Responsible Parenting; Walezi Ingawa Sio Wapenzi

Mtoto ndio mhusika mkuu katika Episode hii. Jukumu la Malezi wakati wazazi wameachana au kutengana mara nyingi huwa linaangukia kwa mzazi mmoja wakati mwingi mama au ndugu wasio wazazi. Ni mda sasa wa kuongelea swala zima la "Responsible Parenting" na "Co-parenting" katika mazingira ya wazazi wawili wasio wapenzi.

Ukuwaji wa jamii bora na kesho iliyo na tumaini unategemea sana afya ya akili ya mtoto mmoja mmoja katika jamii, na kila mtoto ni muhimu katika jamii kwa ajili ya kesho ya nchi yetu na dunia kwa ujumla. Hivyo episode hii inampa kipaumbele mtoto kama jukumu lisilokwepeka kwa mzazi.

Transcript

SPEAKER_00 0:00

Hello, Mambo. Little. Una skill is a transformation of talks. Tune in till then also. Responsible parenting. Responsible parenting niwa ji biggajikatkamalezi. Sana sana wazasi mbao. Wamesha wamesha chana na wa na wamesha chana. Walikwa bamodia na wakai chana. Lakini wana wa totu umbao pingini wanishinao, awa washinao. Lakini inishakwa epidemic isha kwa tatatizo. Katka jami, wwamba wazasi wengi, wana sahao mayukumweao, wanasahao kwa nini walikua wa wazazi in the first place. Tari msa na lini talks, naini platforma mbuna discuss mambu mbayoni yege yami maisha mausiano fata malezi. Na leo katkatu ya responsible parenting. Wajibika ji katka malezi, namba tungele kosu single parenting. Na sakata zima la single mothers and an nam one meambo hawa lei hawa tunzi watu. Numba ni misiti kwaamba single mother seeo yina lakum sea ma mwanamke, aw kumweka wanamkika tekana fasi ya kum yakum downgrade aw kum sia. Mina mungelea single mother kama wwamamke mba ame beba ba nyukumu, yakulea mwanai awatutu wake peke. Kwasababugani, isu tekusyongele. Ili kwa yem paka akafikiya kwa singu mother, tekusiongeleam. Na ilikua yem paka mzasi wa mwanaumiakawa single father, pias tekekusunggele kwa leo, takatuonggele ku su malezi usuatutu. First and foremost, process yote ya kuwa mzasi, yinaza natendo mbalut naliwa, laku yamiana. Lakino na yua watuengi sana wanatani ku jamiana, nawesa kuleta mtoto kama matokeo amba haya yeti kimewa. Na kumuka kati mamayangwa nani fundisha kuwa binti o kati mbapu nkway nmi sha, fukana kipini kile chaku ubunja ungu na nini, ali neleza swalun, u so patam totu. Nbaninuya kista kanisa mpakaleo. Vili mbabu ali ni kia katakicha changu, sikusahao, na pia nili, nili weza kwaan hiki mahatapalem pakwayu. Aliniambe linetima yukum. Hakuni mbiasu m keno kutambo sentafu te akuniambia kwamba se yu a chana wana umeni um twaya sana nani nani nanin aliniambia kishawa sakba linet mtoto ni majukum. Na ukisha patam anakwa ma yukumu yakuye nekata na niambia kwanian kani macho. A kanebi anakwani yukumu lak. Na we una wajipika kwa yum totum paka awe mtum sima awe se kujitekemea ya l nembi pakamekum nanane. Makaneba linet pigia picha kitu mekibeba mguongoni, ki wa subuim chana juni wes kitua kwa miyaka kumina nani, kiniwokisito naki gung, wo ndu ule se wambu. A kanibakwa ukifikiriya kuza, njuahilo. Basim na dani kumban ni inai sekana no wa totu liambi. Lakine, it's a very sad situation abakon kyo na kwamba sa ivi, wunawatu wengi yambawa, wawa chikikuli wa toto kama ma yukumu. Wana chikuliam totu very simple. Na yukumu nikitu gani, wuna yo yukumu nedeskana nikumu sano. Enezkana ng yukumu nikitu fanya w siskarai maish. Nombani wambia kumbu kati unam po wansa kufanya tendo la pyamiana, ueka kenyekyo chaku swala lama yukum. Ende po ilotendo lita, leta, ki umbe hai, ye ukota yare kwa ji lamalese. Ukiwa nailo aso. Uta kua very careful sehem mba una kubali ku wekambe kusako, hause mba una kubali, kupandikiziwa, begu namtu. Ina sens kwaamba hauta enda ofiofio dunyye kwa sa babu, yukumu, ni kitu mbacho kita kugarimu mda wako nafasiaku a kiliako, pesa zako, la kini yukumu ni wajibu, hauta kiwi kumu a jiemtu ngine wajibwako, kwasababu mwisho wa siku, kama ntoto, ame beba bina sabaviako, ni wakwako, popotepali, nda dunyani, awuna jinsea kwaza ku kukimbia. Na joko na wanaume mba wana penda kukimbia wa tutu. In real sense kimangaliam toto livu msori, akunamto mbana se kamchukiamtut. Lakini kili mbachu mwanaume ana jo kikikimbiya uli wanawembana kimbia, anakimbiya yokumu law nese. Na kwanini akimbi yakum laulize. Kosa babu ni yukum mbonuni na wita ji a sacrifiza sana. Naye bado ha yuko tayare, wajchi meshaya kesta re fura amant, ili aweze kuva sasa usika u mzazi ambo awamak msiko. Aswin pakadyone ke shokeshutu mwaka bade mwakam. Sasa tungge wali mbota yaru misha za na kamwa misha za basi wale mbommeza na uapote na katka musiano, na ukasababu wambazo wa wana jiuwa kwani. Lili ha musianu elitenesam totu. Na utu zima, ha tu ambi kumba kunasiku, utabidi uu uusi u achi kwam tu mzmo siku tabidi upoz, eye upumu mue uheme, uksha kwamtu mzima utuzimu na nelea na utuzima huna pumua, kuna kupoz, akuna kuhema, utuzima wuna itanyi uwamu keasu uwe uwa jibike na kuende lea skusote. Ye, ni utuape wa tuenkine nafasi ya kupumu mwa ma yukumu yao. Yani wa tu wape nafasi ya kupoz, katkama yukumuyao kwaswa wupengine ni mazito sana, la hash, kwasababu katkama isha, wwezi ku jiifunza, kama huta pata kitu, kigumu wa kat mwengkine, chaku ku chaku kusa idea, uka katkamstarin. Kwa wale anbota yaru misha pata wa totu. Mimi ninal oona, kitu mbachu kina eza ku kufundisha katkamai isha, kikuwa sana, especially kama w mtotu limpata unexpected, ni ma jukumu yakulea. Kwanza yena weza yakakusa idea kuamtubora zaidi. Yena weze yakakufumbua kili, yekakupa wimara, yekaku panggufu yku pambana kupige, fonyakazi, tili kweza ku, ku kumsa idea yule mbay anakutike mea mara nyingi, kuwale mbu ananiya njema, uwa mungwana wafungulianjia, na wana pata, yekwa sa idea tu twa. Nakini kuna za idea kuya malezi response parenti kate neola, uwe po kwa yiliam totu. Sana sana knulia mba me shia chanana na wanawake, angwaliza nao lakini wwana twa matu mese. Nekini hawataki lolo lot teku sekana mp. Kosbu pengini wanathani kumba ki shia usekana mtotu kwa shemwa yinggine nauseka na ole mwamkinaye ataki. Numba nekwe leze kwamba. Kwaamzazazi nikitu kingine na kuamume nkitu kingine na kuwa boyfriend nekikitu kingine. Boyfriend nimtu mungine kapisa, na baba, nim tu mungine kapisa, na mama nimtu mungine kapisa. Kwamtoto waku hakwangali wewe kama mume kwa mama yaki papana. Wwala ha kwangali wewe, kama mke wa babayaki, hapana. Awa kwangali wewe kama boyfriendi wa mama yaki. Awunyum bandogo, uya mama ya babayaki, ha fanyiv. Ana kwangali awewe, kama mwi sewaki. Wweukama mwmefikiya pointambapo, wewe na wan, mwinzakwa mbum mezaut. Ha mwili wanitena. Lakini kunaki umbi mbacho haki fahom pengini atakiko interested, uju wanamatatizoye nu elian se wapeki shia wapi, all they want is a love of a parate. Usi wemchoyo. Oh akwas mabuna maumivu, yeku mumizwa katkaya maousianu. Maumivuyaku ya kumizu akwenye haio maousianu, yesi tengenese chuki kwa mbu, u kam tengam toto katka upenduwa mbuana ustaili mbori hakiyake, amileta peduniani ana hakiaku fraye upenduam sazi wwake. Nakini kwa sabapue uuna maumivu makali mwen mwaku, ambayo yana kuwa targeted kwa a una m yana le kezu kwahuya mbao uliza nain. Awezi, u kwa chiliya mwye waku na ku tinganisha nafasi ya mama, nanafasiya mke, nafasi ya baba, nanafasia mume, nafasi ya boyfriend nanafasiya mlezi, girlfriend nanfasya mlezi, una unganisha viote pamoji alafu, malezi una e chunggayana, ma pensi, mw shwa siko tutuwako, wana teseka ydunia, wakati weni mtumzule, nagiaza kuapenda. Na umpane kukany, kama unele keye yonjia pleesto. Kwasababu mtutuwako, hayelewe kabisa kusu mwakolo umesua, na wala uta kiu kumusu, kwasa babu kama uli wa e kumesa mwum mizana na mwenzako. Jesta futa jinsi mbawe mtumzima kama wewe. Ataweza kupa counselling, coaching, guidance, uka kam kaw sa hikat kafam mwa kwa kiliaku. Iliumtizawe mtoto kwa vilia liva nafu kuitaji. Ineba izakana nivitu fidoko sana mbawa, u natanini mlima wa maisi ambota na kumwa gewemu. Inezgana nitu kidogotu. Inezekana takatu kumbato. Inezakana natakatumtu ku machos. Inezekana natakaku kuona marambini kwa wiki. Esi u kwamba kone kila seku pengini anawezakami shiazu ma shenke namsaze moja. Lakin anataka angalawa kune hatamarambili kwa wiki. Pengini anataka mumapini mwende otakansani. Awe yuma mmu chokwambinekem septi, madrasa, awu kamchukwe shule a yumatatu gioni, awu kapange, kotokanaye yumapi yumusi kwenda chakulani awote pan. Lakini wewe Unawunakama njambo siku. Gum kwaso kinofkiri on ofkiro mamayake, ampopingi name kumisa, awamayake andbonimjiori, aw babayake mbae siji anamonawake wenki. Mushua siku, unancha yukum amilo halingiliani na mapins. Nomani wene se kwamba, uyukumola uza se halingiani na mapins, kapisa kabisa kabisa kabisa kabisa. Ni two independent entities. Now the e the fastest you are able to differentiate the two and separate the two, the easier your life becomes. Na, nataka ukai, na uya mbom mezanay, mka pange jisem ta mu kuwa walesi, ingawa si wa pensi. Yani mweki pimbeni kabisa mapensi, na mkafakiriakus u lesi. Aku kamba pengine mwa shia yungga ni shapine na mwtu munggini, uko umowa, umulewa, awu, whatever it is, u na ishi ntu mangini, ta futangia kuangkea nawe una ishinae, mwelezenina yukumu, ambanu neli shawai kuli nibi nianza, pane babuyum totuwa niza niwa. Iwo yukumu langula kuwa mama haliweze kuishe kwa skabu mimi nawe umewga ubi nawe kupa mwye. Bas nakwomba, ukiwa wuna neeshimu mimi, ishimu na yukumulangula kuwa mama, awwa baba, uwahuyum totu, ibion ni pena fasi, yakum lemtuna huyomutu, akionesha anamonea wivuvu tua. Basi siumtu saikwa jiliaku. Akionecha kwaamba hana anakaswana la uu kwa mzase kosubu ana wona kwa pigini uta uta kuakarebuna uleza nahe, ba si anahofia mma penziak za idea ma yukumweake, yako ewewe, uye mtu mbwa ta kuzuia uye kwa mzase ni borra uachane nai, u chague kulea mpotu kwausahi kosubuyundu mba atakui da ji, ketama shya, uyunam pamba ataku pengina naweza kawamtu bada yambuata kwamsada, faida kwako, tofou t npambo, kile mbach muna chufaidi pa mj begini nma pensi tu. Kwa kuwa veri carefu, especially kama unansa musi no mapia, na umba wanse u kwaku ji tambulisha kama msasi. Alafu wone uyumtu ana pokea ye sala z mula kwam sasi ye ana kwampi mzasi mtotom pelege kwa bibi ake, aum totumpileke kwa shangaziake, kumam luguake, ini patana fasi ya mabenzi, zaidi, basi uyo yumtu susahi. Nafu, tazaniye awusame East Afrika ni mumda waku, tafuta lugasahihi, etika maswala muzazazi spa uleze speciary ko parenting. Kuna familia nyinki mbazo, zime sha wazaze gumishatengana. Lakina tuto wap. Nawa tutu wanaka wasi yue yisigani watawulewa kwasababu hakuna mfumoransumi, ko parenting structure, amba wana yuwa sasa apa itakwa hivi, mkiwa kama wa twa zima, umki fulhamu kumbu wanuma pensi higha endila, ukai tu pange jinsia kolea hawa kwasabunma yukumu yetu, we ken bali, binyongo a sira kisirani, ujeuru, koronfu bishi u babe, kila enam nambay inese kanika kwika zwe nyye kuka mwoni eniku kuku shirikiana, muka shirikiane kwa jili na kwasababuyam totu. Numba de wambiku mwa toto watawa eeshimu niedi yamansu. Watawa ishimwakidyye baba anajitoa kwa diliet. Wyye nakuma ewani na mama, anajitoa kwa di lieto. Mama, yuko kwa diliet poja kumba yukona baba nakini mama, yu potunamwona tunamjua, ananunuagangu anatulete yaga. Mm, anatu anakunakati mungili ana tu shukwa tuna gusuka nyueli, tunena kunyoa nyueli, anatu nunulya futas yuana tunulia baitajile mbaba mana jiwa ana anant futa vinti o kelsi msuri mutiefum nyu penwana ukulea to tuake. Hm, anapesimu mara kwamara, mama kujuwa kama toki wana hadigani, anatafuta no fansi, atakama koko safiri, kwenda kukana tutuaki, awkua t kuchukatu tuakina kuku kuku kuku kule, kama mama, anaba unya viemma, an ishimu ma musi ya mwana umelezanaye, katakakuele kesa tutuaki kufanya, kuawatu mene katakaku mispi tuwake. Wwaykuna vitu mbabi wunawesa kufanya katka kontestio yo akumba pengine umsazu mzaku, ha mpotenapamonya, nekina wa to waka fahidi uzaze, wwakafai di malezi, wakasai wakafahidi e ni the whole concept of of being a child. Na wasiu na kum kumbumbaya kamisa, yakwa mtotu, wakwakuwe wekamam sasas. Piata vijiana, mba wanengia kata kamausiano, akikeme only good times, good vibes, enjoyment, wa yu e kwamba mausiano sioraha nasaretu. Mausiano yanaizaka pinduka, nakika yote doyote ile na sayote ile yakagiuka s kua sasanimaleze. Nakuna mausianu mboyo, pawye na kumba likwani mazuri sana katiwa mausiano, ayye zakana yakawa sio mazuri bada yakwa. Mane kamba waneza siwe kuka pa mwye. Likini huyomtu anawisa kakutana ntu mungine. Aye one of them aneza kuta n tmungini mbaya kaw even beta parent. Kwayewa pepi yana fasi step parents, kama wale mbao wwana moyo, wakul se idea kulaya, wenye upendo, wenye niye njema, kuwa katika meisha lutwaku. Numba wundu ewfu. Lakini kayeni pamodja, mki panga kwa kwa eekima na busara, yinsigani mbapu, mitaweza kwa lewa to wenu, ingali, mkiwa, mko pamodya. Na wekeni masinggira wwazi, kwa ma pensi hayato rudite na kataka mausianu, kamando nia yenu, na kamando niyenu ykudeshma pensi basi kueni uazi, ili kwampaku tengeleza mazingira, amboye analiweka. Lakeni uta idea yo no meni mpongeze mzazi huyu. Ambai hajacha ma jukumiake. Mzazi huyu mbai ana yua ulezi nisa idea kutuma pesa mbane. Mzazi huyua mbua haja pele kwa totu kwa bibi na kwa teleza. Mzatize huyu ambuwa ana yua muyam ttutuake, maitany mtutuake, ana yua furay mtutuake, uzuni mtutuake. Pakuya nakuma yukumbali. Huyuana mwita responsible parent. Kwa yu kwa kwa. Are you a responsible parent? That's the question kwa koski lisa ep. Topikin leno ima kupa wansa kwany kinina kumm. Uma j skinaji male kuskini to day. Fatama l'hwanya lina.