SPEAKER_00 0:00

Οι περιορισμοί στην πυρηνική παραγωγή, η σταδιακή απεξάρτηση τη Ευρώπη από τη ρωσική ενέργεια και η ανάδειξη τη Ανατολική Μεσογείου σε εναλλακτική πηγή φυσικού αερίου και πράσινου ηλεκτρισμού προσθέτουν μια νέα διάσταση στη συζήτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση κύπρου Ελλάδα Ισραήλ. Ο GSI δύσκολα μπορεί να μετατραπεί μόνο ⁇ του σε σωτήρα τη Ευρώπη. Μπορεί όμω οι υποσκεκριμένε προ ⁇ ποθέσει να αποτελέσει τμήμα ενό νέου ενεργειακού διαδρόμου από την ανατολική μεσόιο προ την Ευρωπαϊκή Αγορά. Η συζήτηση για τον Great Sea Interconnector διεξαγόταν μέχρι πρόσφατα στην Κύπρο κυρίω με όρου ⁇ κόστου. Πόσο θα πληρώσει ο Κύπριο καταναλωτή εάν το έργο είναι οικονομικά βιώσιμο και κατά πόσον η μικρή κυπριακή αγορά χρειάζεται μια ηλεκτρική διασύνδεση 2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η ενεργειακή πραγματικότητα γύρω από την Κύπρο όμω μεταβάλλεται τόσο γρήγορα ώστε η εξήσοση δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται αποκλειστικά στην εχώρια αγορά. Μέσα σε λίγα χρόνια η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωποι με δύο διαφορετικού, αλλά αλληλέγυτε του κινδύν. Τη γεωπολιτική ανασφάλεια των καυσίμων και την κλιματική ανασφάλεια τη ίδια τη ηλεκτροπαραγωγή. Πυρηνική ενέργεια. Το καλοκαίρι του 2026 προσεφερε ίσω την καθαρότερη εικόνα του δεύτερου κινου. Στη Γαλλία η ακραία ζέστι και οι υψηλέ θερμοκρασίε των ποταμών ανάγκασαν την ID να περιορίσει ή να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων. Στα μέσα Αυγούστου υπολογισόταν ότι περίπου το 15% τη γαλλική πυρηνική δυναμικότητα θα επηρεαζόταν από τον καύσονα. Ενώ μονάδε όπω ⁇ το Μπουγέ και το Γολφέθηκαν προσωρινά εκτό λειτουργία ώστε να τηρηθούν τα περιβαλλοντικά όρια για τη θερμοκρασία των υδάτων που χρησιμοποιούνται για ψήξη. Ακόμη πιο δραματική ήταν η εικόνα των δούναβη. Η Ρουμανία αναγκάστηκε στα τέλη Ιουλίου να θέσει εκτό λειτουργία και του δύο αντιδραστήρε του Σερναβότα λόγω ιστορικά χαμηλή στάθμη του ποταμού. Οι δύο μονάδε, συνολική ισχύω περίπου ή και α400 αμοιβή Αταμέγ, καλύπτουν περίπου το 20% τη ηλεκτροπαραγωγή τη χώρα. Αντίστοιχα, προβλήματα αντιμετώπισαν η Ουγγαρία και η Βουλγαρία με το παξ να περιορίζει δραστικά την παραγωγή και το Κοδούι να μειώνει για πρώτη φορά την ισχύ του λόγω των χαμηλών νερών του δούναβη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η πυρηνική ενέργεια πάει να αποτελεί βασικό πυλόνα τη Ευρώπη. Σημαίνει όμω ότι η κλιματική αλλαγή εισάγει ένα νέο παράγοντα αστάθεια ακόμη και σε μορφέ παραγωγή που θεωρούνταν παραδοσιακά σταθερέ. Οι καύσωνε αυξάνουν ταυτόχρονα τη ζήτηση ηλεκτρισμού για κλιματισμού και περιορίζουν σε συγκεκριμένε περιπτώσει τη δυνατότητα παραγωγή. Το αποτέλεσμα είναι ακριβώ αυτό που κατέγραψε φέτο η Ευρωπαϊκή Αγορά. Μεθερινέ τιμέ ηλεκτρισμού που σε ορισμένε περιόδου πλησίασαν επίπεδα τα οποία μέχρι πρόσφατα συνδέονταν κυρίω με τον χυμό. Η δεύτερη βεβαιότητα είναι γεωπολιτική παράλληλα. Η Ευρώπη αποσυνδέεται σταδιακά και πλέον θεσμικά από τη ρωσική ενέργεια. Η εξάρτηση δεν έχει μηδενιστεί. Το 2025 η Ρωσία εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύει περίπου το 13% των εισαγωγών φυσικού αερίου τη ⁇ ελληνοσία ⁇ έναν τη 19% το 2024, Όμω ⁇ τον Ιανουάριο του 2026. Τα κράτη μέλη ενέκριναν τη στατιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου με πλήρη κατάργηση του LNG από τι αρχέ ⁇ του 2027 και του αερίου μέσω αγωγών από το φθηνόπορο του ίδιου αίθου. Η Ευρώπη δεν βρίσκεται σήμερα στην κατάσταση Πανικού του 2022. Έχει δημιουργήσει νέε ⁇ εγκαταστάσει ⁇ LNG, έχει διαφοροποιήσει οι προμηθευτέ και η κομμισών εκτιμά ότι δεν υπάρχει άμεσο κίνδυνο για τον εφωδιασμό του χειμώνα 2020-2027. Το ουσιαστικό ζήτημα επομένω δεν είναι ότι η Ευρώπη ξεμείνει άμεσα από ενέργεια, είναι ότι αναζητή περισσότερε πηγέ, περισσότερε ⁇ διαδρομέ και μεγαλύτερη δυνατότητα να μετακινεί ηλεκτρισμό από μία περιοχή στην άλλη όταν παρουσιάζονται ελήσει ή μεγάλε διαφορε ⁇ τιμών. Εδώ αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον η Ανατολική Μεσόγειο, από ενεργειακό μισή σε δυτικό εξαγωγέ. Ο Κύπρο είναι σήμερα το τελευταίο κράτο μέλο τη εργατική χωρί ηλεκτρική σύνδεση με το Ευρωπαϊκό Σύστημα. Ο GSI σχεδιάζεται ακριβώ για να τερματήσει αυτή την απομόνωση. Το τμήμα κρίτη ⁇ Κύπρου έχει μήκο περίπου 898 χιλιόμετρα, ενώ η σχεδιαζόμενη επέκταση Κύπρου Ισραήλ θα προσθέσει άλλα περίπου 324 χιλιόμετρα. Η ονομαστική ικανότητα μεταφορά είναι 1000 Μεγαβ με αμφύδρο μυρωή ηλεκτρική ενέργεια. Η ισχύση αυτή είναι εντυπωσιακή όταν συγκριθεί με το μέγεθο του κυπριακού συστήματο. Στι ⁇ 23 Ιουλίου 2020 έξι ο Κύπλο κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ ζήτηση ⁇ 1372 μεγαβ. Ένα καλώδιο 1. ΜγαΒ δεν είναι συνεπό την πληρωματική λεπτομέρια για την Κύρω. Είναι η υποδομή η κανεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργία τη αγορά ηλεκτρισμού, επιτρέποντα τόσο μεγάλε εισαγωγέ σε περιόδου έλλειψη όσο και εξαγωγέ όταν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγή. Και εδώ βρίσκεται ίσω το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ τη διασύνδεση. Η κύπρο έχει πολύ περισσότερο ήλιο από όσο μπορεί σήμερα να αξιοποιήσει το απομονωμένο ηλεκτρικό τη σύστημα. Οι περικοπέ φωτοβολταϊκή ⁇ παραγωγή έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά σύμφωνα με επεξεργασία των επίσημων δεδομένων του διαχειριστή μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου 2026. Περίπου 230 γαβατόρε φωτοβολταϊκή ενέργεια περιορίστηκαν έναντι περίπου 178 γαβατόρε που διοχετεύκαν στο δίκτυο. Ο ίδιο ο διαχειριστή δημοσιεύει πλέον καθημερινέ ⁇ αναφορέ περικοπόναπε. Χωρί αποθήκευση και διασυδέσει, περισσότερα φωτοβολταϊκά δεν σημαίνουν αυτόμάτο περισσότερη αξιοποιήσιμη ενέργεια. Με μία διασύνση όμω, η πλεονάζου παραγωγή μπορεί αντί να αποκόπτε να αποκτήσει αγοραστή. Το αέριο ω γέφυρα. Στην ίδια εικόνα πρέπει να ενταχθούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου τη Ανατολική Μεσογείου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει ήδη το Ισραήλ, την Έγιπτο και την Κύπρο στρατηγικού ετέρου στην προσπάθεια διαφοροποίηση των ευρωπαϊκών προμηθιών. Η Κύπρο περνά μάλιστα από τη θεωρία στην παραγωγή. Τόταλεν και ένειλαβαν τον Ιούλιο τελική επενδυτική απόφαση για τον χρόνο με έναρξη παραγωγή στο 2028 και στόχο περίπου 2,8 εκατομμύρια τόνου ⁇ LNG ατησίω. Το αέριο θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσιου αγωγού στην Αιγυπτο, θα υγειροποιείται στην Ταμονιέ και από εκεί θα διοχετεύετε και στην Ευρωπαϊκή Αγορά. Αυτό αποδεικνύει τη νέα αξία τη γεωγραφική ⁇ θέση τη Κύπρου, αλλά και τα όρια του επιχειρήματο. Το φυσικό αέριο δεν θα μεταφέρεται μέσω του GSI. Θα μπορούσε όμω σε βάθο ⁇ χρόνου να χρησιμοποιείται και για ηλεκτροπαραγωγή στην περιοχή με την παραγμένη ηλεκτρική ενέργεια να διοχετεύεται μέσω διασυνδέσεων. Για την Έγιπτο μάλιστα η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η χώρα διαθέτει τεράστιε υποδομέ LNG, αλλά σήμερα αντιμετωπίζει πτώση τη ενχόρια παραγωγή και έχει ανακατή να εισάγει μεγάλε ποσότητε φυσικού αερίου. Η πραγματική προοπτική τη Εγύπτου ω εξαγωγέ ηλεκτρισμού προ την Ευρώπη συνδέεται περισσότερο με τι τεράστιε δυνατότητε τη σε ηλιακή και εωλική ενέργεια και με το σχεδιασόμενο καλώδιο γκρέγκι προ την Ελλάδα, ισχύω έω ⁇ 3.000 μεγαβ. Το πραγματικό στοίχημα του GSI. Ο GSI επομένω δεν πρέπει να παρουσιαστεί ω καλώδιο που θα καλύψει τι ενεργειακέ ανάγκε τη Ευρώπη. Τα 1000 ΜΒ είναι τεράστια ισχύ για την Κύπρο, αλλά μικρή σε σχέση με το Ευρωπαϊκό Ηλεκτρικό σύστημα. Η στρατηγική σημασία βρίσκεται αλλού. Εάν συνδυαστούν ο GSI, το Γκρέκη, οι ελληνικέ διασυνδέσει προ Βουλγαρία, Ιταλία και Βαλκάνια. Η μεγάλη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αλικών στην Ανατολική Μεώγειο και η διαθέσιμη παραγωγή φυσικού αερίου δημιουργείται σταδειακά ένα νέο νότιο ενεργειακό ⁇ διάδρομο προ την Ευρώπη. Σε περιόδου χαμηλή παραγωγή στον Βορρά ή στην κεντρική Ευρώπη η ενέργεια θα μπορεί να κινείται προ τα βόρεια. Σε περιόδου φθηνότερη Ευρωπαϊκή παραγωγή, το ίδιο καλώδιο, θα μπορεί να τροφοδοτεί την Κύπρο και αργότερα το Ισραήλ και ακόμα τον Λίβανο, τη Συρία και την Τουρκία. Η Τουρκία είναι μια τεράστια αγορά και θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από του στη λοβάτε του συστήματο ουμένου ότι θα ξεπεράσει τα προβλήματα τη με το Ισραήλ και την Κύπρο. Αυτό είναι το μεγάλο πλεονέκτημα των διασυνδέσεων, όχι ότι ενγκυώνται πάντοτε φθηνή ενέργεια, αλλά ότι αυξάνουν τι επιλογέ. Και ακριβώ επειδή η εποχή τη ενεργειακή βεβαιότητα τελειώνει, είτε εξαιτία πολέμων είτε εξαιτία ξηρασία, καυσώνων και ακραίων καιρικών φαινομένων, η δυνατότητα επιλογή αποκτά πλέον μεγαλύτερη οικονομική και γεωπολιτική αξία. Ηπό αυτή την έννοια η κλιματική αλλαγή και οι γεωπολιτικέ ανατροπέ δεν αποδεικνούν αυτομάτο ότι ο GSI είναι οικονομικά βιώσιμο. Αλλάζουν όμω τα δεδομένα πάνω στα οποία πρέπει να κριθεί η βιωσιμότητά του. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει στην Κύπρο ένα καλώδιο προ την Ελλάδα, είναι και πόσο αξίζει για τον Κύπρο να βρίσκεται για πρώτη φορά πάνω σε έναν ενεργειακό διάδρομο που ενδέχεται τι επόμενε δεκαετίε να συνδέει τον ήλιο και τα κοιτάσματα τη Ανατολική Μεσογείου με τι αγορέ τη Ευρώπη, τη εγγύη και τη μέση Ανατολή. Η λύση του κυπριακού το κλειδί. Με λύση του κυπριού και ουσιαστική εξωμάλυνση των σχέσεων Τουρκία Ισραήλ. Ο ενεργειακό χάρτη τη Ανατολική Μεσογείου θα μπορούσε να αλλάξει εκβάθρο. Η Τουρκία με μια αγορά ηλεκτρισμού πολλά πλάσια εκείνων τη Κήπου και του Ισραήλ. Και με οι φυστάμενε ηλεκτρικέ συνδέσει προ την Ελλάδα και τη Βουλδαρία, θα μπορούσε να λειτουργήσει ταυτόχρονα ω μεγάλο αγοραστή και ω δεύτερη πύλη τη περιοχή προ την Ευρωπαϊκή Αγορά. Μια μελλοντική ηλεκτρική σύνδεση Κήπρου Τουρκία δεν θα χρειαζόταν μάλιστα να ανταγωνιστεί τον GSI. Αντίθετα, θα μπορούσε να τον συμπληρώνει, δημιουργώντα ένα πλέγμα διασυνδέσεων Ισραήλ κύπρου Ελλάδα Τουρκία. Την ίδια στιγμή η επίλυση του Κυπριακού θα αφαιρούσε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά εμπόδια που αντιμετώπιζε επί χρόνια η ιδέα μεταφορά Ισραήλού φυσικού αερίου προ την Τουρκία. Σε ένα τέτοιο σενάριο η Κύπρο δεν θα ήταν πλέον το απομονωμένο άκρο του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Στήματο, αλλά ο κόμπο όπου θα συναντώνταν η Ευρωπαϊκή, η Τουρκική και η Ενεργειακή αγορά τη Ανατολική Μεσογείου. Αυτό, βεβαίω, προποθέτει την ύπαρξη οράματο από τι πολιτικέ ηγεσίε τη Κύπλου, του Ισραήλ και τη Τουρκία, το οποίο δυστυχώ δεν υπάρχει ένα φθονία. Αυτό που υπάρχει και περισέβει στην περιοχή μα είναι ένα ανόητο εθνικοσμό, ο οποίο εμποδίζει κάθε σοβαρό σχεδιασμό για οικονομική ανάπτυξη προ όφελο των λαών μα.