#14 Pijn kan pas gaan als het mag bestaan tijdens jouw bevalling | Mind Het Moment

"Volg je lichaam" — het is het meest gehoorde advies in de bevalvoorbereiding. Maar wat als je dat nooit hebt geoefend? Wat als jouw lichaam bij elke wee meteen wil vluchten, fixen of verdoven?

Deze aflevering gaat het niet over méér technieken. Het gaat over de basis die bepaalt of technieken überhaupt werken: jouw draagkracht. En hoe je die traint, lang vóór de bevalling begint.

In deze aflevering ontdek je:

• Wat de window of tolerance is en hoe breed of smal die van jou is
• Waarom vermijding en direct naar oplossingen grijpen je draagkracht juist verkleint
• Wat draagkracht écht betekent (en waarom het geen hardheid of doorbijten is)
• Dat "pijn kan pas gaan als het mag bestaan" geen zweverige uitspraak is, maar fysiologie
• 3 concrete oefeningen om je draagkracht te vergroten 

Dit is de aflevering voor zwangere die willen begrijpen waarom voorbereiding verder gaat dan ademhalingstechnieken alleen.

Andere afleveringen die aansluiten op deze episode: 

• Aflevering 10 over de rol van je mindset
• Aflevering 11 over de beschermende werking van je zenuwstelsel
• Aflevering 12 over de werking van jouw fight, flight, freeze en fawn reactie

Aan de slag met je geboorte voorbereiding?

Check www.jouwmaeva.nl voor alle info over de cursus (binnenkort komt de compleet vernieuwde website online!) 

Wil je meer ervaringsverhalen luisteren? Afgelopen maand (september 2026) heb ik diverse interviews opgenomen waarin je ouders zelf hoort vertellen over hun bevalling en ervaringen. Schrijf je vrijblijvend in voor mijn wekelijkse Jouw Maeva Moment mail en hoor het als eerste als ze online staan - en lees ondertussen mee met alle tips, inspiratie en begin meteen met jouw goede voorbereiding.

Download jouw affirmatie spiekbrief en schrijf jouw beste (beval)affirmaties die jouw vertrouwen een boost geven zonder te hoeven geloven in luchtkastelen.

Of schrijf je in voor de bevalcursus die bij jouw past 

Transcript

Copy Transcript Copied

Speaker 0:00

Volg je lichaam. Het is een van de meest gehoorde adviezen in voorbereiding op de bevalling. Een goed advies. Maar hoe doe je dat dan? Wat is daarvoor nodig? Stel je voor dat je nooit hebt leren zwemmen, je hebt geen les gehad en het water altijd gemeden en dat iemand dan tegen je zegt, joh, spring maar, je lichaam weet wat het moet doen. Zou je springen? Waarschijnlijk niet. Maar datzelfde verwacht je wel tijdens de bevalling. Dat je dan ineens, omdat het dan zover is, wel bij dat vertrouwen en die vaardigheden kan. Vandaag neem ik je mee in wat er echt nodig is om je lichaam te kunnen volgen als het erop aankomt. Fijn dat je luistert naar jouw Maeva Moment. De podcast over een goede voorbereiding op jouw bevalling. Ik ben Eva, oprichter van jouw Maeva, waar ik zwangere vrouwen en hun partners begeleid bij de voorbereiding op de bevalling vanuit Hypnobirthing, Wetenschap en Human Design. In deze afleveringen reeks genaamd Mind het Moment deel ik mijn visie en kennis over mindset, bevallen, kraamtijd, ouderschap en misschien wel meer van het leven. Ik deel hier wat mij bezighoudt, waar ik in geloof en wat ik zelf meemaak of meegemaakt heb, zodat jij hier wijzer van wordt. Naast deze afleveringen vind je op de podcast ook bevalverhalen, begeleide meditaties en technieken en inhoudelijke deep dives rondom één thema. Maar voor nu eerst dit. Is het je ooit gelukt om een golf tegen te houden op het strand? Mij is het nog niet gelukt. Tegen de stroming ingaan voelt vaak verre van prettig. Je wordt onver geduwd, je verliest je evenwicht en in the end of the day gaat die golf toch wel langs of over je heen. Terwijl je meebewegen op de deining van de golven een heel ander gevoel geeft. Die golven of golven zijn er niet andersom. Jouw relatie tot die golf wel. En nu vraag ik me af waarom doen we dan zo hard ons best om niet een weten hoeven voelen, om er niet mee te hoeven dealen. Waarom vliegen we de voorbereiding op de bevalling in vanuit technieken en tools om het ongemak te vermijden, kleiner te maken in plaats van te leren hoe we hier doorheen kunnen bewegen? Daarom wil ik het deze aflevering hebben over draagkracht. Niet over hoe je pijn wegmaakt, maar over hoe je leert dragen wat er is en waarom dat het verschil maakt tussen overspoeld raken door je bevalling en er doorheen kunnen bewegen. Als jij ergens ongemak voelt, spanning in je lichaam bijvoorbeeld. Wat doe jij dan als eerst? Ga afleiding zoeken, je telefoon pakken bijvoorbeeld, je ongemak negeren, doen alsof het er niet is tot het niet meer weg te stoppen is? Of ga je dingen regelen, oplossingen bedenken, fixen? Geen van deze reacties is fout. Het zijn hele logische reacties. Als iets ongemakkelijk voelt, ook als het rationeel gezien helemaal niet gevaarlijk of belangrijk is, is jouw zenuwstelsel er wel op gebouwd om bedreiging en ongemak te verminderen en stuurt jouw systeem je aan tot actie, naar een oplossing om van het gevoel van ongemak en discomfort af te komen. Maar niet elk ongemak is een probleem dat direct weggestopt of opgelost moet worden. Soms mag je juist iets waarnemen voordat je reageert en het er gewoon laten zijn, zoals een Wee of een golf bijvoorbeeld, die je wilt waarnemen in plaats van bedwingen. In de vorige afleveringen had ik het over hoe jouw zenuwstelsel de bevalling tegemoet gaat, over de rol van je mindset in aflevering 10 en de beschermende werking van je zenuwstelsel door jouw pijnbeleving in aflevering 11, en de fysiologische processen zoals de fight, flight, freeze, en fawn reactie in je lichaam in aflevering 12. Vandaag bouw ik daarop voort met de window of tolerance, die ik in een eerdere aflevering ook al noemde. Jouw window of tolerance is namelijk jouw draagkracht. En dit is letterlijk de ruimte die jouw systeem heeft om mee te bewegen met whatever life throws at you zonder uit balans te raken. Dit gaat over waarom de een direct op de kast zit, paniek ervaart en zich afsluit voor de buitenwereld, waar een ander unbothered, onverschillig op dezelfde situatie kan reageren. En dat dit niet iets is wat jij bewust kiest, maar dat dit iets is wat een gevolg is van jouw window of tolerance, jouw draagkracht. En waarom dit dus zo belangrijk is in het licht van je bevalling. Want bij je bevalling is het niet de vraag of er sprake gaat zijn van ongemak, uitdaging of een onverwachte wending, maar wanneer. En dan kan je je hiertegen verzetten, in de weerstand gaan of je kop in het zand steken. Maar dat doet werkelijk niets behalve het ondermijnen van je draagkracht. Juist datgene waar jij op leunt tijdens je bevalling, dat wat bepaalt hoeveel stress, spanning of onverwachte wendingen jij kunt hebben zonder in de stress te schieten. En wellicht overbodig om te benoemen, maar ik doe het toch, dat er sprake is van ongemak, uitdaging of een ander verloop, wil nog niet zeggen dat jij het ook als zodanig ervaart. Die beoordeling, dat label, plak jij erop op basis van je draagkracht, omdat die mede de capaciteit van jouw zenuwstelsel en hoe snel jij in een fight, flight, freeze of fallreactie terechtkomt bijvoorbeeld. Binnen jouw window of tolerance ben jij namelijk in staat om te denken, te voelen, te reageren vanuit kalmte en keuzes te maken zonder onderliggende stress of dreiging die jouw beslissingen beïnvloeden en ondermijnen. Dan kan er spanning zijn, misschien zelfs veel spanning of ongemak, bijvoorbeeld door weeën. Maar je blijft aanwezig. Je blijft bij jezelf, bij wat je voelt, bij de mensen die bij je zijn, maar je blijft vooral ook jezelf. Buiten je window of tolerance, dus voorbij jouw draagkracht, schiet je systeem in de stress. Of wel richting je fightflight fawn reactie met onrust, paniek, het versnellen van je ademhaling, het racen van je gedachten, een opgejaagd gevoel, je willen verdedigen, vluchten of plezen. Of richting je freeze, waarin je verdoofd raakt, afgestompt en afwezig wordt, waar je stilvalt en weinig tot geen contact meer maakt met de mensen om je heen of je omgeving. Je bent er wel, maar ook toch niet. Je lichaam geeft met beide reacties de actiestand, maar ook de passieve stand, als het ware het signaal dit is te veel. Ik kan dit niet meer dragen en laat het stoppen. Idealiter heeft iedereen een brede window of tolerance. Dan kun je immers meer stress, tegenslagen of spanning hebben voordat je uit het veld geslagen bent, voordat je er last van krijgt. Maar hoe breed of smal dat venster is, is niet iets wat vast ligt. Het is niet genetisch of een karaktertrek. Het is een constant veranderende bandbreedte, beïnvloed door slaap, stress, je fysieke, mentale en emotionele gezondheid, eerdere ervaringen en hoeveel veiligheid jij op dit moment onder andere ervaart. In relatie tot je omgeving en de mensen die bij je zijn en de relatie tot jezelf, op hoe goed jij nu in contact staat met je eigen lichaam en of jouw systeem erop vertrouwt dat you got her back. Dat is ook precies waarom iedereen altijd zo focust op gezond eten, voldoende slapen, adequaat bewegen, niet te veel stress hebben voor zwangeren. Daar begint het fundament van je draagkracht. Als jij compleet lamlendig door een slecht dieet, korte nachten en toren hoge stress bijvoorbeeld van je baan of een familierelatie aan je bevalling begint, doe je dat met beduidend minder draagkracht, dus een minder brede window of tolerance dan iemand die uitgerust, kalm en met goede voeding aan de bevalling begint. Die tweede vrouw zal een grotere capaciteit hebben dan de eerste om met sensaties en situaties van de bevalling om te kunnen gaan. Twee vrouwen kunnen dezelfde wee voelen, dezelfde druk, dezelfde intensiteit, dezelfde sensaties ervaren en er een totaal andere beoordeling aan geven. De een ervaart het als mijn lichaam doet zijn werk, de ander ervaart het als er klopt iets niet. Het is teveel, dit moet stoppen. Niet omdat die wee anders is, maar omdat die Wee binnenkomt in een systeem dat al overbelast is, waar alles al luid, ongemakkelijk en ondraaglijk is. Die vrouw met een kleinere window of tolerance start de bevalling met een 1-0 achterstand of misschien wel een 3-0 achterstand. Maar dit maakt haar niet minder krachtig, minder moeder of minder weerbaar, heeft ook niks met haar pijngrens of andere overtuigingen te maken. Ze zit simpelweg al aan haar grens voordat de eerste Wee is begonnen. Haar tank is al bijna leeg bij de start of ze staat zelfs al in haar reserves. Het is een oneerlijke wedstrijd vanaf het begin. En ja, natuurlijk speelt je mindset, je gedachten, wat je verwacht van de bevalling hierin een rol. Maar je kunt de meest positieve geboorte mindset ever hebben. Als jouw draagkracht niet voldoende is, gaan die gedachten je niet helpen. Het is een belangrijk deel van het verhaal, die mindset, maar niet het hele verhaal. Een verhaal wat nog veel te vaak onbesproken blijft, of wat we tussen de regels door misschien wel benoemen, is dat het naast mindset ook draait om lichaamsbewustzijn, om het kunnen omgaan met discomfort, met spanning en onrust in je lichaam. Over het bij emoties kunnen blijven. Een bevalling doe je niet met je hoofd, maar met je lijf. En waar woon jij nu? In je hoofd, waar je je verstopt voor alles wat je voelt achter intellectuele labels, verklaringen en redenaties? Of woon je ook in je lichaam bij wat je voelt, bij wat je ervaart, bij de spieren die je gebruikt en de organen die belangrijk werk doen en bij je baby die in jouw buik woont. Woon je naast je hoofd ook in je lichaam. Volg je lichaam een van de meest gehoorde tips en adviezen in voorbereiding op en tijdens de bevalling. En hij is waar, want je bevalt immers met je lichaam en dat lichaam weet instinctief vanuit reflexen wat het moet doen. Maar geef jij dat lichaam ook de resources om te kunnen bevallen. Is jouw mindset positief en bekrachtigend? Maar nog belangrijker, is jouw window of tolerance toereikend. Voelt het voor jou veilig om in contact te zijn met je lichaam en om de signalen vanuit je lichaam te volgen. Want als jij nu je lichaam vooral negeert, leer je je lichaam en je brein in feite dat die informatie er niet toe doet, niet betrouwbaar is en dat je hier niet naar moet handelen. Denk bijvoorbeeld aan signalen dat je moe bent, honger hebt, naar de wc moet. Handel jij hiernaar? Neem je ze waar of negeer je dit? Als jij nu op pure wilskracht of vanuit sociaal wenselijk gedrag je eigen lichaam stelselmatig negeert, heb je in feite jezelf aangeleerd dat jij er niet toe doet en dat je lichaam er niet toe doet. In dit geval succes met het volgen van je lichaam tijdens de bevalling. Een beetje flauw natuurlijk. Maar stel je voor dat je nooit hebt leren zwemmen. Je hebt geen les gehad en het water altijd gemeden. En dat iemand dan tegen je zegt. joh, spring maar, je lichaam weet wat het moet doen, zou je dat doen? Waarschijnlijk niet. Maar datzelfde verwacht je wel van jezelf tijdens de bevalling dat je dan ineens, omdat het dan zover is, wel bij dat vertrouwen en die vaardigheden kan. En hier zijn we vanuit de geboortevoorbereiding massaal in die behoefte gesprongen, met de beste intenties. Maar ik vraag me dus af of we echt bijdragen aan de oplossing of stiekem schadelijke pleisters plakken. Want veel voorbereiden op bevallen gaat over technieken, over ademhalen, visualiseren, massages, afleiding. De houvast om met ongemak sensaties en situaties om te gaan. Het gaat over de oplossingen en de fiks. En begrijp me niet verkeerd, want die technieken zijn echt waardevol. Ik gebruik ze zelf, ik heb ze bij mijn drie bevallingen gebruikt en ik geef ze mee in mijn cursus. Het zijn absoluut waardevolle tools. Maar er is een keerzijde die naar mijn weten zelden besproken wordt. Want we gaan voorbij aan een belangrijk fundament als we de technieken aanreiken als strategie en kopingmechanisme. Het is een beetje als iemand die waterangst heeft een drijfplankje geven en in het water zetten. Want nu blijf je wel drijven, maar hoe? Je bent niet bezig met leren zwemmen, je bent bezig met niet verdrinken, kosten wat het kost je hoofd boven water houden. Dan voelt het contact met het water nog steeds niet veilig of je dat drijfplankje nou hebt of niet. Door alleen te focussen op technieken, leer je onbewust dat jij elke keer als je een onaangenaam gevoel ervaart direct naar een techniek kan grijpen. Daarmee ontwikkel je geen draagkracht, maar creëer je afhankelijkheid en focus je op overleven in plaats van beleven en ervaren. En leer je onbedoeld dat het gevoel dat je ervaart te groot is, dat het weg moet en dat je het niet kan dragen zonder hulp. En dit is wat je zenuwstelsel en je brein onthoudt. Vermijden, want dat is wat dit in de kern is, vernauwt op de lange termijn je window of tolerance. Dit gebeurt niet in één keer, maar beetje bij beetje. Elke keer als jij een sensatie niet toestaat om er even te zijn, die emotie, de spanning of de honger bijvoorbeeld. Dan leert je systeem dat dit soort ervaringen zijn gevaarlijk zijn, niet prettig zijn. Ik moet eruit, dit moet weg, dit moet stoppen. Een beetje plat uitgelegd nu natuurlijk. Maar je kunt je voorstellen wat dat doet als de weeën beginnen. Je lichaam ervaart die situatie en sensatie als nieuw, als anders. En daarmee ga je ook sneller dingen intens en ongemakkelijk ervaren. Omdat je probeert te beoordelen of dit nou iets is waar je wat mee moet. En als jouw geconditioneerde reactie vervolgens is weg hier, dit moeten we oplossen, controleren en ik wil dit niet. Dan heb je een probleem, want bevallen vraagt precies het tegenovergestelde van je. Meegaan, opengaan, loslaten, je laten meevoeren op de deining van de golven. En technieken zoals die ademhaling, aanraking of geruststelling zijn in deze momenten absoluut waardevol. Dus toegepast vanuit het fundament dat jij aanwezig kan zijn bij jezelf. Ook als het moeilijk, ongemakkelijk, gênant of pijnlijk is. Dat je eerst leert waarnemen voordat je gaat reageren. Dus dat je eerst gaat leren oké te zijn met in het water zitten voordat we je gaan leren zwemmen. Dus dat je echt eerst oké leert zijn met dat wat je observeert in je eigen lichaam en dat je vanuit die observatie pas hoeft te gaan reageren als je überhaupt al wil reageren. Want soms is waarnemen al meer dan genoeg. Waarbij waarnemen overigens niet hetzelfde is als doorbijten. Ergens draagkracht voor hebben, iets tolereren, is niet tandenknarsend verduren wat er is, of op alles wat je voelt een positief label plakken. Draagkracht is het vermogen om ongemak te laten bestaan zonder er meteen van weg te hoeven. Het is simpelweg het aanwezig kunnen blijven, het in contact kunnen zijn met je lichaam en er niet meteen iets mee te hoeven of te willen doen. Je hoeft niet meteen te reageren, te fixen of te beïnvloeden. Simpelweg observeren, voelen en waarnemen. En vervolgens vanuit die rijkere observatie een beslissing nemen: iets of niets doen. Jouw draagkracht is dan ook een vaardigheid die je kunt ontwikkelen, trainen en verfijnen. En precies de vaardigheid die het meest waardevol gaat zijn tijdens je bevalling. Omdat je niet meer leunt op een externe techniek zoals een ademhaling of een aanraking, maar vertrouwt op jezelf, op jouw draagkracht en jouw observatie in het moment. En vanuit daar kiest wat bijdraagt op een positieve manier. Zoals die ademhalingstechniek bijvoorbeeld. En dat je die keuze niet maakt vanuit het reactieve, maar dat je het doet vanuit wat voor jou goed voelt in dat moment. Ergens draagkracht voor hebben is dus ook geen passief lijden. Het is niet het ondergaan en doorstaan. Ergens draagkracht voor hebben is actieve aanwezigheid. Niet reactief zijn, maar observeren, niet oordelen, maar voelen. En een prachtig citaat wat hierbij hoort, is het volgende: Pijn kan pas gaan als het mag bestaan. Als jij ongemak, pijn of spanning er niet kan laten zijn, heeft het nowhere to go but up naar je hoofd, naar je gedachte. En als daar de knop omgaat, als je daar gaat marineren in "ik kan dit niet, zie je wel, dit is ruk", is het slechts een kwestie van tijd tot jouw draagkracht, jouw window of tolerance op is en jij in de stress schiet en jij daarmee jouw fear tension pain cyclus activeert, jouw neerwaartse spiraal van je stresssysteem, waardoor je steeds dieper wegzakt buiten jouw window of tolerance, meer stress blijft ervaren en meer pijn, ongemak en spanning voelt in je lichaam. Weerstand en verzet tegen ongemak en discomfort woeden letterlijk jouw fear, tension pain cyclus. Dat wil je niet. In de vorige aflevering, aflevering 12, leg je ook uit hoe je deze cyclus kunt herkennen en wat je kunt doen om deze terug te draaien, hoe jij terug kunt keren naar rust, kalmte en comfort binnen jouw Window of Tolerance. Ook als daar spanning en ongemak bij aanwezig blijven. Luister die aflevering dus vooral ook even als je daar benieuwd naar bent. Voor deze aflevering blijven we even bij het stuk draagkracht. Want elke keer als jij ongemak wegduwt, bevestig je aan je systeem, zie je wel, dit kon ik niet aan, en verklein en ondermijn je jouw draagkracht. Maar hoe stimuleer en vergroot je dan je draagkracht? Drie concrete dingen die jij kunt doen, gewoon nu in je dagelijks leven, die jouw draagkracht actief ondersteunen en vergroten zijn. 1. De bodyscan. Niet in de klassieke vorm voor ontspanning, maar voor lichaamsbewustzijn. Ga elke dag even zitten of liggen en verplaats je aandacht langzaam door je lichaam. Van het puntje van je kruin tot het puntje van je tenen of van binnen naar buiten. Niet om te ontspannen, maar dus om op te merken. Dus waar voel jij spanning? Waar voel je ruimte in je lichaam? Voel je je baby misschien ook wel bewegen? Waar gaat je ademhaling naartoe? Maar ook waar raak je de stoel, de grond of het bed? Of welke spieren gebruik je nu? Dit traint jouw introceptie. Het vermogen om te voelen wat er binnen in je lichaam gebeurt. En dat is precies een vaardigheid die je nodig hebt om tijdens een bevalling bij jezelf te kunnen blijven, om iets te kunnen waarnemen zonder het direct te willen fixen of er gelijk van te schrikken. Ben je niet van het stil zitten? Ga dan juist eens mindful bewegen om deze bodyscan uit te voeren. Loop bijvoorbeeld langzaam door je huis of lekker buiten met je bewuste aandacht. Dus even geen telefoon voor je neus of een podcast in je oren, maar focus je op alles wat je om je heen hoort, ziet, ruikt en voelt. Dus hoor de vogels fluiten, de wind door de bladeren ritselen, het grint onder je voeten. Voel dat ook. Voel de warmte van de zon op je huid of de broekspijpen die langs je benen gaan. En intern, hoe je buik beweegt, hoe spieren zich aanspannen en ontspannen, hoe je ademhaling is, je hartslag. Maar ook waar ben je met je gedachten. En blijf er gewoon kort bij terwijl je rustig doorgaat met bewegen en simpelweg benoemen naar jezelf wat je opmerkt. Dit vergroot jouw lichaamsbewustzijn en laat je oefenen met aanwezig blijven bij prikkels zonder ze meteen te willen weg managen. Je oefent letterlijk met het ik kan dit voelen en hoef er niet iets mee te doen. En misschien word je dan ook wel verrast door de hoeveelheid dingen die je tegelijkertijd kunt waarnemen. En dat je dan ook dus kan kiezen waar je je aandacht op richt. Want zodra je er met je aandacht heen gaat, merk je dat je veel meer waarneemt dan wanneer je daar niet met je aandacht mee bezig bent. En dit klinkt misschien raar, maar het is heel krachtig om, als dit lukt vervolgens bewust hele kleine, onschuldige, maar ongemakkelijke prikkels te kiezen. De schoen die net niet lekker zit, de kraag van je jas die kriebelt, de snijdende wind, de bladblazer op de achtergrond, de spanning in je schouders. Kies iets wat je eigenlijk net niet helemaal prettig of lekker vindt. En blijf daar gewoon eens kort bij. Terwijl je gewoon ademhaalt en benoemt naar jezelf wat je opmerkt. Je hoeft het niet op te lossen, maar je oefent ook nu weer letterlijk met ik kan dit voelen en waarnemen. En het mag er gewoon zijn. Het is geen bedreiging. En uiteindelijk kun je er natuurlijk wel ervoor zorgen dat je je weer prettiger voelt door de dingen aan te passen. Je schoen goed aan je voeten te doen, je jas even open te ritsen, noem het maar op. Maar het gaat er meer om dat eerste stukje: dat je dus niet vanuit frustratie en reactieve energie die dingen gaat aanpassen of doorbijten. Maar dat je vanuit heel bewust voelen gaat beslissen. Oké, hier wil ik wat mee. Of ik ga mijn aandacht op iets anders richten en ik laat het er gewoon zijn. Die bladblazer van de buurman bijvoorbeeld. Ja, dat wordt lastig om die uit te zetten, want daar is je buurman mee bezig. En dan is het dus veel zinvoller als jij je aandacht op andere dingen gaat richten. De tweede die je kan gaan toepassen, is langzaam in- en uitademen. Dit ken je waarschijnlijk al, omdat dit zo'n beetje dé tip is voor meer ontspannen. En iedereen het heeft over je ademhaling als je je voorbereidt op de bevalling. Maar hier is de nuance als je dit doet voor het vergroten van je draagkracht. Dan gaat het er niet om dat je perfect ontspannen raakt, dan gaat het erom dat je je systeem herhaallijk eigenlijk het signaal geeft dat het veilig is, dat je niet in actie hoeft te komen. En dat ritme en regelmaat daarin net zo belangrijk zijn als de techniek zelf. Dus het doel als je nu gaat ademen, heel bewust dus langzaam in en uit gaat ademen, is niet dat je helemaal ontspannen of zen raakt, maar dat je gewoon gedurende de dag je lichaam de feedback geeft dat het oké is to let the guard down. Om niet 'aan' te hoeven staan. En dan hoef je dus ook niet nu 20 minuten uit te trekken om rustig in en uit te gaan ademen, maar ga je gewoon gedurende je dag op een aantal momenten even heel bewust rustig in en weer uitademen. Om dus door de dag heen je lichaam het signaal te geven dat het oké is om te ontspannen. En de derde is grenzen stellen en ze aanhouden. Niet de meest voor de hand liggende lichaamsoefening, maar het is er wel degelijk een. Namelijk dagelijks oefenen met kleine keuzes, met nee zeggen, hulpvragen, een reactie uitstellen, pauzeren of stoppen als je moe bent, naar de wc gaan als je moet plassen in plaats van te wachten op het juiste moment. En elke keer dat jij je eigen signaal serieus neemt en ernaar handelt, zowel in contact met anderen als met jezelf, verstevig jij het vertrouwen in jouw systeem, maar ook dat wat het systeem heeft in jou. Het gaat niet alleen over dat jij je lichaam leert kennen, maar ook dat jouw lichaam erop durft te gaan vertrouwen dat jij de signalen serieus neemt. En dat vertrouwen draag je mee tijdens je bevalling. Dit kun je overigens ook in gedachten doen als dit in de praktijk nog te spannend of onveilig voelt. Herhaal of fantaseer dan over situaties of scenario's en stel je voor dat jij een grens aangeeft en handhaaft. Dat je luistert naar je lichaam. Jouw brein maakt namelijk geen onderscheid tussen realiteit en fantasie. Zo kun je in een veilige setting van je eigen gedachten de drempel om dit in de praktijk te brengen eerst verlagen. Want als jij honderden generale repetities in je hoofd hebt zitten, wordt het uiteindelijke in de praktijk brengen ook minder spannend. Dus dan repeteer je bijvoorbeeld dat je de spreekwoordelijke tanta gerda die met een naar bevalverhaal aankomt zetten bij je. Dat je die vertelt dat ze de mond moet houden, dat je haar verhaal niet wil horen. En of je dat dan in het echt ook doet, dat staat daar dus nog even helemaal los van. Het is ook waardevol als je in je eigen gedachten die grenzen aangeeft. Als je daar bewust van bent, weet wat überhaupt grenzen zijn voor jou. En dat je er dus wel aandacht aan geeft. Dat is al zo ontzettend waardevol. Dat is ook wat ik je vooral met deze aflevering wil meegeven. Dat jouw draagkracht dus ook geen eigenschap is die je hebt of niet, maar dat het een vaardigheid is die jij kan onderhouden en ontwikkelen door er aandacht voor te hebben. Juist ook nu in het alledaagse en niet alleen straks tijdens je bevalling. Het begint nu in hoe jij omgaat met een lastig mailtje, met een ongemakkelijk lijf of met vijf minuten stilzitten met wat je voelt. En als je hier bovenop dan ook nog aan de slag gaat met je mindset en ervoor zorgt dat je dus ook vooral gefocust bent op de dingen die je wel wil ervaren tijdens je bevalling. Dan heb je echt heel veel werk gedaan om een goede, stevige, brede window of tolerance te creëren. De vraag is namelijk niet of je ooit ongemak zult voelen tijdens je bevalling. De vraag is of jij erop vertrouwt dat je het kan dragen en ook het vertrouwen hebt dat het weer voorbij gaat. Dat is het verschil tussen overspoeld raken door sensaties en er doorheen kunnen bewegen. Niet omdat je stoer bent of perfect ontspannen of een echte bikkel, maar omdat je systeem vertrouwen heeft opgebouwd in zichzelf. Voor nu ga ik daar de aflevering mee afsluiten. Ik zou er eigenlijk nog veel meer over willen en kunnen zeggen, maar het is al een aardig lange aflevering geworden. Ik help je ontzettend graag met het ontdekken van jouw Window of Tolerance en welke technieken voor jou werken in voorbereiding op de bevalling in de cursus. Dus mocht deze aflevering iets in je aangezet hebben, check even de link in de show notes. En mocht je vragen hebben naar aanleiding van deze aflevering, je mag me ook altijd even een berichtje sturen. Mijn contactgegevens staan ook in de show notes. En dan wens ik je voor nu nog een hele fijne dag of nacht. En tot de volgende keer.