dag 49 - Wees een stoornis. De rest van de wereld is al normaal genoeg.

Mijn zwakte is gevoel van afwijzing. Irritant. Maar wat doe je eraan? Precies. OVERDENKEN.

Zachte woorden voor je harde gedachten.

Transcript

SPEAKER_01 0:00

Hé, Tom zijn darko weer. Voor je gaat slapen. Wil ik graag dat je even je ogen sluit. Maar alleen als je zit of ligt.

SPEAKER_00 0:15

Als je wandelt in de auto zit, fietst. Hou ze open. Adem nu diep via je neus even in. Doe maar gewoon. Niet te veel benadenken, met je ogen gesloten.

SPEAKER_02 0:29

En houd er nu even voor twee seconden vast.

SPEAKER_01 0:33

En adem maar uit. Heel langzaam. Net zolang tot je geen lucht meer in je longen hebt.

SPEAKER_02 0:42

Als je gaat hoesten, dan heb je iets te ver uitgeblazen trouwens.

SPEAKER_01 0:48

Zullen we nog één keer diep inademen? Via je neus. Heel diep. Twee seconden, twee seconden vasthouden. Dan heel langzaam. Via je mond. Je mag je ogen weer openen als er geen lucht meer in je longen zit. En gewoon normaal blijven ademen alsjeblieft. Voor je. Alsof we gekeken hebben, sorry. Ik ben iets enthousiast. Voor we gaan slapen. Iets denken en iets doen zijn echt twee werelden. Het zijn maar gedachten. Hoe streng ze ook zijn in je hoofd. Het zijn maar gedachten.

SPEAKER_02 1:46

Een beetje zoals op een feestje staan. Kom hier waker, vroeg ze. Ze droegen een goede jurk, opgestoken haar, kartonnenbeker wijn in de hand.

SPEAKER_01 1:59

En waar ken je de jarige eigenlijk van? Vroeg ze daarna. En ik probeerde te vertellen over vroeger en nu. Ja, twee, drie zinnen twintig jaar vriendschap samenvatten. Maar ze onderbrak me met: Ik haal nog even wat. En ging vervolgens bij een ander clubje staan. Met haar lege beker.

SPEAKER_02 2:29

Ik voelde het meteen in mijn buik. En daarna komen die gedachtes. Je bent blijkbaar niet interessant genoeg. Je staat erbij en hoort er nergens echt bij.

SPEAKER_01 2:42

Gedachten die zo vaak zijn opgekomen bij me.

SPEAKER_02 2:46

Dat ik bijna ga geloven dat ze waar zijn. En daarna altijd zo'n tegengevoel: van die opbeurende gedachten: zo van. Ik heb niemand nodig. Ik ga wel verder als kluisenaar. Alleen maar kunst maken. Zonder afleiding, zonder de behoefte om gezien te worden. Ik bedoel, wat dacht ik? Even sociaal doen op een feestje met al die vreemde mensen.

SPEAKER_01 3:10

Fu, ik ben mijn eigen feestje. Soms doen mijn gedachten het er ook wel om hoor.

SPEAKER_02 3:22

Negatief doen wanneer je niet kunt ontsnappen. Laat maar zeggen, als je in bed ligt en zit te wachten op slaap. Dan voel ik ook gewoon mijn hartslag omhoog aan en mijn handen die zich ballen tot vuisten. Ja, ik denk wel dat de donkerste nachten een voedingsbodem zijn voor de meest sadistische gevoelens. Ze razen maar door en je wordt dan ook steeds bozer op alles en iedereen, of op jezelf of op de wereld. Ja, om vervolgens met slechts weinig en heel veel lichte slaap. Wakker te worden en die ogen voelen prikken, die dikke wallen voelen branden. En dan alsnog voel je je lichter dan toen de nacht begon.

SPEAKER_01 4:08

Maar ook vooral heel moe. Zelfbewustzijn is een gevangenis: het is niet uit te zetten.

SPEAKER_02 4:27

Het is gewoon een continu een recentie van onszelf wat we aan het doen zijn. Hoe anderen reageren en of we niet teveel uit de toon vallen. En ik vraag me wel eens af of mijn zelfbewustzijn, wat iedereen natuurlijk heeft, gewoon niet iets te gevoelig is afgesteld allemaal. Nou ja, mijn therapeut zei me wel: die zei: Ja, weet je, iedereen heeft wel eens een paniek aanval gehad. Iedereen voelt zich wel even een beetje opgelaten of naar of kortademig. Maar het verschil tussen jou en de rest is dat jij er heel erg van schikt en dat je vervolgens de hele tijd daarop gaat letten of dat nare gevoel weer in je lijf terugkomt. Een andere therapeut zei dat hij me heel volwassen en verantwoord vond handelen in het leven. Om era toe te voegen eigenlijk te verantwoord voor mijn jonge leven. Om vervolgens anderhalf jaar later te concluderen ja dat verantwoordelijkheidsgevoel hoort dus bij je stoornis. Twee duimpjes omhoog. Bedoe. Ja, wees gewoon de stoornis. De rest van de wereld is al normaal genoeg. Weer een andere therapeut zei dat hij mij pas echt begreep nadat zij het boek Ik hoop dat je gedachten lief voor je zijn had gelezen.

SPEAKER_01 5:59

Ik weet niet apart of zo. Denk ik.

SPEAKER_02 6:06

Ik ben wel ingevert, maar ik gaf ook gewoon antwoord op een kwetsbare manier, maar blijkbaar blijf ik toch die mysterieuze schrijver. Wil je Toms Darko begrijpen?

SPEAKER_01 6:19

Open eens een boek van mij. Zuigen we woorden op. Laat het je ziel prikken. Ik snap het ook wel. Ik bedoel, doordachte gedachten zijn de meest te begrijpen gedachten.

SPEAKER_02 6:39

Vaak. Ja, maar dan moet je ze opschrijven. Dat is wat schrijven is. Schrijven is leren denken. Schrijven is je gedachten begrijpen. En als ik praat, zijn mijn gedachten vaak rommelig. Maar als ik ze opschrijf, dan krijg ik niet altijd helderheid in al mijn gevoelens. Ik heb je eens verteld over dat ik bij een autobedrijf heb gewerkt van die autos wassen. Het pand ernaast waar ik ook uit de auto's moest wassen. Dat was één zo verkoper. Ja, weet je, soms moet je dan die auto's vooral auto's eruit rijden die dan allemaal achter elkaar staan. Dat is best wel een gedoe, al die auto's bij elkaar zetten. Dan moet je altijd goed in je spiegels kijken. En dan zei hij altijd de wijsheid: spiegels liegen niet. Spiegels liegen niet. Ik vind het zo'n vreemde wijsheid. Dat is juist het probleem: spiegels liegen wel. Sowieso lijkt in de spiegel lijkt het verder weg dan het echt zo is. Autospiegels heb ik het over. In de spiegel lijk ik vaak lelijker dan ik ben.

SPEAKER_01 7:52

Misschien krijg ik een soort kortsluiting. De wereld zegt er knap in.

SPEAKER_02 7:58

Maar als ik in de spiegel kijk, zie ik toch een anders. Nou, misschien dat. Ik weet niet. Papier liegt niet, dat is mijn punt. En zelfbewustzijn is een gevangenis. Nietzsche schreef ooit eens: De mens is niet alleen sterfelijk, het weet dat het sterft. We worden gewoon twee keer gestraft in hun leven, daar houd ik me aan vast dat dit een straf is. Deze overgevoeligheid en deze overzelfbewustheid, dat is de prijs die jij en ik betalen. Doordat we sterfelijk zijn. Overbewust zijn. Er is ook geen conclusie. Ik word er helemaal zachtgerenig van. Ik weet niet waarom. Sinds ik over spiegels begon. Nee, sinds ik over die verkoper begon. Dat was ook best wel een. Ik weet niet. Een voorse kerel. Die hield wel van barbecue, laten we zeggen. Maar ook een ijdeltijd, dat zijn wel de leukste. Vorse en ijdel zijn. Altijd zijn haartjes goed naar achteren gekampt.

SPEAKER_01 8:59

Af de scheefje op. Altijd goed geschoren. Ja. Bijzondere man. Hij verkocht alleen niet zoveel. Dus hij werd ontslagen. Tro. Dat was mijn herinnering aan deze man. Spiegels liegen niet. En dat hij is ontslagen omdat hij te weinig auto's verkocht.

SPEAKER_02 9:29

Ik lag wel, maar ik ben ook heel vaak ontslagen in mijn leven. Vooral omdat ik te veel fouten maakte. Heineken ben ik zelfs ontslagen verteld? Was wel een keertje met de vrachtwagen mee van die bierfusten wegbrengen bij cafés. En die bierfusten moeten bijna altijd naar de kelder toe, van kroegen en cafés. Ja, dat is best ingewikkeld in zo'n kelder komen. Er zijn altijd van irritante trampen. En dan moet je met een fus van fucking 60, 70 kilo daar naar beneden krijgen. Wat ze dan nog wel eens doen, is dan een matrasje klaarleggen. Dan kan je zo die fus naar beneden rollen en dan valt hij op de matras. Maar ja, vervolgens moet je weer in die kelder dat ding op zijn plek rollen. Ja, ik had niet zo heel veel spieren toen.

SPEAKER_01 10:12

Nu ook niet trouwens. Ik kan mij helemaal niet zien, besef ik nu. Toen had ik niet zo heel veel spieren, nu wel.

SPEAKER_02 10:22

Ik kijk nu verlekkerd naar mijn biceps en triceps en mijn brede schouders. Ik mocht wel terugkomen, geloof ik, maar het was via uit zijn bureau, maar die vrachtwarechauffeur had er niet zo heel veel zin in dat ik terugkwam. Hij had eigenlijk, dat liet hij me wel heel vaak merken die middag. Hij had niet zo heel veel namen. Ik was veel te dromerig en niet zo sterk. Toen belde het uit zijn bureau nog een keertje. Twee weken later, drie weken later dat ze nog iemand zochten.

SPEAKER_01 10:56

Ik wilde die vrouw aan de andere kant niet teleurstellen.

SPEAKER_02 10:59

Dus ik zei: ja, mocht ik weer op de gratwagen. Kijk, bij die eerste chauffeur voel me wel een oké kerel, behalve maar een hele slechte werknemer. Maar van hem mocht ik nog wel meeborrelen. Dat was dan wat ze deden op zaterdag of vrijdag. Ik weet niet eens wat van dag het was. Ik denk vrijdag. We het distributiecentrum van Heineken en Amstelbier en al die andere merken, daar hebben ze dus een kroeg gebouwd in dat distributiecentrum. En dan kan je dan na werktijd gratis een biertje drinken. Maar wel verantwoord naar huis rijden. Daar werd wel goed op gelet. Ik was op de fiets. Maar toen ik een paar weken later met die andere chauffeur meeging. Ik sowieso niet zo goede klik mee. Ja, die zag natuurlijk hetzelfde: ik pakte er niks van. Ja, die nodigde me niet eens uit voor die bol. Die zei tot ziens, hè? Wellicht dan de volgende keer. Ja, die dacht echt of zijn kop niet te zien, of die niet mee te borrelen. Pijnlijk wel.

SPEAKER_01 11:58

Afwijzing. Maar ja, misschien ook wel terecht. God een kut wat een kutbaan was dat. Was een dever. Ik woonde net om mezelf. 17 was ik. Of achttien, denk ik. Ja, een klein beetje studiefinanciering.

SPEAKER_02 12:28

Geen support van mijn ouders wel support, maar niet met geld, want dat was er niet.

SPEAKER_01 12:35

Dus ik had studiefinanciering, die leende een klein beetje bij. A de rest moest ik erbij werken. Dus ik had dan die auto was baan die kwam iets later.

SPEAKER_02 12:51

Die heb ik ook eens zo lang volgehouden in Nijmegen was dat twee jaar. Totdat ik een echt grote mensenbaan kreeg. Maar tot die tijd in Deventer echt veel uitzienbaantjes gehad en niks zoals blijvend. Of ik nam zelf de telefoon niet meer op of ik hoefde niet meer terug te komen. God. Ja, ik was er gewoon niet voor gemaakt voor sommige baantjes. Dat is echt best wel heftig wel, dat je tegen je eigen beperkingen aanloopt.

SPEAKER_01 13:26

Sortenspikken. In zo'n koelcel.

SPEAKER_02 13:32

Een van die supermarktketen, laat maar zeggen, al die zuivelproducten en groenteproducten liggen dan in zo'n heel groot magazijn gekoeld. Dus je loopt er ook met een winterjas rond. Echt koud ook. Stevige schoenen heb je aan dikke sokken. Krijg je een bon en een car. En dan pik je hier de Flavlip. Da de Mono toetjes. En hier pak me.

SPEAKER_01 13:54

Nee, de melk. Was melk daar ook? Melk denk ik niet. Het was volgens mij de iets langer houdbare zuivel. Nee, ik kan me niet herinneren wat melk daar ook. Ja, wat kan er fout gaan aan hoop?

SPEAKER_02 14:14

Ik troalde elke keer af met mijn gedachten. Ik ben veel te veel in droomer.

SPEAKER_01 14:19

Ja, op een gegeven moment wordt die gedachte ook heel negatief. Jeetje van een kutbaan.

SPEAKER_02 14:28

De reden dat dit zo'n kutbaan is, omdat de dag zo lang duurde. En dan kijk je op je horloge en dan denk je: Fak. Ik had drie minuten geleden ook al een horloge gekeken. Dat is zo fucking pijnlijk. Och, wat duurde die dagen lang zeg alle mensen. Maar goed, er liepen ook heel veel, dit heb ik al eens verteld, maar er liepen ook heel veel mensen uit Cameroon rond. Ja, ik denk wel een stuk of twintig.

SPEAKER_01 14:59

Die roken sterk qua lichaamschur.

SPEAKER_02 15:03

En ze lachten de hele tijd hun tanden bloot.

SPEAKER_01 15:06

Wat gewoon ongemak was, denk ik. En ze konden geen Nederlands, ook geen Engels.

SPEAKER_02 15:15

Ook, als ze dan lang slieben bij onze club, dan begonnen een aantal apageluiden te maken. Fucking hell, wat een niveau. Gooide iemand een banaan? Ja, echt, dit is toch absurd? Ja, die leidinggevende coördinatoren wisten het wel, maar die slooten hun ogen. Ja, ik vond sowieso een kutbaan. Misschien dacht ik, weet je wat, ik diende gewoon de klachten in over het racisme daarop de vloer. Nou, ik hoefde niet meer terug te komen. Ja, want de gasten die dat deden, die maakten dus ook nooit fouten met orderspikken. Die deed het best wel goed.

SPEAKER_01 15:51

Ze liepen ook met van die Nederlandse veters rond. Het waren echt van die extreme recipe. Van een kut aan. Van een kutbedrijf ook.

SPEAKER_02 16:03

Ik heb jaren later nog eens een artikel gelezen op de correspondent. Een van die journalisten ging daar undercover. Het was daar dus nog steeds een zooitje. Alleen ditmaal niet met mensen uit Cameroon, maar vooral mensen uit Polen. Geen racisme, maar wel uitbuiting. Zelfde bedrijf. Zelfde locatie.

SPEAKER_01 16:23

Zit blijkbaar in de cultuur daar, motherfuckkers. Ik doe er ook niet toe. Anyhow. Ik hoop dat je gedachten lief voor je zei. Ik praat je morgen bij. Het gaat met mijn boeken. Ik moet hoesten.

SPEAKER_00 16:53

Echt een lavesje, maar wel zo'n hoest. Maar mijn keel van dicht slipt.

SPEAKER_01 17:01

Slipt. Mooi woord. Moet ik eens een keer een verhaaltje gebruiken. En jou. Iems kutje dicht slippen. Ik weet niet waarom dit soort dingen nu uit mijn mond komen. Ik ben heel beschaafd en preuts. Sorry. Excuses. Anyhow. Ik praat je morgenavond bij over hoe het gaat met boeken in pakken.

SPEAKER_02 17:27

Het gaat moeizaam. En het ligt niet aan mij, hè? Hou maar een beetje. En ook aan het klimaat. En aan de premier. En aan mijn fucking label printer. Ooi ooioi.

SPEAKER_01 17:37

Nou, kijk helemaal gefrustreerd. Adem in adem uit ons. Doe mij mee. Diep inhaleren via je neus. Als je een fluitje maakt met je neus, bonuspunten. Twee seconden vasthouden.

SPEAKER_02 17:56

En dan uitblazen. Net zo lang tot je longen leeg zijn, maar niet zang dat je gaat hoesten.

SPEAKER_01 18:08

Handjes boven de dekens, hè? Slaap lekker.