Jouw Maeva Moment

#16 Bevallingspijn: luister ernaar in plaats van vechten en verzetten, mijn persoonlijke ervaring met pijn | Mind Het Moment

Eva Aertse Season 1 Episode 16

Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.

0:00 | 23:44

Wat als pijn niet je vijand is, maar een boodschapper tijdens je bevalling?

Ik leef al meer dan twintig jaar met chronische rug-, schouder- en nekpijn en weet dus maar al te goed wat pijn is en hoe het voelt. 

En toch ben ik drie keer bevallen zonder dat ik het pijnlijk zou noemen. 

Niet omdat ik een hoge pijngrens heb, of omdat ik het wegstopte of negeerde, maar omdat ik leerde wat pijn eigenlijk is en wat het me wil vertellen.

In deze aflevering ontdek je:

  • Waarom pijn bij de bevalling geen oordeel is over hoe goed jij het doet, maar informatie van je zenuwstelsel
  • Hoe weerstand en anticipatie de pijnbeleving versterken — en wat er verandert als je pijn de ruimte geeft om er te zijn
  • Waarom 'don't shoot the messenger, maar luister!' de meest eerlijke samenvatting is van alles wat ik over pijn heb geleerd
  • Hoe mijn eigen ervaring met chronische pijn mijn bevallingen, maar ook zeker mijn visie op pijn heeft beïnvloed 
  • En hoe jij de betekenis die je geeft aan wat je voelt kunt verschuiven, zonder dat je daarmee iets ontkent of wegpoetst

Dit is een persoonlijkere aflevering met mijn eigen reflectie en de inzichten die me zijn bijgebleven. Andere afleveringen waarin ik meer vanuit de wetenschappelijke onderbouwing in pijn duik luisteren? Kijk dan eens naar: 

Nieuwsgierg naar Sensory Design? In deze aflevering (aflevering #15) vertel ik er meer over. Of kijk op "The Archive" Sensory Design Membership van Marco Muhlbach & Pasha Esran*. Of volg Marco en Pasha op social media.

*Dit is een  affiliate link. Gebruik je hem? Dan ontvang ik een commissie op jouw aankoop, zonder dat het jou iets extra kost. Ik deel alleen wat ik zelf gebruik en waar ik in geloof.

Deel hier je gedachten met mij

Aan de slag met je geboorte voorbereiding?

Meld je aan voor de gratis masterclass Goed Voorbereid Bevallen

Of schrijf je in voor de bevalcursus die bij jouw past

Meer informatie: www.jouwmaeva.nl


Speaker

Ik hou je niet voor de gek en verkoop je geen sprookjes als ik je vertel dat bevallen niet zeer hoeven te doen. Ik spreek uit eigen ervaring dat het niet zo hoeft te zijn met drie bevallingen die ik van alles zou noemen, maar niet pijnlijk. En ik hoor het ook terug van ouders die ik begeleid in voorbereiding op de bevalling dat ze het anders zijn gaan zien en niet meer zo zouden noemen, ook als er wel periodes waren die ze pijnlijker vonden. Het label pijn, het generieke label, volstaat gewoon weg niet meer. En ik ben hier niet om jou te overtuigen. Ik geef je simpelweg een ander perspectief, een andere optie. Het is aan jou om te kiezen waar jij in wil geloven. Het kan en mag ook iets anders zijn dan pijnlijk, ondraaglijk en een hel jouw bevalling. Als dit je intrigeert, je nieuwsgierigheid wekt, blijf dan luisteren. In deze aflevering deel ik hoe mijn ervaringen met chronische pijn de afgelopen 20 jaar van invloed zijn geweest op hoe ik naar pijn kijk en hoe dat mijn bevallingen beïnvloedde. Fijn dat je luistert naar jouw Maeva Moment, de podcast over een goede voorbereiding op jouw bevalling. Ik ben Eva, oprichter van jouw Maeva, waar ik zwangere vrouwen en hun partners begeleid bij de voorbereiding op de bevalling vanuit HypnoBirthing, Wetenschap en Human Design. In deze afleveringen reeks genaamd Mind het Moment deel ik mijn visie en kennis over mindset, gevallen, kraamtijd, ouderschap en misschien wel meer van het leven. Ik deel hier wat mij bezighoudt, waar ik in geloof en wat ik zelf meemaak of meegemaakt heb, zodat jij hier wijzer van wordt. Naast deze afleveringen vind je op de podcast ook bevalverhalen, begeleide meditaties en technieken en inhoudelijke deep dives rondom één thema. Maar voor nu eerst dit. Pijn en mijn relatie daarmee. Waar kom ik vandaan dat ik iets durf te zeggen over de pijnbeleving van jou tijdens je bevalling? Jaren geleden ben ik ongelukkig van een zoldertrap gevallen met impact op mijn rug, schouders en nek. Medisch kon me niks vinden. Ik had niks gebroken en er waren geen beperkingen in mijn beweging of iets dergelijks. En daarmee was de kous destijds een beetje af. Dat ik nog steeds hevige pijn had, daar kon ik pijnstillers voor innemen en dat zou vanzelf wel ophouden. Maar het hield niet op. En later kreeg ik het label groeipijn en toen ik niet meer in de groei zat, kreeg ik het label ongelijke beenlengte, scheefstand van mijn heupen, een scheven rug, de diagnoses bleven veranderen. En de pijn hield niet op. Het enige advies wat ik kreeg was pijnstillers. Bewegen, de fysiotherapeut, de chiropractor. Ik ben dan ook van huisarts naar ziekenhuis, naar ortho manueel arts, chiropractor, fysiotherapeut, osteopaat gegaan langs de acupuncturist. Ik heb diverse massages geprobeerd. Ik heb yoga gedaan. Ik heb op een shaktimat, zo'n spijkermat gelegen. Ik heb van alles geprobeerd en niets heeft mij langdurig van mijn pijnklachten afgeholpen. Er was steeds nog iets waar ik niet bij kon. En wat wel de oorzaak nog steeds is van de pijnklachten die ik ervaar. Ik voelde me ook alles behalve serieus genomen en nam daar ook heel veel adviezen rondom pijnstillers gewoon niet aan. Want ik ben er niet van overtuigd dat het helpt om een symptoom te bestrijden als je de oorzaak ervan niet kent. En dat heeft er ook voor gezorgd dat ik een hele interessante relatie heb gekregen met pijn. Want als je jarenlang met pijn leeft, dan moet je een copingmechanisme ontwikkelen. Dan moet je een manier vinden om daarmee te kunnen leven zonder dat het alles gaat overheersen. Zonder dat je eigenlijk je hele leven op een soort pauzestand gaat ervaren. En inmiddels heb ik dus ook veel meer jaren met pijn geleefd dan zonder. En veel mensen hebben dit niet eens in de gaten, weten dit niet. Want het is ook niet zichtbaar. Ik zie er gezond uit en ik kan in principe alles. Alleen de rekening van ja, over mijn grenzen heen gaan, betaal ik vaak uit het zicht later. Dan heb ik wel momenten dat ik bijvoorbeeld mijn kinderen even niet kan optillen. Of dat ik enorme watten in mijn hoofd heb en niet scherp kan nadenken. Of dat ik extreem moe ben, bijvoorbeeld en veel meer moet slapen dan gemiddeld. Allemaal omdat mijn lijf ook constant bezig is met die pijn als het ware. Dus al die sensaties die ik ervaar, registreren en proberen daarmee om te gaan. Dus dat komt eigenlijk bovenop wat je normaal gesproken ook allemaal al als input en belasting krijgt. En dat heeft ervoor gezorgd dat ik op een hele andere manier naar pijn ben gaan kijken. Dus dat ik het ook niet meer ben gaan zien vanuit één generiek label van iets doet pijn of iets doet geen pijn. Want pijn kan heel verschillend zijn. Maar daar kom ik later nog even op terug. Ik wil eerst even het bruggetje maken naar de bevalling en iets vertellen over mijn eigen bevallingen. Ik ben eigenlijk nooit bang geweest voor bevallen. Ik heb me ook nooit afgevraagd of ik de bevalling, de sensaties aan zou kunnen. Ik heb van mijn moeder ook nooit iets anders dan positieve verhalen gehoord over bevallen bijvoorbeeld, en ook van mijn oma. En ik was ook doordrongen van het feit dat ik het kon, dat ik die pijn wel zou kunnen dragen. Want ik kon immers functioneren met die chronische pijn waar ik al jaren mee rondliep. En natuurlijk was ik wel nieuwsgierig naar hoe het echt zou zijn. En twijfelde ik soms. Zeker op het moment als ik in een zeer pijnlijk lijf zat, van kan ik het er dan wel bij hebben? Lukt zo'n bevalling me dan wel? Maar juist door me voor te bereiden met hypnobirthing, leerde ik de focus te gaan leggen op wat ik wel wil ervaren, op wat ik mezelf gun en wat ik mezelf wil voorhouden. En dat was dat ik dit kon, die bevalling. Niet omdat ik helemaal geen oog meer had voor scenario's waarin het me toch de intens zou zijn. Maar ik was daar simpelweg niet meer de hele tijd mee bezig. Ik had daar aandacht voor op de gepaste momenten. Als ik bijvoorbeeld aan mijn geboorteplan schreef, als ik voorlichting kreeg van de verloskundigen over bijvoorbeeld pijnstellingsopties, of als ik met mijn partner ons plan B aan het bespreken was. Daarbuiten herinnerde ik mezelf we steeds aan dat ik dit wel kon en ook hoe ik dat dan ging doen. Deze ervaring is dat vertrouwen in mijn eigen lichaam werd ook gesterkt door het feit dat mijn klachten, mijn pijnklachten afname in de zwangerschap. Waar ik aan de voorkant had gedacht dat het erger zou worden met een grotere buik en meer gewicht, namen mijn klachten juist af en voelde ik me beter dan ik in jaren had gedaan. De grootste twijfels, uitdagingen en tegenslagen heb ik juist ervaren in de aanloop naar mijn bevalling, in de eerste fase, de latente fase, waarin je twijfelt of de bevalling wel echt begonnen is, in plaats van dat ik dus angstig was of last had van de intensiteit van de weeën tijdens mijn bevalling. Terugkijkend snap ik ook waarom deze eerste fase voor mij lastig was. Want een van mijn coping strategieën was simpelweg niet meer voelen. Want dan kon ik ook de pijn uitschakelen waar ik dagelijks mee te maken had. Maar toen mijn bevalling begon, wilde ik wel voelen wat er gebeurde, kunnen duiden of het nou echt gestart was of dat het gewoon harde buiken waren en daarmee een soort vals alarm en generale repetitie. En waar ik anders dus zo min mogelijk probeerde te voelen, legde ik nu alles wat ik voelde onder een vergroot glas en maakte ik het ook veel groter dan het was. Beginnende weeën, onregelmatige harde buiken. Het voelde voor mij allemaal als start van de bevalling. Uiteindelijk heb ik na drie of vier dagen, ik weet het niet meer precies, op advies van de verloskundige slaapmedicatie genomen om echt nog even te kunnen slapen. Want dat rommelen, dat twijfelen, begon bij mij steeds s'nachts, waardoor ik nauwelijks meer sliep. En alle sensaties, hoe klein ook, daar begon ik op te letten. Dat begon ik als een havik te observeren en dan sliep ik nauwelijks meer. Dus die nacht met die medicatie na een paar uur diepe slaap, waarbij ik dus ook niet in staat was om die eerste prille signalen op te merken, kreeg mijn lichaam echt even de kans om op gang te komen. Om vanuit rust zonder zich bekeken te voelen door mijn overactieve brein, te beginnen aan die bevalling. Dat was ook het moment dat ik dacht: ah, dit zijn weën. Want alles wat ik daarvoor had gevoeld, viel wel echt in het niet bij wat ik toen voelde. Dus ik vond die weeën wel een stuk meer aanwezig, een stuk meer intenser dan wat ik daarvoor had gevoeld. Maar tegelijkertijd voelde het ook heel 'do-able'. Heel erg van oh, maar dit kan ik aan. Dit wordt hard werken, maar I got this. En wat ik daarvoor moest doen, dat had ik heel scherp, goed voor mezelf blijven zorgen. Aandacht hebben voor mijn bevalbubbel en vooral ook mijn grenzen blijven aangeven. En vanaf dat moment ging mijn bevalling ook heel snel, want in minder dan zes uur is mijn eerste zoon thuis in bad geboren. Voor mij voelde dat overigens als een half uurtje. Ik had echt totaal geen tijdsbesef meer. Ik kan me nog herinneren dat ik het meest comfortabel was op bed op handen en knieën, maar ik heb ook op mijn bevalbal gezeten, door de kamer gelopen, aan mijn partner gehangen en later dus ook in bad gezeten. Ons huis was sfeervol met gedimd licht en zelf gemaakte affirmaties om me heen en de spulletjes voor de baby. Ik had bedacht een playlist aan te zetten, maar ik kan me niet eens herinneren of die aan heeft gestaan. Ik keerde helemaal naar binnen, was volledig op mezelf gefocust en kreeg op een afstandje, alsof je naar een film kijkt mee dat de verloskundige en mijn man het bad aan het opzetten waren, spullen klaarzetten en af en toe bij mij incheckte. En met deze serene omschrijving, denk je wellicht dat ik mijn bevalling heel makkelijk vond, dat ik daar fluitend doorheen ben gegaan. Maar ik vond mijn bevalling wel zeker uitdagend. Ik heb diep moeten gaan om het bij te benen, om in vertrouwen en overgave te blijven. Ik heb er hard voor moeten werken. Maar pijn? Nee, pijn zou ik het niet noemen. Voor mij is pijn namelijk die stekende, onafgebroken pijn, die stijve schouders en nek, die hoofdpijn die volgt op de spanning, het afgestompte gevoel, de waas in mijn hoofd. Pijn voelde destijds, nu kijk ik daar anders naar. Maar toen voelde het als straf. Mijn bevalling was alles behalve een straf. Dit was een cadeau. Het welkom van mijn kindje. De overgang naar het moederschap waar ik zo naar verlangde. Ondanks dat iedereen je maar al te graag vertelt dat bevallen pijn doet, wilde ik dat verhaal gewoon niet geloven. En ik werd hier ook in ondersteund door de tools vanuit HypnoBirthing om dat niet te hoeven doen. En ik kon dus tijdens mijn bevalling vasthouden aan dat geloof aan dat het niet pijn hoef te doen, dat het ook iets anders mag zijn. En dat ik me dus kon richten op dat mijn baby steeds dichterbij kwam. Of mijn draagkracht, dat ik door mijn ademhaling er steeds doorheen kon bewegen. Ik kon mijn aandacht richten op de pauzes tussen de weeën, in plaats van de pieken van de weeën. Allemaal dat soort kleine dingen die voor mij enorm het verschil hebben gemaakt. En sindsdien ben ik nog twee keer bevallen. En ook die keren lagen mijn uitdagingen niet in de pijn, of de sensaties of de intensiteit van de weeën, maar in het aanwezig zijn in mijn lichaam. Het kunnen voelen zonder het volume meteen op 100 te zetten. Dus in dat stukje overgave en vertrouwen op mezelf en de mensen die me bijstaan zonder alles meteen onder een vergrootglas te leggen. En deze ervaringen hebben me alleen maar meer gesterkt in mijn onvermoeibare missie om deze boodschap te blijven delen, dat bevallen geen pijn hoeft te doen. Niet omdat ik geloof dat je, als je het wel pijnlijk vond, het verkeerd hebt gedaan of zo. Of dat je dan maar helemaal niets moet voelen dat dat de oplossing is. Maar ik wil je gewoon bijbrengen dat de betekenis die jij geeft aan wat je voelt veel belangrijker is. Ik koos ervoor om wat ik voelde niet te identificeren met pijn, maar met de overgang van zwangerschap naar moederschap. Met het transformeren van rup tot vlinder. Het afpellen van de nodige laagjes om de nieuwe versie van mezelf daar binnen de ruimte te geven. Het ontmoeten van mijn kindje. Geef het een metafoor of een visualisatie die voor jou werkt. Maar ik gaf de pijn die ik voelde een andere betekenis dan het stoten van mijn teen, of het trekken van een kies, of het betrokken zijn bij een ongeluk, om even wat voorbeelden te noemen. Ik koos ervoor om het ongemak wat bij een transformatie hoort, want een bevalling is een transformatie. Ik koos ervoor om dat waar te nemen, maar niet alles te laten overheersen. Dus dat ongemak, daar heb ik me niet tegen verzet. Ik heb het er laten zijn en niet alles laten kleuren. En dat is geen unicum, dat is geen geluk van. Dat lukt mij alleen. Maar ik hoor dit dus regelmatig van de ouders die ik heb mogen begeleiden in voorbereiding op de bevalling. Dat ook zij uitgedaagd werden. Dat zij de bevalling intens voor vonden. Maar dat ze het niet zouden beschrijven als pijn. Dat ze andere woorden zouden geven, een andere betekenis geven aan de ervaring die ze hebben. Vrouwen die zeggen dat ze een pijnloze bevalling hebben gehad, die liegen niet. Die geven dezelfde sensaties, ongemak en uitdagingen een andere betekenis dan vrouwen die het wel beschrijven als pijn. We ervaren allemaal vergelijkbare dingen. Maar de betekenis die we eraan hangen is anders. En hier zit geen oordeel in. Beide zijn waar. Het is ook echt niet dat je het verkeerd gedaan hebt als jij jouw bevalling wel pijnlijk vond. Maar aan de voorkant je bevalling ingaan met de verwachting dat het pijn gaat doen, dát zet je met 1-0 achter. Want je gaat onbewust op zoek naar de bevestiging dat het pijn doet, dat je het niet kan. En die ga je vinden. Want je legt een vergroot glas op alles wat je voelt. Dit weet ik echt uit ervaring, net als ik deed jaren geleden. En daarmee ondermijn je je draagkracht. En soms is het overigens wel echt pijnlijk, omdat er iets mis is, een medische reden is misschien. Pijn is namelijk een conclusie van je brein om je veilig te houden op basis van je zintuigelijke waarnemingen, je verleden, je overtuigingen en je draagkracht in het moment. Dus ga ook alsjeblieft niet nu je pijn negeren of bagitaliseren als je wel voelt dat er iets niet klopt, niet fijn is of overweldigend is. Neem dat serieus. Pijn zoals ik het nu zie, is namelijk informatie. Het vertelt je iets over de staat van je lichaam, je gedachten en waar je aanpassingen mag doen om weer meer comfort te gaan ervaren en de bedreiging of de vermeende bedreiging te verminderen. En soms ligt die oplossing in tussen aanhalingstekens simpele dingen als je mindset, je ademhaling en ontspanning. De echte emotionele aanwezigheid van je partner. Dus niet alleen maar de fysieke aanwezigheid, maar echt het emotionele, mentale aanwezig zijn er zijn. Maar ook een verloskundige die naar je luistert, die je de ruimte geeft, een geboorteplan waarnaar geluisterd en gehandeld wordt. Het wisselen van ruimtes of het inzetten juist van interventies of medicinale pijnstilling. En soms is er geen simpele oplossing, dat je bevalling compleet anders is dan je had verwacht bijvoorbeeld. En dan heb je het niet verkeerd gedaan. Dan heb je niet genoeg gemanifesteerd of positief gedacht of gemediteerd. Soms is er ook gewoon sprake van pech, medische complicaties en een lichaam wat haar grenzen aangeeft. Maar dat hoeft niet aan de voorkant al jouw hele bevalling te gaan dicteren. Je mag ervan uitgaan dat het goed gaat tot het tegendeel bewezen is. Dus gebruik pijn, of de sensaties van je bevalling, zoals ik het liever noem, om je bevalling te navigeren. Blijf zoeken naar de weg van de minste weerstand. Zie pijn niet of het ongemak of het discomfort. Je kunt allerlei namen aan geven. Maar zie het niet als een straf, als een vijand, als iets onvermijdelks en iets negatiefs. Pijn kan pas gaan als het mag bestaan. Juist de weerstand, juist het wegkijken en wegstoppen. Het negeren maakt dat je er meer van voelt. Dat jouw lichaam het volume omhoog zet en dat je lichaam je dwingt te luisteren. Het wil gehoord worden. Dus luister, neem waar en maak vanuit daar keuzes. Mijn rug, schouder en nekpijn is na al die jaren nog steeds niet verdwenen, helaas. En ik heb periodes gehad waarin ik het zo ver mogelijk wegstopte, negeerde, over mijn grenzen heen ging. En kortdurend in het moment helpt dat dan misschien, maar op de lange termijn nooit. Want het komt altijd tot een punt waarin je simpelweg niet meer verder kan. Dat je andere klachten krijgt, dat je lichaam aan de handrem trekt en dat het volume zo hoog gaat dat je niets anders kan dan luisteren. En ik heb ook periodes gehad waarin ik al mijn hoop vestigde in iets buiten mezelf. In een therapie, in een expert, in een arts, in iemand anders die mij ging fixen. Zoals ik ook heel veel ouders vertrouwen op technieken om door de bevalling heen te komen in plaats van eerst op zichzelf te vertrouwen. Of dat ik alle hoop om ooit pijnvrij te zijn opgaf. Want wie snapt dit nog? Wat is nog een oplossing? Wie heeft techniek? En recent met het gebruiken van sensory design klikte het ineens voor mij. Niet als techniek of de expert die mij de fix geeft, maar het inzicht dat ik niet meer naar mijn lichaam moet kijken als het probleem waar een oplossing voor nodig is. Maar als een systeem, een complexe verzameling van botten, spieren, bindweefsel en organen die samenwerken en naar hun beste kunnen functioneren. En mij vooral iets willen vertellen met de pijn die ik waarneem. Die zoeken naar contact, die simpelweg gezien willen worden. En dat is wat sensory design my biedt. Een structuur, een methode om contact te maken met mijn lichaam. Niet als één geheel, maar met de individuele spieren, zones, de organen. En dat besef dat ik heel bewust één spier of gebied kan raadplegen, daar iets kan waarnemen of dat kan aanspreken of aanspannen, dat was voor mijn mindblowing. Want het stelt me in staat om me gewaar te worden van wat ik dan precies voel in die schouder of in die nek bijvoorbeeld. Want niet alles staat bij mij op slot of onder spanning. Ik kan identificeren nu welke delen daadwerkelijk aangespannen zijn, welke spieren ik dan bijvoorbeeld zou kunnen gaan rekken of meer zou kunnen gaan trainen, omdat die bijvoorbeeld lui zijn geworden, omdat ik andere spieren teveel laat werken. Dit inzicht geeft me veel meer houvast en precisie in het aanspreken van die delen die gezien en gevoeld willen worden in mijn lichaam. Het helpt mij om thuis te komen in mijn lichaam. Iets wat ik eerder altijd een beetje vaag en zweverig en vooral ook een beetje irritant vond. Mijn lichaam deed pijn. Hoezo wil ik daar thuiskomen, kan ik nu letterlijk voelen hoe het is om in mijn lichaam te wonen. En op het moment van opnemen ben ik zo'n vijf maanden bezig met sensory design. En heb ik ook meer verschil gemerkt in mijn pijn dan in al die jaren daarvoor. En het gevoel dat dit ook blijvend gaat zijn. Niet omdat ik dit zie als een quick fix of überhaupt als een fix. Zoals je bijvoorbeeld het goed zetten van je wervels zou kunnen zien als een fik. Of het aandraaien van een losse schroef. Of dat je precies het juiste drukpunt weet te vinden. Maar omdat ik het nu zie als mijn lichaam in de taal die het spreekt, weer laten zien hoe het ó ók kan bewegen en communiceren. Waardoor ik niet vanuit mijn hoofd ga nadenken over mijn houding en het aanspannen van spieren of op zoek ga naar motivatie om niet meer door te blijven gaan. Ik voel letterlijk vanuit mijn lijf de integratie. Dus niet mentaal, maar fysiek. Mijn lijf snapt wat ik wil. En mijn lichaam die de pijn heeft gevoeld, voelt nu ook weer hoe het anders kan. En deze inzichten integreer ik nu natuurlijk ook in hoe ik de cursus geef. Ik gun je namelijk ook een fijne bevalling en veel meer contact met jezelf en in staat zijn om te luisteren naar je lichaam en wat je daar voelt. En ik zou dan aan de ene kant nog meer technieken kunnen gaan verzamelen. Maar ik denk niet dat daar de waarde zit. Ik onderwijs je ook niet meer puur in technieken. Ik onderwijs je inmiddels een lichaamsbewustzijn. Want dat is de vaardigheid die het verschil gaat maken, die jou in staat stelt om te navigeren in het moment. Niet alleen tijdens je bevalling, maar ook daarbuiten. Dus als je iets meeneemt van deze aflevering, laat het dan dit zijn. Dat je pijn niet ziet als vijand, maar als informatie. En dat je simpelweg nieuwsgierig mag gaan worden naar wat het je probeert te vertellen. En dat je op zoek gaat naar de bewegingen, de houdingen, de ademhaling, de spanning of de ontspanning die het volume weer naar beneden brengen en de balans herstellen. Het ervaren van pijn is niet goed of slecht. Dat is niet het verschil tussen een droom en een horrorbevalling. Pijn is de messenger. Don't shoot the messenger. Listen. En dat klinkt zo super simpel en logisch, maar dat is het niet altijd. En leren luisteren naar je lichaam. Dat is voor sommige mensen moeilijker en minder vanzelfsprekend dan voor anderen. Maar het begint met nieuwsgierig zijn. Met proberen te voelen wat je voelt in je lichaam zonder daar een oordeel over te hebben. Je bent hier nooit mee klaar. Ik ben er ook van overtuigd dat ik de komende jaren nog heel veel meer ga leren in het lichaamsbewustzijnstuk. Maar ik ga niet wachten tot ik daar ben, tot ik de code gekraakt heb en je dan helemaal kan vertellen hoe jij het zou moeten gaan doen. Ik deel gewoon nu, terwijl ik zelf ook nog helemaal midden in het uitvogelen van hoe alles werkt, zit. Het inzicht wat ik al heb opgedaan. dat het lichaamsbewustzijn, het kunnen voelen wat er gebeurt in je lichaam. zo waardevol is voor je bevalling. Omdat dat je ook in staat stelt om wat je voelt te kunnen herdefiniëren. Zodat je het niet meer hoeft te definiëren met een generiek label als pijn. Want jouw bevalling is niet hetzelfde als een zware operatie ondergaan, als een ongeluk krijgen, als je teenstoten, als bij de tandarts in de stoel zitten. Jouw bevalling is een andere soort sensatie. En jouw lichaam heeft iets anders van jou nodig dan de standaard reactie op pijn, wat vaak stress is. Jouw lichaam heeft juist overgave, vertrouwen en ontspanning nodig. En jouw lichaamsbewustzijn is stelt je echt in staat om daar dichterbij in de buurt te komen. Dus nogmaals, of jouw bevalling pijn gaat doen of niet, is eigenlijk helemaal niet de vraag. En de pijn is ook niet hetgeen wat het verschil maakt tussen een droom of een horror bevalling. Pijn is een messenger. Pijn is informatie en don't shoot the messenger. Luister er naar en maak betere geïnformeerde en vanuit jouw lichaam geëikte keuzes. Dat is je bevalling navigeren. En dat brengt je een heel stuk dichter bij een droombevalling dan welke andere techniek of externe geruststelling dan ook. Daar ga ik voor vandaag de aflevering mee afronden. Mocht je na aanleiding van deze aflevering vragen hebben of behoefte hebben om iets met me te delen of aan me voor te leggen, stuur me vooral een berichtje. Je vind ik contactgegevens in de show notes. Ik hoor heel graag van je. En als je meer wil weten over pijn en hoe ik daarover denk, luister ook vooral de voorgaande afleveringen in de show notes zal ik er een aantal linken. En kijk als je benieuwd bent naar mijn cursus ook even in de show notes. Dan wens ik je voor nu nog een hele fijne dag of nog, en tot de volgende keer.