Leuk dat je luistert naar dagvers, de dagelijkse podcast van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap.

Vandaag lezen we uit Prediker 8:1-17. 

Hoe kun je zien dat iemand wijs is en de dingen kan verklaren? Zijn gezicht straalt en hij kijkt vriendelijk.
Wees gehoorzaam aan de koning. Dat heb je aan God beloofd. Loop niet te snel bij de koning weg, en verzet je ook niet tegen hem. Want de koning kan doen wat hij wil! Als hij iets wil, dan gebeurt het ook. Niemand durft tegen hem te zeggen: ‘Waarom doet u dat?’ Als je de koning gehoorzaamt, kom je niet in de problemen.
Iemand die wijs is, weet wat het juiste moment voor iets is. Want er is voor alles een geschikte tijd.
De mensen hebben veel zorgen. Niemand weet wat er in de toekomst zal gebeuren. Niemand kan vertellen hoe het dan zal zijn. Geen mens kan bepalen hoe lang hij zal leven. Of wanneer hij zal sterven. Niemand kan vluchten voor de dood. En als je in de macht bent van het kwaad, zul je zeker sterven.
Ik heb dat allemaal gezien, en ik heb nagedacht over alles wat er op aarde gebeurt. Ik heb gezien dat mensen soms hun macht gebruiken om andere mensen kwaad te doen.
Ik heb ook gezien hoe slechte mensen een mooie begrafenis kregen. Ze werden vanuit de tempel naar hun graf gedragen. Maar goede mensen werden door iedereen vergeten. Ook dat is moeilijk te begrijpen.
Vaak duurt het lang voordat iemand gestraft wordt voor een slechte daad. En dan denken de mensen: Het is niet erg om kwaad te doen.
Een slecht mens kan wel honderd keer iets verkeerds doen en toch een lang leven hebben. Ik weet natuurlijk wel hoe het zou moeten gaan: Dat het goed gaat met iemand die God vereert. Juist omdat hij God vereert. En dat het slecht afloopt met een slecht mens. Dat zijn leven niet lang duurt, maar zo snel voorbijgaat als een schaduw. Juist omdat hij God niet wil vereren. Maar toch gebeuren er dingen in de wereld die zinloos zijn. Eerlijke mensen krijgen een slecht leven, en slechte mensen krijgen een goed leven. Ik vind dat allemaal zo zinloos!
Daarom zeg ik: Geniet van het leven! Er is niets beters op de wereld dan eten en drinken en vrolijk zijn. Een mens moet hard werken tijdens het leven dat God hem op deze aarde geeft. Maar als je geniet, dan kun je het leven aan.
Ik heb mijn uiterste best gedaan om wijs te worden. En om alles te begrijpen wat er op aarde gebeurt. Maar de dingen die God doet, kun je niet begrijpen. Ook al denk je er dag en nacht over na. En ook al geef je jezelf nooit rust. Zelfs een wijs mens kan niet begrijpen wat er op aarde gebeurt, ook al zegt hij van wel.

---

De dood is volgens Prediker onvermijdelijk. Of je nu koning of slaaf bent, de dood wacht ons allemaal. Prediker zou dan ook met argwaan kijken naar sommige ‘technologische messiassen’ uit onze tijd: mensen die zeggen dat we dicht bij het eeuwige leven zijn. Volgens Prediker loopt dit anders: ‘Geen mens kan bepalen hoe lang hij zal leven. Of wanneer hij zal sterven. Niemand kan vluchten voor de dood.’ Leven alsof je nooit doodgaat is volgens hem dan ook niet aan te bevelen. Vervolgens haalt Prediker  een herkenbare paradox aan: met slechte mensen gaat het soms veel beter dan met goede mensen. Eerlijke mensen kunnen een slecht leven hebben terwijl het slechte mensen voor de wind gaat. Prediker zegt dat het leven daardoor soms heel zinloos lijkt. Waarom zou je je dan inzetten voor ‘alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat rechtvaardig is, alles wat zuiver is, alles wat lieflijk is, alles wat eervol is, kortom, voor alles wat deugdzaam is en lof verdient’, zoals Paulus dat in de brief aan de Filippenzen schrijft? Prediker zegt dat het geheim zit in vreugde: dat is de beste metgezel die je je kunt wensen. 

Herman Finkers zei eens: ‘Als je losjes met de dood danst, verandert elke dag in kunst.’ Wat vind je van deze uitspraak? Waar haal jij je vreugde vandaan?