Invasieve exoten

In een behoorlijk warm tuinhuis raakte na verloop van tijd het water op, maar gelukkig konden David en zijn collega Servaas Schutyser zich laven aan de uitgebreide kennis van Gents stadsecoloog Geert Heyneman, een man met heel veel ervaring met het beheer van invasieve planten zoals Japanse Duizendknoop. Moeten we die 'stoute' planten wel altijd bestrijden, of zoeken we beter naar manieren om ermee samen te leven? En moeten we niet gewoon aanvaarden dat de natuur een dynamisch gegeven is? 

Transcript

SPEAKER_01 0:06

Welkom beste luisteraars bij Plan in het Plant. De podcast waarin alles draait om planten. Aflevering 9. We zitten in mijn tuinhuis, of moet ik zeggen, Zweethut, want het is hier behoorlijk warm. Ik ben hier niet alleen. Ik zit hier vandaag met Servaas Schutijzer. Dag Servaas. Dag David. En met Geert Heineman. Welkom, Geert. Servaas, je bent mijn collega biologie op het Sint-Lieverscollege in Gent. Dat klopt. Heel fijn dat je erbij bent vandaag. Je bent trouwens ook mijn oud-leraar, ik heb een les van jou gehad. Bioloog van opleiding. Mag ik er dan van uitgaan dat je iets hebt met planten of niet zozeer?

SPEAKER_02 0:48

Qua opleiding niet zozeer, want ik heb eigenlijk geen licenties biotechnologie gedaan. Dus ik ben geen klassieke plantkunde of qua opleiding.

SPEAKER_01 0:56

En Geert, jij bent ecoloog en ook stadsecoloog bij Stad Gent.

SPEAKER_00 1:01

Ik werk als stadsecoloog bij de groendienst van Stad Gent. Maar ik ben in opleiding geen bioloog.

SPEAKER_01 1:12

Anne, wat ben je dan wel van opleiding?

SPEAKER_00 1:14

Landbouwingenieur en planoloog, maar wel veldbioloog en al van in mijn jeugd voornamelijk met planten bezig.

SPEAKER_01 1:24

Nu we gaan het vandaag hebben over planten die we misschien liever niet zien, of toch niet hier bij ons. Invasieve exoten noemen we dat dan. Wat is een invasieve exoot? Misschien moet ik met die vraag beginnen. En waarom moeten we daar per se een probleem van maken?

SPEAKER_00 1:42

Een probleem van maken is al een goede vraag. Want afhankelijk van wie je het vraagt en naar welk thema je kijkt, als iets beschouwd worden als een invasieve exoot. Exoot worden beschouwd tussen alle planten die ooit via de mens binnen gebracht zijn, worden beschouw als exoten.

SPEAKER_01 2:08

Al dat niet intentioneel, soms ongeluk zijn.

SPEAKER_00 2:12

Al dat niet intentioneel. Meestal in de meeste gevallen niet intentioneel. Zoals in tuinen is dat intentioneel dat iets gezet wordt, maar als het dan uitzaakt en verwilder, is dat niet intentioneel. Nee, nee, dat klopt. Dus redelijk qua eigen burger soorten die nu, die eigenlijk van oorsprong ook exoten zijn, worden beschouwd als eigen burgers en zelfs als deel van de Haemse Flora. De Haemse Flora, zoals in die mate dat een paar van die soorten staan zelfs op de rode lijst, op de lijst van bedreigde soorten.

SPEAKER_02 2:47

Was het bosjacent ook niet ooit een exoot? Ik heb me ooit een keer laten wijsmaken dat die van het Midden-Oosten zo afkomstig zijn.

SPEAKER_00 2:55

De Spaanse hacent, zeker. De echte Bosjacent.

SPEAKER_02 3:01

Waarom vraag ik het gewoon, omdat je zo'n iconisch plantje was. Met z'n allen naar de bossen trekken om daar dan te gaan aan schoon als natuurkracht.

SPEAKER_00 3:13

Er is een specifieke term voor exoten die al heel lang in teunen gezet worden. Nu noemt dat zelfs ook verwelderingsbollen. Maar die zijn eigenlijk als in de middeleeuwen al gezet. En dat heeft een mooie namen en zelfs beschermd. Stenzen zijn eigenlijk al. Dat hoeft niet.

SPEAKER_01 3:36

Ik las onder andere dat sommige planten die door de Romeinen zijn geïntroduceerd. Het zevenblad, bijvoorbeeld, is als groente door de Romeinen naar onze gewesten gebracht.

SPEAKER_00 3:46

Dat zevenblad een archofyt is, dat wist ik zelf niet. Ik dacht dat dat echt wel een heemste was.

SPEAKER_01 3:52

Of misschien zo.

SPEAKER_00 3:55

De grens tussen archofieten en die hier al zijn, zedert na de ijstijd, want dat wordt als referentie gebruikt, is niet altijd, weten het niet ook altijd. Bijvoorbeeld een duidelijke archefiet. Muurleuwenbakje bijvoorbeeld. Ja, ja, dat is een duidelijke archefiet. En nog bijvoorbeeld waar het ook over getwefeld wordt, wel, de appel, echter de appels, appels staan op de lijst van autochtoon en Heems, maar dat wordt sterk aangetwefeld als van hier is. Het oorspronggebied is de Balkan.

SPEAKER_02 4:33

Maar als ik je even verplaatst in de schoenen van mijn leerlingen, en die zijn nu aan het luisteren, natuurlijk, dan denk je van archofiet, wat is dat.

SPEAKER_00 4:41

Argiofites zijn soorten die tot de 17e eeuw binnengekomen zijn. En dan heb je een nieuw hoofd van exoten die inburgen, de ontdekking van Amerika. En daarna, de 18e en 19e eeuw, heb je eigenlijk de start van de tuincultuur, en heel veel planten van heel de wereld die binnenkomen.

SPEAKER_01 5:04

Ja, dan gaan we er straks nog een aantal van bespreken, een aantal notwaarden gevallen.

SPEAKER_00 5:10

Maar het verschil tussen exoot, en we hebben het nog niet gehad over agressieve exoot, is eigenlijk een appreciatie. Agressief zeggen van het bugert te vlot in en het overwoekert andere soorten, en het doet het te goed, maar wat is te goed? Want bijvoorbeeld een inheemse soort die ook monovegetaties kan vormen, zoalsvaren. Dat worden op moment ook bestreden, dat is dan in natuurbeheer.

SPEAKER_02 5:41

Maar gebruik jij het woord agressief dan, als synoniem voor invasief?

SPEAKER_00 5:49

Dat is de officiële term.

SPEAKER_02 5:52

Er zijn heel veel, je hoort die woorden heel dikwijls, mensen verschillende elkaar gebruiken, omdat er denk ik soms verwarring staat.

SPEAKER_01 5:59

Waarschijnlijk zijn er ook wel mensen die zoiets hebben van wat is het probleem eigenlijk? Er een soort van xenofobie tegen planten die niet van hier zijn.

SPEAKER_00 6:08

Dat is een zeer moeilijke, want dus effectief, dat ik zeg, zijn archefieten die ook in ieder geval hier zijn en die echt ook eigen beurd zijn, die zelfs nadien beschouwd worden als bedreigd. Ik ben ook nog conservator geweest van de natuurgebied en zo'n ding. En ik kan wel zeggen dat ik een licht afwekend standpunt heb, Remeru Visie dan de meesten die meestal nogal strak naar exoten toe hebben. Je doet het minder conservatief. Minder conservatief, meer pragmatisch. Pragmatisch. Zeer pragmatisch. En voornamelijk omdat je als je op lange termijn kijkt, dan kun je je dingen bij afraden. Ik heb zelfs in mijn jeugd, van een INM-boek al lang geleden, dat is gepubliceerd geweest. Je kunt vinden, een artikel geschreven, een uitlokkend artikel. Ik had mijn thesis. Provoceren. Na het maken van mijn thesis binnen landbouw, ik heb mijn thesis gemaakt over onkruid in maïs. En daar heb je over triazineresistente onkreuden en maïs. Dat zijn eigenlijk onkreuden die zich aanpassen aan pesticiden en blijven leven. Dus ook een vorm van agressiviteit, maar ook van we had hier niet.

SPEAKER_02 7:34

Qua natuurlijke selectie. Ja, natuurlijke selectie. We weten we alles van gebruikt.

SPEAKER_00 7:40

Akkers is een zeer stressvol milieu voor planten. Een zeer doorgedreven selectie, uiteraard vertellen.

SPEAKER_01 7:49

Elk jaar omgehoeld, je wordt geleerd in de biologie dat soortvorming.

SPEAKER_02 7:55

Het is daar dat ik juist naar verwees van weten wij als leraar biologie alles van lander heel dynamisch in.

SPEAKER_00 8:00

Daar zijn we heel intensief mee bezig in de vierde. Dat dat zoveel generaties nodig heeft, dat dat eigenlijk in de natuur eerder lang duurt. In de praktijk, bijvoorbeeld in de stad, door een aantal mechanismen, zie je dus in stressvolle omstandigheden en in extreme omstandigheden dat het een van de extreemste is door de mensen gemaakt, namelijk dat je een versnelde selectie soort vorm.

SPEAKER_01 8:30

Wat was er zo provocatief aan je? Ik heb nog niet verteld.

SPEAKER_00 8:35

Mijn thesis gaat over. Het had dan een stuk ook over de Onkruid Flora en zo. Dat ik mij de vraag stel, een onkruidgemeenschap. En hij spoelt een maïs. En hij maïs, echt een nieuwe plantengemeenschap. Die vroeger niet voorkwamen, en eigenlijk die in de maïs zijn na 17e eeuw, is Amerika.

SPEAKER_01 9:01

Ja is de Columbiaanse uitwisseling wordt ook soms genoemd, de Colombian Exchange. Dus dat er heel veel planten van Amerika naar hier zijn gekomen, van Europa naar daar.

SPEAKER_00 9:10

Bewust en onbewust. Het onkruid flora is na de 17e eeuw voor echt ongelooflijk. Maar je houdt ons wel in spanning met het lange omwijd. Lange omweg van maak ik in dat artikel stael ik de vraag van waarom beschermen we graanakers en gaan we naar de toekomst niet? En dan stael ik de vraag van zit er een toekomst in voor maïsreservan?

SPEAKER_02 9:40

Dat is behoorlijk provocatie, kan je de inpak van welk jaar was dat tijdelen, dat is ook een jaar 80 of zo.

SPEAKER_00 9:54

En dat is opgenomen als je over de evolutie en het nadenken over exoten en hoe omgaan met exoten is één element van natuurbeheer. En de evolutie van hoe we ons natuurbeheer zien, is een zeer mooi boek geschreven in de jaren 90 door. Die heeft dat artikel van mij gezien, en dat staat daarin, dat is opgenomen als proef. Dat is wel mooi. Maar dat boek, als je de geschiedenis en ook nadenken over natuurbeheer, dan moet je dat lezen. En dat is door een vogel, die is ondertussen gestorven. Het is een bruggling, die ook op de radio echt tof praatjes kon geven over vogels, die boeken geschreven heeft over hoe wij omgaan met petieren met huisdieren, machige boeken van geschreven. Ik ga nog op zijn naam komen in het boek, maar voorlopig Moeder Natuur naakt van Jan de Smet. Geneteerd. Omdat ook dat aspect, hoe wij omgaan met soorten en dingen, er staat daar ook een hoofdstuk naar.

SPEAKER_01 11:03

Heel veel soorten zijn eigenlijk kenmerkend voor de manier waarop vroeger aan landbouw werd gedaan, bijvoorbeeld akkervogels. Die nu helemaal niet meer passen in een nieuw landbouwsysteem. Dus eigenlijk heel veel natuurbeheer komt neer op behoud van praktijken. Momentopname.

SPEAKER_00 11:26

Dan zie je het vanuit het menselijk standpunt ook. Dat is behoud van, eigenlijk kan je het ook omgekeerd zien. Je kijkt vanuit de plant en vanuit de natuur. Als je honderden jaren naar cultuur, landbouwcultuur, hetzelfde doet. Dan krijg je gemeenschap, en dan krijg je soorten die zich aangepast hebben aan de natuur is eigenlijk echt hoofdzakelijk volgend. Dynamisch volgend. Ja, een soort voor. Ik bedoel, dat is biologie leren.

SPEAKER_02 11:59

Alleen denken wij in termen van decennia. We zijn mensen en we leven een enkele decennia. En wij zien niet dat brede verhaal. Dus we zien een natuurbiedje, of een biotoop of een ecosysteempje verdwijnen of veranderen. En we slaan in paniek omdat het ook allemaal heel snel gaat. Het gaat heel snel, want je kan jou zeggen van ja, het wordt door veel dingen zijn door de mens beïnvloed, en dat is een manier naar naar te kijken, namelijk vanuit het standpunt van de mensen. Maar we zitten in, volgens geologen in het Antropoceen. Er is weinig of niets dat nog niet meer beïnvloed is door de mens op dit moment. Dus is dat ergens ook gerechtvaardigd vanuit dat standpunt te bekijken.

SPEAKER_00 12:52

Maar naar bestrijding toe, van soor. Dus we kijken effectief naar wat dat gewenst is en niet gewenst. Dus als je op de tijdschaal kijkt in een zeer korte tijdschal. Dat wij niet referentie hebben van lange termijn, dat dit ook een termie. Hoe noemt dat nu?

SPEAKER_02 13:12

Korte termijn, denk ik.

SPEAKER_01 13:16

Ik weet wat je bedoelt, is dat niet shift shifting windows syndrome of zoiets. Of zoiets.

SPEAKER_00 13:26

Wat is je referentie? Shifting baseline. En wat is je baseline? En dan zijn eigenlijk van wat zijn de terminen van soortvorming en van aanpassingen en van inpassingen van soorten in de omgeving? En wat zijn de factoren die het milieu en de plantengemeenschappen nu onder druk zetten en veranderen? En is eigenlijk exoten en agrifiek invasieve exoten één element daar. Waarom je een invasieve exot al niet bestrijdt? Dus de reden is dat versnelt, velkomende druk legt op habitat.

SPEAKER_01 14:13

Omdat ze onder andere in competitie gaan met andere soorten, of ook zo'n ziektes introduceren, of als het over bepaalde dieren gaat die geen natuurlijke vijanden hebben.

SPEAKER_00 14:23

Dat voornamelijk omdat ze nog geen natuurlijke vijanden hebben. En nog is wel een belangrijke. Dus bijvoorbeeld in de stad heb je wel degelijk ook, bij die versnelde dingen, die andere groepen van soorten, die volledige gemeenschappen vormen, komen ook snel en versneld. Daarnaast heb je ook een ander geheven waarom je zo agressie exoto te bestreden, nou tolerantie. Volksgezondheid. Kan je daar ook van geven van? Ja, dat is moeilijk. Er is één oud voorbeeld van, namelijk Rozenberenklow. Die wel degelijk, als je er langs een berm langs loopt in de zon, dan heb je brandwonden die serieus zijn.

SPEAKER_01 15:16

Zelfs als je de plant niet aan hebt, de sappen in de plant, als je probeert te verwijderen.

SPEAKER_00 15:25

En een andere die aan het komen is, maar dat we nu nog zelfs. Op de zwartlijst staat nu nog niet bestreden. Ik heb die bijvoorbeeld wel op het leest gezet, van ja, dat is dan net het begin van inburgering. Dat is Alzombrosia. En Alzum Ambrosia is dat een gevaarlijke voor de mensen, dat verlengt het hookoortsizoen. Ja, eigenlijk tot heel het resiste.

SPEAKER_02 15:55

Maar je zegt een volksgezondheid is a priori. Als het gaat over keuzes maken of het gaat bestrijden, of niet, dan zitten wij niet meer op het gebied van exoot of niet exoot, want maar iets te zeggen. Die blauwe walgen die in de waterspoorbaan zitten, die hebben mij twee weken geleden een serieus allergische reactie bezorgd. Ik ben ervan in shock geraakt. Moet je. Alle symptomen zijn er. En dag nadien was het nieuws of een paar dagen nadien. En ik kan niet denken aan wat het anders zou liggen. Dus het was huiduitslag, ademhalingsmoeilijke. En de Blaadmissen. Nee, nee, nee. Waterspoorbaan. Waterspoorbaan is met de kajak dat daar in de club regenwater onder gaan. En dan komt het nu neus. Ik kan wel zeggen, dat is nu één voorbeeldje, maar er zijn ongetwijfeld veel planten die misschien inheen zijn, die dan ook een gevaar zijn voor de volksgezondheid, om middel van dat ze giftig zijn of weet ik veel wat. En die gaan we dan niet bestrijden, omdat ze geen exoot zijn, zijn we dan niet op gladijs aan het komen.

SPEAKER_00 17:20

Die bestrijden, toch wel. Dus een aantal dingen. Blauwalgen wordt die volksgezondheidschade. Dus bijvoorbeeld bruine ratten archeet. Als je het hebt over beesten dan, dat is redelijk duidelijk. Dat dat wordt ook voornamelijk geschermd met de volksgezondheid. Al lang geleden, in welke mate dat dat nu nog een effect heeft, zo je vraag. Dus bijvoorbeeld ook een ander voorbeeld van eenheemsen die niet bestreden worden omdat het gewoon niet gaat. Dat is ook een belangrijke. Dat is die aan het komen. Dat is bijvoorbeeld geen. Dat is een die hier niet was. Teken waar je niet.

SPEAKER_02 18:11

Elke periode spreek je als je zegt ze waar je niet, want de Malaria mug is hier wel toch nog geweest in de middeleeuwen, dacht ik. Maar nu heb je het al wel heel lange termijn. Het is weer de termijn die bepaald is voor.

SPEAKER_01 18:26

Die op eigen houtje opschuiven onder inhoud van klimaatverandering, onder andere. De Malaria mug je zo aan het opschuiven naar hogere 30 graden, middel van het klimaatvering.

SPEAKER_02 18:35

Wat is dat bedoel? In de middeleeuwen zat hier, men noemde dat toen moeraskoorts. Werd vermoedelijk verspreid door de Malaria mug.

SPEAKER_00 18:44

En nu heb je ook tegenmug. En ook eigenlijk eerder schuift.

SPEAKER_02 18:50

Dus moeten we misschien in plaats van bestrijden, meer naar aanpassen en leren samenleven. Het doet mij een beetje denken aan het verhaal van de wolf, er schit nu geen exot, maar voor veel mensen is dat een diersoort die er niet thuis hoort, we willen hem niet, komt hier terug binnen terwijl die eigenlijk inschuift in een bestaand, normaal ecosysteem en eigenlijk een belangrijke rol kan hebben. Maar die ook veel onaangename neveneffecten heeft voor de maatschappij, zoals we ze nu kennen waarin we leven. En de vraag stel van hoe gaan we ermee samenleven of gaan we hem bestrijden, is het niet hetzelfde probleem als met die invasieve exoten. Ik wil de wolf niet op hetzelfde voet zetten als die agressieve exoten.

SPEAKER_00 19:40

Op zich al gezegd ik. Binnen natuur behoudt een minder frequent standpunt van terug. De beleidslijn opgestelde voor hand. Ik heb ten niet zelf uitgevonden. Dat is eigenlijk niet alles sowieso die op de lijst staat, bestreden. Dat is eigenlijk drie in drie categorieën. In drie categorieën. Het eerste is echt bestreden en nultolerantie. En daar heb je twee categorieën in. Heb je eigenlijk, Reuzenbierenclaw, dat een beetje algemeen aanvaard is, die we moeten doen voor de volksgezondheid. Je kan je er ook vragen bij stellen. Maar ik heb daar minder vragen bij dan bijvoorbeeld. Wat van inheemse ook, sommige inheemse ook van we gaan dat uittrekken, in schooltuinen, bij Enzijn, maar ook bij dingen die spontaan komen, Vlakte, Serling en Belzinkruid, die elke archief die een heemse toffant is. Digitalis en zo. Dat mag niet in een zaadmengster zetten, want het is een teun. Ja, omdat we bang zijn dat kinderen daarvan zouden niet kunnen zien.

SPEAKER_01 21:03

Schieten we daar dan wat te ver in door. Je hebt duidelijk maken aan kinderen van je gaat niet zomaar planten.

SPEAKER_00 21:10

Ja, juist hoe ga je er, dat is net zelfs, hoe ga je ermee om? Gevaar met risico's. Maar in categorieën eerst is het echt volledig uitroeiend bestrijden. En dan heb je ook het voorzorgsprincipe van een paar soorten die weet van in andere ervaringen, van andere landen. Early warning. Als je het begin bij introductie, als het nog niet echt heel veel is, dan zul je dat niet in poging doen om dat toch een beetje buiten te houden. Dus dat zijn twee vormen die mij wel een plausibel reden lijken om te bestrijden, dat je niet versnelt en problemen krijgt. Eigenlijk de tweede categorie van oké, ik wil afhankelijk van de plek, hou er mee maar plaatselijk bestreden of leren mee omgaan. Voor mij een van de voorbeelden, is de Japanse duizendknop. Dat is een berucht en exoot. Als daar staat van: ga je dat nu niet bestreden? Dus één kanttekening daarbij is.

SPEAKER_01 22:29

Maar ja, de Japanse desknop ik het er eigenlijk al over hebben, die zie je toch echt overal. Intussen sporenweg, bernen, langs de schelde, zelf hier in het staat, een beetje verder op de stoepje staan.

SPEAKER_00 22:39

Daar zijn je al een belangrijke waar dat staat, langs infrastructuur, heel veel langs infrastructuur. Hoe komt dat? Hoe verspreed je hem dat? Japanse duisknop. Een heel belangrijke vector van verspreiding, is het beheer en de bestreding ervan. Dat is de belangrijkste vector van verspreiding.

SPEAKER_01 23:00

Omdat minder welk stukje dan nog overblijft, kan eigenlijk.

SPEAKER_00 23:04

Om dat een relatief zware machine is altijd gebeurd. Vanaf er zo'n stukje uit het anderste deel van de plant, onderste knopen of ondergerond, huur je dingen niet. Dus als dat tussen een band komt, dan zitten van dat voorlopen is het nog altijd zo dat de Japanse duidelijknoop niet zaait. Nu zijn er tekenen van dat.

SPEAKER_02 23:29

Als ik zo zie waar ze allemaal te voorschijn komen. Soms op totaal onlogische plaatsen, dat er geen teken is van dat er hier een mens ook in waar ze geen mensen ingrijpen, maar ik bedoel geen infrastructuur weg geweest zijn en eens krijg je daar een explosie. Ik volg in, dus dat zal zeker een belangrijk aspect, maar ik begin daar toch aan te twijfelen of we toch niet een uitzaaiing naar de infrastructuur werken.

SPEAKER_00 23:55

Als bijvoorbeeld een tractor beheert langs dingen en dan verder op een stuk, wat helemaal niet staat, hetzelfde ook maait en beheert. Dat is voldoende, hè? Als tussen de banden geraakt een klein stukje, is het van dat.

SPEAKER_01 24:12

Dat zo erg was, was ik mij niet van bewust. Vorig jaar was ik een keer mee met onze vieres naar Komblin, dat is de paasreis. Dat is een plaatje onderluiken waar je zo onder andere site hebt waar ze kunnen klimmen. En beneden aan die rots, in een oude steengroeven, stond er Japanse duizend op. Ik zeg tegen mijn collega, dat zetbaar. Willen we anders die scheutjes. De jonge scheutjes. En we gaan dat laten proeven aan de leerlingen. Dan leren ze ook een keer van: kijk, het is wel een exoot, maar je kan ze opeten. Eigenlijk moeten ze het dan wel volledig opeten, want als ze een stukje zouden laten vallen op een andere plek.

SPEAKER_00 24:45

Nee, nee, nee. Het gaat echt over.

SPEAKER_03 24:49

Oké, dan heb ik altijd bijgedragen voor de ruiterebestreining van.

SPEAKER_00 24:54

Het gaat echt over de onderste verharder knopen.

SPEAKER_01 24:57

Oké, dat zal nog heel erg door staan. Maar ik vind het best wel nog lekker. Het is een beetje friss zurig zo. Rabbarberachtig.

SPEAKER_00 25:05

Ja, alle recepten voor rabarben kan je erop toepassen.

SPEAKER_01 25:08

Dus een beetje, if you can't beat it, eat it als slagzin.

SPEAKER_02 25:12

Ik weet niet of je daarmee in een dynamisch heigig gaat terecht gewoon. Voor een paar scheutjes die je gaat erop eten. Maar wat ik me afvraag is: waar ligt de grens van die explosieve groei van de populatie, zal maar zeggen, van Japanse duizenknopen in West-Europa? Want gelijk wat je komt, ga ik naar Cap Green. Petaat staat daar tegen de flanken, tot bijna aan de branding. Ga ik naar de Pineen. Maak een bergtocht, een bergriviertje. Wat denk je? Ja, Japanse duizenknoop op duizend meter hoogte. Hoe ver gaat het nog? Vooral leer het als zich in een evenwicht instelt. Er zijn toch terecht zorgen te maken bij die plant, denk ik. Je zit nog niet aan zijn plafond. Er zit nog geen enkel teken dat er een evenwicht in stelt of een nivellering van die populatie is.

SPEAKER_00 26:14

Een stedelijke omgeving, zie je bijvoorbeeld een van de manieren om hem te integreren. Klimaxvegetatie hier, zelfs met klimaatwijzingen, is nog steeds bos. Nog steeds bos. In bosomgevingen had hij ook niet echt.

SPEAKER_02 26:31

Ja, exact. Ik aantal jaar geleden, ik denk 2014, 15. Was toen veel comotie rond het stuk schelden tussen Gent. Toen malig WNZ, de Waterwegen Ziekanaal, het huidige Vlaamse waterweg, heeft toen alle bomen die op de dijk stonden, allemaal af met de grond gelijk. Toen wij de actiegroep op reageerde van ja, wat is hier aan de hand, was hun rekluk, dat is officieel een bevaarbare waterloop, wat het al de facto lang niet meer was. Dus de oevers moeten vrijblij voor het zicht van de schepen. Knots gekke redenering. Een paar jaar later, ik denk het volgende seizoen. Daar waar die bomen weg waren, ga nu maar kijken. Ik heb er foto's van gemaakt. Vol met Japanse duelskoop. Je weet wel welk stuk dat is. Die witte appartement, gewou, een deskelbergen stuk daar. Dus dat waren allemaal bomen, die hebben ze weggedaan. En waarschijnlijk een combinatie van de bomen wegdoen, en introductie van waarschijnlijk een paar stukjes. En nu zijn ze allemaal Japanse duelskroop.

SPEAKER_00 27:46

Dat is een voorbeeld weer van langs infrastructuur, waar ook die stukjes, die verspreiden zich natuurlijk ook via het water.

SPEAKER_02 27:53

Wat ze zo'n voeite kunnen beginnen met een na te denken voordat ze een boom wegdoen. Want die bomen zijn inderdaad nog altijd zozeconcurrenten voor die Japanse Duel.

SPEAKER_00 28:01

Hoe ze staan tegenover bomen langs water lopen, dus het mag geen hoogstamboom staan binnen de eerste 20 meter van dat ding, principieel. En dat is een bepaling uit de 18e eeuw. Er is geleidelijk aan evolutie en hoe ze er mee omgaan. En trouwens, langs de schelde is dat ook voor mij een voorbeeld van een shifting baseline. De reden van de barmen, verder just daar, die ene kant. Waren vroeger bebost gereden. Daar waren geringen, waren wellicht oogst, van manvlegder, maar ja, altijd afgedaan. Bijna twee jaar, drie jaar is afgedaan, maar ze waren eigenlijk hakgoidkanten. Nu spreek ik over hoogstambomen, niet over gringen. En dan langs waterlopen kun je op die bermen bij hoogstambomen die lagen, is eigenlijk naar beheer. Er is wel iets voor te zeggen dat niet zo evident is, omdat die bomen eigenlijk niet zo stabiel staan, en je hebt altijd probleem geven na de stabiliteit van de deken. Da is wel iets voor te zeggen. Maar bijvoorbeeld. Zwarte Els verstevigd, toch oefenig? Het aantal verstevigen. Dus die zou eigenlijk een rust genoeg kunnen zijn eigenlijk. Maar hoe ze er mee omgaan, kan ook evolueren in mijn natuurbeheer. Bijvoorbeeld nu zeer recent, de Brachtse vaart. Vanaf het Blauw Brachten uit. De laatste tientallen jaren verbost en hebben ze deels al van vroeger dan het eerste wel van afdoen, in hakgoud gezet. En dan u vijf jaar geleden kwam het binnen bij de stad met de vraag, want wij zijn alleen maar adviseren van we gaan je ecologisch daar gefaseerd, hakgoudbeheer doen. Een stuk, dan een stuk, en dan nog een stuk. En is even gevraagd van zou je misschien eventueel anders willen doen en ik wil je wel adviseren hoe je dat dan doet met de natuur mee. Namelijk, dat is aan het verbodsten, dat is machtig mooi. Als je het begint te kappen, een hakgoid maakt, dan ga je het om de vijf jaar cyclies altijd moeten doen. Maar het staan daar echt met bomen in die eerder verstevigen en mooi recht staan. Het is voornamelijk boven- en onderkant. Die maakt dat je dat je altijd gaat afdoen, want die groeit in de verlichtingspalen aan de weg en beneden in het water. En dat is nu een suggestie gedaan om selectief te kappen, de boomvormers die aan de kant staan en de rest te laten staan. En niet in hakgoodbeheer, maar gewoon de bosvorming, de spontane bosvorming, te laten gecontroleerd verder gaan met selectieve midden. En ze hebben dat omarmd. En nu vinden ze mee, wat ze vroeg niet vonden, als ecoloogieerder tof. Omdat dat minder. Ja, het kan evolueren. En ja, bijvoorbeeld daar is een zeer goeie berm. Dat is een machtige mooie. Toen is ongelooflijk interessant naar Exoten ook, die berm. Omdat dat een schrale berm is. En daar staan tussen eerder 70, 80 soorten houten spontaan, waarvan de helft uit de tuinen komt, en de helft eigenlijk inheemste zijn, maar ja, die komt voor een stuk ook in het tuinen, daar zie je eigenlijk heel mooi de klimaatwijziging. Dat is een belangrijke, dat is je referentiebeeld. Bijvoorbeeld aan de kust is nu voor deunen, heb je eigenlijk een versnelde verbossing van de duinen, door verschillende factoren, dus zijn er niet uit wat nu eigenlijk de hoofdfactor is die maakt, dat dat nu versnelt verbost. En dan bijvoorbeeld een van de live dunnias is exotenbestrijding. En wat staat er daar onder andere op van Exot, dat ze nu bestrijden. Daar moet je toch iets meer over nadenken. Steen, die eigenlijk dat is één die aan het komen is. Als je naar het klimaat kijkt, dan wordt het klimaat hier volgens de modellen, binnen enkele tientallen jaren, eigenlijk de vegetatie, volgens de modellen van Bordeaux, Aquitaine. Wat is dat? Het klimaxbos, daar is Elisetum, dat is eigenlijk een wintergroen bos. Maar de kuststrook en stad, is eigenlijk tientallen jaren voor. En heb je eigenlijk nu versnelden, dus je kekel 30 jaar naar planten, en nu heb je de laatste tien jaar. Vroeger waren er ook steenken en andere in parken gezet, maar die zeiden nul niet. Nu ineens valt. Dus ja, ze zit eigenlijk in een nieuwe.

SPEAKER_02 33:06

Want ik vertel tegen mijn leerlingen van ja, plataan, die gaan we niet mee inventariseren, want die zijn aangepland. Je kijkt alleen naar naar wat je wilt vindt tussen de tegels, de tegels. En komt het toch wel in af met een zeiling van een plataan. Ik denk de eerste keer in mijn carrière dat ik dat tegenkwam, het zou misschien wel een tijdje bezig zijn. Maar het is wel de eerste keer dat in de leerling zo. Kijk, hier een zeiling van een plataan. Dus ik dacht van nu moet ik mijn.

SPEAKER_01 33:37

Hetzelfde met die hemelboom.

SPEAKER_00 33:41

Dat dat uit.

SPEAKER_01 33:42

Ja, maar we laten dus een leerlingen op Scientify gebruiken en dan krijgen ze zo. Ik denk dat dat dan identificatie daarbij verwilderd of zoiets. En we zeggen inderdaad tegen de leerlingen: geen aangeplanten of exotisch. En dan is die hemelboom komt elk jaar terug. Die staat er ook op heel veel plaatsen.

SPEAKER_02 34:00

Maar die plataan gaat dus ook nog een uitzaaiende plant.

SPEAKER_00 34:04

Dus die ben je spontane struelen en bossen en parken aan tafel, om te kijken van mensen leest. En al discussie had met de beheerder van waarnemingen. Waarnemingen.be de hele tijd mijn dingen op verwilderd zetten. En ook dan vroeger ging ik redelijk veel op stap met Hent, die nieuwe soort zoeken die komen. Samen met de huidige auteur van de Flora van België, Filip Verloven. En dan mail ik zijn dingen, maar dan ben je gedood nodig. Het moet echt eigenburg zijn, en dat staat veranderen. Dus dat staan altijd verwilderd. Dat is gewoon eigenlijk. Simpel, dat is eigenlijk. En bij mij, als je dan een heeft van welke soorten wil je vond, je moet al aanklikken, exoten en verweld, moet je al aanklikken om je echt lijst te zien. Maar ja, dat is gewoon dat. Dat is gewoon de tijd die maakt. En waarom is dat juist interessant? Omdat je ziet wat. Soorten aanplanten. Het makkelijkste om te zien was eigenlijk.

SPEAKER_01 35:17

Wat er nu al aanslaat.

SPEAKER_00 35:19

Wat aanslaat en wat niet, bijvoorbeeld Laurus Nobilis. Dat is echt de laatste vijf. Ik heb hem al op meer dan tien plaatsen gevonden. Lorien in de vloot.

SPEAKER_02 35:29

Ja, en mijn tuin ook. Ik was rood verbaasd. Een zailing die van zijn eigen gekomen is.

SPEAKER_00 35:35

Weenstok, Vitis Finife. Dus zeilingen, dat was dus nul, de bot, niets tot nu. Echt v jaar, zo ongeveer. Aan de kust hebben ze nu Stening. Lifedonias is een exotembestredingsprogramma, maar eigenlijk ook een campagne naar het publiek toe. En daar wordt dus ook stenen en de dieren mee geviseerd. Waarom is het verweld? Omdat hij is niet opgeschoven. Hij komt via Teun in. Maar even hoe, alle Taxus. Dat is ook een kennissoort van Elisetum. De klimax vegetatiedieren. Dus wintergroen Bosgroen. De belangrijkste soorten zijn eigenlijk, als je N heeft, staat dan altijd op zeer zeldzaam. Maar die zaids, dat is niet schoon, dat is eigenlijk taxus en ilex. Dus een taxus en ilexus.

SPEAKER_01 36:33

Hulst. Want de taxus die we nu nog in het wild zien, ik dacht dat dat. Nog zo'n andere die we daar vaak zien aan de Portuscanda, is Vlinderstruik.

SPEAKER_02 36:44

Ja, maar niet alleen met autisch.

SPEAKER_01 36:47

Overal, ik was vanmorgen in het Wonderwoud, in Groenpool, hier drie kilometer vandaan, staat er ook Vlinderstruik. Dat is echt ongelooflijk.

SPEAKER_00 36:55

Bijvoorbeeld een bleed daarvan. Hoe ga je daarmee om? Waar die spontaan uitkomt, en dat is niet dat dat massieve vormt. Leer ermee omgaan en laat het staan. Maar bij aanplant to, je soortenkeuze, wat je dan aanplant, het is niks zoot. Dat is dus ook dingen van ja, maar we zetten die niet. Maar daarvoor je ook niet verwijderen.

SPEAKER_02 37:20

Hij is wel ook behoorlijk invasief, maar is het subjectief als ik zeg, hij veroorzaakt minder problemen dan de Japanse duisknopen, omdat hij meer inpast, hij is goed voor vlinder, je voelt nektar produceren, voor het nekta insecten die netar willen, is je geweldig, dus die hebben daar dan een voordeel bij. Veel mensen vinden hem mooi en hij schiet overal, maar hij verdringt toch geen andere soorten, kan eigenlijk overal goeien wat het hem uitkomt.

SPEAKER_01 37:57

Maar zijn de effecten soms wat subtieler? Ik kan mij inbeelden als zo'n vlinderstruk heel veel bestuivers en vooral vlinders aantrekt, dat dan misschien betekent dat er andere inheemse planten minder bezoek krijgen van bestuivers, zeg maar iets.

SPEAKER_02 38:12

Als je kijkt naar een strook waar die vlinderstruik staat, en een strook waar Japanse duisknoop staat, en die strook met Japanse duisknoop onder het bladerdek van de Japanse duisknoop een woestijn, waar niets kan groeien. Volgens mij ook omdat hij toxines afscheid in de grond via zijn wortels. Wat hem zo agressief maakt, terwijl die vlinderstruik past zich in tussen de rest. En voor de eerder behoudste gezinde conservator. Zal het een probleem zijn, want hij vindt dat hij er te veel staat. Maar is het echt een probleem dat die andere soorten gaan wegdringen? Zoals die Japans uitgroep was.

SPEAKER_00 38:55

Afhankelijk van natuur dan, moet je kijken naar exoten en dingen, maar ook naar andere indemse soorten, bijvoorbeeld. Wat is je doelhabitat en vegetatie. En hoe strak is dat? Of zet je eerder in op. Bin natuurbeheer wordt er nogal heel strak, en de laatste tijd nog strakker. Europese nummerkenshabitat 6510 en dan dingen natuurdoelen, en alleen maar die dat je kunt aanduiden in natuurbeheerplannen. Redelijk strak van oké dat. Daarnaast heb je eigenlijk ook heel veel soorten en habitat die eerder gebonden zijn aan structuurrijkdom, dan echt aan pure habitat.rijkdom maakt in sommige gevallen niet veel uit als dat nu een vlinderstruk is, maar vlinderstuk is naar bestuvingen en dingen is sowieso veel minder interessant dan rozen bijvoorbeeld. Dat is eerder een valse magneet. Dat is toch.

SPEAKER_01 40:06

Ja, wat ik dus eigenlijk aangevat, is dat soms meer kan gaan dan enkel verdringen van planten, maar dat er andere ecologische effecten zijn. Bijvoorbeeld de reuzenbalsamine is toch ook zo. Die gaat heel veel bestuivers aantrekken die daardoor niet de weg vinden naar inheemse soorten. Ook omdat die zo lang bloeit en zo sterk ruikt en daardoor of klopt niet wat ik zeg.

SPEAKER_00 40:28

Ik weet het niet. Ik weet wel dat ik ooit een beetje verbaasd was met de opmerking. Dus die opmerking had en het ging daar niet over een zoolte, het ging over eenzaai van inheemse. Bloemengsbloemengsels op de schilven in de Blaarmees. En daar stonden er al een aantal. Dat was al bijna een noemen ze een KUSTRI, eigenlijk een antropogene, bloemrijke rugte. Antropogeen was zeggen, dat is een mengeling, maar wel inheemse soorten, maar niet noodzakelijk. Graslandhabitat van hier, maar dan heer van heide en duin, bijvoorbeeld, dingen die hier niet. Dat was wel beschoten als eenheemse dingen, en dan kreeg dat ook connotatie, zeer waardevol, biologisch. Maar je kunt dat ook, daar hebben we dat dan was dat al een beetje, maar daar hebben we dat dan eigenlijk voegen, omdat het een schitterende huve was, en dat je eigenlijk weinig natuurlijk in de omgeving hebt, ook ingezaaid. En dan de eerste jaren of een paar jaar naid, nu zijn het veel minder soorten die daar nog staan. Maar wel, met Marjoleen en dingen is dat nog altijd een machtig en nog altijd een rejek. Maar bijvoorbeeld toen, in die eerste jaren, was dat Horeanse Daasleer nog bekeken naar bestuers, na wilde beden. En op een bepaald moment zaten er 85 soorten wilde bijen. Dat is zeer goed, en ook zeldzame soorten. Maar hoe komt dat daar? Enerzijds, van waar komen die? Deels had je daar andere bloemerrijke reugden, zeer bloemerrijke dingen die daarnaast lagen, namelijk de spoorwegbermen. Maar dan kwam er een uitspraak van Martiin Hermy, natuurbeheer, mijn boek en die dingen die zei, dat trekt. Dan dacht ik vane. Ik vind niet dat dat echt klopt. Dus wel degelijk, het argument van je trekt eigenlijk soorten van de meeste ernaar. Dat zijn niet dezelfde soorten. Dat is wel hetzelfde als poor. Maar hij zet dat wel prof. Natuurbeheer, zeiden van eigenlijk die enzij maakt dat je het er niet overinzij. Maar ik heb even veel problemen inzij dan met die exoten, zelfs, maar momenten meer, omdat dat meer aanvaard wordt. Verbetert de natuur.

SPEAKER_02 43:01

Wat mij intrigeert bij die invasieve exoten, zoals de Japanse Duisknoep, die komen uit het verre oosten. China had ik mij laten vertellen, en niet uit Japan.

SPEAKER_01 43:15

Waar groeit je vooral op vulkanische. De reden dat hij zo snel eigenlijk kan als pionier grond gaan bezetten, is omdat hij in een zeer dynamisch milieu leeft met heel veel vulkanenbarsten.

SPEAKER_02 43:29

En dan komt hij ergens terecht voor hij weinig, wat het eigenlijk zeer gunste omstandigheden heeft, en gaat hij gewoon helemaal los.

SPEAKER_00 43:36

Ik dacht dat hij van Japan, dat voornamelijk daar een cultuur gewas was, een fijne groente. Dus daar wordt dat aanzien als gezet als fene groente.

SPEAKER_01 43:50

En is naar Europa gehaald ingens in het begin 19e eeuw, denk ik.

SPEAKER_02 43:54

Volgens mij zijn er verschillende momenten, introductiemomenten geheerd.

SPEAKER_01 43:58

Diegene die we hier overal rondzien, Ontsnapt zijn uit Leiden.

SPEAKER_02 44:02

Uit Leiden, dat klopt. Het zijn plantentuin achter.

SPEAKER_01 44:06

Filip Frans van Siebold heeft die ingevoerd in Leiden en in Daar de Hortus Botanicus, denk ik. Ja, heel beroemde planten ten botanische tuin.

SPEAKER_02 44:15

En ik denk dat die vandaag de dag op nog heel veel momenten ontsnapt uit bloemenwinkels. Want die wordt gebruikt in als vulblad in ruikers. Nee, ja wel?

SPEAKER_00 44:27

Ja, maar dat denk ik niet. Dus eigenlijk, bovenaan het blad en dingen, dat worden het niet.

SPEAKER_01 44:35

Ah, nee, nee. Ze worden wel gebruikt, maar dat is geen oorzaak van verspreiding, dat is wat je zegt.

SPEAKER_00 44:41

Hoe ze verspreiden. Maar echt wel door, voornamelijk een kleine stuk houten stukken beheer. Maar dat, als je trooms van Arnoud Schwanpoel ook nog een keer studie gedaan, we kijken wat dat er allemaal binnenkomt, via banden van auto's. Trouwens, weet je wel, een van de plekken is, wat Filip van Loven had nieuwe introducties gaan zoeken op campings. Voornamelijk Campings. Serieus. Zuid-Europese soorten komen hier binnen, voornamelijk via Campings. En via wat? Banden. Via de banden van.

SPEAKER_02 45:26

We voeren de Schengen zone af en we introduceren onze metting zones aan de grens.

SPEAKER_01 45:34

Ja, ook heel veel soorten zijn waarschijnlijk verspreid, gewoon die aan de schoenzolen blijven hangen van wandelaars en zo bijvoorbeeld. Wordt daar niet gezegd ook van daar die Japanse bijvoorbeeld is toch iets wat zich ook verspreidt. Wegbry, dat is natuurlijk geen.

SPEAKER_00 45:49

Dan noemen ze de in Amerika. Dus weegbrie, is een exoot daar. Die via voedsel en dan noemen ze de. Ik kan u niet helpen. Het voetspor van de blanken.

SPEAKER_02 46:06

Dus de weegbring in Amerika is een exoot. Een invasief exoot.

SPEAKER_00 46:10

Maar ja, invasief en niet invasief en problematisch en niet problematisch.

SPEAKER_01 46:14

Mag ik er anders nog eentje tegenaansmijden? Want de Westerse Karmozijnbest. Daar wat ik het nog over hebben, ik heb die voor het eerst gezien op vakantie in een dorpje in de Ardes. Een beetje de Svennenkant van de Ardes. Eigenlijk een plek waar ik al heel mijn jeugd ook op naartoe ging, omdat mijn ouders daar vakantiewoningen hadden. En plots was die daar, die plant. Ja, zo, hoe moet ik aan het beschrijven, een plant waar er zo donkere zwarte besjes op komen, ook rode stengels. En nu zijn er bepaalde, maar ik ga er nog altijd regelmatig naartoe. Nu zijn er bepaalde stukken. De oude Wijngaard bijvoorbeeld, die vol staat daarmee. En dan was ik eens gaan wandelen, ondertussen ook al acht jaar geleden, in de Balkan. En daar zag ik hem in Montenegro en in Albaë. Maar sinds kort heb ik hem ook in Oostek gezien.

SPEAKER_00 47:07

Het is al algemeen hier. In het steeds komen.

SPEAKER_01 47:10

Ja, ik had hem nog niet vaak gezien, maar hij staat dus ook in het Lotus. Een bosje achter de Lotusfabriek. Maar je bent waarschijnlijk langer op het spoor. Als ik hem zie, trek ik hem uit.

SPEAKER_00 47:24

Dat is niet één van die reeks die nu aan het komen is, dat is al veel langer. De versnelling ervan is nu in die laatste jaren een aantal soorten, bijvoorbeeld die Alsmambrosia. Vroeger zag je dat, alleen maar waarvoer zo uitgegoid worden. En nu verspreid. Er zit bij bepaalde soorten versnelling op. Carmousijnbus is ook van de. Maar de verspreiding, de vector is.

SPEAKER_01 47:55

Vogels, denk ik, niet, omdat ze de beste eten en dan zo verspreiden.

SPEAKER_00 48:00

Dus als er één plat, dat is verspreiding. Dat zijn zangvogels en een kilometer. Redelijk grap.

SPEAKER_01 48:08

Maar in bepaalde gebieden, in Zuid-Europa, onder andere in de Savannen, is dat echt enorm snel aan het gaan, merk ik als ik daar.

SPEAKER_00 48:16

In de Savannah ben ik vorig jaar geweest, een kampen aan het Water. Daar heb ik een aantal ervaringen gehad met exoten. De relativiteit. Dat was voor mij echt wel een ervaring. Een exot die daar in opkomst is, immens. Die ga je nog niet herkennen. Je herken hem nog niet. Ik ken hem omdat ik. Laat ons niet langer in het ongewust zijn. Artemisia Verlusium alsum. Je gaat onze meevoet, Artemisia Vulgaris, dus dat is dummevoet. En dan hebben we nu een aantal soorten die aan het komen zijn. Heel moeilijk te herkennen van onze eenheemste. Het belangrijkste kenmerk is dat hij naast zaaien, dat hij ook, net zoals Japanse Duistknop, maar kleine stukjes, maar wortelstokjes. De Inheemse zijn brave. De alder niet geknipt wordt in de podcast. De westerse en de Oosterse bijvoet, waarvan een belangrijke soort Artemisia Princeps, die trouwens een machtige naam heeft, Artemisia van de Prinsen Princeps. Omdat dat een fijne mock savan in Japan weer en heel fene groente. Maar bijvoorbeeld daar in Seven, ook Japanse Duitenloop modal van Savannah. Als ik dan zag, naast langs infrastructuur en waterlopen en dingen hoe verspreid op korte tijd dat Artemisia Velutiorum. Ja, wat to do it is niet gekend. Het is erger dan als ik dat daar zag. En dan mijn andere ervaring in daar. Een van de oudste bamboeten in Onduzen.

SPEAKER_01 50:18

De bamboezie. Maagte.

SPEAKER_00 50:24

Heel leuk. Collectie, bamboes. En het slotte ervan is, dat is dus al heel lang. Dat is eigenlijk op een bank, rivierbank. Ja, aan de cardon. Het is redelijk groot. Er komen duizenden duizenden dadelijk toeristen langs. Dat is een heel ding. En toch is dat. De basissoorte die daar staat: bamboe, invasief exot en zotten. Dat gebied is ook aangeduid als Natura 2000. Voor hepitofauna en voor dingen, de streekst van heel de omgeving. Alles zit daar. Dus van amfibien en slangen, alles zit daar. En ze hebben dan plankartjes met aan de vogels en dingen zit. Dat is ook zo van oké, als dat lang genoeg eigenlijk is, met hoofdsoort bamboe, dan krijg je ook rekennatuur na 100 jaar. Dus wat is dan magal van het verhaal nadenken?

SPEAKER_02 51:30

Naden van deze is bestreden, maar toch zoals ik dat pas zei, proberen samenleven en intoon te houden. Regulier, misschien bestrijden.

SPEAKER_00 51:42

En misschien toch een gekeken van mijn introducties van moet je niet een beetje indomen, dan je ook wilt van introducties genoeg. Als een soort hier wel graven, dan gaat hij graag. Dus je moet niet nog een keer extra ook niet over enzaaien en heemse zorgen, maar ook goed nadenken. Over dingen, als over planten is dan oh maar ja, dat is toch een verrijking. Als het gaat over, bijvoorbeeld rode bosmuur die wilt uitbreiden en verplanten. Dan moet je echt een hele studies doen om dat te doen, want een diersoort introductie. Bij vesten gebeurt dat ook al veel makkelijker veel. Maar dan is het een hele studie. En bij planten, zay maar. Ik zou niet over dingen. Ik pak het even. Je moet wel niet zeggen dat je niks moet doen en dat je geen aandacht moet gaan hebben. En ook van hoe je ermee omgaat, bijvoorbeeld nu, wat ik zei in de stad, een nieuwe invasieve exoot, is Mexicaans Madlifje. Een heel schoonje, dat gaat zeker aanzien. Ringeron Carventianus. Het is een Madlifje, maar het is een oogeplant. Het broek, zeg Mallifjes. En die is eigenlijk lang gezet als balkonplant. En die is van het balkongeval.

SPEAKER_01 52:59

In Rigiron, maar dat is een soort van Fijnstraal.

SPEAKER_02 53:02

Ja, het is de Fijnstraal. Het is de Muurfijnstral. Het is de Muurfeinstraal die bedoeld. Dat is een andere naam, het van de plantje.

SPEAKER_00 53:14

Mexicaanseef, onder andere. Maar nu bijvoorbeeld in de stad. Visserij, muurvarenvegetaties. Prachtig. Maar hij verdrengt wel ongelooflijk. De andere inemse varenvegetatie die overwokkert wordt. En dan ga je helemaal gaan uitrijden, of niet? Dat is ook een heel dynamisch milieu, die muurvarens, maar nu, en ik kan je verzekeren, we hebben een inventaris gemaakt van varens. Dus er stond geen één. In 2005 stond er geen één. En nu verdenkt anderen en is dat dan erg, want de muurvegetatie, bijvoorbeeld Blaasvaen is onveer verdwenen, en dat is dan door lichte verdroging. Andere varens doen beter. Maar bijvoorbeeld op bepaalde dingen zie je dan alleen maar Mexicaans, man liefje nog. En dan is de vraag en schoon. De eerste Nederlandse naam dat ze uitgevonden was dat.

SPEAKER_02 54:20

Het is waar en je neemt wel, maar ik woon daar en ik zie hem eigenlijk dit jaar ten opzichte van vorig jaar eigenlijk enorm. Het zegt op van jaar op jaar dat je hem ziet toenemen. Je moet geen metingen doen, je ziet hem eigenlijk exploderen.

SPEAKER_00 54:33

Veer leen stond er ongeveer niet. En de wisserij zelf. Is eigenlijk als je op Vlaanderen en Nederland naar muurvegetaties. Samen met de voorkaai en dan in Ostende een muur, dat zijn de rijkste van zeer mooi. Heel bijzonder.

SPEAKER_01 54:56

Die keuze die jij maakt als ecoloog: wat doen we, trekken we het uit of niet, of welke planten gaan we er gezet, eigenlijk iedereen met een tuin maakt dezelfde keuzes. Voordat we de opname begonnen, we zijn door de tuin gewonnen om naar hier te komen. Je had al direct een aantal invasieve exoten in de Smizen. Dus ik ben niet goed bezig dan, neem ik aan.

SPEAKER_00 55:19

Als mensen verbinding Bonariense zetten, dan zag ik dat. Dat zijn toch soorten genoeg mooi. En weet je wel dat dat een agressiever is?

SPEAKER_01 55:32

Ik wist wel het een Argentijnse soort, denk ik, maar dat hij invasief zou zijn, dan wist ik nog niet. Ik probeer dat wel een beetje.

SPEAKER_00 55:40

Die gaan nooit ongelooflijk domineren.

SPEAKER_01 55:44

Als het niet nodig is, en er zijn mooie alternatieven, dat is een beetje dan de inslag. Streep hebben bij het.

SPEAKER_00 55:53

Een belangrijke insteek van je tuin was ook van ja, ik maak het bloemrijk door beheer, door verschraling. En dan zie ik wel wat er komt. Dat is met de natuur mee, met eigenlijk je zode en evolutie. Dat is eigenlijk effectief een bodemvolutie dan. Dus dat is ook een natuurlijk proces, bodemvorming.

SPEAKER_01 56:11

Toen we een keuze moesten maken van een boompje bij het terras, heb ik ook zitten kijken van wat trekt er nu het meeste soorten aan. En uiteindelijk zijn we bij een boswilig geland. Dat wil nog niet zeggen dat dat misschien de juiste plek is voor die boom, dat is natuurlijk soms ook.

SPEAKER_00 56:24

Dat is dan echt afhankelijk van je bodem en uw dingen. Dat is een belangrijke factor. Dat is eigenlijk je abiotiek weten van wat. Kijk, en dan. Als er toeval wel zaait, dan.

SPEAKER_01 56:34

Ja, maar het doet het daar wel goed, op dat gebied.

SPEAKER_02 56:38

In de tuin van mijn vorige huis had ik mijn dives. Ik zet er af en toe een plant die ik leuk vind, die liefst inheens is. En als die pakt, geweldig. Maar door de band was mijn motto. Zo weinig mogelijk doen in die tuin.

SPEAKER_01 56:55

Maar dan krijg je gewoon successie.

SPEAKER_02 56:58

Ja, dat is boeiend. En uiteindelijk krijg je krijgt ook diversiteit na een tijdje. Dus je krijgt eigenlijk een klein mini-ecosysteempje dat geschikt is voor die tuin. In plaats van te gaan verticuteren en opnieuw te planten en dan. Oei, die plant heeft wat meer schaduw nodig. Dus ik kan een schaduwplant zetten en heeft luchtige grond nodig, ga de grond beginnen. Nee, gewoon. En ik vond dat tof om dan te zien dat er in mijn gras stukjes waren dat het gras weg was en dat ze daar dan zandbedjes in honden in gingen maken. Dat vind ik het boeiende. Om te zien wat er komt en zich vestigt door zo weinig mogelijk te gaan ingrijpen.

SPEAKER_00 57:45

Maar een beetje opletten in zo kan wel interessant en handig zijn. Een mooi voorbeeld van dynamische systemen die zeer gevoelig zijn voor opname, waardoor je systeem heel rap compleet verandert, wel degelijk waterwater. Bijvoorbeeld wordt er heel veel bij vevers, zeg je ook van: denk na, wilde wel een vever. Voet te beginnen al. Los daarvan, labida. En er zijn plekken waar wel degelijk geschikt is om dat te maken, ook voor de natuur. Maar dan bijvoorbeeld, als je dan een introductie doet van een paar planten of dingen, die zegt vaak, dan kleinstroos, Lemina. Die ook kan zo gezegd meekomen met vogelpoortjes, maar het meeste is eigenlijk met plantmateriaal. Het is echt gewoon met plantmateriaal. En als je er een paar hebt, zo twee, drie van die kleine dingetjes. Die kunnen tot bloeien komen eigenlijk op rijke waters. Maar die soort houden niet aan de afspraak, bijvoorbeeld in Grote Meren. Dat zijn allemaal aan de afspraak zullen houden. Dat krijg ik met leerlingen uit. Dat bijvoorbeeld, die sooit, eigenlijk in die immense meren Lognes. En dat hebben ze, en dat is schraal water. En ze massaal bestreden, omdat we, dikke lagen, pakketten problemen af dingen. Dus die kan. Ja, dan is het effectief van wow, als je dan een vever wil maken, let op, wat hij doet, dat is zeer gevoelig.

SPEAKER_02 59:28

Toen wij nu denken aan mijn kindertijd, ik ben geboren en getogen in Zaire, het Huidige Kongo. En als wilde stroom gingen met een prouw. Uithgehakte boomstam met een motor erop. En dan moesten wij stevast door 100 meter zo'n pakket van waterhjacent ploeteren. En die komt uit Zuid-Amerika door een of andere blanke man die dan meegebracht heeft voor zijn tuin, ergens in zijn koloniaal villa in Congo. En de Congo stromen wordt ermee bedekt. En als je nu kijkt naar zo'n documentaire, zodat je een krokodil ziet, dan zit hij stevast tussen die watergejacent.

SPEAKER_00 1:00:13

Waternavel hier ook, dat is waternavel, die hier dan geïntroduceerd, geweest is, deels door een prof water. Voor zuivering. Serieus. Ik denk als het boerkort.

SPEAKER_01 1:00:33

Nee, nee, iets anders dan mij opviel, ik was een boek aan het lezen, Alkibiades, de roman van Ilia Leonard Pijfer. Het gaat over een Griekse staatsman, een Atteense staatsman. Een beetje biografisch eigenlijk, een man die van alles heeft meegemaakt. Onder andere aan de Olympische Spelen, de oude Olympische Spelen in de 5e eeuw, voor Christus, leefde die man. En hij beschrijft. Pijfer beschrijft dat hij Olympia binnenkomt, de heilige grond van Olympia, dat hij daar verwelkomd wordt door de geur van Ecalyptus. En ik lees aan en ik denk, Ecalyptus. Dit klopt niet. En dus niet de eerste keer dat ik dat in een roman lees, bij Stefan Hertman. Dat is een andere auteur, maar ook een historische roman in de middeleeuwen, en die sprak dan over de geur van Ecalyptus. In Narbon in de 11e eeuw. Klopt ook niet. Dus soms is dat associeer. Alleen kunnen hen niet kwalijk nemen dat ze daar niet mee bezig zijn of zo. Ik verwacht wel dat ze een historisch roman schrift dat wel een beetje op, die planten zullen misschien minder top of the mind zijn dan.

SPEAKER_00 1:01:38

Maar ook het soort concept en van dingen die oude geschriften is. Dus dat is ook met momenten moeilijk. Omdat dan nog niet.

SPEAKER_01 1:01:46

Ja, maar eucalyptus is wel een duidelijke zin. Maar je kunt het niet kwalijk nemen, omdat dat wel iets is dat je nu heel vaak in Zuid-Europa of Middellandse zeegebie tegenkomt en die geur en ik denk dat we misschien eraan kunnen afronden. Ik heb het gevoel dat we nog uren zouden kunnen doorgaan, behalve dat het hier behoorlijk warm is. En dat voordat water ook opgeraakt.

SPEAKER_00 1:02:12

Het klimaat is aan het wezen.

SPEAKER_01 1:02:13

Maar we hebben ons altijd kunnen laven aan uw uitgebreide kennis hier. Het is echt ongelooflijk wat je hier allemaal.

SPEAKER_00 1:02:20

Maar ik weet niet als er nu een lijn zit, wat we vertelden.

SPEAKER_02 1:02:24

Ik denk als ik het zo moet samenvatten, is de lijn, leer ze kennen. Twee. Bepaal je prioriteiten. Drie. Probeer niet te bestrijden wat heeft gezin, maar probeer eerder te reguleren aan te passen of in het beste geval te voorkomen.

SPEAKER_01 1:02:51

Ik wil jullie van harte bedanken, Geert Heineman en Servaatus Getijder, voor een boeiende aflevering. En luisteraars uiteraard ook om weer bij ons te zijn. Als je fan bent van de podcast, dan mag je altijd onze goede beoordeling geven via je favoriete podcast-app. Maar je kan ons ook berichten sturen bijvoorbeeld via de website planetplant.busprout.com of via Facebook Messenger. Hopelijk ben je er volgende keer dan ook weer bij voor Planetplant uw vaste afspraak met de plantofeer. Daag.