Hoe bepaal je de waarde van je bedrijf? | Ondernemersbril #1

🎙️ Wat is jouw bedrijf écht waard?

In deze eerste aflevering van Ondernemersbril duiken Geert Dilles en Philip Van Dijck samen met corporate finance expert Francis Gevaert in de wereld van bedrijfswaarderingen.

Hoe bepaal je de waarde van een onderneming? Waarom verschillen prijs en waarde vaak van elkaar? En welke factoren spelen een rol wanneer een bedrijf wordt verkocht, overgenomen of gewaardeerd?

Je ontdekt onder andere:

•  Waarom prijs en waarde niet hetzelfde zijn. 
•  Welke waarderingsmethodes er bestaan. 
•  Waarom cashflow zo'n belangrijke rol speelt. 
•  Welke fouten ondernemers vaak maken bij een bedrijfswaardering. 
•  Waarom AI een hulpmiddel kan zijn, maar geen expert kan vervangen. 

Een heldere aflevering voor elke ondernemer die beter wil begrijpen hoe bedrijfswaarderingen écht werken.

🎧 Elke maand een nieuwe aflevering van Ondernemersbril! 

Transcript

SPEAKER_02 0:03

Onze volgende ondernemersbril. Als we terugkijken naar de voorbije weken, maanden wij zijn plat gedeld ter ondernemers. Meerwaardebelasting heeft niet alleen de krenten, maar ook onze telefoons. Rodiend gezet. Maar in heel dat verhaal is er eigenlijk één ding wat superbelangrijk is. Dat is eigenlijk die waarde van die onderneming. Hoe gebeurt dat dan? Hoe zit de waardering in elkaar? Hoe komen we tot die waarden?

SPEAKER_00 0:34

Waarde van onderneming. Welkom aan Francis Gevaard, specialist ter Zakte. En eigenaar van IC Corporate Finance, heel veel ervaring in M ⁇ A, waar dat Mergin Acquisition is. En de overnamebegeleiding: het waarderen aan bedrijven. En misschien een eerste vraag. Misschien ook een fundamenteel verschil. Wat dat de waardering betreft, aan kokers zijnde of verkoper zijnde.

SPEAKER_02 1:05

Is er een wespel als je waardeert?

SPEAKER_01 1:08

De invalshoek is uiteraard een belangrijke. Ik denk dat waarde en prijs twee verschillende zaken zijn. Er kan een waarde geplakt worden of een neutrale waarde op een bedrijf. Maar afhankelijk van de invalshoek, of dan nu koper, verkoper, bankeer of onafhankelijke expert is, kan die waarde wel eens anders bekeken worden. Dus dat klopt. Er is niet één waarde van het bedrijf. Ik had graag gezegd dat er één waarde is, maar ik moet toegeven dat dat vanuit verschillende invalshoeken kan bekeken worden. Klopt.

SPEAKER_00 1:44

En dan nog niet te nagelaten de waarde die de ondernemer vanuit zijn buiten volgt.

SPEAKER_01 1:51

Daar sla je direct de nagel op de kop. In ons dagdagelijkse gesprekken met klanten, worden we daar enorm veel mee geconfronteerd. En laten we zeggen dat het verwachtingspatroon van een verkopende ondernemer vaak iets hoger ligt dan wat wij als expert inschatten. Het omgekeerde gebeurt in mindere mate.

SPEAKER_00 2:17

Er zijn heel veel methodes, duizend methodes. Hoe vinden we daar onze mening?

SPEAKER_01 2:24

De literatuur, inderdaad, zijn er heel veel methodes. Ik denk de kunst van waarderen, is blijven teruggaan naar de essentie. Als je naar een bedrijf kijkt, wat zit er in het bedrijf? Wat kopen we, en wat zijn de risico's die aan het bedrijf verbonden zijn. Dat is voor mij altijd het eerste waar ik ga op letten als we aan een waarderingsopdracht beginnen.

SPEAKER_02 2:47

De activiteit van onderneming is mij een driver in de keuzes van de.

SPEAKER_01 2:52

Voor mij is de pitfall in het opmaken van de waardering dat men iets heeft, ik zal het maar op tafel gooien. We gooien het in clode, we gooien het in chat GPT, en er komt iets uit. Lukt perfect vandaag. En ik zal zelf eerlijk toegeven: vaak zal dat misschien wel een juiste indicatie geven. Maar de kunst van het waarderen is juist de interpretatie van wat doet het bedrijf, wat zijn de risico's, hoe zit het cijfermatig in elkaar, en dat in de juiste modellen gaan vervatten. En zo zijn er talellen.

SPEAKER_02 3:24

Cijvermatig dan doe je op resultaten, winsten, verliezen, cashflows.

SPEAKER_01 3:29

Afhankelijk van welk waarderingsmodel je gaat gebruiken, kan het zijn dat het een model is dat gebaseerd is op omzet, een model dat gebaseerd is op winst. Als ik het heel kort moet samenvatten, voor mij is de basis van de waardering cash. Cash is king. Cashflow generatie is enorm belangrijk in een waardering. Korte samenvatting, hoe meer cash een bedrijf genereert door een jaar lang zijn activiteiten uit te voeren, hoe hoger de waarde is. Ondanks de sector.

SPEAKER_02 4:02

En cash genereert van alle duidelijkheid. Niet cash op de bank, cash genereert. Cash genereert.

SPEAKER_01 4:09

En er is wel degelijk een groot verschil tussen cashflow generatie en boekuitkund gewenst.

SPEAKER_00 4:17

Moet je het nog even toelichten.

SPEAKER_01 4:18

Wat boekuitkund gewenst. Boekuitkunde wenst is het resultaat dat u afleest in uw jaarrekening. Cashflow is eigenlijk het verschil aan cash door een jaar lang uw activiteiten uit te voeren. En dan gaan we in de praktijk vaak zien dat er gepraat wordt over een EBID-multiple methode. De EBI staat eigenlijk voor de earnings before interest, taxes, depreciations en amortizations. De operationele cashflow, en daar maak ik het verschil. En het zit hem juist dat we bij die operationele winst de niet-kastkosten gaan bijtalen. Dat zijn dan de afschrijvingen en de eventuele waardevermindering. Dus die EBida geeft u eigenlijk de cashgeneratie van uw bedrijf voor financieel resultaat en voor belastingen. En die reed u inderdaad over die multiple? Wat is die multiple? Die multiple is eigenlijk hetgeen koper bereid is te betalen, die zal x keer die EBI gaan betalen. En wat zegt de theorie, dat de waardering van het bedrijf gebeurt op basis van een gemiddelde of genormaliseerde EBIA, die maal een multiple gedaan wordt. En die multipol wordt vooral bepaald in functie van wat zit er nu in het bedrijf, waar zitten de risico's. Of waar zitten juist geen risico's. Geen risico, daarmee bedoel ik bijvoorbeeld een recurrente vorm van omzetgeneratie, zal potentieel leiden tot een hogere multipol. Een voorbeeld van een risico. Ik heb een bedrijf en ik lever of ik factureer 95% van mijn omzet aan één klant, je voelt het onmiddellijk, die één klant, als die wegvalt, dan zit daar een groot risico aan. En dan zal je theoretisch of in de praktijk een lagere multipol krijgen.

SPEAKER_02 6:10

Dat zie je wel. De waarderingen van vooral techbedrijven. Als je daar de tijdelijke waarde opbreikent, maar welke multiple wet zijn.

SPEAKER_01 6:20

En doel je met techbedrijven eerder op start-up bedrijven of scale-up bedrijven?

SPEAKER_02 6:25

Ja, techbedrijven van hoge multiple zit, je hebben nog geen dure winst gemaakt.

SPEAKER_01 6:35

Dan praat ik eerder in vorm van start-up scale-up. Typisch, er wordt geïnvesteerd, er wordt iets gebouwd om later hogere winsten te gaan maken. Dat is de bedoeling. En dan ga je met je Ebian Multiple methode vaak niet verkomen. En dan gaan we in de praktijk een ander model gaan hanteren, dat is het discounted cashflow model. Kort samengevat, men gaat eigenlijk de toekomstige cashflows gaan projecteren. Blijft een businessplan, blijft een inschatting van de toekomst. En we gaan die toekomstige cashflows gaan herrekenen naar de datum van vandaag, dat noemen we in het vakjaaron het verdisconteren van die cashflows. En dat is dus een duidelijke andere methode dan de EBL Multiple methode, waar je eerder naar het verleden gaat kijken als voorspelling voor de toekomst. Is dat logisch? Is dit toch logischer als je een bedrijf koopt? De kunst van het waarderen, als we teruggaan naar het begin, is eigenlijk ik koop vandaag een asset, ik koop vandaag een bedrijf. En je zal eigenlijk die waarde gaan inschatten op basis van de te verwachte toekomstige winst of cashflow.

SPEAKER_02 7:43

Dus een businessplan dat gemaakt wordt door de verkopende partijen, is vaak de basis.

SPEAKER_01 7:51

Reken je rijk, hockey stickmodellen zijn schering en inslag. Hoe gaat er mee om? Heel pragmatisch. Een businessplan start voor mij met een topline, dat is die omzetlijn, en die is gebaseerd op twee parameters, dat is prijs en kwantiteit. Gewoon kritisch nakijken. Hoe komt men tot een bepaalde prijssetting? Hoe gaat men groei gaan projecteren? Hoe groot is de markt? Wat is de track record? Zijn kritische vragen die je als waardeerder moet gaan stellen. En die als je in een go-to-market situatie zit met een koper en een verkoper, die een koper sowieso stelt. Dus het is belangrijk om daar een evenwicht in te vinden.

SPEAKER_02 8:34

Dat is een oefening die jij vanuit Key Corporation Finance wel doet om je kritische kijk. Want jij krijgt je opdrecht om te waarderen, het is je rol om er kritisch te kijken dat je waarderingsverslag stend houdt in een negotiatie die jij natuurlijk zelf voert.

SPEAKER_01 8:49

En zeker in het kader van de introductie en het kader van de meerwaardebelasting, is het des te meer onze taak om een kritische blik te werpen op die toekomstige cashflows of op dat toekomstige businessplan.

SPEAKER_02 9:02

In die wetgeving van de meerwaardebelasting, er is voorzien. Een aantal methoden. Maar eentje springt eruit, en dat is vier keer Ebita plus eigen vermogen. Hoe klinkt dat voor u als expert, die methode om die zo te definiëren?

SPEAKER_01 9:17

Ik denk onder experten, op het moment dat die nieuwe methodiek zijn de eigen vermogen plus vier keer Ebida in het leven werd geroepen, stond iedereen wat met Argue zoge te kijken aan de zijlijn. Ik moet vandaag wel toegeven dat dit op het eerste zicht nog niet zo'n foute methode blijkt te zijn voor een normale of een gewoon draaiende KMO. Als ik even de start-ups en de eventuele vastgoedsvernootschappen buiten beschouwing laat. En je weet dat de gemiddelde multiple in Vlaanderen op een doorsnee KMO rond de vijf keer Ebida zit, dan is die formule van eigen vermogen plus vier keer Ebida in het merendeel van de gevallen nog niet zo slecht. Maar vijf het hem precies logisch geweest dan zeven, ja, maar er wordt bewust gezegd eigen vermogen plus vier keer Ebida. En dan zie je dat vaak dat eigen vermogen overeenkomt met wat we in een Ebida Multiple methode. En gaan we eigenlijk nog corrigeren voor netto financiële schuld. Dat betekent, we gaan eigenlijk de cashpositie op rekening gaan bijtellen en de interestragende schulden gaan aftrekken. En je ziet dus als je oefeningen doet op grotere datasets, dat die twee methodieken op zich wel in elkaar spurt komen, zit dan het grote verschil in het.

SPEAKER_02 10:46

We zouden als ondernemer kunnen kiezen om die methode te gebruiken in de wetgevingstijd. In vier is dan niet zo wereld vreemd als multiple op Ebida, plus eigen vermogen afhankelijk van het type van oodschap, relevant of ambetent. Maar zit dan het grote verschil in welke ebida? Al zien de gepubliceerde ebita kan wel beïnvloed zijn door een aantal elementen.

SPEAKER_01 11:09

Ik denk, uw vraag is tweeledig. Eerst Ebida. Wij praten in het vak altijd over genormaliseerde EBIA. Een voorbeeld van normalisatie is het ondernemersloon. Ik denk dat een ondernemer de vrijheid heeft om te kiezen welke loon hij uit zijn eigen vennoodschap haalt. De kunst van waardering is eigenlijk een subjectieve oefening te doen en de ondernemer weg te plaatsen. En na te denken wat het kost om een manager op de stoel van de ondernemer te zetten en na te gaan wat de kost is. Het verschil wordt ofwel in plus of in min genormaliseerd bij of afgetrokken van die gepubliceerde EBIA. En zo zijn er tal van voorbeelden. Ik denk aan uitzonderlijke items. Ik denk aan eenmalige kosten of opbrengsten. Ik denk aan verhuurde panden aan eventuele emovennoodschappen die ook deel uitmaken van dezelfde familiale sfeer bijvoorbeeld. Dat zijn typisch de zaken die genormaliseerd worden. Dat is het eerste deel van uw vraag, denk ik. Het tweede deel was die multiple. Nu ben ik het even kwijt. Sorry, wat was jouw vraag over de multiple?

SPEAKER_02 12:24

Als ik al ondernemer ga kiezen voor die wettelijke methode vier keer Bita presentie vermogen, of dat het wel relevant is om een waardering te laten maken, omdat je in EBITA wel beïnvloed wordt en die multiple mogelijk ruizen ook.

SPEAKER_01 12:35

Maar ik denk de uitdaging voor de fiscus was eigenlijk om te zeggen: kijk, we gaan een fotomoment organiseren op 31, 12, 20, 25. En de meerwaardes die gecreëerd worden tussen 31, 12, 20, 25 en het moment van verkoop, die zullen belast worden. Dus de fiscus zat met een uitdaging om te zeggen, kijk, wij moeten de foto maken voor alle bedrijven in België op 31, 12, 20, 25. En daar is die voorzet gekomen van eigen vermogen plus 4 keer Ebida. Maar de ruimte wordt gelaten om, stel dat u van oordeel bent dat die waardering te laag is, dan kan u door een expert een verslag laten maken dat tegenstelbaar wordt gesteld aan de fiscus. Wijkt die waardering af van de formule eigen vermogen plus vier keer Ebida, dan zal de waarde uit het rapport gebruikt worden om de meerwaarde te gaan berekenen.

SPEAKER_02 13:29

Misschien hebben we al een keer een fiscalistaat nodig, hoe je de fiscus gaat kijken naar die verslaggeving.

SPEAKER_01 13:34

Lijkt mij interessant, en ik denk dat dat inderdaad een uitdaging wordt.

SPEAKER_00 13:41

Gecorrigeerd inbita, maar het eigen vermogen ten gecorrigeerd mogen.

SPEAKER_01 13:48

Eigen vermogen zou theoretisch ook kunnen gecorrigeerd worden. Ik denk ik heb daar net bewust gezegd, de scalabs, we hebben normale KMO's en we hebben imovennootschappen. Waarom bedelde ik op die imovennootschap? En wat krijg je bij een vernootschap die voornamelijk vastgoed aanhoudt, een vastgoed koopje en ga je afschrijven, behalve uiteraard op de grondwaarde. Dus wat zie je in heel wat vernootschappen dat de boekwaarde van het onderroerend goed relatief laag in de boeken staat, maar door de band is vastgoed gestegen in waarde over de jaren heen. En wat gebeurt er dan? Stel dat je een gebouw gekocht hebt voor een miljoen. We hebben het afgeschreven op 20 jaar en we zijn in jaar 20. En stel dat er geen grondwaarde is, dan staat dat gebouw voor nul in de boeken. Maar het was 20 jaar geleden al een miljoen waard. Het zal misschien vandaag 2 miljoen waard zijn. Dan zit je theoretisch, sowieso al, met een meerwaarde van 2 miljoen versus die 0, die niet in je boeken staat. En dit is wel degelijk een oefening die moet gebeuren. En zo ga je dat eigen vermogen gaan corrigeren. Dat is trouwens een andere methodiek, dan hebben we het niet over discounted cashflow, we hebben het niet over Ebiam Multiple methoden. Hebben we het eigenlijk over een methode van het gecorrigeerd eigen vermogen, waardoor je letterlijk je eigen vermogen gaat corrigeren voor de marktwaarde van de actieva en de passieva. Wat uiteindelijk dan de minimumwaarde is van dat bedrijf. Wat eigenlijk kan gezien worden als de minimumwaarde van het bedrijf. In onderhandelingen zeggen we eigenlijk, je betaalt voor de werkelijke waarde van de activa, minus de schulden die in het bedrijf zit. Met gecorrigeerd voor een belastingseffect, omdat de meerwaarde nog niet uitgedrukt is. Dat klopt volledig.

SPEAKER_02 15:40

Dus is het toch relevant voor ondernemers om een deskundige verslag te laten maken, om de toetsing te maken tussen werkelijke waarde, kun je het zo maar noemen. Berekende waarde versus de waarde voor genie in de wetgeving.

SPEAKER_01 15:58

Wij worden dagelijks geconfronteerd met ondernemers die ons die vraag stellen het antwoord is dubbel in die zin. Laat ons zeggen, staat er vastgoed op je balans? En u weet dat uw marktwaarde van uw vastgoed substantieel hoger is dan uw balanswaarde, dan is het inderdaad een no brainer, dan is het zeker aan te raden om zo'n rapport te laten maken. Gaat het over eerder operationele vennootschappen of vernootschappen die een heel grote groei verwachten. Dan moet je gewoon kijken, is die methode eigen vermogen plus vier keer dit nog wel een relatief correct beeld. Of zou het nuttig zijn om daar een deskundig verslag die potentieel een hogere waardering toont, dan is het zeker aan te raden.

SPEAKER_02 16:42

En dan gaan we in x aantal gevallen zien dat die waardering van het verslag niet substantieel afwerkt wegens EBT was al redelijk normaal. Het moet genormaliseerd worden. En de multiple zit rond die vier. Dan is het misschien niet nodig om dat rapport te doen. Dat weten we wat echt. Het moet de eerste oefening gebeuren. Pak je dat concreet aan? Ik ben ondernemer, ik heb een Vlaamse KMO en ik wil een waardering maken. Hoe kijk je dat aan?

SPEAKER_01 17:10

Wij gaan altijd eerst kijken naar uw neerlegde balans en sowieso in gesprek gaan met u. Want zoals net gezegd, het is niet alleen cijfertjes en een model duwen. Ik wil vooral snappen wat uw businessmodel is, hoe je erin staat, waar u eventueel naartoe gaat in de toekomst, waar uw risico's zitten. En dan kan je al vrij snel een inschatting maken of die basiswaardering in lijn ligt, die eigen vermogen plus vier keer, of het toch niet zinvol zou zijn om zo'n verslag op te maken.

SPEAKER_02 17:39

Los van dat fotomoment. De waardering kan natuurlijk vele redenen hebben, waarvan de meest voorhandliggende vandaag de fotomoment is, maar eigenlijk verkooptransacties. Concreet, welke informatie heb je van mij nodig, indergelijk de balansen? We hebben een kalaalka?

SPEAKER_01 17:58

Neergelegd balans, detailbalans, afschrijvingstabel, fiscale aangifte. Sowieso een keer dat wij die financiële data bekeken hebben, heel wat detailvragen. Over één uw cijfers, maar vooral ook over uw businessmodel. Ik zeg het net: risico inschatting is belangrijk. Hoe belangrijk bent u als ondernemer? Hoe zit uw klantenspreiding? Hoe zit uw leverancierspreiding? Bent u met uw vergunningen in orde? Dergelijke zaken worden vaak wel over het hoofd gezien, maar hebben een cruciale impact op de wereld. Dus basis set aan financiële informatie, een businessplan en sowieso een Q ⁇ A rond risico inschatting. En die worden dan in de diverse modellen gemaakt.

SPEAKER_02 18:40

Het verslag dat je oplevert, dat geeft niet één waarde.

SPEAKER_01 18:48

Wij gaan standaard meerdere methodieken combineren, om dan op basis van die meerdere methodieken naar een gemeenschappelijk of één finale waarde te komen. Er komt één getal, maar waarbij we wel gaan toelichten waarom die diverse methodieken een andere waarde geven. Dus dat gaan we wel doen. Er wordt momenteel wel nog gekeken met de instanties, want er worden een aantal richtlijnen opgelegd om te zien wat er nu al dan niet wel of niet in zo'n deskundig waarderingsverslag over dat fotomoment.

SPEAKER_02 19:28

Wat kan ik doen als ondernemer in de laatste vijf, zes, zeven jaar zet het vooratzicht op de palmboom. Ik kan nog vijf jaar werken. Wat kan ik doen om die waarde nog positief te beïnvloeden?

SPEAKER_01 19:41

Of kan ik er niets van doen? U kan heel veel doen. En dan denk ik dat u vooral doet om binnen X jaar wil ik mijn waarde gaan optimaliseren. Maximaliseren. Meten en zweten, zou ik zeggen. Ik zou beginnen met vandaag een eigenpunt te maken, zodat u weet hoe waardering werkt. Wij maken ook geen waarderingsverslagen die we aangetekend opsturen. Ik denk dat u het fenomeen kent. Dan kijkt men toch alleen maar naar de laatste pagina en heeft mij niks bijgeleerd. Wij als kantoor proberen echt in dialoog te gaan, zodat we vanuit iets technisch dat kunnen overbrengen in de taal van de ondernemer. Zodat die er ook mee aan de slag kan. Daarnet heb ik een voorbeeld gegeven, bij die EBA Multiple methode gaan we cash bijtelden en schulden aftrekken. Er zijn wel wat knopjes, als ik het zo mag noemen, waarmee u je cashpositie kan beïnvloeden. Bijvoorbeeld zorgen dat uw voorraadniveau systematisch naar beneden gaan, heeft één op één rechtstreekse impact op uw cashniveau? Dat zijn bijvoorbeeld zaken waar je op langere termijn aan waardecreatie kan gaan doen. En dat zijn zaken die aan bod komen tijdens zo'n bespreking van uw teilen.

SPEAKER_02 20:51

Welke cash nou samen bij werkkapitaalbereisje? Dat je dat doelen met je voorhoudt. Hoe plaats je die twee, misschien geef toelicht op wat werkkapitaal precies is. En hoe plaats je dan die twee, want als je puur focust op cash. Ja, dan ga ik al mijn verkoofen aan een factoring geven en ik stop mijn leveranciers betalen, dan heb ik mijn waarde toch niet echt.

SPEAKER_01 21:17

Nee, terecht. Het is wel een heel technisch thema, misschien voor deze podcast. Maar wat is werkkapitaal kort samengevat, ieder bedrijf heeft openstaande klanten en openstaande leveranciers. Sommige bedrijven hebben voorraad. En de enge definitie van werkkapitaal is de verhouding tussen je voorraadniveau, je openstaande klanten en uw leveranciers. Ieder bedrijf heeft een bepaalde blok aan werkkapitaal. En dat werkkapitaal vertegenwoordigt eigenlijk cash of schuld. En als je daar begint aan te trekken op een onnatuurlijke manier. En een onnatuurlijke manier zou kunnen zijn: ik ga mijn klanten aansporen om in het kader van een verkoop, bijvoorbeeld, vroeger. Te gaan betalen dan normaal, dan stijgt mijn cashpositie, maar zakt mijn werkkapitaalpositie. Ik heb meer cash op mijn rekening, maar mijn openstaande klanten die zakken. En eigenlijk gaan we gaan kijken in een waardering: wat is een normaal niveau aan werkkapitaal? Wat is dat blok dat er eigenlijk altijd zit? En vergelijk dat blok met ik zal misschien gemiddeld mijn klanten altijd 30 of 60 dagen laten openstaan. Ik heb altijd twee maand voorraad in mijn magazijn en ik betaal mijn leveranciers op 60 dagen. Als je daar begint aan te trekken of duwen op een onnatuurlijke manier, dan vertegenwoordigt zich dat in extra cash of extra schuld op je balans. En dus hetgeen dat men dan extra een cash zou krijgen in de normale methode, zal gecorrigeerd worden door een onnatuurlijke correctie op het legtap. We gaan dat eigenlijk gaan uitbalanceren.

SPEAKER_00 22:51

Trekken in natuurlijk. Als ik een onderneming ben die heel veel cash abbouwt, dat ben ik toch koper niet altijd in onderzoek om een bedrijf over te nemen met veel cash.

SPEAKER_02 23:02

Ja, vooral ook.

SPEAKER_01 23:04

Maar ik begrijp waar jullie naartoe gaan. We hebben het hier over de fameuze definitie van excess cash. Access cash, te veel aan cash op de balans. Iedereen heeft cash nodig om zijn lopende rekeningen te betalen. Maar wat zie je soms dat daar extreem veel of te veel aan cash staat? Er is vandaag geen definitie van wat is te veel. Dus opnieuw een subjectieve oefening. Als iemand bijvoorbeeld geld geparkeerd heeft in een beleggingsfonds binnen zijn vernootschap. Dan weet je eigenlijk al dat geld dat te veel is, want het zit geparkeerd in een beleggingsfonds. Nu, waarover het gaat is, eenkoper koopt eigenlijk niet graag cash. Want aan de andere kant, een koper betaalt een prijs. Hoe meer cash, hoe hoger de prijs. Die koper zal schulden aangaan, en u voelt mij komen, die gaat eigenlijk schulden aangaan om cash te kopen, daar dan ook nog een keer interesse op betalen. Dat is eigenlijk optimaal. De verkoper zal anderzijds graag die cash verkopen, want het komt theoretisch belastingsvrij binnen bij de verkoper. En dan zitten ook nog met een fiscaal aspect dat access cash belast wordt. Eigenlijk het standpunt van de fiscus is haal pre transactie dat geld uit de vennoodschap. En dan kunnen we daar roerende voorheffing op heffen. Dat is eigenlijk wat de discussie rond access cash met zich meebrengt.

SPEAKER_02 24:31

Optimaliseren als ondernemer. Ik wil maximale waarde krijgen. Ik kan optimaliseren. Ik focus op uiteraard cash en werkkapitaal. Nog iets?

SPEAKER_01 24:44

Kan ik nog sleutelen? Er zijn veel knopjes om aan te sleutelen. Maar ik denk als we zouden zeggen, maak jezelf misbaar als ondernemer. Dat is een niet-financieel geheven, maar zeker in de kleinere KMO, enorm belangrijk. De ondernemer die nog bij alles betrokken is, geen tijd heeft om op verlof te gaan, in het weekend geen tijd heeft. Die zijn waarde is uiteraard een pak lager dan de ondernemer die een gestructureerd team heeft, dat autonoom draait. Dat zijn zaken die voor zich spreken. Afhankelijkheid van klanten, afhankelijkheid van leveranciers, klantenspreiding. Dat zijn zaken die of wel waardeverhogend of waardeverlaagd zijn? Dan zie je ook recurrentie van omzet. En die kan je in heel veel sectoren gaan opbouwen. Zelf in bouwbedrijven, installatiebedrijven zie je dat men gaat proberen om onderhoudscontracten te gaan verkopen. Dat zijn allemaal zaken die waardeverhogend werken.

SPEAKER_02 25:46

Zie jij vandaag een impact van de duurzaamheidsoefeningen waar veel ondernemers, te weinig ondernemers mee bezig zijn, misschien ook niks ander. Bij groter zijn er uiteraard wel mee bezig. Zie jij vandaag impact in waarderingen of methodiek? Hou jij er zelf ergens rekening mee? Wanneer een bedrijf wel of niet actief een duurzaamheidsbeleid heeft?

SPEAKER_01 26:09

Het is een belangrijke parameter die door de banken gehanteerd wordt. Een niet duurzaam bedrijf, dat zal mee vast zijn in de waardering. In de waardering of de financiering. Dus theoretisch kan het een impact hebben in uw waardering. Ik zou het dan eerder uiten in de zin van: kijk, vandaag is dat bedrijf niet ESG-proof, om nu maar iets te zeggen. Daar dienen een aantal investeringen gebeuren in de toekomst om dat in orde te brengen. En dat zou je dan rechtstreeks cijfermatig kunnen gaan vertalen in de waardering. Maar we kunnen een stap verder gaan. Als ik het heb over risico's. We zitten in een wereld die meer en meer op AI begint te draaien. Wat is de impact van AI op je business model? Is heel courant aan een onderhandelingstafel? Alles wat dan macro-economie is. Of geopolitiek speelt uiteraard ook mee. Ben ik China-proof? Ben ik gevoelig aan schommelingen op de olie en de gasmarkt, zijn allemaal zaken die meegenomen worden. Maar dat kader ik onder die ruimere risico-analyse. Die geopolitiek is uiteindelijk altijd een tijdelijk fenomeen. Daar gaan we van uit. Maar wat zie je dat bijvoorbeeld investeringsfondsen, die, zeker combi, geopolitiek en AI, die vroeger misschien wat minder minder appartijd keken naar klassieke, traditionele bedrijven in de bouwsector. Eigenlijk vandaag daar weer een focus op leggen, omdat je wel weet dat die bedrijven morgen niet zullen weggaan. Ze zullen niet overroeld worden door een import uit China. Ze zullen niet overgenomen worden door AI. Dus voilà, bestaanbare businessmodellen die een lange levensvatbaarheid hebben, zijn vandaag weer meer en meer aan trek.

SPEAKER_02 28:01

Absoluut. Ik blijf verhingen op die multiple. En de manipuleerbaarheid noem ik het, maar even of de beïnvloedbaarheid die je als ondernemer kunt hebben, om die multiple te maximaliseren. Ik denk persoonlijk luister naar u als expert, Francis. Dat een multiple habita op zich.

SPEAKER_01 28:27

Een beetje een rare waarderingsformule is. Ik ben zelf op het verbinding. Het is nogal, sorry dat ik u ontbreek de methode die in 95% van de onderhandelingen gebruikt wordt van.

SPEAKER_02 28:36

Ja, maar is het een meteel dan op zich, of herkenen we naar een multiple om de vergelijkbaarheid te krijgen.

SPEAKER_01 28:42

De multiple as such is eigenlijk. De theorie zegt, als u een bedrijf gaat waarderen, zoek naar een peer, zoek naar een vergelijkbaar bedrijf als het duwe. Kijk wat die waardering is, en pas die toe op uw context. Dat is natuurlijk fantastisch voor heel grote en beursgenoteerde bedrijven, waar je as we speak de waardering kan van aflezen in de beurskoers. En de KMO-markt is natuurlijk een stuk moeilijker. Vind maar een perfect vergelijkbaar bedrijf. En twee, vind maar die waardering terug. Want die waarderingen zijn gepubliceerd, daar is geen publiceerde data over. Dus dat is de uitdaging van de sector en size. Waar is dat vleding? Ja, er zijn een tal van databases. Er zijn heel veel internationale databases, waarin data over transacties wordt verzameld, uiteraard op een anonieme basis, maar dan wel sector en regio specifiek. In Vlaanderen zijn er ook een aantal initiatieven. Een voorbeeld daarvan is inderdaad de studie van Flerschool, die al een tiental jaar die multiples in kaart probeert te brengen door experts zoals ons. Zij gaan jaarlijks een bevraging doen bij experts zoals ons, waar wij dan de transacties die we gedaan hebben gaan documenteren en nogmaals, uiteraard op een discrete en anonieme basis. Die data wordt verzameld en is vrij beschikbaar op de site van Vledikschool. Geef in Vlaanderen wel een goede indicatie. We gaan natuurlijk ook gaan kijken naar eigen transacties, ervaring in de markt. En andere beschikbare publieke informatie. En proberen zo tot een correct geheel te komen.

SPEAKER_02 30:30

Dus weinig op Multiple, daar neem ik mee. Focus op werkkapitaal, vrije cashflow.

SPEAKER_01 30:37

Ja, focus op je bedrijfsvoering, risicobeheersing, werkkapitaal en je cashflow generatie. En dat heeft dan per definitie een impact op je multiple. Want als je hetzelfde bedrijf hebt, een kleiner bedrijf met vijf medewerkers in dezelfde sector, en een bedrijf met 500 medewerkers, zal aan een andere multipol gewaardeerd worden, omdat het risico in dat grotere bedrijf veel kleiner is dan in dat kleine bedrijf. Dus dat krijg je dan ook nog.

SPEAKER_00 31:08

Wie heeft er vooral belang bij om een waardering aan te laten maken? En tot wanneer hebben we tijd?

SPEAKER_01 31:16

We hebben tot 31, 12, 2027 de tijd om de foto te maken op 31, 12, 2025.

SPEAKER_00 31:23

En wie een belangrijke partij.

SPEAKER_01 31:26

Mensen die aan het luisteren zijn en interesse hebben, staat er vastgoed op uw balans? En weet je dat uw vastgoed een stuk meer waard is dan de waarde in uw boeken? Dat weet iedereen sowieso laten doen. En dan kijken of die basisformule eigen vermogen plus vier keer Ebida. Volgens u als ondernemer toch wel een pak afwijkt van een eventuele werkelijke waardering. Te raad gaan bij uw accountant of bij experts zoals ons, om te zien of het al dan niet nuttig kan zijn. Of bedrijven die in een groeitraject zitten. En toekomstige hogere cashflow generaties gaan hebben, is het zeker aan te raden om zo'n expertverslag te laten maken.

SPEAKER_02 32:05

Ik geef onze klanten aantrain mee: als er een roerent op staat, om de waardering van zo'n roerend, waar uiteraard hoor een ander expert moet gebeuren. Één. We hebben erkende experts te gebruiken. En twee, die schattingen wel nu reeds te laten doen. Dus we hebben wel tijd tot eind volgend jaar om te waarderen. Natuurlijk, als je dan pas een verslag hebt, en ga wel debat krijgen, of jij gaat wel rusting hebben, welke gedeelte dat na 2025 is gestrijpen.

SPEAKER_01 32:35

100% akkoord, eigenlijk als ze het over vastgoedschatting gaan, idealiter, nu zo snel mogelijk die vastgoedschatting laten maken op 31, 12, 25. En dan kan, of kunnen wij als expert makkelijk een jaar later dat verslag gebruiken om die waarde te gaan bepalen op 31, 12, 20, 25.

SPEAKER_02 32:56

Voor zover de aandelen privé zijn, of de holding die inzetten verkoopbaar is.

SPEAKER_01 33:03

Voor holdingvernootschappen, ook zeker aan de orde. Dus mensen, dat is misschien de vierde pijler vennootschappen die holding zijn en dus participaties in andere vennootschappen aanhouden, ook zeker interessant om te zien of die onderliggende waardering afwekt van de waarde van het financiële vast actief. Zeker de moeite om daar ook de nodige verslagen te laten maken.

SPEAKER_02 33:24

Als je twijfelt, laten we de waardering maar doen, want het momentum is er nu. En als je de deadline passeert, denk je dat de laders, no way back. Dus als je twijfelt, even een investering, maar de return als het hoger is dan de wittelijke, is groot wegens de.

SPEAKER_01 33:43

Het is vandaag een investering om in de toekomst potentieel minder belasting te betalen. Je dient het zo te zien.

SPEAKER_00 33:49

Preventatieve investering en niks aan.

SPEAKER_02 33:52

Ja, maar het dient nu precies tot niets. Eigenlijk wel, we hebben geblokkeerd, een meerwaarde, belasting voor de af, die je anders misschien niet hebt.

SPEAKER_01 34:01

Ja, maar ik denk voor veel ondernemers, dat zien we toch in de dagelijkse praktijk. De waarderingsoefening doen en bespreken. De meeste ondernemers leren daar wel iets uit en gaan op een andere manier naar hun bedrijfsvoering kijken, en worden potentieel een stuk wakker geschud om met iets aan de slag te gaan, los van het dagelijkse bestuur. Om extra waarde te gaan creëren waar ze misschien tot op vandaag nog niet mee bezig geweest zijn of zich bewust van zijn.

SPEAKER_02 34:33

Dat is een dikke kleine ingrijpen die multiple erop loss, dat is exponentieel. Welke tips wil je nog meegeven aan onze laatste raar ondernemers?

SPEAKER_01 34:46

Deze had ik nu niet verwacht, maar ik denk er even over na. Ik denk dat we de tip van daarnet: heb je vastgoed. Denk zelf na, heb je een groeivenoodschap. Heb je een holding. Niet twijfelen, laat die oefening doen. En spreek met jullie, met ons. En dan zien we wel of het al dan niet nuttig is om zo'n oefening te laten doen.

SPEAKER_02 35:08

Zelfs al doen we die oefening nu vanuit de fiscale insteek. De kans dat je dingen uit leert en meeneemt om te optimaliseren. Daar ben ik 100% van overtuigd. De echte werkmaatschappij, zeg maar is het vrij groot om dingen beter te doen. Dankjewel.

SPEAKER_01 35:28

Het is leuk hier bij jullie op de sofa of op de bijna sofa te mogen zitten, maar dank je voor de uitnodiging.