1
00:00:01,840 --> 00:00:04,200
Hoi, welkom bij de korte aflevering van AIToday Live.
2
00:00:04,840 --> 00:00:06,500
En mooi is, we zijn een nieuw seizoen begonnen.
3
00:00:06,750 --> 00:00:08,480
Dit is de eerste van seizoen 8.
4
00:00:08,920 --> 00:00:09,620
Ik ben Joop Snijder.
5
00:00:10,920 --> 00:00:16,960
En vandaag wil ik het hebben over een spanning die ik de laatste tijd steeds vaker tegenkom.
6
00:00:17,619 --> 00:00:20,060
Namelijk tussen twee dingen die we waarderen.
7
00:00:20,839 --> 00:00:22,260
Snelheid en kwaliteit.
8
00:00:22,780 --> 00:00:27,380
Of anders gezegd, tussen wat AI voor ons kan doen en wat wij zelf zouden moeten doen.
9
00:00:29,440 --> 00:00:33,300
Het gaat deze week namelijk over kritisch denken.
10
00:00:34,180 --> 00:00:37,120
Dus ik ga je uitleggen wat ik vind wat kritisch denken is.
11
00:00:37,760 --> 00:00:41,660
En verderop hoor je ook iets persoonlijks van mij.
12
00:00:41,860 --> 00:00:44,500
Ja, hoe ik zelf eigenlijk gestopt was met kritisch denken.
13
00:00:45,160 --> 00:00:46,020
Dus blijf luisteren.
14
00:00:47,140 --> 00:00:49,960
Kijk, AI maakt me sneller. Daar is geen discussie over.
15
00:00:50,460 --> 00:00:53,780
Je kunt in een uur een document schrijven waar je anders een dag over deed.
16
00:00:54,040 --> 00:00:56,960
En je kunt code genereren een minuut in plaats van uren.
17
00:00:57,140 --> 00:00:59,040
Presentaties, rapporten, noem het maar op.
18
00:00:59,200 --> 00:01:00,320
Ik hoef het je niet uit te leggen.
19
00:01:01,040 --> 00:01:03,740
Maar vooral, dat voelt natuurlijk goed.
20
00:01:04,220 --> 00:01:05,080
Natuurlijk voelt het goed.
21
00:01:05,519 --> 00:01:09,320
En we leven in een tijd waarin we aan productiviteit worden afgerekend.
22
00:01:09,740 --> 00:01:12,300
Waarin zichtbaarheid vaak belangrijker lijkt dan diepgang.
23
00:01:13,020 --> 00:01:16,880
Waarin het aantal dingen dat je produceert soms zwaarder weegt dan de waarde ervan.
24
00:01:17,340 --> 00:01:18,100
Dus wat gebeurt er?
25
00:01:18,440 --> 00:01:19,820
Ja, we gaan meer produceren.
26
00:01:20,100 --> 00:01:22,780
Meer documenten, meer code, meer presentaties, meer van alles.
27
00:01:23,960 --> 00:01:24,840
Maar hier komt het probleem.
28
00:01:25,280 --> 00:01:29,020
We produceren razendsnel, maar creëren ook een enorme berg.
29
00:01:29,080 --> 00:01:30,100
die nog verwerkt moet worden.
30
00:01:31,180 --> 00:01:33,900
Alles moet gelezen worden, geanalyseerd worden.
31
00:01:34,700 --> 00:01:36,940
En daarom komt hier het kritisch denken op de hoek kijken.
32
00:01:38,000 --> 00:01:40,540
Maar goed, voordat we verder gaan, moeten we helder hebben
33
00:01:41,020 --> 00:01:43,280
wat ik dan bedoel met kritisch denken.
34
00:01:43,800 --> 00:01:48,360
Want als ik hierover lees, vind ik het wel dat het zich te veel toespitst
35
00:01:48,360 --> 00:01:52,540
dat kritisch denken op even goed kijken of achteraf controleren.
36
00:01:53,100 --> 00:01:54,440
Terwijl het is veel meer.
37
00:01:55,120 --> 00:02:03,960
Kritisch denken is het bewust en systematisch evalueren van informatie en aannames om tot een goed onderbouwde beslissing te komen.
38
00:02:04,200 --> 00:02:13,020
Mond vol. Het doel is niet om alles te wantrouwen, maar om bewust te oordelen zodat je betere keuzes maakt.
39
00:02:13,540 --> 00:02:16,920
Doe je daarbij concreet je beoordeelt of bronnen bijvoorbeeld betrouwbaar zijn.
40
00:02:17,240 --> 00:02:20,440
Je analyseert of redeneringen logisch kloppen.
41
00:02:21,720 --> 00:02:23,860
Je onderzoekt welke aannames ze spelen.
42
00:02:24,020 --> 00:02:25,820
Je vergelijkt verschillende perspectieven.
43
00:02:26,120 --> 00:02:29,880
En je reflecteert op je eigen denkproces en je vooroordelen.
44
00:02:31,380 --> 00:02:34,840
Bij AI begint kritisch denken nog eerder dan je misschien denkt.
45
00:02:35,300 --> 00:02:38,380
Het begint bij de vraag, wil ik hier eigenlijk wel hulp bij?
46
00:02:38,960 --> 00:02:41,020
En zo ja, hoe ziet die hulp er dan uit?
47
00:02:43,200 --> 00:02:45,760
Kijk, in deze tijd Sinterklaas en Kerst komen er weer aan.
48
00:02:45,840 --> 00:02:50,240
En van het weekend nog zei iemand tegen me, nou kan ik mooi die gedichten met Chichipiti maken?
49
00:02:51,080 --> 00:02:52,700
Zelf vind ik dat een slecht idee.
50
00:02:53,080 --> 00:02:53,360
Waarom?
51
00:02:53,940 --> 00:02:56,480
Voor mij is het schrijven van een gedicht iets persoonlijks.
52
00:02:56,880 --> 00:02:59,320
Ik wil iets van mij aan jou als ontvanger kwijt.
53
00:02:59,880 --> 00:03:00,920
Van mij aan jou.
54
00:03:01,480 --> 00:03:02,980
Daar wil ik geen AI tussen hebben zitten.
55
00:03:04,200 --> 00:03:06,760
Dit hoort wat mij betreft ook bij kritisch denken.
56
00:03:07,220 --> 00:03:10,320
Trouwens, als jij wel tot op besluit komt om Chachyptie in te zetten,
57
00:03:10,440 --> 00:03:14,260
dan is dat uiteraard prima als je maar bewust de keuze maakt over het waarom.
58
00:03:16,620 --> 00:03:21,040
Het is belangrijk om te weten dat kritisch denken bij AI bestaat uit...
59
00:03:21,260 --> 00:03:22,600
Vind ik drie fases.
60
00:03:23,200 --> 00:03:23,680
Vooraf.
61
00:03:24,060 --> 00:03:25,000
Wat wil je bereiken?
62
00:03:25,200 --> 00:03:26,920
Heb ik hier überhaupt hulp benodigd?
63
00:03:27,940 --> 00:03:30,360
AI, andere middelen of juist andere mensen.
64
00:03:30,860 --> 00:03:33,440
En als ik AI kies, wat verwacht ik dan precies?
65
00:03:35,720 --> 00:03:40,080
En ook tijdens het gebruik klopt het wat ik zie.
66
00:03:40,660 --> 00:03:42,120
Welke aannames liggen eronder?
67
00:03:42,560 --> 00:03:43,740
Past dit in de context?
68
00:03:44,140 --> 00:03:45,820
Technisch, zakelijk, ethisch?
69
00:03:46,280 --> 00:03:47,200
En moet ik bijsturen?
70
00:03:48,220 --> 00:03:49,580
En de fase achteraf.
71
00:03:50,000 --> 00:03:52,180
Heeft dit uiteindelijk opgeleverd wat ik wilde?
72
00:03:52,820 --> 00:03:53,900
Wat heb ik zelf geleerd?
73
00:03:54,010 --> 00:03:55,280
En wat doe ik de volgende keer anders?
74
00:03:56,500 --> 00:03:58,980
Het gaat dus niet alleen om controle achteraf.
75
00:03:59,110 --> 00:04:02,240
Het begint al bij het moment dat je overweegt om AI in te zetten.
76
00:04:02,800 --> 00:04:03,780
Misschien is het antwoord wel.
77
00:04:04,140 --> 00:04:05,600
Nee, je wil ik helemaal geen AI bij.
78
00:04:05,870 --> 00:04:08,580
Of ja, maar alleen voor dit specifieke deel.
79
00:04:11,420 --> 00:04:13,800
Laten we eens kijken waarom kritisch denken het verschil kan maken.
80
00:04:14,020 --> 00:04:16,459
Want AI kan me inderdaad sneller maken.
81
00:04:17,100 --> 00:04:21,700
Maar beter word ik alleen als ik kritisch blijf denken over wat ik produceer.
82
00:04:22,100 --> 00:04:25,040
Als ik me blijf afvragen, is dit wel wat we nodig hebben?
83
00:04:26,300 --> 00:04:29,340
En die vragen kan AI niet voor me beantwoorden.
84
00:04:29,620 --> 00:04:34,420
Sterker nog, AI is juist heel goed in het produceren van dingen die er overtuigend uitzien,
85
00:04:34,580 --> 00:04:35,860
maar waar de diepgang ontbreekt.
86
00:04:36,520 --> 00:04:38,060
In de wetenschap zien we dit probleem al.
87
00:04:38,340 --> 00:04:42,860
Er worden zoveel wetenschappelijke papers gepubliceerd dat onderzoekers het niet meer kunnen bijhouden.
88
00:04:43,020 --> 00:04:46,400
Wat gebeurt er dan? De meest geciteerde publicaties blijven dominant.
89
00:04:46,500 --> 00:04:50,040
Want nieuwe ideeën verdrinken in de massa.
90
00:04:51,340 --> 00:04:55,000
En hetzelfde kan natuurlijk gebeuren gewoon bij jou in je organisatie.
91
00:04:55,820 --> 00:04:58,720
Maar goed, misschien klinkt het allemaal een beetje abstract.
92
00:04:59,060 --> 00:05:02,460
Dus laat me een concreet voorbeeld geven uit mijn eigen praktijk.
93
00:05:03,420 --> 00:05:04,300
Een persoonlijke les.
94
00:05:05,060 --> 00:05:12,800
Kijk, vorige week was ik aan het brainstormen over een eenvoudig concept voor het definiëren van requirements voor AI agents.
95
00:05:14,120 --> 00:05:16,680
Het moest een eenvoudig concept zijn voor een workshop.
96
00:05:17,190 --> 00:05:21,500
En het concept had ik grotendeels bedacht, maar ik wilde controleren of ik iets vergeten was.
97
00:05:22,260 --> 00:05:27,340
En deze brainstorm deed ik met Claude, maar dat had ook net zo goed ZGPT kunnen zijn.
98
00:05:28,320 --> 00:05:35,480
In de eerste stap kreeg ik goede feedback en daardoor bedacht ik nog een extra stap die het proces duidelijker maakte.
99
00:05:36,460 --> 00:05:37,440
So far so good.
100
00:05:38,300 --> 00:05:40,540
Maar ja, toen kreeg ik de smaak te pakken.
101
00:05:40,880 --> 00:05:44,000
Dus ik werkte nog meer stappen uit en kreeg steeds meer ideeën.
102
00:05:44,330 --> 00:05:48,580
Het werd wel iets complexer, maar ook mooier en mooier en beter.
103
00:05:49,730 --> 00:05:51,200
En toen viel het kwartje.
104
00:05:52,040 --> 00:05:53,880
Ik was gestopt met kritisch denken.
105
00:05:54,880 --> 00:05:58,340
Voegde al deze extra's iets toe voor de workshop deelnemers.
106
00:05:59,220 --> 00:06:03,360
Door steeds meer toe te voegen, werd de aanpak veel te complex in de uitvoering.
107
00:06:03,760 --> 00:06:07,420
De opdrachten werden misschien zelfs onuitvoerbaar, zou ik wel kunnen zeggen.
108
00:06:07,900 --> 00:06:11,000
Dus van eenvoud was ik gewoon afgedreven naar complex.
109
00:06:11,960 --> 00:06:12,460
Wat heb ik gedaan?
110
00:06:13,340 --> 00:06:14,940
Terug naar het oorspronkelijke idee.
111
00:06:15,900 --> 00:06:17,520
Dus echt helemaal terug.
112
00:06:18,000 --> 00:06:20,640
Maar wel aangevuld met die eerste tip van Klolt.
113
00:06:21,360 --> 00:06:23,560
De rest weggegooid en niet meer naar omgekeken.
114
00:06:25,160 --> 00:06:31,900
De wijze les voor mezelf is dat je makkelijk door enthousiasme een weg plaveid naar onbruikbaarheid zou kunnen zeggen.
115
00:06:32,360 --> 00:06:35,800
En wat je terugzet op het juiste pad is dan kritisch denken.
116
00:06:36,100 --> 00:06:37,780
Niet AI, niet meer ideeën.
117
00:06:38,160 --> 00:06:40,880
Maar die vraag, is dit wel wat we nodig hebben?
118
00:06:42,560 --> 00:06:45,820
Ik merk in mijn eigen werk dat AI me inderdaad sneller maakt.
119
00:06:46,200 --> 00:06:50,840
In dit geval, in mijn les ben ik de hele tijd kwijt geweest.
120
00:06:51,000 --> 00:06:54,080
Maar goed, in principe maakt het me sneller.
121
00:06:54,600 --> 00:06:57,600
Maar wat me beter maakt, is dat ik blijf nadenken.
122
00:06:58,060 --> 00:07:01,760
Dat ik blijf vragen stellen, dat ik niet blind vertrouw wat uit een model rolt.
123
00:07:02,640 --> 00:07:07,540
En vooral dat ik vooraf nadenk of ik AI überhaupt wil gebruiken voor een bepaalde taak.
124
00:07:09,000 --> 00:07:10,460
Dus AI maakt me sneller.
125
00:07:11,220 --> 00:07:12,480
Kritisch denken maakt me beter.
126
00:07:13,620 --> 00:07:18,620
En zoals altijd, bedenk, AI is niet de oplossing voor elk probleem, maar onmisbaar waar het past.
127
00:07:21,920 --> 00:07:24,560
Vergeet je niet te abonneren via je favoriete podcast app.
128
00:07:24,760 --> 00:07:25,900
Dan mis je geen aflevering.
129
00:07:26,140 --> 00:07:26,920
Tot de volgende keer.
130
00:07:56,020 --> 00:07:56,040
[Muziek]
