S3 E38 Zelfvertrouwen voor jou, of voor je kind?

"Als je veel doet voor je kinderen, werk je aan je eigen zelfvertrouwen door het bij hen te stelen", deze quote van Dr Daniel Amen zette me aan het denken. In deze aflevering leg ik uit wat hij ermee bedoelt.

Mariette Dietz Coaching, auteur van 'Versla je faalangst!' ontvangt sinds 2014 ouders en kinderen vanuit het hele land, voor ondersteuning bij mentale problemen en schoolse zaken. Kijk voor meer informatie op www.dietzcoaching.nl. Wil je sparren over je eigen situatie? Plan dan een gratis kennismakingsgesprek in via de website. Of mail naar mariette@dietzcoaching.nl!

Transcript

SPEAKER_00 0:00

Welkom en leuk dat je luistert naar deze podcast waarin je inspiratie krijgt om je kind met vaalangst beter te helpen. Mijn naam is Mariette Dietz en samen zorgen we ervoor dat jouw kind een fijnere schooltijd krijgt. Dit is de Pubers met Vaalangst podcast. Als je veel voor je kinderen doet... groeit je eigen zelfvertrouwen ten koste van het zelfvertrouwen van je kind. Dat is best een harde. Die quote hoorde ik van de week van een dokter, neurolog, Daniel Emen heet hij. Het was een hele mooie video. Ik heb hem op mijn socials gedeeld. Kijk maar bij zaterdag 7 juni, daar heb ik hem geplaatst. Als je veel voor je kinderen doet, groeit je eigen zelfvertrouwen door het te pikken, door het te stelen van je kind. Wat hij daarmee bedoeld is, het geeft ons een lekker gevoel. om veel voor ons kind te doen. Natuurlijk kunnen we er lekker over klagen. Ik heb het zo druk en ik moet alles doen. Maar ergens is het ook lekker. Ik spreek genoeg moeders die het heel moeilijk vinden... om los te laten. Die ruimen nog die kamers van hun kind op. Mijn kind zelf doet het niet. Of die regelen al dat vriendinnengedoe van hun dochter. Dan moet je meer dit doen, dan moet je meer dat doen. Die maken zich daar zorgen over. Of die maken hele planningen voor hun kind. Die zorgen voor overzicht. Ook voor dochters, maar ook voor zonen... Die regelen de garderobe, die regelen alles. En het is lekker. Je kan erover klagen, maar het geeft je een voldaan gevoel. Ik ben een goede moeder, want ik zorg goed voor mijn kinderen. Ik maak hun boterhammetjes, ik maak hun lunch. Anders eten ze niet. Zo kan het dus doorgaan dat je... allerlei dingen aan het doen bent die je helemaal niet meer hoeft te doen. Die doe je uit een soort van zorgen voor. En daardoor, dat bedoel ik met dat lekkere gevoel van... ik ben dus een goede moeder, want ik doe zoveel voor mijn kind. Ik zorg goed voor mijn kind. Ze zien er goed uit, ze eten goed. Dat zijn een soort vinkdingetjes die we in ons hoofd hebben van... dan ben je een goede ouder. Maar zo goed is het niet als je alles zelf doet. Dus ik ga aan het eind van de podcast wat meer voorbeelden noemen. Ga eens na waar je een stapje terug kan doen. Want ondertussen, terwijl jij denkt... nou, ik heb de boel lekker op orde hier in huis. Alles ziet er netjes uit. Mijn kinderen dit en dat. Ontnemen we onze kinderen... Om dingen zelf te doen. Om dingen te doen waar ze geen zin in hebben. Om dingen te leren. Om dingen te leren doen die ze eerst niet konden. Bijvoorbeeld, vorig weekend was leuk. Hadden we familieweekend. Doen we al veertig jaar. Sinds ik twaalf ben, sta ik al elke hemelvaart met een tent of een caravan. Nou, ik een tent, maar tantes en ooms met caravans. Staan we op een veld met nichten en neven. Met dertig man. En die kinderen van ons zijn dus ook opgegroeid op dat veld. Ik heb nog foto's dat ze daar als baby rondkruipen. Ze zijn nu ook al achttien en negentien. Dus dat gaat al zo lang door. En dit weekend zat ik zo... Zo als een oude tante op een stoeltje naar een nichtje te kijken. Dus een kind van een nicht van mij. En die was daar op een duikelrek bezig. En op een camping bestaat geen tijd. Je hoeft nergens heen, je hoeft niet naar school, je hoeft niet naar sportdingen. Ze was gewoon daar urenlang in haar eentje met dat duikelrek aan het stoeien. Met de mooiste dingen die ik helemaal nooit gedurfd heb of nooit gekund heb. Kan jij borstwaarts om. Dat is als je voor zo'n stang staat en... Achterover je been omhoog gooit en achterover koppeltje duikelt. Nou, dat deed zij geen moeite. En ook die nieuwe dingen was ze aan het leren. En die mislukte soms en dan lukte ze weer. Het was gewoon een plezier om naar te kijken. En ik weet niet of ze door had dat we keken. Maar ze was gewoon alleen in haar eigen wereld bezig. En ik dacht, dit is wat een kind moet doen. Een kind moet spelen, moet ontdekken, moet leren doorzetten. Moet ontdekken van, hé, als ik het nog een paar keer oefen, gaat het steeds makkelijker. Moet ook leren hoe is mijn gewicht en de ruimte en dat balans. Al die dingen is zo super leerzaam voor je hersenen. Als wij een programma hadden gemaakt voor die dag. We gaan nu dit doen, we gaan nu dat doen, we gaan nu dat doen. Hadden we gedacht, we hebben ons leven echt leuk op orde. We organiseren leuke dingen. Maar dit was ook super leerzaam voor zo'n kind. En zo kan je ook denken, wat doe ik in huis allemaal? Wat doe ik als mijn kind een broodtrommel vergeten is? Smeer ik echt nog hun ontbijtboterhammen en hun lunch? En waarom? Dat kan een kind best zelf. Als je nu pubers hebt, is het best lastig om dingen om te buigen. Maar het is wel de tijd dat je als ouder een stapje terug gaat doen. Jelle Jolles, die neurolog in Nederland... die heel veel over het tienerbrein mooie boeken heeft gemaakt... en mooie interviews geeft. Kijk maar eens even op zijn website jellejolles.nl. Er staan heel veel interviews met hem. Die zegt ook echt, bij kleine kinderen ben je een manager. Je bent een politieagent. Je moet alles regelen, een manager. Maar als jouw kind puber wordt, dan word je... meer een soort gids, een soort sherpa, dat is zo in de Himalaya, iemand die een beetje de richting aanwijst, hoe je moet lopen, maar je kind moet zelf gaan lopen. Dat is een mooie vergelijking, als je meer een gids gaat worden voor je kind, in plaats van iemand die het allemaal al fixt voor je kind. Dus die rol als ouder verandert ook met de jaren. En soms blijven we een beetje te lang hangen in de zorg- en managerrol, omdat die lekker is. Hij is ook lekker. Dat is die eerste quote. Het geeft je een lekker gevoel als je de boel op orde hebt. En het is niet lekker als dingen misdopen. Maar dit is wel wat je moet gaan doen. Dingen moeten misgaan voor je kind. Je kind moet ook gewoon kunnen knoeien. Onze 19-jarige, die was aan het experimenteren laatst. Het gaf een enorme clash met zijn vader. Hij was cola aan het inschenken en hij leunde op dat glas. Dus ik ben dan ook een beetje verkeerd. Maar goed, ik zei Hou je fles iets hoger, anders valt het glas om. En toen ging hij jolig doen. Hij ging de fles nog hoger en nog hoger houden. Gewoon of om mij uit te dagen of iets. Maar op een gegeven moment vielen er drie druppels naast. En die kwamen op de telefoon van mijn man die daar toevallig lag. Dat was geen fijn moment in de harmonie van ons gezin. Maar aan de andere kant denk ik... Ja, die jongen is aan het experimenteren. Die weet nu... Als ik hoger boven die fles hou, gaat het ernaast. Hij moest ook een doekje halen. Hij moest het opruimen. Weet je wel, dat gezeur wat je dan allemaal hebt in huis. Maar kinderen moeten dit soort dingen meemaken. Want eigenlijk had ik niks moeten zeggen. En dan was het hele glas omgedenderd. Had het nog meer troep gegeven. Maar als je op dat glas leunt... Ja, ik weet wat er dan gebeurt. Maar zijn brein van 19 weet dat niet. Dus we moeten dit soort dingen soms... laten gebeuren. Misschien had ik die telefoon eerst even weg moeten leggen... en daarna mijn mond moeten houden. Maar goed, dit is voor iedereen een proces. Maar als jij een vader of moeder bent die het gevoel heeft van... ik moet alles in huis doen en mijn kinderen doen helemaal niks. Ja, sorry, maar hou daar wat al mee op. Hou er mee op en geef je kind meer leerervaringen. Laat dingen de soep inlopen. Laat kinderen ervaren wat er gebeurt. Als je geen lunch meeneemt, ja, dan eten ze niks. Nou, dan hebben ze honger. Dat geeft niet. Ze zullen echt niet uithongeren. Dus soms moet je ook echt denken... het komt wel goed. Want anders komt het niet goed. Als jij het maar blijft doen, komt het niet goed. Dus even kijken naar mijn speakbriefje... want ik had allemaal aantekeningen gemaakt... om dit allemaal in een mooie podcast te doen. Het gevoel dat jouw zelfvertrouwen... dat je een betere ouder bent... Als alles op orde is, dat moet je loslaten. Je bent een betere ouder als je dingen in de soep laat lopen. En als we het dan hebben over het ontwikkelen van faalangst... een kind moet ook veel faalervaringen opdoen. En juist in huis, juist waar het veilig is... moet je kind dingen verkeerd kunnen doen, dingen ontdekken. Wat gebeurt er als ik mijn kamer drie weken niet opruim? Dus probeer gewoon kleine fouten toe te laten. En dat is natuurlijk altijd... dilemma voor ouders, want je wil ook niet dat ze zo'n rot ervaring opdoen, waardoor ze nooit meer vriendinnen hebben en een trauma voor het leven hebben. Maar probeer te kijken, je hoeft niet al die vriendschappen te managen, alle appjes die je kind stuurt. Ik ben soms best verbaasd over appverkeer tussen ouders en kinderen, tussen moeders en dochters, over ja, maar dan kan je beter dat tegen hem zeggen en je kan beter dat tegen hem zeggen. Je maakt je kind best wel afhankelijk van jezelf. En dat zie ik soms ook in mijn praktijk. En niet met oordeel, want het is zo ontstaan. Maar kijk eens hoe je dat wat meer kan losweken. Want ik vind het prima als een moeder bij een kind komt zitten als ik dat kind ga begeleiden. Want ik wil dat een kind zich lekker voelt. En het is ook fijn als dat na een paar sessies wat meer losweekt. Zodat dat kind voelt, dit is mijn proces. Ik kan voor mezelf gaan zorgen. En dat de moeder dan ook bewust een stapje terug kan doen. Veel moeders willen dit ook graag. Maar dan zitten ze nog in zo'n soort symbiose met hun kind. Dat je echt moet kijken, hoe kan ik dit weer wat meer losweken? Want dat heeft ook met die emotieregulatie te maken van je kind. Je kind moet ook dingen zelf gaan oplossen. Hij moet niet de hele Hoe moet ik hierop reageren? En die zei weer wat onaardigs tegen me. Hoe kan je zorgen dat je daar in je antwoord meer vertrouwen kan uitstralen? Nou meid, ik ben benieuwd hoe je hierop gaat reageren. Of dat je even niet beschikbaar bent. Dat je even niet antwoordt en je kind het zelf laat oplossen. Dit werkt ook op de werkvloer. Als je bijvoorbeeld IT'er bent. Mijn man werkt in de IT. Mensen komen met een probleem bij hem. Maar als hij niet snel genoeg reageert, vaak lost het zich vanzelf wel op. Doordat ze de computer opnieuw opstarten. Of doordat ze even zelf gaan vogelen omdat het te lang duurt. Dit is natuurlijk ook in allerlei situaties. Als je meteen iemand helpt, ontneem je iemand ook de kans om zelf na te denken. En juist kinderen die gevoelig zijn voor faalangst... Dus oefenen met zelf dingen oplossen. Als ouders kun je dus bewuster daarvan zijn. En allerlei dingen die overdag gebeuren, dat je denkt, ga ik hier meteen advies geven? Ga ik hier meteen tips geven? Of zeg ik iets van, nou, ik ben benieuwd hoe je dat gaat aanpakken. En ik weet zeker dat je het kan. En soms moet je je kind helpen herinneren aan eerdere dingen. Weet je nog toen je dat en dat zo lastig vond? En toen heb je het ook zelf opgelost. Ga het maar oplossen. Ga het maar regelen. En dan heb ik nog wat voorbeelden van situaties waar ouders vaak nog te veel erbovenop zitten. Natuurlijk het gebied school en huiswerk. Want daar zit onze grootste angst. Oeh, mijn kind gaat het niet bolwerken. Mijn kind gaat blijven zitten. Dus alles met docenten regelen. Dat je een docent gaat mailen. Ik heb het ook gedaan. van, oh, mijn kind heeft een sporttoernooi... kan die niet dat proefwerk wat later maken? Alsjeblieft, laat je kind dit soort dingen regelen. Laat je kind dit soort dingen leren durven. Thuis kan je het voorbereiden. Hoe ga je dat aanpakken? Wat ga je dan zeggen? Of dat je je kind helpt hoe het zo'n mailtje formuleert... Dat je zo'n gesprekje gaat voorbereiden met je kind. Maar laat je kind zelf dingen regelen. Laat je kind zelf uitstel voor toetsen vragen. Laat je kind zelf ontdekken wat er gebeurt als je niet alle boeken bij je hebt. Als je niet je geodriehoek bij je hebt. Als je niet je brood bij je hebt. Weet je wel, al dat soort dingen. Maar ook vooral die contacten met docenten. Dat zijn dingen die kinderen heel lastig vinden. Maar vanaf de basisschool laat je kind zelf dingen bespreken met de juf, met de meester. En vanaf de brugklas laat ze... Zelf dingen met de mentor bespreken. Dus dingen met school en huiswerk. Kijk hoe je daar een stapje terug kan doen. Nou, dan de dingen in huis. Het huishouden. Je kind wakker maken. Echt, ik lees nog appjes en ik heb het ook gedaan. Mijn kind van 18 staat niet zelf op. Mijn kind staat niet op voor school. Ik moet hem zeven keer wakker maken voordat hij opstaat. Ze komt haar bed niet uit. Nou weet je wat ik ontdekt heb? Ons kind kon prima om achterop staan als hij naar een toernooi moest om te gaan sporten. Dan kon hij prima uit bed komen en drukte hij niet die wekker uit om weer door te slapen. Dit gaat niet om, hij hoort de wekker niet, dit gaat om prioriteiten. Dit gaat ook om... De consequenties ervaren. Bij dit soort dingen zeg ik echt. Laat je kind op school de consequenties ervaren. Laat school maar een stevig gesprek met hem voeren. Laat school maar hem een week laten nablijven. Dit moet je echt niet blijven doen. Je kind moet die spier ontwikkelen die wij ook hebben. Ik heb geen zin om op te staan. Ik druk mijn wekker weg. Nee, ik kan mijn wekker niet meer wegdrukken. Ik kan niet meer snoezen. Nu moet ik echt opstaan. Want anders kom ik in de problemen. Dat moet een kind gaan voelen. Nou ja, dingen met huishouden. Dingen sneller doen. Je kind niet laten koken omdat het troep geeft. Laat je kind er een zooi van maken. Geef je kind een kookbeurt. Zo leerzaam voor kinderen. Vragen beantwoorden. Je kind kan de hele dag dingen vragen. Mam, waar ligt dit? Hoe werkt dat? Papa, hoe dit, hoe dat? Laat je kind zelf dingen ontdekken. Ga maar googlen. Ga maar chatgpt vragen. Zo wordt je kind zelfstandig. En natuurlijk weet je alles. Je weet ook waar alles ligt. Ik tenminste wel. Maar laat je kind zelf zoeken. Laat je kind zelf dingen terugvinden. Het sociale vlak. is ook best lastig als ouders om op je vingers te zitten... om op je handen te gaan zitten van... ik ga dat niet voor je regelen. Afspraken met kapper, met de orthodontist, met de huisarts. Laat je kind het zelf regelen. En natuurlijk passend bij de leeftijd. Ik weet niet hoe oud jouw kind is en hoe verlegen jouw kind is... maar kinderen moeten zelf dit soort dingen gaan leren doen. Gesprekken met docenten aan gaan, zei ik al. Iemand bellen. Ergens over bellen. Het allermoeilijkste voor kinderen is bellen voor een baan. Bellen voor een sollicitatie. Oeh, dat is eng. Niemand durft meer te bellen. Nou ja, laat ze oefenen. Dit is wat ze moeten leren. En als dingen niet lukken met werk, ga jij dan met die baas praten? Of ga je je kind leren? Hoe ga je dat gesprek aan met je baas? Hoe ga je nee zeggen als je niet extra diensten wilt draaien? Super leerzaam allemaal. Je bent heel belangrijk als ouder. Maar je hoeft het niet voor ze te doen. Dat is denk ik de belangrijkste les van deze podcast. Kijk dus de komende week. Hoe kan ik dingen minder doen? Of hoe kan ik dit een leerervaring voor mijn kind maken? En dat kan betekenen dat jouw standaard iets omlaag moet. Dat het even niet zo precies goed gaat zoals jij wilt dat het gaat. Dat je even de controle wat omlaag moet doen. En dat doe je om het zelfvertrouwen van je kind te laten groeien. En dat geeft soms een onwennig gevoel, een ongemakkelijk gevoel. Als jij zelf heel netjes bent en heel erg de controle houdt... dan ontneem je je kind de kans om die dingen zelf te doen. En zelf te durven en zelf te leren. Dus ga de komende weken eens kijken bij jezelf. Bij alles wat zich aandient, moet ik dit doen? Moet ik dit nu doen? Of kan ik dit mijn kind laten doen en welke tip kan ik mijn kind geven? Zodat het zelf gaat leren nadenken over dingen. Dat was mijn lesje voor vandaag. Veel succes daarmee en tot volgende week. Bedankt weer voor het luisteren naar de Pubers met Faalangst podcast. Wil je met mij sparren over jullie situatie? Dan kun je altijd een gratis kennismakingsgesprek inplannen via www.deedscoaching.nl Vind je deze podcast interessant? Abonneer je dan en geef hem een goede review. Dat helpt mij enorm om nog meer ouders te bereiken.