλεινε γενικά και να είναι η Ιταλία ή όποια τίποτε άλλη εθνικότητα, σε έχει ρωτήσει κάποιο, δηλαδή σε αυτή την διαδικασία. Τι είναι αυτό, τι κάνει. Και φαντάζομαι θα αισθάνεσαι πολύ περίφηνα αν χρειάζεται να εξηγήσει την τολεκαρητικό.

SPEAKER_02 20:46

Ναι, γιατί βασικά όταν έφτιαχνα γιατί είχα κάνει μια συλλογή και την πήρα στο Athens Fashion Week και έφτιαχνα βασικά είχε πολλά τα ρούχα, είχαν πάνω το λευκαρίκο κέντημα. Και επειδή βαριών το κάνω σπίτι μου, πήγαινα σε καφενταρία στο Λονδίνο, γύριζε βασικά το Λονδίνο με το κέντημα.

SPEAKER_00 21:06

Με το κέντη, τίτ όμορφο, πολύ ωραία αυτό.

SPEAKER_02 21:08

Και πάρα πολλοί κόσμου έρχονται να με ρωτήσει. Και εκεί μιλούσαμε, του έλεγα τι ήταν το κέντημα, του άρεσε πάρα πολύ ιδέα. Άρα, ναι, δείχνει πολύ ενδιαφέρον. Είναι κάτι το οποίο είναι πανέμορφο να το βλέπει. Άρα, θα έρχεται ένα κάποιο να ρωτήσει τι είναι αυτό, γιατί είναι κάτι όμορφο.

SPEAKER_00 21:30

Έτσι. Και σου δίνεται και ευκαιρία να μιλήσει για την Κύπρο. Το οποίο είναι κάτι πολύ σημαντικό και τελικά αυτό είναι και το πιο όμορφο στοιχείο τη πολιτιστική κληρώνομία, ότι συνεχίζει να εξελίσειτε μαζί με του ανθρώπου. Λοιπόν, υπάρχει κάποιο κομμάτι, κάποια ιστορία ή κάποια στιγμή που σε έχει συγκινήσει ιδιαίτερα μέσα από την ενασχόλησή σου με αυτή την τέχνη.

SPEAKER_02 22:01

Θα έλαβα πάρα πολλέ συμπειρίε, αλλά η μία από αυτήν είναι κάνω train ένα παιδί του δείχνω βασικά λεφερήτικο. Έχει εδώ και ένα χρόνο. Και κάθε φορά που έρχεται, μου στέλνει φωτογραφίε που είναι με τη γιαγιά, τη γιαγιά του είναι από τα ελεύθερα και μένει στο Λονδίνο. Αλλά κάθε φορά μου στέλνει μηνύματα και μου λέει. Έχεισε αυτή τη γεια μου, η γενιά μου με έδειξε αυτό και αυτό που έχει φτιάξει. Γενικά νιώθω ότι αυτή η σχόλια σε φαίνεται και πιο κοντά στου ανθρώπου σου. Όχι μόνο στη κουλτούρα σου και στην πατρίδα σου, αλλά και στου ανθρώπου γύρω σου.

SPEAKER_00 22:49

Πολύ σωστά και πολύ ωραία ιστορία. Και είναι ωραίο αυτό που θέλει, νομίζω αισθάνετε περίφω και θέλει να δείξει τη γιαγιά. Και μετά έρχεται στη δασκάλα του και λέει: Ορίζει, τι μπορώ να κατάφερα. Λοιπόν, και κλείνοντα, τι θα έθελε να κρατήσει ο κόσμο από αυτή τη συζήτηση για το λευκαρίτη και γενικότερα για την κυπριακή παράδοση.

SPEAKER_02 23:15

Ότι το λευκαρήτικό κέντημα είναι αυτό που είναι μέρο μα σαν κυπρι. Και αν θέλουν ποτέ να μάθουν, να μην φοβάται να και άξουν και να το κάνουν γιατί είναι μια πολύ ωραία εμπειρία και το συστήνω να το ξεκινήσει.

SPEAKER_00 23:34

Και να ψάξει το φολκμόνα έτσι. Ναι, η ιστοσελίδα, το η οποία είναι.

SPEAKER_02 23:43

Το folkμona.com. Είμαστε για το Instagram Folkmona.

SPEAKER_00 23:48

Σε ευχαριστούμε πάρα πολύ, Άντρια νέο, που είστε μαζί μα στο Helenic Voice και που μα ταξίδεσε στον κόσμο του λευκαρήτικού κεντήματο και τη κυπριακή παράδοση. Μέσα από αυτή τη συζήτηση μα, καταλαβαίνει κανεί πω η παράδοση δεν είναι απλώ κάτι που ανήκει στο παρελθόν. Είναι μνήμη, ταυτότητα τέχνη και τρόπο να συνδαιόμαστε με τι ⁇ ρήστε ⁇ μα ⁇ , αλλά και με τι ⁇ επόμενε ⁇ γενιέ ⁇ . Ευχαριστούμε και όλου ⁇ εσά ⁇ που είσαμε μαζί μα σε ακόμα ένα επεισόδιο του Hellenic Voice. Μέχρι την επόμενη φορά να είστε καλά. Σα ευχαριστούμε που ακούσατε το Hellenic Voice. Αν πετάστε το επεισόδιο, υποστηρίξτε το, κοινοποιήστε το, αφήστε τα σχόλια σα ⁇ και ακολουθήστε μα ⁇ τα κοινωνικά δίκτυα για να συνεχίσουμε μαζί το ταξίδι στον Ελληνικό πολιτισμό. Μέχρι το επόμενο επεισόδιο, η φωνή του ελληνισμού συνεχίζει.