#3 intergenerationele overdracht

Hij is er weer: een nieuwe aflevering van de podcast Geef Je Shit Niet Door! 

In aflevering 3 gaan we in gesprek over intergenerationele patronen en de oorsprong van de ‘Geef Je Shit Niet Door’-campagne. Aan de hand van fragmenten uit een interview met ouders die met hun gezin in behandeling waren bij Het Huis zoeken we de verdieping met betrekking tot het onderwerp ‘patronen doorbreken’.
Dit is een must listen! Hoe het zien van je kind als ontregelaar van een intergenerationeel patroon jou als ouder kan helpen om zelf te helen.
O ja, en we hebben eindelijk een jingle….

Transcript

Copy Transcript Copied

SPEAKER_01 0:00

Oké, jongens. Welkom terug. Ik wil iets heel belangrijks bespreken. De intro tune. Dus zeg maar, intro tunes zijn vaak net zo belangrijk als de inhoud. Dus daarmee straal je al iets uit. Wil je al meteen de toon zetten. Dus ik dacht, dus geef je shit niet door, zo heet onze podcast. Wat dacht je van? Geef je shit niet door. Of moet je meer in je face? Geef je shit niet door. Wat is de toon?

SPEAKER_03 0:37

Ik vind het heel mooi. Geef je shit niet door. Ik hoort meer stemmig en dan een koordje, en dan ga je hem helemaal aftoppen. Die tweede is wel agressief.

SPEAKER_01 0:48

Wat is onze boodschap?

SPEAKER_03 0:51

Je moet niet door, want je bent. Het is het eigenlijk wel allebei. Ik kom er nu niet op, maar ik weet wat ik bedoel. Misschien moet jij met Niek maar deze introje gaan doen. Geef je shit door en dan zingen wij een koor. Wel mooi om een soort meerstemmige jingle te maken.

SPEAKER_01 1:15

Maar ook zeg maar een soort van advies daarin. Dat het ook klinkt als van het is goed om je shit door te geven. Of vinden we het ook dat mensen hun shit door moeten geven, er zit er ook iets dwingend bij?

SPEAKER_05 1:30

Iets gebiedens. Ja, er zit iets gebiedens bij. Ja, totaal. Want anders moeten die kinderen ermee gaan lopen. Maar goed, de mildheid zit in dat we ook ooit maar kind waren. Dus dat is geef je shit niet door.

SPEAKER_01 1:46

Want je doet het best wat je kunt. Je doet wat je kunt. Je hebt ook vaak een kind. Het is maar wellicht ook iets gebieds. Want die voel ik ook van ja. Want het is wel ook onze verantwoordelijkheid, toch?

SPEAKER_03 2:05

Als je veel shit hebt, het zijn vaak ook de mensen die verkomen. Dus laten we het niet allemaal in een soort. Het is niet belerend van je hebt heel veel shit en dat is niet goed. Gebruik je shit om bijna als een soort brandstof, om echt het te gebruiken voor iets groters. Maar we zijn ook niet shitvrij.

SPEAKER_05 2:25

Maar grappig, want ik was laatst bij de Regenborg Foundation met Topsport Nederland. En dan gaat het over mentale gezondheid en die topsporters, hoe moeten we er doorheen begeleiden. En dan zeg ik ook daar. Ja, een beetje shit is ook wel je drijvende kracht. Want met een beetje shit, ga je natuurlijk er doorheen. Ga je door al die pijn. Het is ook een beetje gebiedend, want we hebben deze campagne ook omdat we toch een maatschappelijk debat willen aanwakkeren. Dat we meer gaan praten over. Hey, kijk eens naar je eigen shit. En misschien moet je er ook wat mee gaan doen. Want als je er niks mee doet, dan geef je het ook je shit weer door.

SPEAKER_03 3:01

Zonder goed fout hè. Maar ik hoop altijd dat mensen dat wel echt kunnen voelen tussen de regels door. Dat shit is niet iets fouts of zo. Of het is je hebt veel shit, dus je doet dingen verkeerd. Het is een kans, juist. Het is een opportunity. En echt om het te gebruiken om het in te zetten om er echt iets goeds mee te doen. Om het te transformeren eigenlijk.

SPEAKER_01 3:26

Maar je moet het wel aankijken.

SPEAKER_03 3:28

Je moet het wel aankijken. Je moet wel een soort even, de eerste stap is wel moedig. En dan krijg je er zoveel voor terug. Dus ik hoop dat mensen dat voelen. Dat het inspireert om. Wat zit er eigenlijk in mijn rugzak? Ik hoop dat de campagne dat doet, wat denken jullie.

SPEAKER_05 3:47

Ik weet dat het het nu al doet, want ik spreek echt veel mensen op congressen, of online of op de straat, die dan de campagne hebben gezien. En zeggen, ja, ik kwam thuis en toen ben ik toch wel even naar mijn fans gegaan of naar mijn vrouw gegaan. Die zeggen, hé, welke shit geven wij nou eigenlijk door? Dus het leeft echt hogescholen, veel studenten van universiteiten die dan toch naar de docenten gaan en zeggen. Wij willen praten over die campagne. Geef je shit niet door.

SPEAKER_01 4:12

Ja, en er was ook iemand komen solliciteren hier. En die vertelde ook dat ze met haar puberdochter door de campagne ook allemaal gesprekken aan de keukentafel had. Oké, ik dank jullie wel. Ik ga de studio in en dan wordt het waarschijnlijk een wat vreemde. Kijk je shit aan, geef hem niet door.

SPEAKER_05 4:35

Geef je het niet door. Oké, ik verheug me wel. Ik kom dat in deze. Misschien kan je hem dan nu laten luisteren. Dan plak je hem er nu in.

SPEAKER_01 5:05

En dan moeten jullie de volgende keer maar zeggen wat jullie vandaag. Laten we kijken naar waar komt het nou eigenlijk vandaan. Want deze campagne komt uit rollen. Of komt vanuit wat wij in de praktijk hebben meegemaakt, Reklijn, en wat we vooral hier hebben gezien. Kun je daar iets over vertellen? Waar komt nou die campagne echt vandaan?

SPEAKER_05 5:29

Ja die heeft zijn oorsprong natuurlijk in eigenlijk opnieuw gaan kijken naar psychisch lijden. Want we zijn zeven jaar geleden samen begonnen en hebben onszelf de vraag gesteld. Als we alle conventies over boord gooien met alle nieuwe gedachten opnieuw nadenken over psychisch lijden, behouden wat goed is en hoe zouden we het dan benaderen. En als je helemaal volgens de nieuwe gedachten daarover nadenkt, dan kom je tot een conclusie. Psychisch lijden is veel te complex dan te kunnen terugvoeren tot inzoomen op een individu. We hebben 50 jaar biomedisch onderzoek weten we één ding zeker. Grentstudies en FMI's gaan ons niet de antwoorden geven die we hoopten te krijgen. En dat is één ding wat we hebben geleerd, en dat is het is complexer dan dat. En het zijn juist de combinatie van de jeugdtrauma's als ook de omgeving waar we opgroeien, die de allerbelangrijkste verklarende factoren zijn voor psychisch lijden. En zelfs dan weten we niet helemaal. Ook denk ik omdat we niet alles op de juiste manier onderzoeken. Maar daar gaan we nog over praten. Spiritualiteit, energie wordt nog niet echt goed onderzocht. Maar goed, die wel, wat we wel weten, jeugdtrauma's, in je jeugd, dus bij je familie. En die omgeving. En de belangrijkste omgeving die we allemaal hebben, is onze familie. Dus of je nou 7, 17 of 77 bent, die stem van pap en mam dragen we mee. De rest van ons leven, ervaringen die we opdoen ook. En dat is vaak geweldig. Omdat er heel veel kracht in familie zitten, maar vaak ook moeilijk. Ontworstel je maar eens van een van een boodschap die je impliciet of expliciet hebt meegekregen van je ouders. Nou, dat is best wel best wel ingewikkeld. Dat kunnen we allemaal wel herkennen, denk ik. Dus nou goed, als we teruggaan naar die omgeving, dan hebben we gezegd, die omgeving moet in de kamer, die familie dus. En wat je ziet als je als je families in kamer zet. Kinderen, jongeren worden aangemeld met boosheid of niet meer naar school kunnen gaan, of angst of somberte. En als je dan teruggaat naar die familie, die bij elkaar zit in zijn generaties en gaat eigenlijk gaat horen wie zijn jullie en wat zijn jullie verhalen. Dan zie je eigenlijk dat je een groot deel van het psychisch lijden in het hier en het nu kunt begrijpen door waar die familie vandaan komt, wat het heeft meegemaakt en wat het doordraagt. Niet alles. Er is ook neurodivergente groep. Dat kunnen we niet door familie. En natuurlijk worden er ook nare dingen, ervaringen opgedaan buiten de familie. Maar ook dan is het de vraag wat die stabiliteit is en die basis van die familie, waarop die nare ervaringen buiten het gezin worden gedragen of in de mate waarop je kan terugvallen op die familie. Voilà als kind. Oké, lang verhaal. Maar wat ik eigenlijk wil zeggen is dus als je gaat uitzoomen naar complexiteit, dan zie je eigenlijk dat patronen van pijn en van kwetsbaarheid van generatie op generatie worden doorgegeven. En dat een groot deel van de kinderen en de jongeren met hun klaar eigenlijk een soort ontregelaars zijn, ontregelaars van een familiepatroon. Die eigenlijk zeggen, jongens, met mijn klachten van angst en boosheid en dwang, wil ik eigenlijk jullie laten zien dat hoe wij generaties langer met elkaar omgaan, dat werkt voor mij niet meer. Ik zit helemaal klimmen. En dan zie je dat er eigenlijk onder die klachten, die pijn schilderen, onvermogen, niet gezien zijn. En dan kom je eigenlijk op dit hele complexe plaatje van psychisch leiden, verhoud zich tot geef je shit niet hoor.

SPEAKER_01 8:54

Ik denk dat het goed is als we een fragment gaan luisteren van de interview wat je hebt gedaan met ouders. Die hier in het huis in behandeling zijn geweest. Om dat te illustreren, dat stukje over hoe belangrijk het is wat je in je familie hebt meegemaakt en wat je dan ook door krijgt en doorgeeft, laten we daarna luisteren.

SPEAKER_00 9:20

Ik kom vandaan nogmaals, ik ben Tanzania, ik ben een Tanzaniaan, opgoed in Tanzania met een Tanzaniaans opvoeding, waar je je dus niet mocht uiten.

SPEAKER_05 9:32

Als man zijn, sowieso niet gevoelens, maar ook geen meningen of dat wel, maar meer.

SPEAKER_00 9:46

Wij, Nederlanders of Westerse zijn direct, we weten ook gelijk waar je aan toe bent, daar kunnen ze af en toe omheen draaien.

SPEAKER_04 9:54

Ja, is een heel indirecte manier.

SPEAKER_00 9:59

Maar het uiten, dat heb ik ook niet van mijn vader geleerd, of mij meegekregen. Dus dat was voor mij heel lastig om ook dichter bij mezelf te komen.

SPEAKER_05 10:12

Maar als ik naar over het andere stuk naar je luister, is dat je komt uit een familie, uit een cultuur waarbij emoties niet naar buiten gingen. En je hebt er eigenlijk nauwelijks van geleerd om dat te uit om daar iets mee te doen. Papa deed het ook niet, jouw vader. Dan krijg je een kind. En dat kind heeft ze in overvloed en uit ze in overvloed. En je wijst nu even naar je vrouw, voor niks gekozen.

SPEAKER_00 10:45

En de vrouw dus ook.

SPEAKER_05 10:46

Ja, tuurlijk. Want Jing en Jang trekken aan toch, en ze heeft het niet van een vreemde. We kunnen nu wel een beetje het ontregelen in de familie afbe begrijpen. Hoe was dat bij jou?

SPEAKER_04 11:00

Bij mij zit er ook zo'n lijn van. Ik ben denk ik in mijn gezin van herkomst van zieken, ook de ontregelaar. Maar dat werd natuurlijk niet op die manier gezien. Hoe werd het wel gezien als dat ik een aansteller was? Ja, dat is altijd lastig. Dus ja, pijnlijk ook. Dat is iets waar ik, zeg maar, tot na mijn veertigste dus zo wel echt mee bezig ben geweest om daarvan te denken: nee, ik was gewoon intens en niet per se lastig. Of ik kon juist goed voelen. Nou, precies, en dat is waarom ik zo goed ben in mijn vak. Ik bereik daar ook heel veel mee. Dus inmiddels is die schaal die weegschoon echt wel anders gaan wegen, waardoor ik denk, ja, maar dat is ook hoe ik ben. Maar in interactie met met mijn dochter is het wel ook heftig daardoor.

SPEAKER_05 11:50

Ja, maar mag ik jou vragen? Want jij als kind in jouw gezin, wat voor hoe gingen zij in jouw gezin, toen jij een kind was, om met emoties? Hoe ging de rest daarmee om? Ouders, grootouders.

SPEAKER_04 12:01

Nou, terug kijk, ja, allebei mijn ouders hebben ook best wel veel emoties en die knalden er dan wel uit. Dus te pas en te onpas, zeg maar. Of zo onverwacht. En ze waren ook heel jong toen ze kinderen kregen, ook snel achter elkaar drie. En dan ook nog van het ene continent naar het andere verhaal. Gewoon echt wel. De generaties daarvoor, ja, het katholieke gezin, netjes, veel kinderen, je moest je gewoon gedragen. Zondig, gedrag vertonen. Dus alles werd binnengehouden.

SPEAKER_05 12:40

Dus eigenlijk toen jouw ouders, de grootouders van jullie kinderen, kinderen waren, toen kwam het er helemaal niet in. En dat werd gedrept, eigenlijk zoals bij jou. En vervolgens worden zij ouders. En dan zijn al die emoties er en niemand heeft ze geleerd hoe ze er in godsnaam mee om moeten gaan. En dan krijgen ze jou. Weer een heel gevoelig, emotioneel meisje. En dat was lastig, want wat moesten ze ermee? Toen kreeg jij een dochter. En die had dezelfde talenten als ter moeder? En misschien ook wel als haar grootouders in een andere tijd. Absoluut. Hoe was dat voor jou?

SPEAKER_04 13:15

Ja, dat is heel intens. Want dat heeft echt enorm veel aangezet.

SPEAKER_05 13:22

Want kan je iets vertellen als jouw dochter al die emoties had voor iemand die zo goed voelt zoals jij. Wat deed dat met jou van binnen?

SPEAKER_04 13:32

Nou, aan de ene kant kan ik er goed aanvoelen en dus vaak mag wel inleven. Aan de andere kant gaat er bij mij zelf een hele stroom aan overspoelen. En die dan raak ik ook weer over. Dus ik heb ook wel eens echt toen ze wat jonger was geroepen. Maar nu word ik ook een kind. Nu hebben we gewoon twee kinderen. Want ik kom niet. Ik kom me daar dan niet goed uit.

SPEAKER_05 13:52

Het is een soort patroon van kwetsbare emotionele vaardigheden. Dat niemand in je zich eigenlijk nauwelijks wijsheid in de familie zitten hoe je omgaat met emoties. En daar moet je het dan maar mee doen. Als je moeder wordt of vader wordt, dat zit dan in je rugzak en je hebt eigenlijk geen fijne voorbeelden om uit te putten.

SPEAKER_01 14:15

Ja, eigenlijk wordt je heel mooi verteld over die intergenerationele overdracht. Hoe zou jij hem uitleggen, intergenerationele overdracht?

SPEAKER_05 14:26

Ja, dat is een goede vraag. Wat je ziet, is dat ieder ouder doet alles wat hij kan, zo goed als die kan, om zijn kinderen op te voeden. Maar je kunt je voorstellen, als je een moeder hebt gehad die heel angstig was, en jou als klein kindje heeft eigenlijk een wereld heeft getoond vol gevaar. Pas op, niet daar. Oh wacht, ik ga mee. Je kan nog niet alleen. Pas op, want niet over zeker. Oh nee. Dan kun je voorstellen dat je een wereld gaat zien door de ogen van je moeder, die er heel eng en gevaarlijk uitziet. En dan ga je eigenlijk als vanzelf die angstbril ook opzetten. En die haal je vast. En vervolgens groei je op met die angstbril. En dan word je zwanger of je krijgt een kind. En dan doe je met die angstbril, als je er geen niet bewust van bent, dan krijg je die nieuwe generatie ook weer opgevoed. Pas op, oh nee, je kunt je voorstellen dat de angst zo die bril van generatie per generatie wordt om overgeven. Of wat dacht je van in het cliché dat je vader heel boos vroeger kon worden. Zo boos dat hij met zijn vuist op tafel sloeg en misschien ook wel jou sloeg. Dan neem je misschien zelf voor om dat nooit te gaan doen als je ouder wordt. Maar kijk, als ouders heb je een moet je opvoeden. En je voed op zonder dat er een school is over opvoeden. Er is geen school voor het ouderschap. Dus je voed op met een bagage. Een bagage aan voorbeelden en voornemens en ideeën over hoe je dat wil doen. En als jij een hele fijne opvoeding hebt gehad, dan zit die bagage vol met prachtige voorbeelden. Waar je uit kan putten als je kinderen diezelfde dingen doorgaan. Dus niet zo sterk als een goed voorbeeld. En dan kan je elk zelfhulpboek lezen dat je wil, maar zinnen verdwijnen. En voorbeelden zijn verankerd in wie we zijn. Je wordt ouder, er is geen school voor het ouderschap. En je put in het moment uit die voorbeelden. En als die voorbeelden vooral heel naar waren of eigenlijk helemaal niet gepast, dan probeer je misschien met man en paard het niet te doen. Maar vanuit spanning die omhoog gaat en je brein die zich vernauwt. En machteloosheid die komt. Voor je het weet, ga je doen wat je ouders ook deden. Of misschien doe je het sowieso omdat je nog helemaal niet doorhebt hoe heftig dat eigenlijk was. Denk aan patronen van nu maar niet boos. Kom op, boosheid is niet nodig. En denk je nou, dat is best wel goed. Boosheid is niet nodig, heb ik van mijn ouders geleerd. Alle conflicten vermijden. Je geeft het door. Terwijl bij onzin, we hebben boos nodig. Conflicten horen erbij. Maar agressie moeten we niet doorgeven. Dus die rugzakken van ons als mensen, die zitten vol met ervaringen, mooie en niet mooie ervaringen. Het zit ook vol met onze pijn en onze blokkades. En die krijgen we van onze ouders. En we hopen dat we het vullen met nieuwe ervaringen die we opdoen in onze vriendschappen en de dingen die we leren, tuurlijk. Maar als we die pijn en die nare en voorbeelden niet iets mee doen, dan blijft die in de rugzak. En als we machteloos zijn, dan geven we dat door.

SPEAKER_01 17:30

En je noemde al weer een ander punt, pijn, daar gaan we straks ook over hebben, om terug te komen op de patronen waar we het over hebben. Dus eigenlijk is dat het allereerste wat we ook voelen bij een gezin. Dus we hebben een gezin bij het allereerste gesprek in de Kamer, kennismakingsgesprek. En dan zijn die patronen worden al snel heel erg duidelijk. En Renske, jij hebt ook een paar kennismakingsgesprekken meegekregen, waar je bent aangeschoven hier in het huis. Wat staat jou nog bij van wat je merkte bij die gesprekken?

SPEAKER_03 18:07

Het gezin waar de eerste keer ik bij mocht zijn, is dat je voelt dat het niet uitgesproken mocht worden? En dat kinderen dus een mond houden en dat er dus niks gezegd wordt. En de verborgen loyaliteit. En die vond ik echt één dochter, een vader bijvoorbeeld emotioneel meteen, ook een vader toe, de schoot. Heel erg de moeder verketteren vanuit papa is boos op mama, dus ik ook. De onderstroom eigenlijk wat er echt aan de hand is en wat er letterlijk wordt gezegd. Dat ze soms bijna ook niet de interventies kunnen horen. Omdat er zoveel in die onderkant aan de onderkant zeg maar gebeurt. Waarin ze verstrikt zijn. En ik denk dat dat heel mooi is wat jullie doen. Door ook de verhalen van een opa en een oma. Neer te zetten dat het eindelijk helder wordt. En dat de kracht, vind ik, bij jullie er echt in zit dat jullie dat benoemen. En zie je dat je dit doet, of je klopt dat.

SPEAKER_01 19:22

Dan probeer je om de stroom op tafel te gaan.

SPEAKER_03 19:25

En letterlijk op papier, je ziet het gewoon herhaalt.

SPEAKER_05 19:31

Zo'n gezin waarbij zo'n kind eigenlijk leert. We gaan hier niet praten over de moeilijke dingen. Dan zie je vaak dat er één kind is, die gaat die boel ontregelen. Die gaat namelijk heel veel boos uit krijgen. Of die gaat helemaal vastkomen te zitten. Want die zit vol met negatieve gevoelens en, maar kan daar niks mee. Dus het ziet de uiterste vaak. En als je dan teruggaat naar die kindverhalen van die ouders, vraagt hoe was het in jouw gezin was? Hoe was het toen jij klein was? Wat was de plek van boos en bang. En hoe gingen jullie daarmee om? En dan zo vaak dat je dan hoort, ja, dat was er eigenlijk niet of daar spraken we niet over. En dan ga je naar boven, en dan zit grootvader. En die vertelt hetzelfde verhaal. In een andere tijd, jongens. Een andere tijd, die naorigse generatie heeft goede redenen gehad om te zwijgen. Maar je ziet dat wel zo doorgaan. En dat zijn ze niet van bewust, totdat het zo met kleuren en lijnen op het papier komt.

SPEAKER_01 20:27

En dat is ook shit, dus dat iets bijvoorbeeld er niet uitgesproken wordt en je ziet er van generatie op generatie gebeuren. Ik wil even naar een fragmentje uit het interview wat je ook hebt gedaan met dezelfde ouders die we toen straks hebben gehoord, waarin zij wat vertellen over het kennismakingsgesprek.

SPEAKER_05 20:44

Mooi. Want vertel eens even, jullie hebben dus een zoon en een dochter en iedereen moest mee. Waren grootouders bij? Ja, die moesten ook mee. En hoe was dat voor iedereen?

SPEAKER_00 20:58

Ik ben zo een persoon die dan eigenlijk gewoon neutraal ergens instap. Maar ik vond het ook heel fijn om ook dan de grootouders bij te betrekken, zodat ze ook een stukje van. Omdat wij eigenlijk al, en ik spek nu voor mezelf al ingewikkelde opvoeding hebben gehad, ook bepaalde stukken niet meegekregen hebben. En dan krijg je een heel andere inzicht van hoe je familie of de achtergrond van je familie eigenlijk in elkaar zit. Ook met het visualiseren op het bord, als je naar inderdaad, het gezichten van Niek en Marie gewoon keek op een stukje van alleen mijn stukje, want we waren nog niet eens bij haar. Het was wel ingewikkeld genoeg. Het chaos.

SPEAKER_05 22:02

Iedereen die luistert, we maken dan een heel groot A, wat zal het zijn? Heel groot vel. En daar tekenen we jullie familiegeschiedenis op. En dan gaan we eigenlijk vier generaties terug. En we beginnen altijd met één kant. En soms gaat het kriskast door elkaar. Maar je vertelt het bord zal helemaal vergeten.

SPEAKER_00 22:20

Het wordt helemaal alleen.

SPEAKER_04 22:23

Het eerste drie uur allebei onze vaders al drie uur verder. En toen stond er aan mijn kant nog nauwelijk niet.

SPEAKER_00 22:29

Mijn eerste indruk was. Het is een soort van overzichtelijk, maar ook nog steeds heel vaag. Want ik zou ook in gezegd van oké, tenminste, mijn interpretatie was, wat hebben wij nou weer binnengekregen en hoe gaan wij met hen te werken?

SPEAKER_04 22:50

Omdat je het opgetekend zo opgeschreven en getekend ziet, dat je denkt, het is echt heel erg ingewikkeld jouw achtergrond van.

SPEAKER_00 22:57

Aanke kant vond ik ook leuk, het is ook een leuke uitdaging. Hoe gaan wij daar met dit gezien?

SPEAKER_05 23:02

Maar wat deed het met je bijna de bevestiging in de chaos van de tekening. De bevestiging te zien van wat je hebt meegemaakt, hoe complex het was.

SPEAKER_00 23:13

Ik wist wel dat mijn familie complex was. Maar om het echt in kaart te brengen, vond ik het eigenlijk ook wel fijn. Want dan zie je het van oké, ik heb ook een complex.

SPEAKER_05 23:27

Peter, complex, je moet even kijken wat je zou willen delen, maar waar hebben we het nu over? Zou je misschien een beetje kunnen vertellen dan wordt het voor iedereen ook wat.

SPEAKER_00 23:37

Ja, complex in de zin van dat mijn moeder van vier mannen zeven kinderen had. En mijn biologische vader drie vrouwen derti kinderen. Dus om dat ook in kaart te brengen, zijn ook een paar die overlijden zijn. Of die.

SPEAKER_05 23:57

Ja, echt een warbel van verbindingen en ook verbreken verbroken relaties. En terwijl deze complexiteit, deze voorschied werd opgetekend, zat jou een van jouw ouders ook in de kamer. Klopt dat? Hoe was dat? Jouw vader, jouw moeder?

SPEAKER_00 24:19

En met een van mijn ouders, dat maakte dan ook weer complex. Want ik benoemde net ook mijn moeder, biologische vader, en nu zat mijn opvoedvader. En dan dat maakt ook dat het complex is. Hoe zit dat dan? En dan daarvan moet je dan ook gaan uitleggen. En dat heb ik eigenlijk ook in mijn leven moeten doen. Zeggen van ja, de vader die ik nu heb, dus niet mijn bioloogs vader, maar het is wel mijn echte vader. Maar van mijn echte vader, die heb ik pas in 2010 leerd, dat is verhaal. En hij heeft dan ook een bijzogte familie, dat wist ik ook niet. En dan moet je dan ook weer gaan uitleggen, hoe ze dat met je moeder.

SPEAKER_05 25:14

Dus het is niet zo heel makkelijk voor jullie als jullie nieuwe kennis hebben, dat jullie even vertellen waar jullie dan vandaan komen of zijn opgegroeid. En duidelijk, want jij zat hier Femken ook met een vader of moeder. Ja, mijn vader was ook mee. Hoe was dat?

SPEAKER_04 25:29

Nou, dat was sowieso heel bijzonder in ons verhaal is dat onze vaders elkaar al eerder kenden, al toen wij klein waren, want wij woonden in Tansania. En dus er waren twee Nederlandse mannen. En ja, mijn vader is daar gewoon met zijn gezin, met mij dus, en mijn zussen en mijn moeder naartoe gegaan. Maar daar was wel ook de vader van Peter. Dus die hadden ook, terwijl we dit allemaal zo aan het uitzoeken waren, die hebben al al die tijd wel eens contact gehad en sinds wij samen zijn, kennen ze elkaar nog weer veel beter. Dus het is ook wel bijzonder dat je dan heel die lijnen zo ziet. En dat zij soms elkaar gingen aanvullen of gingen bevragen van ja, maar nee, dat kan toch niet in 83 zijn geweest.

SPEAKER_05 26:14

Want toen ze ook tijd zo aan zich die geschiedenis zou laten passeren. En dan zitten jullie kinderen, zaten daarbij. Want was het alleen complex, jongens, of was het ook best wel soms verdrietig of zwaar om die complexiteit in de kamer te krijgen?

SPEAKER_04 26:38

Het was wel verdrietig. Het was ook denk ik wat er heel bijzonder was, was dat eigenlijk allebei onze vaders na die eerste keer direct konden toegeven. Als ik het anders had kunnen doen, had ik het graag anders gedaan. En dat was wel ook heel indrukwekkend. Want ja, daarover zij Niek. We hebben natuurlijk ook vaak mensen die zeggen, ja, het moest gewoon zo en het kon echt niet anders. En wij hebben allebei vaders die zeggen, ik heb heel erg veel gewerkt, ik was er eigenlijk heel weinig. Ik had er nu terugkijkend had ik het anders gedaan. Ja, dat is natuurlijk. Hadden jullie dat ook vaker gehoord?

SPEAKER_00 27:18

Ik heb het zelf niet vaak gehoord, want mijn vader was vroeger ook niet open. Dus daar heb ik het ook van, is ook meegekregen in die opvoeding. En dat probeerde dan wij dan bij onze kinderen juist te doorbreken. Ja, precies.

SPEAKER_05 27:36

Dus ja, dan kan ik me voorstellen, met een gesloten vader, in een verhaal waar veel is gebeurd, is het heel bijzonder om te horen dat hij zegt, hadden we het maar anders gedaan met de kennis van nu. Hoe was het voor jou?

SPEAKER_00 27:50

Nou, wel fijn om te horen.

SPEAKER_05 27:53

Voor de kinderen, hoe ging het met de kinderen toen zij hier zo zaten de eerste keer in het huis? Meteen met die grootouders. Ja, dat was veel voor ze.

SPEAKER_04 28:03

Ze verveelden zich soms, denk ik. Heel veel informatie. Ze hingen er af en toe een beetje bij of ze gingen een beetje tekenen en zo. Maar wat er heel goed was, vond ik is dat ze af en toe zo werden betrokken in. Kan jij dan tekenen? Hoe zouden we dat jouw moeder vroeg eens overleden? Bijvoorbeeld, hoe moeten we daar een kruisje bij haar naam dan zetten? Of wat vinden jullie een sterretje? O wil jij dat sterretje dan even tekenen? Vroeg ze dan aan onze dochter, zodat je even wordt meegenomen in. We zijn ook dit aan het doen met jullie erbij. Dus we hebben daar nu nog niet, en denk ik ja, onze kinderen zijn ook wel jong, nog niet zo over teruggehoord of ze daar nou echt iets van vinden.

SPEAKER_05 28:48

Misschien is het ook een ervaring voor hun vooral geweest, het moment dat jullie met z'n allen daar zaten en terug werd gegaan naar de familie. Wat we normaal proberen op zoek te gaan met gezinnen, met families naar verhalen die ze niet meer zo vaak vertellen, ze vertellen altijd dezelfde verhalen over dezelfde mensen, die verhalen kennen we wel, en dat doet eigenlijk niks meer met ons. En als die verhalen zo helpend waren, dan hadden we vaak niet zo in de knel gezeten. Dus we proberen op zoek te gaan naar de vergeten verhalen. En die verhalen schat soms weer zoveel liefde en kracht. Vooral in familieverhalen waar veel lijden is geweest, of juist geheime spanning. Hoe was dat voor jullie? Zijn er nieuwe verhalen op tafel gekomen?

SPEAKER_04 29:38

Of andere verhalen. Nou, we hebben dus nog een keer een afspraak gehad met allebei de vaders, omdat we nog niet helemaal toe waren gekomen aan het mijn familiestuk. En toen heeft mijn vader wel gezegd: er zijn echt een aantal dingen die jij hebt verteld, die ik nooit zo heb gezien. En dat was voor mij ook wel veel erkenning. Dus ik dacht, mijn narratief is natuurlijk, precies zoals jij het ook, jij hebt dat ook altijd zo gesnapt of gezien. Met name ook over mijn ouders zijn gescheiden en over de periode na die scheiding. Ja, had mijn vader denk ik toch een ander beeld van mijn moeder en hoe dat ging met drie meiden thuis. Want daar was hij gewoon niet meer bij. En daar hebben we uiteindelijk niet zo heel veel meer daarna over gehad, maar het was wel indrukwekkend. Ook dat hij daar zo met gevoel over zei. Ja ik heb dat niet geweten.

SPEAKER_05 30:39

En het klinkt ook alsof hij echt heel willen was, bereidwillig was om dus mee te doen en te luisteren naar jouw verhaal. Maar ook nog eens thuis te overpijten. Klopt dat?

SPEAKER_04 30:52

Het heeft ook denk ik wel alleen al het vertellen en het tekenen heeft gemaakt dat we er met de andere familieleden, ik met mijn zusje, jij met je zusjes en broers toch ook meer weer over aan het praten bent.

SPEAKER_01 31:08

We horen ouders vertellen over hoe zij de kennismaking hebben ervaren, ook met hun grootvaders, dus in de kamer.

SPEAKER_05 31:17

Ja, dat is prachtig. Het is prachtig, Niek. Want we in het begin, toen we open gingen, deden we het alleen met ouders. Toen merkten we al heel snel na een jaar, we missen die grootouders. Dus hebben gezegd, oké, vanaf nu zijn er altijd groot ouders bij. En dan krijg je in het begin een beetje verzet. Want ouders die eigenlijk het tekort hebben opgedaan bij hun ouders, die denken, ja dag, ik wil niet die ouders erbij. Dat maakt het extra complex. En het is al zo moeilijk nu. En we zijn een manier hebben gevonden om toch te zeggen, we gaan toch voor die grootouders. We begrijpen dat het lastig is. En dan krijg je ook verzet van die grootouders. En sommigen zeggen, wat moet ik hier? Vooral de naoorlogse generatie. Die gaat dan zeggen van ja, al het gepraat. Ja, ik wil wel komen, maar ik ben helemaal niet gewend. Of een grootmoeder die zegt, ik ben zo bang dat ik ga huilen. Ik heb daar helemaal geen zin in. Sorry als ik ga huilen. Die gaan zich al helemaal voorbereiden. En het zijn altijd die grootouders die daarna zeggen dankjewel voor dit gesprek. Dit was zo mooi. Ik gun dit. Iedereen. Altijd niemand uitgezonder.

SPEAKER_01 32:21

Ik moet meteen ook lachen, want ik heb met hen allemaal grootouders ook voor me die dan voor de allereerste keer in hun leven bijvoorbeeld vertellen over wat ze hebben meegemaakt voor. Je ziet een klein kind, een klein kind wat is aangemeld bij ons, met eigen klaar, zie je gewoon. Er verandert al iets, er valt al iets door. Of er wordt al, of ze worden al ontlast van iets.

SPEAKER_05 32:47

Wat je mooi ziet, wat het mooie is van werken met regeneraties, is dat die grootouders vaak ervaring hebben in het patroon. Dus in het cliché dat hun grootmoeder angstig was. Want de angst gaat vaak over de vrouwenlijn, die voed een kind op, een moeder die ook weer angstig wordt, in dat cliche. Heeft die grootmoeder, toen zij moeder was en nog jonger was en nog niet heel veel ervaring had en nog niet heel veel inzicht. Maar ook in de squeeze van haar leven van hard werken en kinderen zat en het huishouden. Heij waarschijnlijk heel veel beschermend gedrag laten heel veel controleren waar die angst alleen maar mee werd gevoed. En heeft ze in dat leven heel veel ervaring opgedaan van wat niet heeft geholpen. Maar waarschijnlijk ook een paar momenten gemerkt van toen deed ik iets radicaal anders. En dat had je nodig om toch die stap te maken. En dan worden ze dus ouder met ervaring. En ze krijgen, ontgroeien eigenlijk die belangrijke rol van op dat ouderschap zitten. Ze worden grootouders en ze gaan kleinkinderen krijgen met heel veel afstand. En dan met de wijsheid en de ervaringen van wat niet werkt, kunnen ze naar die kleinkinderen kijken. Maar ook advies geven aan die ouders. Van ik weet het, ik deed het ook. Maar je moet nu je kind meer vrijheid geven. Dan gebeurt er iets heel moeilijks. Want je ziet bij die ouders dat de kindpijn omhoog komen. Want dat wat die grootouders wel kunnen zeggen en geven voor hun kinderen. Hadden ze niet gekund toen zij klein waren. En dan zie je aan tafel dat die pijn van die ouders echt even wordt geraakt. En als we dat kunnen herformuleren naar ja, moeder kon dit niet toen jij klein was. Maar wat ze nu wel kan, is iets voor jou ook herstellen door het anders te doen voor jouw kind. Waardoor jij ook weer door haar kan worden geheeld en jullie relatie kan worden geheeld. En als ze dat anders kunnen bekijken vanuit hun kind bij naar het moederschap. Dan zie je eigenlijk dat drie generaties opknappen. Omdat grootouders kunnen een herstellende bewegingen doen. Ouders kunnen nu iets ontvangen, namelijk ze zitten vast met hun kind, maar grootouders kunnen daarin nu helpen om het te ontknellen. En die kleinkinderen kunnen die nieuwe en andere beweging krijgen. En zo kan je dat intergeneratie patroon doorbreken.

SPEAKER_01 35:06

Dat maakt het werk ook zo fascinerend. Dus opeens kan een hele familie zich ook verhouden tot een patroon. En dan hebben we het over patronen, ook in gedragen of dingen worden uitgesproken, we hebben het over emoties gehad. Noem nog eens iets wat van de shit die kan worden doorgemaakt.

SPEAKER_05 35:25

Maar bizar genoeg zie je in families dat bijvoorbeeld als er ergen scheidingen zijn, dat er overal opnieuw wordt gescheiden. En een nieuw gezin is dan weer gescheiden. Maar elke generatie van afgelopen week zaten als iedereen gescheiden. Je kunt er donderop zeggen dat die kinderen ook weer gaan scheiden. Je ziet ook bijvoorbeeld als kinderen zich vastlopen op veertien bijvoorbeeld, en ze komen hier aan. En dan vragen we aan die ouders, soms ook uit het niets hoor. Hoe ging het met jou toen je veertien was? Dat er dan en zie je die ouders zo klik en in één keer knalt dan die emotie in. Onverwachte vraag. En dan heel vaak is er op veertien jaar op dezelfde leeftijd iets bij die ouders gebeurt. Maar ook bij die grootouders. Op zes jaar gaat een ouder dood. Een grootouder verliest zijn ouders. Op zes jaar daarna krijgt de ouder gescheiden ouders. En op zes jaar daarna zie je weer wat gebeuren. Dus dat is bizar. Ik heb er nog geen wetenschappelijke artikelen over gevonden. Ik zou het wel, wij gaan het onderzoeken, want het is bijzonder. Dus dat zie je ook. Maar je ziet ook dat trauma wordt doorgedragen. Het is echt, het is ongelooflijk maar waar. Of bijvoorbeeld een gezin dat elke generatie is er een kind dat wordt verstoten. En wij kregen een zoon in zorg. En hij was ook weer degene, waarvan je wist, die gaat weer verstoten worden. En het is ons niet gelukt om die dynamiek te veranderen en die ouders te ontlasten. Het is niet gelukt. En die jongen die gewoon nu beschermt, is ook weer, weer verstoten. En dat is zo schijnend. Dat je erbij zet en ernaar kijkt. En je weet als we niet dit kunnen veranderen, dan wordt deze, de volgende die wordt uitgezet.

SPEAKER_01 37:08

Ja dan moet ik ook denken aan dingen die zich herhalen op verschillende leeftijden, of precies dezelfde leeftijden dat iets terugkeert. Een moeder op 16 op straat komt, wat generatie op generatie gebeurt, moet dan ook denken aan de lessen die we van Citlin Gener G en van Maggie Wood hebben. Die heel erg ook hierop konden gaan zitten. En daar zijn wij bewuster door geworden.

SPEAKER_05 37:36

Maggie was echt zo goed hierin. Die kon echt zeggen, let maar op, Carlijn, die leerden ons dit. Als het zeven is, dan is er op zeven iets gebeurd. En ik kwam uit de academie, ik dacht, ja, dat kan niet. Elke keer weer met Maggie gingen we naar Wat is er op ja. En weer gebeurt het als zo bijzonder om te zien. Ja, met veel respect voor hun allebei, want we hebben echt veel van hun geleerd.

SPEAKER_01 37:57

En nu denk ik, die wij hierover aan het praten zijn. Volgens mij is het voor jou ook gesneden. Koek, toch? Deze dingen die terugkeren van generatie op generatie, leeftijden. Wat denk jij als Carlijn dit vertelt?

SPEAKER_03 38:14

Ja, het is wederom een soort zo heel magisch, dat we elkaar hebben ontmoeten. En dat we hetzelfde doen, eigenlijk op een hele andere manier. Wederom voel ik dat van wauw, dit is. En wat ik voel, het is ook dat het een mooi vervolg is. En dat ze nog dieperen metgeen wat ze hebben gezien, wat ze hebben aangeraakt, wat ze begrijpen, ook daadwerkelijk kunnen transformeren en loslaten.

SPEAKER_05 38:46

Want weet je waar we dus tegenaan zijn gelopen, is dus dat we, nou ja, wel dan heel goed ouders kunnen die mee kunnen nemen in een nieuwe perspectief. Op aan mijn kind heeft niet alleen een probleem. Het is ook van mij, van ons allemaal. En soms kunnen we dat helen. Door, je kunt je voorstellen, zo'n herstellende beweging tussen grootouder en kind, waardoor moeder een nieuwe iets nieuws krijgt. Maar als die last van de moeder er nog zit. En die zit in het lijf en niet alleen in het kop. Kun je er toch niet alleen met een inzicht van het patroon, kan je het niet alleen helen. Een stukje kan je daarmee doen, maar dat wat in het lijf zit, zit er waarschijnlijk wel nog. En we hebben toen Rentse voor jou vaak hadden we het probleem dat de ouders zeiden, oké, ik weet nu wel dat dit het is. En sommige dingen konden we helen op onze manier van werken. En soms was het zo diep en lang en oud. Dat we ook niet echt wisten hoe we ze dan konden doorhelpen, omdat de reguliere GGZ zou weer over de as van het praten gaan. En wij wilden over de as van het voelen. En we konden ook niet die ouders op jeugdzorggeld allemaal heel lang behandelen. Want ja, jeugdzorggeld heeft schaarste. We kunnen niet zeggen van een kind op de wachtlijst, we kunnen jou niet zien, want we gebruiken jouw geld, omdat deze vader of moeder een rugzak vol met pijn heeft. En dat duurt te lang. Is het kost efficiënt, waardoor die kinderen geen heel krijgen. Dus dat was echt een dilemma. Nou ja, dan verwezen we soms toch naar de GGZ. Maar ik had hier één keer een moeder die echt zoveel trauma in haar lichaam had. En die kwam na zes maanden toch op die wachtlijst en hadden gezegd: je hebt een specifieke angst. Gingen ze haar specifieke angst zitten. Toen dacht ik, oké, dit kan niet langer meer zo. Toen zijn we met elkaar in gesprek gegaan, we moeten hier iets zelf voor verzinnen. Over de as van het gevoel. Want de GGZ kan wel goede dingen, ook voor volwassenen. Maar dat is meer dat inzicht en dat praten. Maar dat helpt niet iedereen.

SPEAKER_01 40:48

En dan kom jij in beeld. Want soms kunnen we wel zeggen, het is niet van jou. En dat moeten we dan soms ook tegen ouders zeggen. En het is ook niet van jou, maar het zit wel helemaal in je.

SPEAKER_05 40:58

Daar gaan we volgende keer, laten we volgende podcast daar goed over praten, over die pijn in het lijf. Want Niek, weet je waar ik nu aan moet denken, gisteren hadden we huisgenoten overleg. En toen vertelde jij over wat jij een keer bij een kind op de muur had laten schrijven. Kan je daarover vertellen? Wat was echt heel mooi.

SPEAKER_01 41:15

Op de muur van een huis, wat we met alle huisgenoten bouwen. En die muren staan van wat heb je nodig om verder te kunnen. En dat ging echt over dat het kind steeds een loyaliteitsconflict kwam tussen ruzie en de ouders. En dat was van generatie op generatie ook al. Op die muur stond, dit is niet mijn shit, het is niet mijn schuld en het is niet mijn probleem.

SPEAKER_05 41:40

En die heb je echt nodig. Want als niemand bewust is van het patroon, dan vloeit dat allemaal door in dat kind. En dat kind wordt ook nog de probleemdrager. En in onze GGZ-wereld met een beetje pech, krijgen we ook nog labels op. Hoort dat hij een stoornis heeft. Terwijl die eigenlijk, als ik met kinderen en families praat, dan heb ik altijd zoveel bewondering voor die kinderen. En dan zie je, denk ik, jeetje, als ik in jullie schoen had gezamen, dat heb ik het nooit zo goed gedaan. En zie je eigenlijk dat die klachten van vermijding en drugsgebruik en boos worden. Zijn koping, is koping om om te gaan met die intense pijn. Dwang, als je super angstig bent, maar je leert van je ouders niet hoe je dat moet reguleren. Of negatieve gevoelens mogen er niet zijn. Dan ga je dwang als kunstje inzetten, als trucje om te denken dat je daarmee je spanning naar beneden haalt. En dan kunnen we er levels op plakken en zeggen dat ze stoornis hebben. En ja, er is ook echt dwang. Alleen het heeft een andere oorzaak. En we moeten het gaan hebben in de GGZ over de pijn. Dat wat eronder ligt, waardoor al die problemen zijn gezegd. En dat is echt, ik stond gisteren weer op een congres te praten, een groot pledooi van mij, van het huis, is laten we stoppen met op de oppervlakte naar die stoornissen gaan. Laten we het gesprek gaan hebben over de pijn. Want als we op de goede manier de juiste pijn vastpakken, dan kunnen we ook die helende beweging maken. En dat kan niet als we op de oppervlakte de koping zitten te wegharken.

SPEAKER_01 43:12

We gaan zo naar de pijn. Het laatste wat we over patronen gaan doen, is dat we naar het fragment luisteren van het interview met ouders waarin zij vertellen over hoe ze een patroon hebben doorbroken.

SPEAKER_05 43:30

En als jij nu zo kijkt, Vemke, wat is eigenlijk het cadeau wat jouw dochter jou heeft gebracht als mens?

SPEAKER_04 43:37

Dat ik er veel meer acceptatie in heb gevonden dat het bij me hoort dat ik veel voel, en dat het dus ook bij haar hoort dat ze veel voelt. En dat ik de laatste tijd dus ook veel meer zoiets kan hebben van ik begrijp dat jij een storm ervaart, maar ik hoef niet die hele storm weg te nemen of over te nemen of te veranderen. Ik kan er gewoon bij zijn. Dus ik ben veel meer in staat, vind ik in ieder geval de laatste tijd om te zeggen, ah ja, wat heftig hè? Of wat hebben we grote gevoelens? Of kom gewoon even bij, je ziet wij kunnen dit. Da gaat het ook weer over. Wat een feitje.

SPEAKER_05 44:16

Ja, het klinkt heel fijn. En het klinkt als ik naar als ik je zou doorvertalen alsof eindelijk hoe iemand is met al zijn talent om te voelen of niet, dat het gewoon helemaal goed genoeg is. Dat er geen oordeel is, niet van de kerk, niet van je ouders, niet van jezelf. Dat het allemaal goed genoeg is.

SPEAKER_04 44:40

Ja, en dat je ook een goed leven kan leven met veel voelen dat het niet weggemaakt hoeft te worden, maar dat het een verrijking kan zijn. En daar nu kan ze nog wel roepen. Ik wil mijn hoofd van me af. Wat zijn ze nou laatst? Niemand heeft mijn hoofd als iemand mijn hoofd had, zouden die dat echt niet willen. Dus ze heeft wel in de gaten van, ik heb ook wel, er gebeurt zoveel in mij, daar kan ik echt last van hebben. Maar ik ben er meer naar bezorgd over dan toen we hier begonnen. Ik dacht echt, ze gaat op een gegeven moment ontploffen. Of weten, bij wijze van spreken, straks gaat ze op de school een eetstoornis krijgen of dit. Want dan heb je zoveel. En nu denk ik meer, wij kunnen dit wel dragen.

SPEAKER_00 45:29

En dit gaat dan ook andersom. Dat wij als ouders zijn dat ze dan ook niet gaan, als wij niet bij het huis waren geweest, dat we ook niet zo gaan.

SPEAKER_05 45:40

Nee, ontploffen en jullie, het klinkt alsof jullie meer acceptatie, meer. Allereerst alsof jullie meer inzicht hebben gekregen in jullie kind. En ook heel erg het gaan waarderen dat zij jullie iets heeft komen brengen. Jullie hebben het met alle handen aangegeven, toch? Met beide handen aangegeven. Want jij bent in familieopstellingen gegaan, wat best wel raar is.

SPEAKER_00 46:07

Heel raar. Ook neutraal ingegaan.

SPEAKER_05 46:11

Ja, dat is een kracht. En misschien ook wel dat je zo goed bent in overal maar naartoe gaan zonder dat je er wat van vindt. En ik weet nog, ik stond op de gang met Niek, de kast van met alle huisjes in het ruim, en jij kwam naar boven. En ik vroeg, hoe was het? En jij was blij.

SPEAKER_00 46:32

Ik weet niet precies welke exacte woorden ik toen gebruikte.

SPEAKER_05 46:35

Ik wel. Ze zei, ik ben zo blij. Ik ben zo blij. Ik ben er net achter gekomen dat ik geen robot ben, maar een mens. Dat zei.

SPEAKER_00 46:47

Ik kan huilen. Eindelijk huilen.

SPEAKER_04 46:52

Blijkbaar was je echt, geloofde jij dat nog helemaal niet? Daar was ik wel van onder de indruk dat je, ik heb je altijd natuurlijk als een gevoelig mens gezien, maar dat had je zelf blijkbaar niet.

SPEAKER_00 47:02

Waarschijnlijk zie ik ook vol met emoties. Die hebben nooit geleerd. Dus ik heb nooit geleerd hoe ik daarmee om moest gaan of hoe je dat moest uiten. En dat nog zo'n één sessie, omdat ik ook zo bij de hand genoeg was, om me ook als eerste.

SPEAKER_04 47:21

In te storten.

SPEAKER_00 47:24

Ja, dat doe ik even. Ja, maar ik vind het echt heel mooi. Ja, het was prachtig.

SPEAKER_05 47:30

Ik ben heel blij voor je, want ik merk je dat je nu ook dat er iets meer stroomt van binnen naar buiten, van buiten naar binnen.

SPEAKER_00 47:38

Zelfs nu terugdenken en dat we het over hebben. Je kan het nu voelen. Ik kan het voelen. Het raakt me is echt heel mooi.

SPEAKER_01 47:50

Ik word hier heel blij van. En het mooie, dus vader vertelt hierover eindelijk, ik kom weer voelen. En hij voelt ook in het interview zelf, voelt hij ook. En daarmee heeft hij dus zo'n cadeau gegeven aan zijn kinderen en andersom. En aan zichzelf. En aan zichzelf. En een kind wat ook wordt gezien door hun als ontrecht naar ik word hier heel blij van. Dat ouders dus kunnen zeggen. Ik ben mijn kind dankbaar dat we dit patroon hebben kunnen aanzien.

SPEAKER_05 48:24

En dan is het ook gewoon nog zo gaaf dat mama een psychiater is, die dat helemaal kan omarmen met ons. En ook daarin kan gaan zitten. Ik zit hier als moeder en ik kijk hier naar mijn eigen pijn, mijn eigen blokkades en kwetsbijen, die mogen er ook helemaal zijn. Ik heb ook veel bewondering ook voor haar gehad. Dat is toch wel anders.

SPEAKER_01 48:44

Zeker. We gaan afronden. En de volgende keer gaan we het hebben over pijn.