Souvni On The Mike

Creole Truth Bombs! - Verite Sou Tanbou!

Mandaly

Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.

0:00 | 19:39

Today on Souvni on the Mike, Souvni and Valentin dive into a series of Creole Truth Bombs — the funny, heartfelt, and unforgettable realities that shape Haitian life at home and in the diaspora. It’s culture, comedy, and memory all in one conversation. We Call it Verite Sou Tanbou!

And in this hilarious La Famille Pòt episode, Ovila comes home furious after spending an entire workday with no lunch — all because she accidentally grabbed the real butter container instead of the “Haitian Tupperware” butter container she filled with rice and beans. When she blames the family for moving her container, Dyak, Tika, and Freya finally confront her about her lifelong habit of saving every empty butter bowl in the house. They plead with her to let go of the mountain of containers, but Ovila refuses to abandon her Haitian ways, turning a simple mix‑up into a full‑blown family comedy.

Support the show

Check our website/blog: https://sweetcoconuts.blogspot.com/

Also, consider DONATING so that we can expand the show from 20 to 30 minutes of air time every Friday. This extra time will allow for more in-depth discussions, additional creative segments, and the continued availability of written transcripts. You may DONATE at our gofundme page at https://www.gofundme.com/f/support-souvni-on-the-mike-radio-show



Friday April 17.

N ape di yon bèl bonswa pou tout Ayisyen lakay, e onè respè pou tout oditè ki branche avèk nou. Se toujou yon gran plezi, yon gwo onè, pou n rantre lakay ou konsa. W ap koute emisyon Souvni on the Mike. Yon emisyon ki vin jwenn ou chak Vandredi swa a 7:30 sou Radyo Konpa, nan WLQY 1320 AM! Nou p ap rate voye bèl kout chapo pou mèt radyo a, Aubry Blag ki pa t sèlman mete yon radyo sou pye — men ki te bati yon zouti kominikasyon ak edikasyon ki rasanble kominote nou an chak jou. Donk toujou rete branche sou Radyo Konpa!

Se sa zanmi. Welcome e byenveni nan emisyon Souvni on the Mike la. Yon emisyon kote nou aprann. Yon emisyon kote nou sonje, e kote nou rete konnekte ak rasin nou menm lè nou lwen lakay.

Chak semèn, nou pote ransèyman, refleksyon, ak ti kole zepòl sou lavi Ayisyen nan dyaspora a — nou pale anpil de difikilte ke Ayisyen ap pase. Nou pale de siksè nou tou. E nou fè ti koze sou tout bèl bagay ki fè kominote Ayisyen nan peyi etranje toujou kanpe kin.

Pa bliye ke emisyon Souvni on the Mike la se yon Podcast tou. Donk si ou ta renmen re-koute pwogram jodi a ankò, oubyen lòt pwogram ki te pase deja, ou va jwenn nou nan platfòm podcast Souvni on the Mike la. 

Zanmi, jodi a n ap fè ti koze sou kèk verite ki pafwa konn simante idantite nou. Pafwa ti verite sa yo, yo konn souzantandi. Men yon egzanp. Yo konn di, 

'Depi Ayisyen bezwen disiplinen pitit yo, yo rale sentiwon.'  

Oubyen pafwa, gen ti verite ki fè nou rekonèt konpatriyòt Ayisyen nou, tankou, men youn: Li di, 

'Si ou wè moun nan ap triye bannann oubyen zaboka nan sipèmakèt, se Ayisyen li ye'.  

Alò zanmi, èske kwayans sa yo se lejann? Èske se Myth? Èske yo se enpresyon, oubyen reyalite? 

Alò n ap rele ti verite sa yo, 'Verite Sou Tanbou!' 

Zanmi oditè nou yo, rete branche souple. Pa deplase. An nou pran yon ti detant. Lè nou tounen nou pral fouye zo nan kalalou, pou nou chache konnen.

SOUVNI - Wi, nou tounen ankò mezanmi. Ann nou rantre nan ti koze cho nou. Men anvan nou kontinye, n ap salye zanmi nou, mesye Valentin, ki toujou fè ti koutpye nan radyo a pou l brase lide. Bonswa Mr. Valentin.

VALENTIN - Bonswa Souvni. Bonswa zanmi nou yo. Bonswa oditè emisyon Souvni on the Mike yo. Mwen byen kontan rejwenn nou ankò!

SOUVNI - Mr Valentin, anpil moun panse ke yo kapab rekonèt Ayisyen pa pawòl yo, pa fason yo pale, pa aksyon yo. Èske ou menm ou fè eksperyans sa?

VALENTIN - Souvni, men premye enpresyon pa m. Yo di ke anpil Ayisyen pale avèk yon aksan ki lou. Moun pa ka konprann Angle y ap pale an. Sa vin fè Ayisyen yo parèt kòm moun ki pa konn sa y ap di lè y ap pale.

SOUVNI - Sa mwen menm mwen ta di, sèke si ou genyen yon aksan, lè w ap pale, sa vle di ke ou genyen entelijans pou pale de (2) lang. 

Si on moun genyen aksan lè l ap pale, sè ke moun sa a te genyen entelijans pou aprann yon dezyèm lang. Yon bagay ki deja pa fasil pou fè.  Donk yon moun ki genyen aksan lè l ap pale, menm si aksan li te lou, moun sa a gentan pi entelijan pase yon moun ki pale yon sèl lang. 

VALENTIN - Timoun ki fèt isi, dèfwa, pa renmen tande paran yo pale avèk aksan, yo konn eseye kache sa.

SOUVNI - Men aksan nou se idantite nou. Se aksan ou ki, laplipa ditan, devwale ki kote ou soti.

VALENTIN - Wi, men èske ou konnen ke gen moun ki menm aji kòmsi aksan Aysisyen an se yon krim li te ye.

SOUVNI - Si aksan Ayisyen te krim, anpil dyaspora ta nan prizon deja.

VALENTIN - Gen moun ki pran pòz pale tankou Ameriken, pou yo ka kache aksan Ayisyen yo.

SOUVNI - Se byen malere, paske depi se Ayisyen ou ye, ou pa kache aksan ou. Ou gen aksan menm lè w ap dòmi.

VALENTIN - Donk kisa ki laverite a menm, Souvni?

SOUVNI - Pou mete bagay yo klè, aksan pa fè Aysiyen sòt. 

Aksan fè Ayisyen enteresan. 

Aksan Ayisyen se pa yon defo pou korije. 

Se pito yon eritaj ke ou dwe pwoteje.

Aksan ou genyen an, se son manman w. Se son lakou lakay ou. 

Aksan Kreyòl ou se son peyi ki fòme w la.

E verite a sèke se moun ki pale yon sèl grenn lang nan ki pa gen aksan.

Nou menm? Nou pale plis pase sa. Nou pale Kreyòl. Nou pale Franse. Nou pale Anglè.

Donk lè ou pale avèk aksan sa vle di ou genyen entelijans de (2) lang.

Donk, pa janm kite pèsonn fè w wont de jan ou pale. Pale fò. Pale klè. Pale Kreyòl. Aksan ou se pa baryè. Aksan ou se yon drapo.

Sa se verite sou tanbou a. 

SOUVNI - Dakò, men yon lòt verite, Valentin. Depi yon moun kòmanse fache, li kòmanse nève, ki sèl siy ki va fè w konnen ke se Ayisyen li ye?

VALENTIN - Depi Ayisyen fache li kòmanse nève, m panse ke l ap mete de (2) bra l sou kote l pou l kòmanse joure w.

SOUVNI - Non,  moun lòt nasyon fè sa tou.  Se pa Ayisyen sèlman.

VALENTIN - Depi Ayisyen fache, yo ka kòmanse nève. Yo kòmanse ap ranje tout mèb, ap frape yo byen fò.

SOUVNI - Non Valentin n ap chache yon bagay ke se sèl ayisyen ki fè sa.

VALENTIN - Oke, Souvni, di mwen, kisa yon Ayisyen fè le li kòmanse fache, lè li kòmanse nève? 

SOUVNI - Depi Ayisyen kòmanse fache, li kòmanse nève, li se sèl nasyon, sèl pèp ki kòmanse tuipe. Gen anpil moun ki eseye esplike tuipe bay Ameriken, men yo pa ka konprann sa li ye.

Sa se verite sou tanbou.

 

SOUVNI - Valentin, men yon verite ke anpil timoun Ayisyen ki leve nan dyaspora toujou ap di.  Sa se yon verite sou kèk manman Ayisyen.

VALENTIN - Anpil manman Ayisyen pa janm di pitit li "Mwen renmen w" oubyen "I love you" konsa pou plezi. Anpil nan yo pa t leve nan fanmi ki t ap dòlote yo. Men yo gen fason pa yo pou montre lanmou. Yon fason ki pi fò pase tout pawòl.

SOUVNI - Wi anpil nan manman Ayisyèn montre lanmou nan asyèt ou.

VALENTIN - Yo fè bon ti manje byen gou pou ou.

SOUVNI - Wi, non sèlman sa Valentin, manman Ayisyen ap fè bon ti manje pou ou, menm lè li fatige, menm lè li pa gen anpil.  Sa se fason li di ‘I love you’.

Manman Ayisyen ap mete men sou tèt ou pou l priye pou ou nan kri de minui. Y ap leve w maten byen bonè pou lapriyè ou. Sa se fason yo di, ‘Mwen renmen ou’.

Manman Ayisyen ap rale zòrèy ou, pou mete w nan plas ou, dekwa pou pa soufri pitaSa se fason yo di, ‘Mwen renmen ou’.

Manman Ayisyen pa bezwen pawòl dous. Lanmmou yo se aksyon. Lanmou yo se sakrifis. Lanmou yo se prezans yo. 

Kidonk, timoun ak jenn moun, si w ap koute m jodi a, sonje ke si manman w pa janm di ‘I love you’ ak bouch li, li deja di l mil fwa ak men li, ak kè li, ak tout lavi li.

Sa se verite sou tanbou a


 SOUVNI - Ok Valentin. Ki fraz Kreyòl ki pi difisil pou tradui an Angle?

 VALENTIN - A si se fraz oubyen mo kreyòl, genyen anpil, malgre yo genyen siyifikasyon pa yo an Angle, men ou ka pa ka tradui yo motamo. 

SOUVNI - Enben dakò.  Ki fraz Kreyòl ou panse ki pi difisil pou tradui an Angle? 

VALENTIN - M ta panse fraz tankou pwovèb. Pa egzanp, 'Mete dlo nan diven w.' 

SOUVNI - Non. M panse ke malgre ou pa ka tradui 'mete dlo nan diven w' literalman, men li gen bon siyifikasyon an Angle - Se pa sa.

VALENTIN - Oke, m panse ke lè yon moun salye w, yo di, 'Sa k pase?', Enpi ou reponn, ou di 'N ap boule!', Ou pa ka tradui 'N ap boule' an Angle. 

SOUVNI - Ahhh Se pa sa toujou. Si ou di moun nan,  'M ap boule!' - malgre ou paka tradui motamo, men ou gentan konprann sa moun nan vle di - se pa sa toujou. 

VALENTIN - Oke, Ki fraz Kreyòl ki pi difisil pou tradui an Angle, Souvni? 

SOUVNI - Wi Valentin - Fraz Kreyòl ke anpil Ameriken gen difilkilte pou konprann. E menm Ayisyen pa ka tradui l presizeman an Angle, se, "Biskèt mwen tonbe!". 

VALENTIN - Ah! wi se vre. Kisa biskèt la ye menm? 

SOUVNI - Biskèt moun nan se pòtray moun nan. Se pwatrin li. Se lestomak li. Li ka byen se Zantray li. Se vant li, oubyen kòlèt li.  

VALENTIN - Donk li difisil pou konnen ki sa yo vle di, lè yo di, 'Biskèt timoun nan tonbe a'. 

Ki sa tonbe a vle di menm?  

SOUVNI - Enben se pwoblèm nan sa wi. Si ou mennen yon ti moun ka doktè paske biskèt li tonbe, kisa ou pral di doktè an la? 

Èske ou pral di doktè a ke biskèt la deplase, biskèt la domaje, oubyen biskèt la foule? 

Donk verite sou tanbou an, sèke lè biskèt yon moun tonbe, ou pa konnen egzakteman kisa ki biskèt la, ni kisa ki tonbe a.


SOUVNI - Valentin, men yon lòt verite ankò. Yo di Ayisyen pa renmen itilize parapli. Se tankou parapli an se yon lènmi pèsonèl li te ye pou Ayisyen. Èske se vre?

VALENTIN - Ah m panse ke Ayisyen genyen parapli, men parapli a toujou anfouye. Donk lè l ap fè gwo lapli, yo fè tèt yo mache. Yo konn itilize yon mayo sou tèt yo pou pare lapli a konsa.

SOUVNI - Si yo pa gen mayo, yo konn itilize yon sèvyèt met sou tèt yo. Si yo pa gen sèvyèt, yo konn itilize ti sache plastik makèt yo. Yo mete sa tankou se chapo nan tèt yo. Oubyen yo konn itilize yon gwo dra mete sou tèt yo.

Men ann di verite a, se pa paske Aysiyen yo pa renmen parapli. Ni se pa paske yo pè lapli. Men Ayisyen toujou jwenn yon fason pou fè lavi yo pi senp, pi pratik, pi komik petèt. 

Nou se pèp ki toujou gen yon solisyon menm si solisyon an se, yon ti sache plastik sou tèt nou kòm yon chapo pou pare lapli.

Sa se verite sou tanbou a.


 SOUVNI - Oke Valentin, mwen konn tande anpil moun ap kritike Ayisyen pou fason yo prezève ti bokal konfiti oubyen bòl bè yo.

VALENTIN - Ah wi, sa a mwen konn fè l tou. Lakay mwen, ti bokal konfiti pa janm gen konfiti vre. Depi m fin achte konfiti a, oubyen jelly a, epi mwen fin itilize bokal lan, mwen pa janm jete l vrèman. Mwen konn itilize li pou mete lòt bagay tankou luil oubyen epis.

SOUVNI - Wi se vre, epi ti bòl bè pa janm gen bè vre. Ou gen dwa wè ti bòl bè a nan frijidè a ki make an grand lèt ‘BUTTER’ sou li. Ou panse ou pral fè yon ti pen bere. Enpi lè w al ouvè bòl la se diri ki ladan l ti cheri, diri!.

VALENTIN - Wi, nou pa achte bòl plastik souvan. Nou senpleman achte sa si li absoliman nesesè. 

SOUVNI - Ayisyen pa jete bokal. Yo ba jete ti bòl bè. Se la yo sere ti diri yo, ti sòs pwa yo, ti pwa kongo yo, ak ti epis yo.  

Verite a sèke Ayisyen gen lespri ekonomi, lespri pratik, lespri lakay. Nou bay tout bagay yon dezyèm lavi.

Sa se verite sou tanbou. 


SOUVNI - Men yon dènye verite, Valentin. Soulye lakay Ayisyen genyen anpil fonksyon. Èske se pa vre?

VALENTIN - A wi, nou pa itilize soulye pou mete nan pye sèlman. Si nou wè yon ravèt ap kouri, se retire soulye a pou frape ravèt la.

SOUVNI - Èske ou konn wè Ayisyen pran de grenn soulye mete anba tèt you pou fè sèvi zòrye?

VALENTIN - Wi, mwen wè sa Ayiti. Si Ayisyen an ap mache, enpi li jwenn yon ti pyebwa ki gen bon ti frechè, li ta renmen poze. Li pap gen pwoblèm pou l retire soulye a pou l poze tèt li.

SOUVNI - Ayisyen pran soulye sèvi kòm arè pòt tou. Yo kore soulye a anba pòt la pou kenbe pòt la an pozisyon.

VALENTIN - E gendefwa si timoun nan ranse ak paran, y ap konnen sa zèl sapat paran an nan ka fè.

SOUVNI - Epi pandan n ap pale de sa. Fòn panse ak filozofi Ayisyen an tou. Pou nou, lavi an senp. 

Tout bagay se swa nwa, ouswa blan. 

Swa ou anfòm, oubyen ou pa anfòm. Swa ou nan plas ou, oubyen ou pa nan plas ou.

Se poutèt sa nou toujou di, depi chak pye nan pwòp soulye pa yo, lavi a bèl. 

Men kon toude pye Ayisyen an antre nan yon sèl soulye, yo gen gwo pwoblèm. Rele legliz, rele prèt la, bagay yo pa nòmal.

Men laverite a mezanmi. Ayisyen gen anpil kreyativite. Yo gen lespri pratik. Yo gen lespri ekonomi, Yo gen lespri lakay. Se yon pèp ki fè sèvèl tèt li mache.

Mezanmi mesyedam, Mèsi pou patisipasyon ou nan diskisyon nou.

Ou branche sou emisyon Souvni on the Mike.

Rete branche, La Famille Pòt ap vini talè konsa. 

 

LA FAMILLE PÒT

Epizòd 14

Bòl Bè a (The Butter Container)

OVILA - Mezanmi tout moun, si m di nou, nou p ap kwè sa! Jodi a m te pase yon move jounen nan travay la. Yon move jounen!

DYAK  - Sa k ap pase konsa Ovila?

OVILA - Kisa ki pase?! Enben m pase tou jounen nan travay la san manje. San manje Dyak!
Mwen te sere yon bon ti diri pou m al travay, nan yon ti bòl bè. Men gen yon moun nan kay la a ki deplase bòl manje mwen nan frijidè a!

FREYA - Oh wait, so Mommy, did someone move the butter bowl that has the butter, or did they move the buttter bowl that never has butter in it? Mommy, èske gen yon moun ki deplase bòl bè ki gen bè ladan nan, oubyen èske yo te deplase bòl bè ki pa janm gen bè ladan nan?

TIKA - Attends Freya, qu'est ce qui c'est passé?

OVILA - Enben mwen menm avèk konpayèl travay mwen yo ale nan lunch. Lè m al ouvè ti bòl manje mwen pou m chofe manje m nan maikwowev la, kisa w panse mwen lè ladan l lè m ouvri l?

FREYA- You found butter in it? Ou jwenn bè ladan li mommy?

OVILA- WI! se sa byen wi! Lè m ouvè bòl mwen pou m manje, mezami sa w kwè ki pase? Se bòl bè a ke m te pran al travay.

DYAK - Ovila, petèt, mwen di petèt wi, petèt, bòl bè a te fèt pou gen bè ladan l. E petèt se lè pou kòmanse itilize lòt bòl plastik pou sere manje ou?

OVILA - Ah Dyak, pa vin kòmanse avè m la. M te mete manje m nan bòl ble a — Se sa m te toujou itilize. Poukisa n te oblije deplase l?

DYAK - Ovila Cheri, ou gen sa pou defo. Ou gen yon bann bòl bè vid la. Ou sere yo. M pa konn sa w pral fè avèk yo. Bagay sa yo te fèt pou jete lè w fini avèk yo. Se tout tan m ap di w pou jete yo. M te konnen gen yon jou erè sa ta pral fèt.

OVILA - Dyak se pa yon erè non. Paske m toujou mete bòl manje mwen nan menm plas la nan frijidè a. Se yon moun ki deplase l ki fè erè sa pase!

DYAK - Ou pa janm koute lè yo pale avè ou Ovila. Enpi lè yon erè pase, ou vle blame lòt moun pou li.

TIKA - Manmie, papi a rezon. Pou eviter ces erreurs, poukisa ou pa itilize yon lòt bòl plastik pou sere manje ou? 

FREYA - Yeah, I agree with Tika, mommy. Because, every time I come to the fridge, If I pull the cool whip bowl, it's pwa kongo that's in it. If I take the margarine bowl, it's sòs pwa that's in it. And if I pull he butter container, it's diri kole that's in it.

DYAK - E Ovila, m ap di sa. Chak fwa m eseye jete bokal bè vid sa yo, ou pran retire yo nan fatra a. Ou gentan sere yo anvan m menm mwen mare sache fatra a.

OVILA -  Rete, ap tout moun ap vin fè yon kò sou mwen la. Ti bòl bè yo, se bòl byen solid yo ye. Bòl plastik y ap vann nan magazen yo twò chè pou mwen! Poukisa pou m ta depanse lajan m, lè mwen ka jwenn youn gratis?

DYAK - Bon, Ovila, ou pa wè se di n ap eseye di w bòl sa yo pa t fèt pou sa? Manyè jete yo non.

OVILA - Tande, m pa pral depanse okenn lajan pou achte okenn lòt bòl. Jis pa manyen bòl manje mwen nan frijidè a ankò.

DYAK - Enben pa gen pwoblèm Ovila. Ti bòl bè sa yo se tankou lò yo ye pou ou la?

OVILA - Se konsa m fè ti ekonomi m. Se fason mwen tou pou redui fatra. Se kòm si se yon resiklaj m ap fè la.

FREYA - Hmmm mommy you're right. It's like recycling.

TIKA - Ah wi je n'avais jamais pensé a cela comme ça, manmie.

DYAK - Oke Ovila. Nou pa ka di w anyen ankò. Senpleman jwenn yon fason pou sa pa rive ankò.

OVILA - Oke dakò, mwen va make sou bòl bè mwen yo: “SA SE MANJE OVILA — PA MANYEN!”

END

Mezanmi o mesyedam, se tout sa nou t ap di. Mèsi anpil pou lekout. M espere n ap pale ankò lòt Vandredi. Pase bon wikenn.